໒. ຣຕນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ມຸຕ຺ຕາທິທສວິຘນ຺ຕິ ‘‘ມຸຕ຺ຕາ ມຓິ ເວຬຸຣິໂຍ ສງ຺ໂຂ ສິລາ ປວາຬໍ ຣຊຕໍ ຊາຕຣູປໍ ໂລຫິຕງ຺ໂກ ມສາຣຄລ຺ລ’’ນ຺ຕິ (ປາຈິ. ໕໐໖) ທສວິຘໍ ຣຕນໍ. ອຊ຺ຌາວສເຖຕິ ເຄເຫ. ເຕນາຫ ‘‘ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິອາທິ, ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ອາວສຖສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາວສໂຖຕິ ເຈຕ຺ຖ ອນ຺ໂຕຄາເມ ນິວິຏ຺ຐເຄຫໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ອາຣາເມ ນິວິຏ຺ຐເຄຫໍ ປນ ອຊ຺ຌາຣາມຄ຺ຄຫເຓເນວ ຄຫິຕໍ. ‘‘ອາວສໂຖຕິ ເຈຕ຺ຖ ອນ຺ໂຕອາຣາເມ ວາ ໂຫຕຸ, ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ວາ, ອຕ຺ຕໂນ ວສນຏ຺ຐານໍ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ປາຈິຕ຺ຕິຍ ໓.໕໐໖) ເກຈິ. ສພ຺ເພສມ຺ປິ ອຕ຺ຖາຍ ທຸກ຺ກຏເມວາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ເຕສໍ ສງ຺ຆາທີນໍ ວາ ອຕ຺ຖາຍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ວາ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປນ຺ຕສ຺ສ ວາ ທຸກ຺ກຏເມວ. ສເຈ ປນ ມາຕາປິຕູນໍ ສນ຺ຕກໍ ອວສ຺ສໍ ປຏິສາເມຕພ຺ພໍ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ໂຫຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຏິສາເມຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຕາທິສໍ ປນາ’’ຕິອາທິ. ຕາທິສນ຺ຕິ ຍໍ ມາຕາປິຕູນໍ ສນ຺ຕກໍ ອວສ຺ສໍ ປຏິສາເມຕພ຺ພໍ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ, ຕາທິສໍ. ຉນ຺ເທນປິ ຠເຍນປີຕິ ວຑ຺ຒກິອາທີສຸ ຉນ຺ເທນປິ, ຣາຊວລ຺ລເຠສຸ ຠເຍນປິ.

ຕາທິເສ ຐາເນຕິ ມຫາວິຫາຣສທິສສ຺ສ ມຫາຣາມສ຺ສ ປາກາຣປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ປຣິເວເຓ. ສຎ຺ຎາຓໍ ກຕ຺ວາຕິ ‘‘ເອຕ຺ຕກາ ກຫາປຓາ’’ຕິອາທິນາ ຣູເປນ ວາ ລຎ຺ຉນາທິນິມິຕ຺ເຕນ ວາ ສຎ຺ຎາຓໍ ກຕ຺ວາ, ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຕິຣູປານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຫຕ຺ເຖຕິ ລຊ຺ຊີນໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຫຕ຺ເຖ. ໂລລຊາຕິການຎ຺ຫິ ຫຕ຺ເຖ ຐເປຕຸໍ ນ ລພ຺ຠຕິ. ເນວ ປກ຺ກມຕີຕິ ເນວ ຕມ຺ຫາ ອາວາສາ ປກ຺ກມຕິ. ‘‘ຖາວຣໍ ເສນາສນໍ ວາ’’ຕິອາທິນາ ອຕ຺ຕໂນ ຈີວຣາທິມູລໍ ນ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໐໖) ທສ຺ເສຕິ. ຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາຕິ ຍໍ ຖາວຣເສນາສນາທິ ກຕໍ, ຕໍ ອຸປາສກ ຕວ ສນ຺ຕເກນ ອິທໍ ນາມ ກຕນ຺ຕິ ເອວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ. ສມາທເປຕ຺ວາຕິ ອຎ຺ຎໍ ສມາທເປຕ຺ວາ, ‘‘ອຸທ຺ທິສ຺ສ ອຣິຍາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ເອສາ ອຣິຍານ ຍາຈນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຍາຈິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອນຸຎ຺ຎາຕຏ຺ຐາເນຕິ ອຊ຺ຌາຣາມອຊ຺ຌາວສເຖ. ອາມາສນ຺ຕິ ອາມສິຕພ຺ພຎ຺ເຈວ ປຏິສາເມຕພ຺ພຎ຺ຈ ວຕ຺ຖາທິ.

ຣຕນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.