໔. ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໖໒໗. ‘‘ເອກເມວ ກຕ຺ວາ’’ຕິ ວຈເນນ ວສ຺ສິກສາຏິກລກ຺ຂເຓນ ຎາຕການມ຺ປິ ສຕຸປ຺ປາທໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ເອກເມວ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ຘມ຺ມສິຣິຕ຺ເຖໂຣ. ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ເຂຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ຕິວິຘໍ ທິສ຺ສຕິ, ຕໍ ປນ ເອວໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ຍສ຺ມິໍ ເຂຕ຺ເຕ ປຣິເຍສິຕຸໍ ລຠຕິ, ຕໍ ປຣິເຍສນເຂຕ຺ຕໍ ນາມ, ‘‘ເອວໍ ກຣຓນິວາສນາຘິຏ຺ຐານເຂຕ຺ຕານິປີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ປຈ຺ຉິເມນ ປຸຣິມຄ຺ຄາໂຫ ເວທິຕພ຺ໂພ, ນ ປຸຣິເມນ ປຈ຺ຉິມຄ຺ຄາໂຫ, ຍຖາລາຠນ຺ຕິ ອາຈຣິໂຍ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ອຘິຏ຺ຐານເຂຕ຺ເຕນ ປຈ຺ຉິເມນ ປຸຣິມານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ຄາໂຫ ໂຫຕິ, ຕຖາ ນິວາສນເຂຕ຺ເຕນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຣິມານໍ. ກຣຓເຂຕ຺ເຕນ ປນ ເອກສ຺ເສວ ປຸຣິມສ຺ສ ຄາໂຫ ໂຫຕີຕິ. ເອຕ຺ຖ ປນ ກິຎ຺ຈາປິ ກຣຓເຂຕ຺ຕນິວາສນເຂຕ຺ຕານໍ ກາລໂຕ ນານຕ຺ຕໍ ນຕ຺ຖິ, ກິຣິຍໂຕ ປນ ‘‘ອຏ຺ຐິໍ ກຕ຺ວາ ນິວາເສຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ປາຬິວຈນໂຕ, ຕສ຺ມາ ທ຺ວິຘາ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ ອຎ຺ຎຕຣາຠາເວນ, ຕທຕ຺ຖສິທ຺ຘິໂຕ ຈ, ກຖໍ ປເນຕ຺ຖ ນານຕ຺ຕໍ ນຕ຺ຖີຕິ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ເຈ? ປາຬິໂຕ, ‘‘ອຑ຺ຒມາໂສ ເສໂສ ຄິມ຺ຫານນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ນິວາເສຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ຫິ ປາຬິ, ຕຖາ ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາໂຕ (ກງ຺ຂາ. ອຏ຺ຐ. ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ) ຈ.

ຕຖາຫ ‘‘ປຈ຺ຉິໂມ ອຑ຺ຒມາໂສ ກຣຓນິວາສນເຂຕ຺ຕມ຺ປີ’’ຕິ, ອິມິນາ ນເຍນ ຕິວິຘເມວ ເຂຕ຺ຕນ຺ຕິປິ ສິທ຺ຘໍ. ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ ປນ ກຕ຺ຖຈິ ໂປຕ຺ຖເກ ‘‘ເຊຏ຺ຐມູລປຸຓ຺ຓມາສິຍາ ປຈ຺ຉິມປາຏິປທທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ກາຬປກ຺ຂຸໂປສໂຖ, ອຍເມໂກ ອທ຺ຘມາໂສ ປຣິເຍສນເຂຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ກຣຓເຂຕ຺ຕຎ຺ຈ. ເອຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ອນ຺ຕເຣ ວສ຺ສິກສາຏິກໍ ອລທ຺ຘໍ ປຣິເຍສິຕຸໍ, ລທ຺ຘໍ ກາຕຸຎ຺ຈ ວຏ຺ຏຕິ, ນິວາເສຕຸໍ, ອຘິຏ຺ຐາຕຸຎ຺ຈ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ປາໂຐ ທິສ຺ສຕິ, ໂສ ອປາໂຐ ຍຖາວຸຕ຺ຕປາຬິມາຕິກາຏ຺ຐກຖາວິໂຣຘໂຕ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ‘‘ອລທ຺ຘໍ ປຣິເຍສິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ກາຕຸໍ, ນິວາເສຕຸໍ, ອຘິຏ຺ຐາຕຸຎ຺ຈ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ປາໂຐ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອວໍ ຕາວ ປຈ຺ຉິເມນ ປຸຣິມຄ຺ຄາຫສິທ຺ຘິ ເວທິຕພ຺ພາ, ນ ປຸຣິເມນ ກຣຓເຂຕ຺ຕາທີນໍ ຄາໂຫ ສມ຺ຠວຕິ. ‘‘ມາໂສ ເສໂສ ຄິມ຺ຫານນ຺ຕິ ວສ຺ສິກສາຏິກຈີວຣໍ ປຣິເຍສິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ, ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ອຍເມໂກ ອທ຺ຘມາໂສ ປຣິເຍສນເຂຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ກຣຓເຂຕ຺ຕຎ຺ຈາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາຕິ ເຈ? ນ, ຕສ຺ສ ເລຂນໂທສຕ຺ຕາ, ຕຖາ ສາຘິຕໍ. ກຣຓເຂຕ຺ເຕນ ປນ ນິວາສນເຂຕ຺ຕຄ຺ຄາໂຫ ອຕ຺ຖິ ກາລນານຕ຺ຕາຠາວໂຕ, ເຕເນວ ປຸພ຺ເພ ຍຖາລາຠຄ຺ຄຫຓໍ ກຕໍ, ຕຖາ ຈ ສາຘິຕເມວ, ນ ເຠໂທ ປນຕ຺ຖິ, ປໂຍຊນໍ ວຸຕ຺ຕເມວ. ນິວາສນກ຺ເຂຕ຺ເຕນ ອຘິຏ຺ຐານກ຺ເຂຕ຺ຕຄ຺ຄາໂຫ ນຕ຺ຖິ ເອວ, ນ ຫິ ປຸຣິເມນ ປຈ຺ຉິມຄ຺ຄາໂຫ ເວທິຕພ຺ໂພ. ນ ປາຬິວິໂຣຘໂຕຕິ ເຈ? ນ, ຕທຕ຺ຖາຊານນໂຕ. ‘‘ມາໂສ ເສໂສ ຄິມ຺ຫານນ຺ຕິ ອທ຺ຘມາໂສ ເສໂສ ຄິມ຺ຫານ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຕິ-ສທ຺ທສ຺ສ ຫິ ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣໂຕ ອາປຕ຺ຕິເຂຕ຺ຕທສ຺ສນໂຕ ອິຕຣສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິເຂຕ຺ຕຠາໂວ ທສ຺ສິໂຕວ ໂຫຕິ. ທິນ຺ນປຸພ຺ພໂຕປິ ຎາຕກປວາຣິຕຏ຺ຐານໂຕ ນິປ຺ຜາເທນ຺ຕສ຺ສ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປິຏ຺ຐິສມຍຕ຺ຕາ, ປກຕິຍາ ວສ຺ສິກສາຏິກທາຍກາ ນາມ ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວາ ອປວາເຣຕ຺ວາ ອນຸສໍວຈ຺ຉຣໍ ເທນ຺ຕາ, ຕຕ຺ຖ ສຕຸປ຺ປາໂທວ ວຏ຺ຏຕິ. ວຕ຺ຕເຠເທ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ຕທຎ຺ເຎສຸ.

‘‘ສເຈ ກຕ…ເປ… ວສ຺ສູປນາຍິກທິວເສ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາ…ເປ… ຉ ມາເສ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕີ’’ຕິ ວຈນໂຕ ອນ຺ໂຕວສ຺ເສປິ ຍາວ ວສ຺ສານສ຺ສ ປຈ຺ຉິມທິວສາ ອກຕາ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕີຕິ ທີປິຕໍ ໂຫຕິ. ກສ຺ມາ ນ ວິຈາຣິຕນ຺ຕິ ເຈ? ອຕ຺ຖາປຕ຺ຕິສິທ຺ຘຕ຺ຕາ. ‘‘ຉ ມາເສ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕີ’’ຕິ ວຈເນນ ອກຕາ ລຠຕີຕິ ສິທ຺ຘເມວ, ຕໍ ກິຎ຺ຈາປິ ສິທ຺ຘໍ, ສຣູເປນ ປນ ອນາຄຕຕ຺ຕາ ສຣູເປນ ທສ຺ເສຕຸໍ, ທຸສ຺ສທ຺ຘາປຍຕ຺ຕາ ອຸປປຕ຺ຕິໂຕ ທສ຺ເສຕຸຎ຺ຈ ອິທມາຣທ຺ຘໍ ອາຈຣິເຍນ, ‘‘ຍຖາ ເຈຕ຺ຖ, ເອວໍ ກຖິນພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອຸປ຺ປນ຺ນຈີວຣມ຺ປິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອນຸຄຓ຺ຐິປເທ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ທຸວຸຕ຺ຕໍ ຕຕ຺ເຖວ ປຸພ຺ພາປຣວິໂຣຘໂຕ. ຍຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອຏ຺ຐກຖາວຈນໍ ສາຘກຕ຺ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຕມຕ຺ຖໍ ນ ສາເຘຕິ. ‘‘ຍທິ ນປ຺ປໂຫຕິ ຍາວ ກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມາ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕີ’’ຕິ ວຈນໍ ອປ຺ປໂຫນ຺ຕສ຺ສ ຍາວ ກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມາ ຕາວ ປຣິຫາຣເຂຕ຺ຕໍ, ຕໂຕ ປຣໍ ເອກທິວໂສປິ ນ ໂຫຕີຕິ ທີເປຕິ, ຕສ຺ມາ ອປ຺ປໂຫນກຠາເວນ ອກຕາວ ຍາວ ກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມາ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕິ, ຕໂຕ ປຣໍ ນ ລຠຕີຕິ ສິທ຺ຘໍ. ຕຖາ ຕເທວ ວຈນໍ ກຕປຣິຫາຣໍ ນ ລຠຕີຕິ ທີເປຕິ, ຕສ຺ມາ ກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມທິວເສເຍວ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາ. ‘‘ອປ຺ປໂຫນ຺ເຕ ທສາເຫ ອນ຺ໂຕວສ຺ເສ ກຣຓປຣິໂຍສານໍເຍວ ປມາຓ’’ນ຺ຕິ ລິຂິຕໍ.

ເອຕ຺ຖາຫ – ‘‘ເອກາຫທ຺ວີຫາທິວເສນາ’’ຕິອາທິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ກສ຺ມາ? ຄິມ຺ຫທິວສານໍ ອນຘິຏ຺ຐານກາລຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ເອວ ‘‘ອນ຺ໂຕທສາເຫ ວາ ຕທເຫເຍວ ວາ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາ’ຕິ ຈ ສາມຎ຺ຎໂຕ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ຄິມ຺ຫທິວສານໍ ອຘິຏ຺ຐານເຂຕ຺ຕຠາວປ຺ປສງ຺ຄໂຕ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ວຸຈ຺ຈຕິ – ນ, ຕທຕ຺ຖາຊານນໂຕ. ທສາຫານາຄຕາຍ ວສ຺ສູປນາຍິກາຍ ຄິມ຺ຫທິວສາ ທສາຫາ ໂຫນ຺ຕິ, ປຐມທິວເສ ຈ ລທ຺ຘາ ນິຏ຺ຐິຕາ ວສ຺ສິກສາຏິກາ ທສາຫາຕິກ຺ກນ຺ຕາປິ ວສ຺ສູປນາຍິກທິວສໍ ອຘິຏ຺ຐານເຂຕ຺ຕໍ ອປ຺ປຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນ ຈ ຕາວ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ, ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຈຕໍ ‘‘ວສ຺ສູປນາຍິກໂຕ ປຸພ຺ເພ ທສາຫາຕິກ຺ກເມປິ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ.

ອນ຺ໂຕທສາເຫ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາຕິ ອິທໍ ນ ອວິເສເສນ ເອຕສ຺ມິໍ ອນ຺ຕເຣ ຄິມ຺ຫທິວເສປິ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທີເປຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ກິນ຺ຕຸ ຄິມ຺ຫທິວເສ ເຈ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ອຘິຏ຺ຐານເຂຕ຺ເຕ ຈ ອນ຺ໂຕທສາຫໍ ໂຫຕິ, ອນ຺ໂຕທສາເຫ ເຂຕ຺ເຕເຍວ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາ, ນ ເຂຕ຺ຕນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ທສາຫໍ ອຕິກ຺ກມິຕພ຺ພນ຺ຕິ ທີເປຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກສ຺ມາ? ຄິມ຺ຫທິວສານມ຺ປິ ຄຓນູປຄຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ອເຂຕ຺ຕທິວເສປິ ຄເຓຕ຺ວາ ເຂຕ຺ເຕ ເອວ ‘‘ອນ຺ໂຕທສາເຫ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ.

ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.