໓. ເຠສຊ຺ຊສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໖໒໐. ‘‘ສາ ອໂຫສິ ສຸວຓ຺ຓມາລາ’’ຕິ ວຈນໂຕ ຐເປຕ຺ວາ ສຫຘມ຺ມິເກ ອຎ຺ເຎສໍ ຍຖາສຸຂໍ ຣູປິຍໍ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຕຸໍ, ສພ຺ໂຍຫາຣາເປຠຸຎ຺ຈາຕິ ອາຈຣິໂຍ, ວີມໍສິຕພ຺ພໍ ອິທ຺ຘິມສ຺ສ ອິທ຺ຘິວິສຍຕ຺ຕາ.

໖໒໒. ‘‘ເຍສໍ ມໍສໍ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ ວຈເນນ ເຍສໍ ມໍສໍ ນ ກປ຺ປຕິ, ເຕສໍ ສປ຺ປິອາທິ ກິຎ຺ຈາປິ ນ ກປ຺ປຕິ, ນ ປນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຕ຺ຖູຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ນ ປຓີຕໂຠຊນວຕ຺ຖູຕິ. ອຸຄ຺ຄຫິຕກໍ ກຕ຺ວາ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຊ຺ໂຌຫຣຓຕ຺ຖໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ອິຕຣຎ຺ຫິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຊ຺ໂຌຫຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຸຠເຍສມ຺ປີຕິ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິເຕຫິ, ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິເຕຫິ ຈ ກຕານໍ. ‘‘ມໍສສ຺ສ ອກປ຺ປິຍຕ຺ຕາ’’ຕິ ກາຣຓປຕິຣູປກໍ ວຕ຺ວາ. ຂາທິໍສູຕິ ‘‘ວິກາເລ ເກວລໍ ນວນີຕເມວ ຂາທິຕຸກາເມນ ທຘິຕກ຺ກຄຕານິ ອປເນຕພ຺ພານິ, ປຈິຕຸກາມສ຺ສ ສາມໍປາກໍ ນ ໂຫຕີຕິ ເຖຣສ຺ສ ອຘິປ຺ປາໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຂຍໍ ຄມິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຈນໂຕ ຂີຣໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປກ຺ກສປ຺ປິ ວິກາເລ ກປ຺ປຕີຕິ ສິທ຺ຘໍ. ເຠສຊ຺ເຊຫີຕິ ຍາວຊີວິກເຠສຊ຺ເຊຫິ. ກຕເຕລໍ ປຸເຣຠຕ຺ຕນ຺ຕິ ອປຈິຕ຺ວາ ກຕໍ ເອວ. ອຸຓ຺ໂຫທເກນາຕິ ຕາປນຠາວໍ ທີເປຕີຕິ ເກຈິ, ຕໍ ນ ສຸນ຺ທຣໍ. ນິພ຺ພຏ຺ຏິຕຕ຺ຕາຕິ ປິຎ຺ຎາກາທິໂຕ. ‘‘ເຕລຕ຺ຖາຍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕ…ເປ… ທຸກ຺ກຏເມວາ’’ຕິ ວຈນໂຕ ອເຕລຕ຺ຖາຍ ປຏິຄ຺ຄຫິເຕຫິ, ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກນ຺ເຕຫິປິ ກຕເຕລໍ ກຕທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສຕ຺ຕາຫໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ຉາຍາ ທິສ຺ສຕິ, ກຣມນ຺ທໍ ຣຸກ຺ຂສາໂຣຕິ ເກຈິ.

໖໒໓. ອວສກສເຏ ຍສ຺ມາ ຂີຣາທີນິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເຕລໍ ປຈນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ກສຏໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ເຕລເມວ ວຏ຺ຏຕິ, ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປກ຺ກເຕລກສເຏ ວິຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍຕີ’’ຕິ. ວສາຍ ສທ຺ຘິໍ ປກ຺ກຕ຺ຕາ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ເຈ? ວທຖ, ຠນ຺ເຕ, ນວນີເຕ ທຘິຄຸຬິກາຕິອາທິສມ຺ພນ຺ໂຘ. ມຘຸມ຺ຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ກາລິກາ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ໂຍເຊຕພ຺ພາ, ອຸຈ຺ຉຸມ຺ຫິ ຈ, ກຖໍ? ສມກ຺ຂິກໍ ເສຬກໍ ມຘຸ ຍາວກາລິກໍ. ອເນລກໍ ອຸທກສມ຺ຠິນ຺ນໍ ຍາມກາລິກໍ, ອສມ຺ຠິນ຺ນໍ ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ, ມຘຸສິຏ຺ຐໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ຍາວຊີວິກໍ. ຕຖາ ອຸຈ຺ຉຸ ວາ ຣໂສ ວາ ສກສໂຏ ຍາວກາລິໂກ, ນິກ຺ກສໂຏ ອຸທກສມ຺ຠິນ຺ໂນ ຍາມກາລິໂກ, ອສມ຺ຠິນ຺ໂນ ສຕ຺ຕາຫກາລິໂກ, ສຸກ຺ຂກສຏໍ ຍາວຊີວິກນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ກສ຺ມາ? ອຸທກສມ຺ເຠທວິເສສໂຕ.

ກິໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ? ຈຕູສຸ ກາລິເກສຸ ປຸພ຺ພໍ ປຸພ຺ພໍ ຄຣຸກໍ, ອປຣໍ ອປຣໍ ລຫຸກໍ. ເຕສຸ ຈາຍໍ ອຸທກສມ຺ເຠໂທ ຄຣຸກໍ ລຫຸກໍ ກໂຣຕິ, ລຫຸກຎ຺ຈ ຄຣຸກໍ. ອມ຺ພຣສາທີນິ ຫິ ຍາວກາລິກຕ຺ຕາ ຄຣຸການິ, ອຸທກສມ຺ເຠໂທ ປນ ຕານິ ອມ຺ພປານາທິສມຎ຺ຎໍ ທຕ຺ວາ ລຫຸການິ ຍາມກາລິການິ ກໂຣຕິ. ‘‘ຜາຓິຕໍ ນາມ ອຸຈ຺ຉຸມ຺ຫາ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຸຈ຺ຉຸຣສໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາວຈນໂຕ ອຸຈ຺ຉຸຣໂສ ສຕ຺ຕາຫກາລິໂກຕິ ສິທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຸທກສມ຺ເຠໂທ ຕໍ ຍາມກາລິກໍ ກໂຣຕີ’’ຕິອາທິໍ ພຫຸໍ ວຕ຺ວາ ໂຍຊິຕາ.

ອປິເຈຕ຺ຖ ອຸຈ຺ຉຸຣໂສ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸຈ຺ຉຸຣສ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໓໐໐) ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ຄຸໂຬທກໍ ວິຍ ອຸຈ຺ຉຸຣສສາມຎ຺ຎໂຕ ອຸທເກນ ອສມ຺ຠິນ຺ໂນປິ ອຄິລານສ຺ສ ວຏ຺ຏຕິ, ເຕເນວາຫ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ອຸຈ຺ຉຸຣໂສ ນິກສໂຏ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ (ມຫາ. ອຏ຺ຐ. ໓໐໐). ອຍໍ ສພ຺ໂພ ໂນ ຕກ຺ໂກຕິ ອາຈຣິໂຍ. ເກຈິ ປນາຫຸ ‘‘ຜາຓິຕໍ ນາມ ອຸຈ຺ຉຸມ຺ຫາ ນິພ຺ພຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ວຈນໂຕ, ‘ອຸຈ຺ຉຸຣສໍ ອຸປາທາຍາ’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາວຈນໂຕ ຈ ອຸຈ຺ຉຸຣໂສ ຜາຓິຕເມວ, ຕສ຺ມາ ຄຸເຬ ວິຍ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ເກຈິ ‘‘ວຸຕ຺ຕນເຍນ ສຕ຺ຕາຫກາລິໂກວ ສມາໂນ ‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸຈ຺ຉຸຣສ’ນ຺ຕິ ວິສຸໍ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ອສມ຺ຠິນ຺ໂນປິ ອຄິລານສ຺ສ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ເກຈິ ‘‘ວຸຕ຺ຕນເຍນ ວິສຸໍ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ເອວ ສມ຺ຠິນ຺ໂນ ວາ ອສມ຺ຠິນ຺ໂນ ວາ ຍາມກາລິໂກວ, ຄຸໂຬທກໍ ປນ ສຕ຺ຕາຫກາລິກເມວາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ເກຈິ ‘‘ຄຸໂຬທກໍ ວິຍ ໂສ ທຸວິໂຘປິ ສຕ຺ຕາຫກາລິໂກເຍວາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖາຍໍ ປຐມາຈຣິຍວາເທ ວິຈາຣຓາ – ຜາຓິຕານຸມຕິຍາເຍວ ອຸຈ຺ຉຸຣສານຸມຕິຍາ ສິທ຺ຘິໂຕ ວິສຸໍ ‘‘ອຸຈ຺ຉຸຣສ’’ນ຺ຕິ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ອນຸມຕິ ນິຣຕ຺ຖິກາຕິ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕຖາ ‘‘ອຸຈ຺ຉຸຣໂສ ນິກສໂຏ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາປິ ນິຣຕ຺ຖິກາ. ‘‘ສຕ຺ຕາຫໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາຕິ, ນ ຈ ຕຖາ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ. ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ວຏ຺ຏນກຣສາຘິກາຣຕ຺ຕາຕິ ເຈ? ນ, ຕສ຺ມິໍ ອຘິກາເຣ ສຕ຺ຕາຫກາລິກສ຺ສ ອວຕ຺ຕພ຺ພປ຺ປສງ຺ຄໂຕ. ກາລເຠທໍ ອນເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ຣສາຘິກາເຣ ໂອຕິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ເຈ? ນ ສກ຺ກາ ‘‘ນິກສໂຏ ສຕ຺ຕາຫໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ. ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ວຏ຺ຏນກຣສາຘິກາຣຕ຺ຕາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ເຈ? ນ, ເອວຎ຺ຫິ ວຸຕ຺ເຕ ຕທຎ຺ຎຣໂສ ວິຍ ອຍມ຺ປິ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕເມວ ວຏ຺ຏຕິ, ນ ຕໂຕ ປຣນ຺ຕິ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຕໂຕ ປຣໍ ອປຣິໂຠຄຕ຺ຕາ ‘‘ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຈ? ນ, ຍາວກາລິກຠາວປ຺ປສງ຺ຄໂຕ. ນ ໂສ ປສງ຺ໂຄ ອາຠິໂທສິກສ຺ສາປິ ອຸຈ຺ຉຸຣສສ຺ສ ປາເກນ ຜາຓິຕາທິຠາວປ຺ປສງ຺ຄໂຕ. ອຍເມວ ຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖາຈຣິຍວາເທສຸ ວິຈາຣຓາ. ທຸຕິຍວາເທ ວິຈາຣຓາ ວຸຕ຺ຕາ, ວິມທ຺ໂທ ປເນຕ຺ຖ ເຠສຊ຺ຊກ຺ຂນ຺ຘເກ (ມຫາວ. ໓໐໐) ອາວິ ຠວິສ຺ສຕິ. ຜາຓິຕໍ ນາມ ອຸຈ຺ຉຸມ຺ຫາ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ ມຘຸກຕາລນາຬິເກຣຜາຓິຕາທິໂຕ ອຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸໂຕ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຕ຺ຖຸຜາຓິຕສ຺ສ ວິເສສວຈນໍ, ເຕເນຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ ‘‘ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຕ຺ຖຸຠູຕໍ ອິຘ ຜາຓິຕໍ ນາມ ອຸຈ຺ຉຸມ຺ຫາ ນິພ຺ພຕ຺ຕເມວ, ນ ມຘຸກາທິໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຍໍກິຎ຺ຈິ ອຸຈ຺ຉຸມ຺ຫາ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ, ນ ຕໍ ສພ຺ພໍ ຜາຓິຕເມວ ນາມາຕິ ສາຘິຕໍ ໂຫຕິ. ເຕເນວ ຂນ຺ຘເກ ຜາຓິຕໍ ປຐມໍ ອນຸຊານິຕ຺ວາວ ປຈ຺ຉາ ອຸຈ຺ຉຸຣໂສ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ, ຕຖາ ຕຕ຺ເຖວ ຄຸຬໍ, ຄຸໂຬທກຎ຺ຈ.

ອຸຈ຺ຉຸຣສໍ ອຸປາທາຍ ອປກ຺ກາ ວາຕິອາທິມ຺ຫິ ປນ ເຍສໍ ລທ຺ຘິ ‘‘ອຸຈ຺ຉຸຣໂສ ຍາມກາລິໂກ’’ຕິ. ‘‘ເຕ ອປກ຺ກາ ວາຕິ ສາມໍ ຠິກ຺ຂຸນາ ອປກ຺ກາ ວາ. ອວຕ຺ຖຸກປກ຺ກາ ວາຕິ ວິນາ ວຕ຺ຖຸນາ ປກ຺ກາ ວາ’’ຕິ ອຕ຺ຖໍ ວຓ຺ຓຍນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຸຈ຺ຉຸຣສໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ ອິມສ຺ສ ວຈນສ຺ສ ປໂຍຊນາຠາວປ຺ປສງ຺ຄໂຕ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຈນາຘິກາຣາຠາວາ. ສາມປາໂກ ອິຘາຘິປ຺ເປໂຕຕິ ເຈ? ສາມໍ ອປກ຺ກສ຺ສ ອຸຈ຺ຉຸຣສສ຺ສ ເຕສໍ ອຕ຺ຕໂນມຕິຍາ ຜາຓິຕຠາວສິທ຺ຘິໂຕ ຈ ປຣໂຕ ‘‘ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິເຕນ ອປຣິສ຺ສາວິຕອຸຈ຺ຉຸຣເສນ ກຕຜາຓິຕ’’ນ຺ຕິອາທິນຍທສ຺ສນໂຕ ຈ ຕໍ ອຍຸຕ຺ຕໍ, ຕຕ຺ຖ ‘‘ອປຣິສ຺ສາວິຕອຸຈ຺ຉຸຣເສນ ສຍໍກຕໍ ນິຣາມິສເມວ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຈນໍ ຍໍ ຕຕ຺ຖ ກສຏໍ ສາມປາກໍ ນ ຊເນຕິ, ສວຕ຺ຖຸກປຏິຄ຺ຄຫິຕກຕໍເຍວ ຕໍ ກໂຣຕີຕິ ທີເປຕິ, ຕສ຺ມາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ ວິກາເລຕິ ໂປຣາຓາ. ‘‘ໂກຏ຺ຏິຕອຸຈ຺ຉຸຜາຓິຕໍ ‘ຣຊນປາກໍ ວິຍ ໂອຬາຣິກໍ ສວຕ຺ຖຸກປກ຺ກໍ ນາມ ໂຫຕີ’ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ປຸເຣຠຕ຺ຕເມວ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຫາອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍາ ‘‘ເອວໍ ຜາຓິຕຄ຺ຄຫຓໍ ອມຘຸຣໍ, ຕສ຺ມາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວທິໍສຸ. ກິໍ ມຘຸຣຕາຍ, ອມຘຸຣຕາຍ ວາຕິ? ອຕ຺ຖເມວ ທສ຺ເສຕຸໍ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ຕຖາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຸປຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ອາຫ ກິຣ. ຕໍ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຸຈ຺ຉຸໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ, ເຕເນວາຫ ‘‘ຂຓ຺ຑສກ຺ຂຣໍ ປນ…ເປ… ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ຂີຣຆເຏ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຈນ຺ຕີ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ຊລ຺ລິກາ ນາມ ເຜຓາທິ.

ເຠສຊ຺ໂຊທິສໍ ວທນ຺ເຕນ ອິຕເຣ ອຕ຺ຖຸທ຺ຘາຣວເສນ ວຸຕ຺ຕາ. ‘‘ອາຫາຣຕ຺ຖໍ ຜຣິຕຸໍ ສມຕ຺ຖານີ’’ຕິ ຂນ຺ຘເກ (ມຫາວ. ໒໖໐) ‘‘ຍໍ ເຠສຊ຺ຊຎ຺ເຈວ ອສ຺ສ ເຠສຊ຺ຊສມ຺ມຕຎ຺ຈ ໂລກສ຺ສ, ອາຫາຣຕ຺ຖຎ຺ຈ ຜເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ວິຈາຣຓາ ເຠສຊ຺ຊກ຺ຂນ຺ຘເກ ອາວິ ຠວິສ຺ສຕິ.

໖໒໔. ທ຺ວາຣວາຕປານກວາຏານີຕິ ທ຺ວາຣສ຺ສ ຈ ວາຕປານານຎ຺ຈ ກວາຏານິ. ກສາວປກ຺ເຂປມຕ຺ເຕນ ຫິ ຕານິ ອຕ຺ຕໂນ ສຠາວໍ ປຣິຈ຺ຈຊິຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ມກ຺ເຂຕພ຺ພານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ກສາໂວ ນາມ ກນກລມ຺ພາທີນິປີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ອຘິຏ຺ເຐຕີຕິ ‘‘ອິທານິ ອຊ຺ໂຌຫຣຓີຍໍ ນ ຠວິສ຺ສຕິ, ພາຫິຣປຣິໂຠໂຄ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ. ອິຘ ‘‘ວິກປ຺ເປຕີ’’ຕິ ປທໍ ນຕ຺ຖິ. ອຘິຏ຺ຐານມ຺ປິ ມຸຂາຣຸຬ຺ຫິຍາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອິມໍ ນວນີຕໍ ອຘິຏ຺ຐາມີ’’ຕິ ອວຕ຺ຕພ຺ພໂຕ.

໖໒໕. ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ປນ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວິສ຺ສາສາຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສເຈ ສວິສ຺ສາໂສ, ວຏ຺ຏຕີຕິ ‘‘ປຣິຠຸຎ຺ຊ ຕ຺ວ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຕາວຕາ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອຸຠິນ຺ນໍ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສເຈ ນ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕໍ, ອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ສິທ຺ຘໍ. ຕສ຺ມາ ອຸຠິນ຺ນໍ ສນ຺ຕກໍ ຈີວຣໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ສມ຺ມຸຂີຠູເຕນ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ໂນ ເຈ ອຘິຏ຺ຐາຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕີຕິປິ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ກາກນິກມຕ຺ຕຎ຺ເຈ ມູລໍ ອທິນ຺ນໍ, ‘‘ນ ອຘິຏ຺ຐານຸປຄໍ…ເປ… ສກຠາວໍ ນ ອຸເປຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ເອຕໍ ສທິສໍ ນ ໂຫຕິ, ອາຠິຘມ຺ມິກຄຓານໍ ທິນ຺ນໍ ວິຍ ຈ ນ ໂຫຕິ. ກສ຺ມາ? ອາຠິຘມ຺ມິກາ ຫິ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນາປິ ໂຫນ຺ຕິ, ປຈ຺ຉາ ອາຠິຘມ຺ມິກຠູຕານມ຺ປິ ຕໍ ສາຘາຣຓໍ ໂຫຕີຕິ. ເອຕ຺ຖ ທ຺ເວປິ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາ ເອວ, ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ຍຖາກາມກຣຓີຍຕາ ອຕ຺ຖິ ມມຕ຺ຕຎ຺ຈ, ນ ເອວໍ ຕທຎ຺ເຎສໍ ສາຘາຣຓໍ, ນ ຈ ທ຺ເວ ຕໂຍ ຠິກ຺ຂູ ‘‘ເອກໂຕ ວສ຺ສິສ຺ສາມາ’’ຕິ ກໂຣນ຺ຕິ, ຣກ຺ຂຕິ ຕາວ. ‘‘ອວິຠຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ຈ ອິທໍ ສທິສໍ, ເຍນ ມູເລນ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ, ຕສ຺ສ ສເຈ ອິຕໂຣ ເທຕິ, ໂສ ວາ ຕໍ ອິຕຣສ຺ສ ເທຕິ, ສຕິ ປຏິຄ຺ຄຫເຓ ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກເມ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ຈີວຣໍ ທ຺ວີສຸ ສມ຺ມຸຂີຠູເຕນ ເອເກນ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ກິຎ຺ຈາປິ ເອຕ຺ຖ ປໂຍໂຄ ນ ທິສ຺ສຕິ ສມານປຣິກ຺ຂາຣານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອຘິຏ຺ຐານປໂຍຄາຠາວໂຕ, ຕຖາປິ ສມານສພ຺ພຠຓ຺ຑການໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ເຕລາທິ ເຍນ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ, ຕສ຺ສ ກາລາຕິກ຺ກເມ ອາປຕ຺ຕິສມ຺ຠວໂຕ, ອນຘິຏ຺ຐາເນ ທຸລ຺ລຠວິເສສເຫຕຸຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ອຍຸຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕຈີວຣສຕ຺ຕາຫກາລິການໍ ອສທິສວິຘານຕ຺ຕາ. ເອຕ຺ຖ ປຕ຺ຕຈີວຣຎ຺ຫິ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກຠາວໍ ອຸປຄຕເມວ ອນຘິຏ຺ຐຫນ຺ຕສ຺ສ ກາລາຕິກ຺ກເມ ອາປຕ຺ຕິ, ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ ປນ ປຣສນ຺ຕກສາຘາຣຓມ຺ປິ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ປຏິຄ຺ຄາຫກສ຺ສ ກາລາຕິກ຺ກເມ ອາປຕ຺ຕິກຣໍ. ປຏິຄ຺ຄຫຓຎ຺ເຈຕ຺ຖ ປມາຓໍ, ນ ຕຕ຺ຖ ສກສນ຺ຕກຕາ, ສຕ຺ຕາຫກາລິກຎ຺ຈ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ, ສພ຺ເພສມ຺ປິ ອນຊ຺ໂຌຫຣຓີຍໍ. ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ປຣິຠຸຎ຺ຊໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ. ອິທຎ຺ຈ ກາລາຕິກ຺ກນ຺ຕມ຺ປິ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ລທ຺ຘໍ ກປ຺ປຕິ. ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ປນ ຕໍ ຕສ຺ສ ວິນຍກມ຺ມນ຺ຕິ ກປ຺ປຕີຕິ. ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສປິ ອິມສ຺ສ ທານໍ ຣຸຫຕິ, ນ ປຕ຺ຕຈີວຣສ຺ສ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ທ຺ວິນ຺ນໍ ສນ຺ຕກໍ ໂຫຕິ…ເປ… ສເຈປິ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາທີນໍ ເທນ຺ຕິ, ອທິນ຺ນເມວ ໂຫຕີ’’ຕິ. ຍສ຺ສ ທານເມວ ນ ຣຸຫຕິ, ຕສ຺ສ ກຸໂຕ ອຘິຏ຺ຐານໍ. ເອໂກ ເຈ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ທສເມ ທິວເສ ອິຕຣສ຺ສ ເທຕິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ໂສ ທສ ທິວເສ ປຣິຫຣິຕຸໍ ລຠຕິ, ນ ຕຖາ ສຕ຺ຕາຫກາລິກນ຺ຕິ ສພ຺ພຖາ ອຸປປຣິກ຺ຂິຍມານໍ ສຣິກ຺ຂໍ ນກ຺ຂມຕີຕິ ນ ຕໍ ສາຣໂຕ ທຏ຺ຐພ຺ພນ຺ຕິ ອາຈຣິຍສ຺ສ ຕກ຺ໂກ. ‘‘ວິນຍກມ຺ມວເສນ ປນ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ສຫສາ ວິຣຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ກສ຺ສຈິ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕມ຺ປິ ປຸນ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ສເຈ ເທສນ຺ຕຣິຕໍ, ສມຸທ຺ທນ຺ຕຣິຕໍ ວາ ຈີວຣໍ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ຊາຕໍ, ຕໍ ອິຘ ຐິເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເອກສ຺ສ ວນ຺ເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ຈຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ອນເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ອາປຕ຺ຕິໍ ເທເສຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ວິສ຺ສາເສນ ປຸນ ຄເຫຕ຺ວາ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ, ‘‘ປຕ຺ຕາທີສຸ ຈ ອຍເມວ ນໂຍ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ, ‘‘ຕາລນາຬິເກຣຜາຓິຕມ຺ປິ ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ ເອວາ’’ຕິ ຈ. ‘‘ທ຺ວິນ຺ນໍ ສນ຺ຕກໍ ເອເກນ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກເມ ອາປຕ຺ຕິໍ ນ ກໂຣຕິ, ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ປນ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ຈ ‘‘ປຣສນ຺ຕກໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຐປິເຕປິ ເອເສວ ນໂຍ’’ຕິ ຈ ເກຈິ ວທນ຺ຕິ. ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸຠູຕໍ ສປ຺ປິອາທິ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ປຸນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວິຘານໍ ນ ທິສ຺ສຕີຕິ.

ເຠສຊ຺ຊສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.