໘. ຣູປິຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໘໓-໔. ສພ຺ພມ຺ປີຕິ ຕິວິຘມ຺ປິ. ‘‘ມຸຕ຺ຕາ ມຓິ ເວຬຸຣິໂຍ ສງ຺ໂຂ’ຕິອາທິ ປນ ກິຎ຺ຈາປິ ຣາຊສິກ຺ຂາປເທ ‘ນ ວຏ຺ຏຕີ’ຕິ ປສງ຺ຄໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ, ສຣູປໂຕ ປນ ອາປຕ຺ຕິທສ຺ສນວເສນ ສກຏ຺ຐາເນປິ ວຕ຺ຕຸມາຣທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຖເມຕໍ? ມຸຕ຺ຕາທີນໍ ສກຏ຺ຐານໍ ຊາຕໍ, ນ ຫິ ຕານິ ອິຘ ປາຬິຍໍ ທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອິມສ຺ສ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕານິ, ຣາຊສິກ຺ຂາປທສ຺ສປິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕານີຕິ. ນ ເກວລໍ ຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓເມວ, ອຎ຺ຎມ຺ປິ ເຂຕ຺ຕວຕ຺ຖາທິກໍ ‘‘ອກປ຺ປິຍໍ ນ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ສາມຎ຺ເຎນ, ນ ສຣູປໂຕ. ປາຬິຍໍ ປນ ສຣູປໂຕ ‘‘ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ນາມ ຫິຣຎ຺ຎໍ ວາ ສຸວຓ຺ຓໍ ວາ ມຸຕ຺ຕາ ວາ ມຓິ ວາ’’ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ຣາຊສິກ຺ຂາປທເມວສ຺ສ ສກຏ຺ຐານໍ. ມຸຕ຺ຕາມຓິຄ຺ຄຫເຓນ ເຈຕ຺ຖ ຕຊ຺ຊາຕິຍຄ຺ຄຫຓໍ ສິທ຺ຘເມວາຕິ ນາຄໂຕ ອິມສ຺ສ ປຐມເມວ ປຎ຺ຎຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ຍທິ ເອວໍ ອິຘ ອນາຄຕຕ຺ຕາ ກຕຣໍ ເນສໍ ສກຏ຺ຐານນ຺ຕິ? ອິທເມວ ອຕ຺ຖໂຕ, ໂນ ສຣູປໂຕ.

ກຖໍ? ເອຕານິ ຫິ ຣຕນສິກ຺ຂາປເທ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຕ຺ຖູນິ, ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖູນິ ຈ ເອກໂຕ ‘‘ຣຕນ’’ນ຺ຕິ ອາຄຕານິ, ‘‘ຣຕນສມ຺ມຕ’’ນ຺ຕິ ກປ຺ປິຍວຕ຺ຖຸ ອາຄຕໍ. ເຕສຸ ຈ ທສສຸ ຣຕເນສຸ ຣຊຕຊາຕຣູປທ຺ວຍໍ ອິຘ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຕ຺ຖຸ, ອວເສສໍ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖູຕິ ສິທ຺ຘໍ. ອິຘ ຈ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ເອວ ຣຕນສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ‘‘ຣຕນສມ຺ມຕໍ ວິສ຺ສາສໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕາວກາລິກໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ປໍສຸກູລສຎ຺ຎິສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ຣຕນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຕ຺ຕວິຘຘຎ຺ຎທາສິທາສເຂຕ຺ຕາທິ ປນ ພ຺ຣຫ຺ມຊາລາທິສຸຕ຺ຕວເສນ (ທີ. ນິ. ໑.໑ ອາທໂຍ) ອກປ຺ປິຍນ຺ຕິ ສິທ຺ຘໍ, ຕສ຺ມາ ອິຘ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖູຕິ ສິທ຺ຘໍ, ເຕເນວ ອນຸໂຍຄວຕ຺ເຕ ‘‘ຘມ຺ມໍ ຊານາຕິ, ຘມ຺ມານຸໂລມໍ, ວິນຍໍ, ວິນຍານຸໂລມໍ ຊານາຕີ’’ຕິ (ປຣິ. ໔໔໒) ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ອາມກມໍສມ຺ປິ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ? ນ, ອິຘ ວິນເຍ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອມນຸສ຺ສິກາພາເຘ ອາມກມໍສ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ມຫາວ. ໒໖໔), ຕສ຺ມາ ນ ອາມກມໍສໍ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕມ຺ປິ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸ ໂຫຕິ, ຕຖາປິ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິໂຠຄຕ຺ຖາຍ ປຏິຄ຺ຄຫເຓ ທຸກ຺ກຏເມວາຕິ ໂນ ຕກ຺ໂກຕິ ອາຈຣິໂຍ. ‘‘ອິຘ ນິກ຺ຂິປາຫີ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕສາທິຍນເມວ ໂຫຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ອກປ຺ປິຍວິຈາຣຓາ ເອວ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ເຈ? ກປ຺ປິຍຎ຺ຈ ອກປ຺ປິຍຎ຺ຈ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຕໍ ສຍໍ ອປຣິໂຠຄາຣຫໍ ຫຸຕ຺ວາ ຕທຄ຺ຆນກໍ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ປຣິໂຠຄາຣຫໍ ຫຸຕ຺ວາ ຐິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ລິຂິຕໍ, ‘‘ປໍສຸກູລຠາເວນ ຐິຕຕ຺ຕາ, ຄຸຕ຺ຕຏ຺ຐານາຈິກ຺ຂນສ຺ສ ກປ຺ປິຍຕ຺ຕາ ຈ ກປ຺ປິຍໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕໍ. ‘ອິທໍ ຄຓ຺ຫາ’ຕິອາທິນາ ວທນ຺ຕສ຺ສ ອກປ຺ປິຍຕ຺ຕາ ອກປ຺ປິຍໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ ຈ. ເອວມ຺ປິ ກປ຺ປິຍຎ຺ຈ ອກປ຺ປິຍຎ຺ຈາຕິ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ໂອກາເສ ຐປິຕໍ, ກິໍ ນ ປສ຺ສສີຕິ ເຉກຕເຣ ອິເມວ ກຫາປເຓ’’ຕິອາທິວຈນສ຺ສ ກປ຺ປິຍຕ຺ຕາ ກປ຺ປິຍໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕໍ. ‘‘ອິທໍ ຄຓ຺ຫາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ທຸພ຺ພິຈາຣິຕຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ອກປ຺ປິຍຕ຺ຕາ ຕໂຕ ອາຄຕໍ ອກປ຺ປິຍໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕເມວ ໂຫຕິ. ‘‘ອິທໍ ຄຓ຺ຫາ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ເຕນ ຄຫິເຕ ‘ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຍ຺ຍ ວາ’ຕິ ວຸຕ຺ຕວິຘິໍ ນ ປາປຸຓາຕິ, ເກວລໍ ທຸພ຺ພິຈາຣິຕຕ຺ຕາ ຕສ຺ເສວ ຕໍ ອກປ຺ປິຍໍ ໂຫຕິ, ມູລປຏິຄ຺ຄຫຓສ຺ສ ສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ປຣໂຕ ປຕ຺ຕຈຕຸກ຺ເກ ຕຕິຍປຕ຺ໂຕ ວິຍາຕິ ຈ ເອວໍ ອຸປຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ວທຕີ’’ຕິ ອນຸຄຓ຺ຐິປເທ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິໍ ພຫຸນາ, ວິສຸທ຺ຘາຄມຕ຺ຕາ ກປ຺ປິຍໍ. ທຸພ຺ພິຈາຣຓາຍ ສຕິ ອກປ຺ປິຍໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕໍ ໂຫຕີຕິ ໂນ ຕກ຺ໂກຕິ ອາຈຣິໂຍ. ‘‘ເອວໍ ສງ຺ຆຄຓາທີນມ຺ປິ ອຕ຺ຖາຍ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ເຕປິ ເຕນ ສມານຄຕິກຕ຺ຕາ ຐເປຕ຺ວາ ອາປຕ຺ຕິວິເສສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ນ ກິຎ຺ຈິ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ເຈຕາປິຕນ຺ຕິ ເຈຕາປິຕຎ຺ເຈ, ອຸປາຍາຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອຸປນິກ຺ເຂປໍ ຐເປຕ຺ວາຕິ ສເຈ ໂສ ອຸປາສໂກ ‘ອຕິພຫຸໍ ເອຕໍ ຫິຣຎ຺ຎໍ, ອິທໍ ຠນ຺ເຕ ອຊ຺ເຊວ ນ ວິນາເສຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ສຍໍ ອຸປນິກ຺ເຂປເທເສ ຐເປຕິ, ອຎ຺ເຎນ ວາ ຐປາເປຕິ, ເອຕໍ ອຸປນິກ຺ເຂປໍ ຐເປຕ຺ວາ ຕໂຕ ລທ຺ຘໍ ອຸທຍໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ສງ຺ໂຆ ປຈ຺ຈເຍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໕໘໕. ອຍໍ ກິຣ ອິຕ຺ຖໍລກ຺ຂຓສມ຺ປນ຺ໂນ ອຸກ຺ກໍສໂຕ. ເອວໍ ອງ຺ຄສມ຺ປນ຺ໂນປິ ອປຣຠາເຄ ໂລຠວເສນ ວາ ອຎ຺ເຎນ ວາ ກາຣເຓນ ສເຈ ນິມິຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ປາເຕຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເສນາສນມ຺ປິ ປຣິໂຠເຄ ປຣິໂຠເຄຕິ ປເວເສ ປເວເສ. ໂສ ຫິ ກາຣຓນ຺ຕເຣນ ຣຸກ຺ຂມູລິກສ຺ສ, ອພ຺ໂຠກາສິກສ຺ສປິ ວຏ຺ຏຕິ ເອວ, ຐານນິສຊ຺ຊາທິວເສນ ນິວາສາຘິປ຺ປາເຍ ສຕິ ປຣິໂຠເຄ ປຣິໂຠເຄ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ. ເຠສຊ຺ຊສ຺ສ ສຕິປຈ຺ຈຍຕາ ສພ຺ພກາລມ຺ປີຕິ ເອເກ. ອສນ຺ນິຫິຕສ຺ສ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕເມວ, ສນ຺ນິຫິຕສ຺ສ ປຸເຣຠຕ຺ຕມ຺ປີຕິ ໂນ ຕກ຺ໂກຕິ ອາຈຣິໂຍ. ‘‘ຍາມກາລິກໍ ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ ຍາວຊີວິກໍ ອາຫາຣຕ຺ຖາຍ…ເປ… ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໒໔໔) ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ທຸກ຺ກຏຎ຺ຫິ ວິກາລໂຠຊນສິກ຺ຂາປເທ ອາຄຕໍ ວິກາເລ ອາປຊ຺ຊຕິ, ໂນ ກາເລ ອາຫາຣກາລຕ຺ຕາ, ສນ຺ນິຘິສິກ຺ຂາປເທ ອາຄຕໍ ປນ ກາເລປິ ສນ຺ນິຘິຊາຕຕ຺ຕາ, ເຕເນວ ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕາຫກາລິກຍາວຊີວິກທ຺ວຍເມວ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ‘‘ສຕິ ປຈ຺ຈເຍ’’ຕິ ວຈນໂຕ ນາຍໍ ວິເສໂສ ລພ຺ຠຕີຕິ ເຈ? ນ, ອນິຏ຺ຐປ຺ປສງ຺ຄໂຕ, ວຈນານິຍມໂຕ ຈ. ສນ຺ນິຘິສິກ຺ຂາປເທ ຫິ ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ ຍາວກາລິກໍ ຍາວກາລໍ ນິທຫິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ຍາມກາລິກໍ ຍາເມ ນິທຫິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໒໕໖) ເອຕ຺ຖ ວຈນປ຺ປມາຓໂຕ ຍາມກາລິກໍ ນ ປຸເຣຠຕ຺ເຕ, ນ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ເຕ, ນ ທິວເສ, ນ ຣຕ຺ຕິຍໍ ຍາມເມວ ນິທຫິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ອນິຏ຺ຐປ຺ປສງ຺ໂຄ. ຕຖາ ຕຕ຺ເຖວ ‘‘ຍາມກາລິກໍ ຍາມໍ ນິທຫິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ ສຕ຺ຕາຫໍ ນິທຫິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສຕິ ປຈ຺ຈເຍ’’ຕິ, ຕສ຺ມາ ສຕິປຈ຺ຈຍ-ວຈນໍ ກຕ຺ຖຈິ ໂຫຕິ, ກຕ຺ຖຈິ ນ ໂຫຕີຕິ ວຈນານິຍມໂຕ ອາປຕ຺ຕິຍາປິ ອນິຍໂມ ສິຍາ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ຍຖາວຸຕ຺ຕທຸກ຺ກຏໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ເອວ. ນ ອນາຫາຣປ຺ປໂຍຊນຕ຺ຕາ ຍາມກາລິກາທີນນ຺ຕິ ເຈ? ນ, ສປ຺ປິອາທິມິສ຺ສໂຠຊນສ຺ສ ປຓີຕໂຠຊນຠາວປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ. ອປິຈ ສພ຺ພກາລິເກສຸ ຍາວກາລິກໍ ໂອຬາຣິກໍ, ຕໍ ອາຫາຣຕ຺ຖາຍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ກາເລ ອນາປຕ຺ຕິ, ປເຄວ ອໂນຬາຣິກໍ ຍາມກາລິກາທິໍ, ອາຫາຣຕ຺ຖາຍ ເອວ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ. ຍາວກາລິເກ ເອວ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ເຈ? ນ, ອນາຫາຣຕ຺ຖາຍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິສມ຺ຠວໂຕ ອິຕຣໍ ອາຫາຣຕ຺ຖາຍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ວິຍ, ຕສ຺ມາ ຍຖາວຸຕ຺ຕເມເວຕ຺ຖ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ປາຬິໍ, ຍຸຕ຺ຕິຎ຺ຈ ອນຸໂລເມຕີຕິ.

ເທສນາສຸທ຺ຘີຕິ ເອຕ຺ຖ ເທສນາ ນາມ ວິນຍກມ຺ມໍ, ເຕນ ວຸຏ຺ຐານມ຺ປິ ເທສນາ ເອວ ນາມ ໂຫຕີຕິ. ‘‘ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ປຏິເສວຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປຏິຄ຺ຄຫເຓ ປນ ສຕິໍ ອກຕ຺ວາ ປຣິໂຠເຄ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ຂີຓາສວາ ກຕກິຈ຺ຈຕ຺ຕາ ວິຠຕ຺ຕທາຍາທາ ວິຍ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕນ ເຕສໍ ສາມິປຣິໂຠຄາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຖາ ຍາວກາລິກຠາວໍ ອນຕິກ຺ກນ຺ຕຕ຺ຕາ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ. ອິຓປຣິໂຠໂຄ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ເຠສຊ຺ເຊ ອາປຕ຺ຕິໂຕ, ອິຕຣສ຺ມິໍ ອຍຸຕ຺ຕປຣິໂຠຄໂຕ, ອິຓໍ ວິຍ ອນນຸຎ຺ຎາຕຠຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຈ. ‘‘ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຫິ ອລຊ຺ຊີ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ນ ໂກຈິ ສງ຺ກິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ຠາຣຠູຕາ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາທໂຍ. ຍຖາທານເມວ ຄຫິຕຕ຺ຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ຫຕ຺ເຖນ ເຈ ເທຕິ, ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ‘‘ອຕິເຣກຠາຄໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຸນທິວເສ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ອຸທ຺ຘຏຠາຄໍ ຕຕ຺ເຖວ ທາເປຕິ, ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ຈ. ປຣິວຕ຺ຕກໍ ເທຕິ, ຘມ຺ມິຍຎ຺ເຈ, ວຏ຺ຏຕິ. ໂນ ອຘມ຺ມິຍໍ. ‘‘ຕໍ ຘມ຺ມານຸຄ຺ຄເຫນ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເກນ ເລເສນາຕິ ເຈ? ‘‘ອລພ຺ຠມານາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ອນາປຕ຺ຕິ ສມ຺ໂຠເຄ ສໍວາເສ’’ຕິ (ມຫາວ. ໑໓໐) ອິມິນາ ອຸປສມ຺ປທກ຺ຂນ຺ຘກວຈນເລເສນ.

໕໘໖. ອສ຺ສຕິຍາ ທິນ຺ນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອສ຺ສຕິຍາ ທິນ຺ນໍ ນາມ ອປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ທຸສ຺ສນ຺ເຕ ພທ຺ຘກຫາປຓາທີນິ ສຕິໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ທາຍກາ ເຈ ປຸນ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍເມວ ເທເສຕພ຺ພໍ. ເຕນ ອກປ຺ປິຍຠຓ຺ເຑນ ເຕ ເຈ ທາຍກາ ສປ຺ປິອາທີນິ ກິຓິຕ຺ວາ ສງ຺ຆສ຺ສ ເທນ຺ຕິ, ຕສ຺ສປິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກປ຺ປຕິ ທາຍການໍເຍວ ສນ຺ຕກຕ຺ຕາ. ຠິກ຺ຂຸນາ ຫິ ‘ວຕ຺ຖໍ ຄຓ຺ຫາມີ’ຕິ ວຕ຺ຖສຎ຺ຎາຍ ເອວ ຄຫິຕໍ, ນ ຣູປິຍສຎ຺ຎາຍ. ອິທຎ຺ຈ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ອຸຄ຺ຄຫຓໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ຈ ເຕນ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ປເຣສໍ ວາ ອຕ຺ຖາຍ ຄຫິຕໍ. ອຖ ເຕ ທາຍກາ ໂນ ເຈ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ທາຍເກ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ເຈ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ, ສງ຺ເຆ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອາປຕ຺ຕິ ເທເສຕພ຺ພາ. ໂນ ເຈ, ອາປຕ຺ຕິ ເອວ ເທເສຕພ຺ພາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ປຸພ຺ພາປຣວິຣຸທ຺ຘໍ. ອາປຕ຺ຕິເທສນາຍ ຫິ ສຕິ ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ສິທ຺ຘໍ, ຕສ຺ມິໍ ສິທ຺ເຘ ‘‘ຕໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຕສ຺ສປິ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ ອິທໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ. ກປ຺ປຕິ ເອວາຕິ ເຈ? ນ, ວຕ຺ຖຸໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອາປຕ຺ຕິ ເທເສຕພ຺ພາຕິ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ອຈິຕ຺ຕກຕ຺ຕາ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ ເຈ? ນ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ‘‘ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ ວຈນໂຕ. ‘‘ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຎ຺ຎຖາ ສພ຺ພຕ຺ຖ ‘‘ຣູປິຍ’’ນ຺ຕິ ປທໍ ນິຣຕ຺ຖກໍ ໂຫຕິ ວິນາປິ ເຕນ ຕທຕ຺ຖສິທ຺ຘິໂຕ. ອເນນ ຈ ວຕ຺ຖໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ, ທາຍເກນ ຈ ວຕ຺ຖເມວ ທິນ຺ນໍ, ວຕ຺ຖຄຕມ຺ປິ ຣູປິຍໍ ເຖຍ຺ຍຈິຕ຺ເຕນ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ປທວາເຣນ ກາເຣຕພ຺ໂພ. ອຏ຺ຐກຖາຍຎ຺ຈ ‘‘ຣູປິເຍ ອຣູປິຍສຎ຺ຎີຕິ ສຸວຓ຺ຓາທີສຸ ຂຣປຕ຺ຕາທິສຎ຺ຎີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ ວຈນວເສນ.

‘‘ອປິຈ ປຸຎ຺ຎກາມາ’’ຕິອາທິ ປນ ວິຘານນ຺ຕຣທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ເຕເນວ ຫິ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ເຄເຫ ອິທໍ ລທ຺ຘນ຺ຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຎ຺ຎຖາ ສລ຺ລກ຺ຂເຓ ວິມຕິວເສນ, ວິມຕິຍາ ຈ ສຕິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍເມວ ‘‘ຣູປິເຍ ເວມຕິໂກ’’ຕິອາທິ ວຈນໂຕຕິ. ອິທໍ ວິຘານໍ ນິຣຕ຺ຖກເມວ ອາປຊ຺ຊຕິ, ນ ຈ ນິຣຕ຺ຖກໍ. ກສ຺ມາ? ທຸສ຺ສນ຺ເຕ ພທ຺ຘກຫາປຓາທິ ອສ຺ສຕິຍາ ທິນ຺ນໍ ວຕ຺ຖສຎ຺ຎາຍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕຎ຺ຈ, ຕໂຕ ນ ຣູປິຍໍ ທິນ຺ນຎ຺ຈ ໂຫຕິ ປຏິຄ຺ຄຫິຕຎ຺ຈາຕິ. ເອຕ຺ຖ ອາປຕ຺ຕິເທສນາກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ຕໍ ປນ ທາຍການເມວ ປຏິທາຕພ຺ພໍ. ຕໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑຎ຺ຈ ສພ຺ເພສໍ ກປ຺ປຕີຕິ ອິມສ຺ສ ວິຘານນ຺ຕຣທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ອປິຈ ປຸຎ຺ຎກາມາ’’ຕິອາທີຕິ ໂນ ຕກ຺ໂກຕິ ອາຈຣິໂຍ.

ຣູປິຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.