໙. ທຸຕິຍທຸຏ຺ຐໂທສສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໓໙໑. ເວຬຸວເນເຍວາຕິ ອິທໍ ເຕຫິ ວຸຕ຺ຕເວລໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ປຸພ຺ເພ ມຍໍ ອາວຸໂສ ສຸເຕນ ອໂວຈຸມ຺ຫາ’’ຕິ ‘‘ອມ຺ເຫຫິ ສາ ອຸສ຺ສາຫິຕາ ກຸປິເຕຫິ ອນຕ຺ຕມເນຫີ’’ຕິອາທິວຈນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຎ຺ຎຠາຄສ຺ສ ອິທນ຺ຕິ ມນຸສ຺ສຠິກ຺ຂຸຠາວໂຕ ອຎ຺ຎຠາຄສ຺ສ ຕິຣຈ຺ຉານຉຄລກຠາຄສ຺ສ ອິທໍ ຉຄລກຊາຕໍ ອຘິກຣຓໍ. ອຎ຺ຎຠາໂຄ ວາ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ໂສ ຕິຣຈ຺ຉານຉຄລກຠາວສງ຺ຂາໂຕ ອຎ຺ຎຠາໂຄ ອສ຺ສ ຉຄລກສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ສ຺ວາຍໍ ຉຄລໂກ ອຎ຺ຎຠາຄິຍໍ ອຘິກຣຓໍ ນາມ.

ຕຕ຺ຖ ປຏິມາຍ ສຣີຣໍ, ສິລາປຸຕ຺ຕກສ຺ສ ສຣີຣນ຺ຕິ ນິທສ຺ສນໍ, ປຐມໍ ປເນຕ຺ຖ ນິພ຺ພຈນໍ ຊາຕິປທຕ຺ໂຖຕິວາທີນໍ ມເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ. ສາ ຫິ ສາມິຠາເວນ, ນິຈ຺ຈຠາເວນ ຈ ປຘານຕ຺ຕາ ສຕ຺ຕິສຠາເວ ຐິຕາ. ຕພ຺ພິປຣີຕກຕ຺ຕາ ພ຺ຍຕ຺ຕາກຕິ ຊາຕິໂຍ ຕຸ ປທຕ຺ໂຖ ອິຕິ ອິມສ຺ສ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ວເສນ ທຸຕິຍໍ ນິພ຺ພຈນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ນາມກຣຓສຎ຺ຎາຍ ອາຘາໂຣຕິ ເອຕ຺ຖ ນາມເມວ ນາມກຣຓໍ. ນາມໍ ກໂຣນ຺ຕານໍ ສຎ຺ຎາ ນາມກຣຓສຎ຺ຎາ, ຕສ຺ສາ. ມນຸສ຺ສຊາຕິໂກ ຉຄລກຊາຕິອາຘາໂຣ ນາມ. ນ ຫິ ຕໍ ນາມໍ ກຈ຺ຉປໂລມໍ ວິຍ ອນາຘາຣນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕໍ ປນ ຉຄລກສ຺ສ ທພ຺ໂພຕິ ທິນ຺ນນາມໍ ‘‘ເທໂສ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ມາ ເຖຣໍ ອມູລເກນາຕິອາທິນາ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ວຕ຺ຖຸໍ ເຖຣສ຺ສ ລິສ຺ສຕິ ສິລິສ຺ສຕິ ໂວຫາຣມຕ຺ເຕເນວ, ນ ອຕ຺ຖໂຕ, ອີສກໍ ອລ຺ລີຍຕີຕິ ເລໂສຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຍສ຺ມາ ເທສເລສາ ອຕ຺ຖໂຕ ນິນ຺ນານາກຣຓາ, ຕສ຺ມາ ‘‘ກຎ຺ຈິເທສໍ ເລສມຕ຺ຕໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ‘‘ທສ ເລສາ ຊາຕິເລໂສ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍຖາ ນິທາເນ, ເອວໍ ສິກ຺ຂາປທປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍມ຺ປິ ມາຕິກາຍມ຺ປິ ອຍເມວຕ຺ໂຖ. ຍສ຺ມາ ອຎ຺ຎຠາຄິຍສ຺ສ ອຘິກຣຓສ຺ສາຕິ ຉຄລກສ຺ສ. ກຎ຺ຈິເທສໍ ເລສມຕ຺ຕໍ ອຸປາທາຍາຕິ ທພ຺ໂພຕິ ນາມໍ ອຸປາທາຍາຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິວເສເນວ ອາວິຠູໂຕ, ຕສ຺ມາ ນ ວິຠຕ຺ໂຕ. ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ ອນິຍມຕ຺ຕາ. ນ ຫິ ເມຕ຺ຕິຍຠູມຊການໍ ວິຍ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ຉຄລກເມວ ອຎ຺ຎຠາຄິຍໍ ອຘິກຣຓໍ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎໍ ໂຄມຫິໍ ສາທິກມ຺ປິ ໂຫຕິ, ນ ຈ ເມຕ຺ຕິຍຠູມຊກາ ວິຍ ສພ຺ເພປິ ນາມເລສມຕ຺ຕເມວ ອຸປາທິຍນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎມ຺ປິ ຊາຕິເລສາທິໍ ອຸປາທິຍນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອນິຍມຕ຺ຕາ ຈ ຍຖາວຸຕ຺ຕນເຍນ ນ ວິຠຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ ຕຖາ ວຸຕ຺ເຕ ຉຄລກສ຺ເສວ ອຎ຺ຎຠາຄິຍຕາ ສມ຺ຠວຕິ, ນ ອຎ຺ຎສ຺ສ, ເຍນ ໂສວ ທສ຺ສິໂຕ. ເລໂສ ຈ ນາມ ເລໂສວ, ນ ຊາຕິອາທິ, ເຍນ ໂສວ ທສ຺ສິໂຕຕິ ເອວໍ ມິຈ຺ຉາຄາຫປ຺ປສງ຺ຄໂຕ ຈ ຕຖາ ນ ວິຠຕ຺ໂຕ.

໓໙໓. ອຎ຺ຎຠາຄິຍສ຺ສາຕິ ຈຸທິຕກໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ສ. ອຘິກຣຓສ຺ສາຕິ ມນຸສ຺ສສ຺ສ ວາ ອມນຸສ຺ສສ຺ສ ວາ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕສ຺ສ ວາຕິ ເອວໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ເອວຎ຺ຫິ ວຸຕ຺ເຕ ມນຸສ຺ສາທີນໍເຍວ ຊາຕິເລສາທໂຍ ວຸຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎຖາ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຘິກຣຓານໍ ເຕ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ‘‘ອຘິກຣຓສ຺ສ ກຎ຺ຈິ ເທສໍ ເລສມຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ສາມິວຈນໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາຕິ ເຈ? ນ, ນາມສ຺ສ ວິຍ ຊາຕິອາທີນໍ ມນຸສ຺ສາທີນໍ ອາຘາຣຠາວນິຍມສມ຺ຠວໂຕ, ອຘິກຣຓຠາວານິຍມໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ນິຍເມ ຈ ສຕິ ຊາຕິຍາ ອາຘາໂຣ ຊາຕິ, ລິງ຺ຄສ຺ສ ຈ ລິງ຺ຄໍ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ຈ ອາປນ຺ໂນ ອາຘາໂຣ, ວິຣຸທ຺ຘານມ຺ປິ ອສມາທິນ຺ນານມ຺ປິ ປຕ຺ຕຈີວຣານໍ ສາມິໂກ ອາຘາໂຣ, ເຍນ ອຘິກຣຓສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ອຘິກຣຓສ຺ສາຕິ ປທໍ ອຠາເຊຕພ຺ພເມວ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ນ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ມາ ‘‘ອຘິກຣຓນ຺ຕິ ວຈນສາມຎ຺ຎໂຕ’’ຕິອາທິ ສພ຺ພໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ອປາກຏາ ອິໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທສ຺ສິຕຏ຺ຐານາຠາວໂຕ. ຊານິຕພ຺ພາ ຈ ວິນຍຘເຣຫິ ຍສ຺ມາ ອຎ຺ຎຖາ ປຣິວາເຣ ‘‘ວິວາທາຘິກຣຓໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຘິກຣຓານໍ ວິວາທາຘິກຣຓໍ ຠຊຕີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອນາຄຕຏ຺ຐາເນ ‘‘ກສ຺ມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ກາຣຓໍ ນ ປຎ຺ຎາເຍຍ຺ຍ, ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ຕພ຺ຠາຄິຍຕາ ຈ ອຎ຺ຎຠາຄິຍຕາ ຈ ຊານິຕພ຺ພາ ວິນຍຘເຣຫິ. ຕາສຸ ຫິ ວິຎ຺ຎາຕາສຸ ວິວາທາຘິກຣຓໍ ວິວາທາຘິກຣຓໍ ຠຊຕິ. ກສ຺ມາ? ຕພ຺ຠາຄິຍຕ຺ຕາ. ອິຕຣໍ ນ ຠຊຕິ ອຎ຺ຎຠາຄິຍຕ຺ຕາຕິ ສຸຂກາຣຓໂຕ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ວຈນສາມຎ຺ຎໂຕ ລທ຺ຘໍ ອຘິກຣຓໍ ນິສ຺ສາຍາຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ອາປຕ຺ຕຎ຺ຎຠາຄິຍໍ ມຫາວິສຍໍ, ອິຕເຣຫິ ອສທິສນິທ຺ເທສຎ຺ຈ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ອຘິກຣຓປຣິຍາປນ຺ນມ຺ປິ ສມານໍ ວິສຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອາປຕ຺ຕຎ຺ຎຠາຄິຍໍ ວາ ໂຫຕີ’’ຕິ. ອຘິກຣຓປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ອຘິກຣຓຎ຺ຎຠາຄິຍໍ ວາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖາປິ ມຫາວິສຍຕ຺ຕາ, ມາຕິກາຍໍ ອາຄຕຕ຺ຕາ ຈ ປຐມໍ ອຎ຺ຎຠາຄິຍຕາ ວຸຕ຺ຕາ, ປຈ຺ຉາ ຕພ຺ຠາຄິຍຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ອຘິກຣຓຎ຺ຎຠາຄິຍວຈເນນ ອຕ຺ຖາປຕ຺ຕິນເຍນ ສິທ຺ຘໍ. ອຘິກຣຓໍ ຕພ຺ຠາຄິຍໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຘິກຣຓໍ ຕພ຺ຠາຄິຍໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ເອວໍ ອຸທ຺ເທສໍ ອກຕ຺ວາ ‘‘ກຖໍ ອຘິກຣຓໍ ອຘິກຣຓສ຺ສ ຕພ຺ຠາຄິຍໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉາປຸພ຺ພງ຺ຄມນິທ຺ເທໂສ ກໂຕ. ຕຕ຺ຖາປິ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓສ຺ສ ອຎ຺ຎຠາຄິຍຕາ ກິຎ຺ຈາປິ ປາຣາຊິເກນ ອນຸທ຺ຘໍສິຠາຘິກາຣຕ຺ຕາ ປາຣາຊິການໍເຍວ ວເສນ ວຸຕ຺ຕາ, ອຖ ໂຂ ເສສາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘວເສນາປິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍາ ຈ ສາ ໂຈທນາ ‘‘ອສຸໂກ ນາມ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອຊ຺ຌາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິກາ, ຕຕ຺ຖ ‘‘ສງ຺ຆາທິເສເສ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍທິຏ຺ຐິ ໂຫຕິ, ທຸພ຺ຠາສິເຕ ສງ຺ຆາທິເສສທິຏ຺ຐິ ໂຫຕີ’’ຕິ ເອວມາທິກາ ວິນເຍ ອປກຕຎ຺ຎຸຕາຍ, ຕໍຕໍວຕ຺ຖຸສຣິກ຺ຂຕາຍ ວາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ສພ຺ພຕ຺ຖາປິ ‘‘ປາຣາຊິກທິຏ຺ຐິ ໂຫຕີ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາສຎ຺ຎິໂນ ອນາປຕ຺ຕິໂຕ. ‘‘ຕພ຺ຠາຄິຍວິຈາຣຓາຍ’’ນ຺ຕິ ຕພ຺ຠາຄິຍປທນິທ຺ເທເສ ອຎ຺ຎຠາຄິຍຕາຍປິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ.

ວຕ຺ຖຸສຠາຄຕາຍາຕິ ອນຸວາທວຕ຺ຖຸສຠາຄຕາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຎ຺ຎຖາ ‘‘ຈຕສ຺ໂສ ວິປຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ ວຈນໍ ວິຣຸຊ຺ເຌຍ຺ຍ. ສຠາວສຣິກ຺ຂາສຣິກ຺ຂໂຕ ຈາຕິ ສຠາເວນ ສທິສາສທິສໂຕ. ຕຕ຺ຖ ຌານາທິວຕ຺ຖຸວິສຠາຄຕາຍປິ ສຠາວສຣິກ຺ຂຕາຍ ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິ ຕສ຺ເສວ ຕພ຺ຠາຄິຍາວ ໂຫຕິ. ຕຖາ ວຕ຺ຖຸວເສນ ອນຸວາທາຘິກຣຓໍ, ກິຈ຺ຈາຘິກຣຓຎ຺ຈ ປາເຏກ຺ກໍ ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕຎ຺ຎຠາຄິຍໍ ນ ຊາຕໍ, ຕສ຺ມາ ຕທຎ຺ຎຠາຄິຍຕາຍ ວິທິຕາຍ ຕພ຺ຠາຄິຍຕາ ປາຣິເຍສຍຸຕ຺ຕິຍາ ອວຸຕ຺ຕາປິ ສິຊ຺ຌຕີຕິ ກຕ຺ວາ ‘‘ອຎ຺ຎຠາຄິຍເມວ ປຐມໍ ນິທ຺ທິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ເອກໍເສນ ຕພ຺ຠາຄິຍໍ ນ ໂຫຕີຕິ ສຣິກ຺ຂວເສນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ອາປຕ຺ຕິ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ວິວາທສພ຺ຠາວໂຕ ອພ຺ຍາກຕຠາເວນ ວິວາທາຘິກຣຓສ຺ສປິ ອຎ຺ຎຠາຄິຍໍ ສິຍາ, ປາຬິຍໍ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓສ຺ສ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ‘‘ອຎ຺ຎຠາຄິຍສ຺ສ ອຘິກຣຓສ຺ສາ’’ຕິ ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ. ‘‘ເມຖຸນຣາເຄນ ມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄໂຫ ໂທເສນາຕິອາທິນາ ສຣິກ຺ຂໂຕ ຈາ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ຕໍ ວຕ຺ຖຸວິສຠາຄຕາຍ ເອວ ສິທ຺ຘໍ. ອຍໍ ປນ ວຕ຺ຖຸສຠາຄຕາຍປິ ສຕິ ອາປຕ຺ຕິສຠາຄຕາ ສຣິກ຺ຂໂຕຕິ ໂນ ຕກ຺ໂກຕິ ຈ, ເອກສ຺ມິມ຺ປິ ຫິ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ອາປຕ຺ຕິເຠໂທ ໂຫຕີຕິ ອາຈຣິໂຍ. ປຣໂຕ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

‘‘ກິຈ຺ຈເມວ ກິຈ຺ຈາຘິກຣຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສງ຺ຆກມ຺ມານເມຕໍ ອຘິວຈນໍ. ກມ຺ມລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ກມ຺ມານໍ ສຠາວໍ. ຕໍ ນິສ຺ສາຍາຕິ ປຸພ຺ເພວ ຫິ ສໍວິຘາຍ ສງ຺ໂຆ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ. ອຖ ວາ ປຸຣິມໍ ປຸຣິມນ຺ຕິ ປຣິວາສອຸກ຺ເຂປນິຍາທີນິ ສງ຺ຆກມ຺ມານິ ນິສ຺ສາຍ ອພ຺ຠານໂອສາຣຓາທິ ອຸປ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ກິຎ຺ຈາປິ ສງ຺ຆກມ຺ມເມວ ກິຈ຺ຈາຘິກຣຓໍ, ຕຖາປິ ເສສວິເສໂສ ລພ຺ຠຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໓໙໔. ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ, ຕສ຺ມາ ເທສສ຺ສ ອຕ຺ຖມວຕ຺ວາ ‘‘ເລໂສ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ ກິຣ.

໓໙໕. ສວຕ຺ຖຸກໍ ກຕ຺ວາຕິ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຸປຣິ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ຂຕ຺ຕິຍາທິຠາເວນ ເອກຊາຕິໂກປິ ທີຆຣສ຺ສກາຬໂກທາຕາທີນໍ ທິຏ຺ຐສຸຕປຣິສງ຺ກິຕານໍ ວເສນ ອຎ຺ຎຠາຄິຍຕາ, ທີຆໍ ຂຕ຺ຕິຍໍ ອຊ຺ຌາຈຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ຣສ຺ສາທິຂຕ຺ຕິຍປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອາຘາຣຠາວໂຕ ຊາຕິເລເສນ ໂຈເທຕິ, ເອກໍ ວາ ຂຕ຺ຕິຍໍ ອຊ຺ຌາຈຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ຕໂຕ ວິສິຏ຺ຐຎ຺ຎຠາຄຠູຕໍ ຂຕ຺ຕິຍໍ ຊາຕິເລສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ຂຕ຺ຕິໂຍ ທິຏ຺ໂຐ ຕ຺ວໍ ຂຕ຺ຕິໂຍສີ’’ຕິ ໂຈເທຕິ ທິຏ຺ຐາທິອຎ຺ຎຠາເຄນ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ທີຆາທໂຍ, ທິຏ຺ຐາທໂຍ ຈ ຊາຕິນາມາທີນໍ ວຕ຺ຖຸຠູຕຕ຺ຕາ ອຘິກຣຓ’’ນ຺ຕິ ລິຂິຕໍ. ຕໍ ‘‘ອຘິກຣຓຠາວານິຍມໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໂທສໍ ນາຕິກ຺ກມຕິ, ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ຂຕ຺ຕິຍຊາຕິປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອາຘາຣວເສນ ອຘິກຣຓຕາ ຈ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕມ຺ປິ ນາມໂຄຕ຺ຕໂຕ ອຎ຺ຎິສ຺ສາ ນາມໂຄຕ຺ຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ນາມ ກສ຺ສຈິ ອຠາວໂຕ ນ ສພ຺ພສາຘາຣຓໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຘິກຣຓສ຺ສາ’’ຕິ ປທຸທ຺ຘາຣຓໍ ອຘິກຣຓຈຕຸກ຺ກທສ຺ສນຕ຺ຖໍ, ຕໍ ສມານວຈນທສ຺ສນຕ຺ຖນ຺ຕິ ໂນ ຕກ຺ໂກຕິ. ຕຕ຺ຖ ທີຆາທິໂນ ວາ ທິຏ຺ຐາທິໂນ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ທີຆາທິຕາ, ທິຏ຺ຐາທິຕາ ຈ ອຎ຺ຎຠາໂຄ, ໂຍ ຈຸທິຕໂກ ອິຕຣສ຺ສ ວິເສໂສ ຍໂຕ ອຎ຺ໂຎຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໓໙໙. ລຫຸກໍ ອາປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ປາຣາຊິກໂຕ ລຫຸກາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສາທິ. ເຕເນວ ອນ຺ເຕ ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ‘‘ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອຊ຺ຌາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາປຕ຺ຕິເລໂສປິ ກິມຕ຺ຖໍ ຊາຕິເລສາທໂຍ ວິຍ ນ ວິຕ຺ຖາຣິໂຕຕິ ເຈ? ຕຖາ ອສມ຺ຠວໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໔໐໐. ສາຏກປຕ຺ໂຕ ສຣີຣຏ຺ຐປຕ຺ໂຕ. ອາປຕ຺ຕິຍາຕິ ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິຍາ ອຎ຺ຎຠາຄິຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສາທິ, ອຘິກຣຓຎ຺ຈ ອາປຕ຺ຕິປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ. ‘‘ເລໂສ ນາມ ອາປຕ຺ຕິຠາໂຄ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອາປຕ຺ຕິຠາວເລໂສ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ, ຕສ຺ມາ ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິໂຕ ອຎ຺ຎຠາຄິຍສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອາຘາຣຓຏ຺ເຐນ ‘‘ອຘິກຣຓ’’ນ຺ຕິ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຕສ຺ສ ສງ຺ຆາທິເສສາທິໂນ ອາປຕ຺ຕິນິກາຍສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິຠາວເລສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ໂຈທນາ ອາປຕ຺ຕິເລສໂຈທນາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

໔໐໘. ອນາປຕ຺ຕິ ຕຖາສຎ຺ຎີ ໂຈເທຕິ ວາ ໂຈທາເປຕິ ວາຕິ ອາປຕ຺ຕຎ຺ຎຠາຄິຍໂຈທນາຍເມວ, ນ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ປຐມທຸຏ຺ຐໂທເສ ວຸຕ຺ຕວິຈຣຓາຍ ສໍສນ຺ທິຕໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ອິຘ ກຖໍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ເຈ? ກງ຺ຂາວິຕຣຓິຍາ ວຈນໂຕ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ‘‘ຕຕ຺ຖ ອິຘ ຈ ອາປຕ຺ຕຎ຺ຎຠາຄິຍໂຈທນາຍ ຕຖາສຎ຺ຎິໂນປິ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ.

ອຎ຺ຎາຠາຄິຍສິກ຺ຂໍ ໂຍ, ເນວ ສິກ຺ຂຕິ ຍຸຕ຺ຕິໂຕ. ຄຈ຺ເຉ ວິນຍວິຎ຺ຎູຫິ, ອຎ຺ຎຠາຄິຍຕຎ຺ຈ

ໂສຕິ.

ທຸຕິຍທຸຏ຺ຐໂທສສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.