໗. ສປ຺ປາຓກວຄ຺ໂຄ

໑. ສຎ຺ຈິຈ຺ຈສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ມຎ຺ຈປີຐໍ ໂສເຘນ຺ໂຕ ມງ຺ຄຸລພີຊເກປິ ປາຓສຎ຺ຎີ ນິກ຺ກາຣຸຓິກຕາຍ ຕໍ ຠິນ຺ທນ຺ໂຕ ອປເນຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໓໘໒), ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຕໍ ຂຸທ຺ທກມ຺ປີ’’ຕິອາທິ. ອຸປກ຺ກມມຫນ຺ຕຕາຍ ອກຸສລໍ ມຫນ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ ພຫຸກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປວຕ຺ຕຊວເນຫິ ລທ຺ຘາເສວນາຍ ສນ຺ນິຏ຺ຐາປກເຈຕນາຍ ວເສນ ປໂຍຄສ຺ສ ມຫນ຺ຕຕ຺ຕາ ອກຸສລໍ ມຫນ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ມຫາສາວຊ຺ຊໍ ໂຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ສຎ຺ຈິຈ຺ຈສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ສປ຺ປາຓກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເອຕ຺ຖ ຈ ປຏງ຺ຄປາຓການໍ ປຕນໍ ຎຕ຺ວາປິ ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕຕາຍ ປທີປຸຊ຺ຊລເນ ວິຍ ສປ຺ປາຓກຠາວໍ ຎຕ຺ວາປິ ອຸທກສຎ຺ຎາຍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ສປ຺ປາຓກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ອຸກ຺ໂກຏນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນຕິ ເຍນ ເຍນ ວູປສມິຕໍ, ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ. ‘‘ອກຕໍ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິອາທີນິ ວທນ຺ໂຕຕິ ‘‘ອກຕໍ ກມ຺ມໍ, ທຸກ຺ກຏໍ ກມ຺ມໍ, ປຸນ ກາຕພ຺ພໍ ກມ຺ມໍ, ອນິຫຕໍ ທຸນ຺ນິຫຕໍ ປຸນ ນິຫນິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ (ປາຈິ. ໓໙໔) ວທນ຺ໂຕ. ຍຖາຐິຕຠາເວນ ປຕິຏ຺ຐາຕຸໍ ນ ທເທຍ຺ຍາຕິ ເຕສໍ ປວຕ຺ຕິ ອາກາຣທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຍໍ ປນ ຘມ຺ເມນ ອຘິກຣຓໍ ນິຫຕໍ, ຕໍ ສຸນິຫຕເມວາ’’ຕິ.

ອຸກ຺ໂກຏນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຈຕ຺ຕາຣິ ປາຣາຊິການິ ອຕ຺ຖຸທ຺ຘາຣວເສນ ປທຠາຊນິຍໍ ທສ຺ສິຕານີຕິ ອາຫ ‘‘ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລນ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອຘິປ຺ເປຕ’’ນ຺ຕິ. ເຍນ ເກນຈິ ອຸປາເຍນາຕິ ‘‘ສາມໍ ວາ ຊານາຕິ, ອຎ຺ເຎ ວາ ຕສ຺ສ ອາໂຣເຈນ຺ຕິ, ໂສ ວາ ອາໂຣເຈຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໓໙໙) ວຸຕ຺ເຕສຸ ເຍນ ເກນຈິ ອຸປາເຍນ. ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ຘຸຣໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕມຕ຺ເຕເຍວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ສເຈ ປຈ຺ຉາປິ ອາໂຣເຈຕິ, ຘຸຣນິກ຺ເຂປເນ ອາປຕ຺ຕິໂຕ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ສເຈປີ’’ຕິອາທິ. ສມຓສຕມ຺ປິ ອາປຊ຺ຊຕິເຍວາຕິ ສມຓສຕມ຺ປິ ສຸຕ຺ວາ ຍທິ ຉາເທຕິ, ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ອາປຊ຺ຊຕິເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຍນສ຺ສ ອາໂຣຈິຕນ຺ຕິ ເຍນ ທຸຕິເຍນ ອສ຺ສ ຕຕິຍສ຺ສ ອາໂຣຈິຕໍ. ຕສ຺ເສວາຕິ ຕສ຺ສ ທຸຕິຍສ຺ເສວ. ອາໂຣເຈຕີຕິ ປຏິຈ຺ຉາທນຕ຺ຖເມວ ‘‘ມາ ກສ຺ສຈິ ອາໂຣເຈສີ’’ຕິ ວທຕິ. ໂກຏິຉິນ຺ນາ ໂຫຕີຕິ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ປາຈິຕ຺ຕິຍ ໓.໓໙໙) ຍສ຺ມາ ປຏິຈ຺ຉາທນປຈ຺ຈຍາ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາວ ທຸຕິເຍນ ຕຕິຍສ຺ສ ອາໂຣຈິຕໍ, ຕສ຺ມາ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ປຸນ ເຕນ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາປຕ຺ຕິຍາ ອຠາວໂຕ ອາປຕ຺ຕິຍາ ໂກຏິ ຉິນ຺ນາ ນາມ ໂຫຕິ.

ອາທິປເທຕິ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາປຕ຺ຕິສຎ຺ຎີ, ເວມຕິໂກ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາປຕ຺ຕິສຎ຺ຎີຕິ ອິເມສຸ ຕີສຸ ‘‘ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາປຕ຺ຕິສຎ຺ຎີ ປຏິຈ຺ຉາເທຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໔໐໐) ອິມສ຺ມິໍ ປຐມປເທ. ອິຕເຣສຸ ທ຺ວີສູຕິ ‘‘ເວມຕິໂກ ປຏິຈ຺ຉາເທຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາປຕ຺ຕິສຎ຺ຎີ ປຏິຈ຺ຉາເທຕີ’’ຕິ ອິເມສຸ ປເທສຸ. ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາຍາຕິ ອວເສສປຎ຺ຈາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ເລ ວາ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ເລ ວາ ອຊ຺ຌາຈາເຣຕິ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຸຣິມປຎ຺ຈສິກ຺ຂາປທວີຕິກ຺ກມສງ຺ຂາເຕ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ເລ ວາ ອິຕຣສ຺ມິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ເລ ວາ ອຊ຺ຌາຈາເຣ. ຍໍ ປນ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ ‘‘ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ສຸກ຺ກວິສຏ຺ຐິ ຈ ກາຍສໍສຄ຺ໂຄ ຈາຕິ ອຍໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລອຊ຺ຌາຈາໂຣ ນາມາ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໔໐໐) ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາໂຣຈນສິກ຺ຂາປທຏ຺ຐກຖາຍ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໗໘ ອາທໂຍ) ນ ສເມຕິ, ນ ຈາປິ ເອວໍ ວຕ຺ຕຸໍ ຍຸຊ຺ຊຕິ ‘‘ອາໂຣຈເນ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອຎ຺ຎຖາ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ປຏິຈ຺ຉາທເນ ອຎ຺ຎຖາ’’ຕິ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ປາຈິຕ຺ຕິຍ ໔໐໐) ວິເສສກາຣຓສ຺ສານຸປລພ຺ຠນໂຕ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ອູນວີສຕິວສ຺ສສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຄພ຺ຠວີໂສປິ ຫິ ‘‘ປຣິປຸຓ຺ຓວີໂສ’’ ຕ຺ເວວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓໂຕ ປຏ຺ຐາຍາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ຍໍ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ປຐມໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຐມໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ປາຕຸຠູຕໍ, ຕໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ. ໂສຕິ ໂຍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອູນວີສຕິວສ຺ໂສ ອຸປສມ຺ປາທິໂຕ, ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ. ອຎ຺ຎໍ ອຸປສມ຺ປາເທຕີຕິ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ວາ ກມ຺ມວາຈາຈຣິໂຍ ວາ ຫຸຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ອຸປສມ຺ປາເທຕິ. ຕນ຺ຕິ ອູນວີສຕິວສ຺ສໍ ປຸຄ຺ຄລໍ. ສີມໍ ວາ ສມ຺ມນ຺ນຕີຕິ ນວໍ ສີມໍ ພນ຺ຘຕິ.

ອູນວີສຕິວສ຺ສສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ເຖຍ຺ຍສຕ຺ຖສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຣາຊານໍ ວາ ວຎ຺ເຈຕ຺ວາຕິ ຣາຊານໍ ເຖເນຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ສນ຺ຕກໍ ກິຎ຺ຈິ ຄເຫຕ຺ວາ, ‘‘ອິທານິ ຕສ຺ສ ນ ທສ຺ສາມາ’’ຕິ ມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ນາ ອກຕກມ຺ມາ ເຈວ ກຕກມ຺ມາ ຈ ໂຈຣາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອສ ນໂຍ ສຸງ຺ກໍ ປຣິຫຣິຕຸກາມາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ.

ກາລວິສງ຺ເກເຕນາຕິ ກາລສ຺ສ ວິສງ຺ເກເຕນ, ທິວສວິສງ຺ເກເຕນາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ມຄ຺ຄວິສງ຺ເກເຕນ, ປນ ອຏວິວິສງ຺ເກເຕນ ວາ ຄຈ຺ຉໂຕ ອາປຕ຺ຕິເຍວ.

ເຖຍ຺ຍສຕ຺ຖສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ສໍວິຘານສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ມາຕຸຄາເມນາຕິ ອິຕ຺ຖິຍາ. ເອກໂຕອຸປສມ຺ປນ຺ນາ, ປນ ສິກ຺ຂມານາ, ສາມເຓຣີ ຈາຕິ ອິມາ ຕິສ຺ໂສປິ ອິຘ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອິມາສໍ ປນ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ສມໂຍ ຣກ຺ຂຕິ. ອຍເມຕາສໍ, ມາຕຸຄາມສ຺ສ ຈ ວິເສໂສຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ສໍວິຘານສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ອຣິຏ຺ຐສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຕໍຕໍສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ປາຈິຕ຺ຕິຍ ໓.໔໑໗) ວິພນ຺ຘນວເສນ ສຕ຺ຕສນ຺ຕານສ຺ສ ອນ຺ຕເຣ ເວມຊ຺ເຌ ເອຕິ ອາຄຈ຺ຉຕີຕິ ອນ຺ຕຣາໂຍ, ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກາທິອນຕ຺ໂຖ, ອນຕິກ຺ກມນຕ຺ເຖນ ຕສ຺ມິໍ ອນ຺ຕຣາເຍ ນິຍຸຕ຺ຕາ, ອນ຺ຕຣາຍໍ ວາ ຜລໍ ອຣຫນ຺ຕິ, ອນ຺ຕຣາຍສ຺ສ ວາ ກຣຓສີລາຕິ ອນ຺ຕຣາຍິກາ. ເຕນາຫ ‘‘ສຄ຺ຄໂມກ຺ຂານໍ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ອນ຺ຕຣາຍິກາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໒໓໔). ເຕ ກມ຺ມກິເລສວິປາກອຸປວາທປຎ຺ຎຕ຺ຕິວີຕິກ຺ກມວເສນ ປຎ຺ຈວິຘາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ປຎ຺ຈານນ຺ຕຣິຍກມ຺ມໍ ກມ຺ມນ຺ຕຣາຍິກໍ ນາມ, ຕຖາ ຠິກ຺ຂຸນິທູສກກມ຺ມໍ. ຕໍ ປນ ໂມກ຺ຂສ຺ເສວ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກໂຣຕິ, ນ ສຄ຺ຄສ຺ສ. ນິຍຕມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິຘມ຺ມາ ກິເລສນ຺ຕຣາຍິກາ ນາມ. ປຓ຺ຑກຕິຣຈ຺ຉານຄຕອຸຠໂຕພ຺ຍຎ຺ຊນການໍ ປຏິສນ຺ຘິຘມ຺ມາ ວິປາກນ຺ຕຣາຍິກາ ນາມ. ອຣິຍູປວາທາ ອຸປວາທນ຺ຕຣາຍິກາ ນາມ. ເຕ ປນ ຍາວ ອຣິເຍ ນ ຂມາເປນ຺ຕິ, ຕາວເທວ, ນ ຕໂຕ ປຣໍ. ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອາປນ຺ນາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວີຕິກ຺ກມນ຺ຕຣາຍິກາ ນາມ. ຕາປິ ຍາວ ຠິກ຺ຂຸຠາວໍ ວາ ປຏິຊານາຕິ, ນ ວຸຏ຺ຐາຕິ ວາ ນ ເທເສຕິ ວາ, ຕາວເທວ, ນ ຕໂຕ ປຣໍ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ (ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໒໓໔; ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໔໑໗) ອຣິຏ຺ໂຐ ຠິກ຺ຂຸ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ຘມ຺ມກຖິໂກ ເສສນ຺ຕຣາຍິເກ ຊານາຕິ, ວິນເຍ ປນ ອໂກວິທຕ຺ຕາ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວີຕິກ຺ກມນ຺ຕຣາຍິເກ ນ ຊານາຕິ, ຕສ຺ມາ ຣໂຫຄໂຕ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕສິ ‘‘ອິເມ ອາຄາຣິກາ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸເຓ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕາ ໂສຕາປນ຺ນາປິ ສກທາຄາມິໂນປິ ອນາຄາມິໂນປິ ໂຫນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂູປິ ມນາປິການິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍານິ ຣູປານິ ປສ຺ສນ຺ຕິ…ເປ… ກາຍວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ຜຸສນ຺ຕິ, ມຸທຸການິ ອຕ຺ຖຣຓປາວຸຣຓາທີນິ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ເອຕໍ ສພ຺ພໍ ວຏ຺ຏຕິ. ກສ຺ມາ? ອິຕ຺ຖິຣູປາ…ເປ… ອິຕ຺ຖິໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ເອວ ນ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ, ເອເຕປິ ວຏ຺ຏນ຺ຕີ’’ຕິ ເອວໍ ຣເສນ ຣສໍ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ສຈ຺ຉນ຺ທຣາຄປຣິໂຠຄຎ຺ຈ ນິຈ຺ຉນ຺ທຣາຄປຣິໂຠຄຎ຺ຈ ເອກໍ ກຕ຺ວາ ຖູລວາເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຕິສຸຂຸມສຸຕ຺ຕໍ ຆເຏນ຺ໂຕ ວິຍ, ສາສເປນ ສທ຺ຘິໍ ສິເນຣຸໍ ອຸປສໍຫຣນ຺ໂຕ ວິຍ ຈ ປາປກໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ຠຄວຕາ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ພນ຺ຘນ຺ເຕນ ວິຍ ມຫຕາ ອຸສ຺ສາເຫນ ປຐມປາຣາຊິກໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ນຕ຺ຖິ ເອຕ຺ຖ ໂທໂສ’’ຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓນ ສທ຺ຘິໍ ປຏິວິຣຸຊ຺ຌນ຺ໂຕ ຠພ຺ພປຸຄ຺ຄລານໍ ອາສໍ ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ຊິນສ຺ສ ອາຓາຈກ຺ເກ ປຫາຣມທາສິ. ເຕນາຫ ‘‘ເຕສູ’’ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ເຕສູຕິ ຍຖາວຸຕ຺ເຕສຸ ອນ຺ຕຣາເຍສຸ. ອຏ຺ຐິກງ຺ກລູປມາ ກາມາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຏ຺ຐິກງ຺ກລໍ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ປາຈິຕ຺ຕິຍ ໓.໔໑໗) ນາມ ອຸຣຏ຺ຐິ ວາ ປິຏ຺ຐິກຓ຺ຏກໍ ວາ ສີສຏ຺ຐິ ວາ. ຕຎ຺ຫິ ນິມ຺ມໍສຕ຺ຕາ ‘‘ກງ຺ກລ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວິຄຕມໍສາຍ ຫິ ອຏ຺ຐິສງ຺ຂລິກາຍ ເອກຏ຺ຐິມ຺ຫິ ວາ ກງ຺ກລສທ຺ໂທ ນິຣຸຬ຺ໂຫ, ຕໍສທິສາ ກາມາ ອປ຺ປສ຺ສາທຏ຺ເຐນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາທິສທ຺ເທນ ‘‘ມໍສເປສູປມາ ກາມາ, ຕິຓຸກ຺ກູປມາ ກາມາ, ອງ຺ຄາຣກາສູປມາ ກາມາ, ສຸປິນກູປມາ ກາມາ, ຍາຈິຕກູປມາ ກາມາ, ຣຸກ຺ຂຜລູປມາ ກາມາ, ອສິສູນູປມາ ກາມາ, ສຕ຺ຕິສູລູປມາ ກາມາ, ສປ຺ປສິຣູປມາ ກາມາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໒໓໔, ໒໓໖; ໒.໔໓-໔໘; ປາຈິ. ໔໑໗; ຈູຬວ. ໖໕) ເອເຕສໍ ຄຫຓໍ.

ຕຕ຺ຖ ມໍສເປສູປມາ ກາມາ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໔໑໗) ພຫຸສາຘາຣຓຏ຺ເຐນ. ຕິຓຸກ຺ກູປມາ ກາມາ ອນຸທຫນຏ຺ເຐນ. ອງ຺ຄາຣກາສູປມາ ກາມາ ມຫາຠິຕາປນຏ຺ເຐນ. ສຸປິນກູປມາ ກາມາ ອິຕ຺ຕຣປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ. ຍາຈິຕກູປມາ ກາມາ ຕາວກາລິກຏ຺ເຐນ. ຣຸກ຺ຂຜລູປມາ ກາມາ ສພ຺ພງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄປລິຠຎ຺ຊນຏ຺ເຐນ. ອສິສູນູປມາ ອຘິກຸຏ຺ຏນຏ຺ເຐນ. ສຕ຺ຕິສູລູປມາ ວິນິວິຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ. ສປ຺ປສິຣູປມາ ສາສງ຺ກສປ຺ປຏິຠຍຏ຺ເຐນ.

ຕເຖວາຕິ ‘‘ມາ ອາຍສ຺ມາ’’ຕິອາທີຫິ. ອິຕເຣສນ຺ຕິ ໂສ ສງ຺ຆມຊ຺ຌໍ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ເຍຫິ ‘‘ມາ ອາຍສ຺ມາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕຕ຺ຖ ເຕຫິ ອຎ຺ເຎສໍ ສຸຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ. ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ເຖນ ກມ຺ເມນາຕິ ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ, ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວຣູປໍ ປາປກໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ປາຈິ. ໔໒໐) ປທຠາຊນິຍໍ ວຸຕ຺ເຕນ ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ເຖນ ກມ຺ເມນ.

ອຣິຏ຺ຐສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕສມ຺ໂຠຄສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອກຕານຸຘມ຺ເມນາຕິ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອໂນສາຣິເຕນ. ເຕນາຫ ‘‘ອນຸຘມ຺ໂມ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິອາທິ. ເອຕ຺ຖ ອນຸຘມ຺ໂມຕິ ໂອສາຣຓາ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມສ຺ສານຸຣູໂປ, ປຈ຺ຉາ ກຕ຺ຕພ຺ໂພ ວາ ຘມ຺ໂມຕິ ອນຸຘມ຺ໂມ. ອນຸໂລມວຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາຕິ ‘‘ນ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ພໍ, ນ ນິສ຺ສໂຍ ທາຕພ຺ໂພ’’ຕິອາທິກໍ (ຈູຬວ. ໗໐) ອຏ຺ຐາຣສວິຘໍ ວຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ, ເອເຕສຸ ອຏ຺ຐາຣສສຸ ອນຸໂລມວຕ຺ເຕສຸ ວຕ຺ຕນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອາມິສສມ຺ໂຠຄໍ ວາ ຘມ຺ມສມ຺ໂຠຄໍ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອາມິສສ຺ສ ທານໍ, ປຏິຄ຺ຄຫຓຎ຺ຈ ອາມິສສມ຺ໂຠໂຄ. ຘມ຺ມສ຺ສ ອຸທ຺ທິສນໍ, ອຸທ຺ທິສາປນຎ຺ຈ ຘມ຺ມສມ຺ໂຠໂຄ. ສໍວເສຍ຺ຍາຕິ ‘‘ອຸໂປສຖໍ ວາ ປວາຣຓໍ ວາ ສງ຺ຆກມ຺ມໍ ວາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໔໒໕) ເອວໍ ປທຠາຊນິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຕິວິຘໍ ສໍວາສໍ ກເຣຍ຺ຍ. ຍສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ອຸໂປສຖປວາຣຓາປິ ສງ຺ເຆຫິເຍວ ກາຕພ຺ພຕ຺ຕາ ສງ຺ຆກມ຺ມານິເຍວ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຸໂປສຖາທິກໍ ສງ຺ຆກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປໂຍເຄ ປໂຍເຄຕິ ທາເນ ທາເນ, ຄຫເຓ ຄຫເຓ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ປຓ຺ຓຕ຺ຕິໍ ອຊານນ຺ເຕນ ອຣຫຕາປິ ກິຣິຍາພ຺ຍາກຕຈິຕ຺ເຕນ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕິຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕສມ຺ໂຠຄສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ກຓ຺ຏກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ປິເຣຕິ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ປາຈິຕ຺ຕິຍ ໓.໔໒໘) ນິປາຕປທໍ ສມ຺ໂພຘເນ ວຕ຺ຕມານໍ ປຣສທ຺ເທນ ສມານຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປຣ ອມາມກາ’’ຕິ, ອມ຺ຫາກໍ ອນຊ຺ຌຕ຺ຕິກຠູຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປິເຣຕິ ວາ ‘‘ປຣໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ສມານຕ຺ຖໍ ນິປາຕປທໍ, ຕສ຺ມາ ຈຣ ປິເຣຕິ ປຣໂຕ ຄຈ຺ຉ, ມາ ອິຘ ຕິຏ຺ຐາຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ກຓ຺ຏກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສປ຺ປາຓກວຄ຺ໂຄ ສຕ຺ຕໂມ.