໘. ສນ຺ນິຘິກາຣກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

‘‘ກາໂຣ ກຣຓໍ ກິຣິຍາຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກ’’ນ຺ຕິ ເອເຕນ ກາຣສທ຺ທສ຺ສ ຠາວຕ຺ຖຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ສມ຺ມາ ນິຘານໍ ຐປນໍ ສນ຺ນິຘິ. ‘‘ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອກຣຕ຺ຕໍ ວີຕິນາມິຕສ຺ເສຕໍ ນາມ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອກຣຕ຺ຕໍ ວີຕິນາມິເຕ ອິມສ຺ສ ທຸທ຺ໂຘຕຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ກິຎ຺ຈາປິ ຍາມກາລິກໍ ຂາທນີຍໍ, ໂຠຊນີຍໍ ວາ ນ ໂຫຕິ, ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ ຍາມກາລິກໍ ຍາເມ ນິທຫິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິອາທິ ວຈນໂຕ ປນ ຕຕ຺ຖາປິ ຍາມາຕິກ຺ກເມ ສນ຺ນິຘິປຈ຺ຈຍາ ປາຈິຕ຺ຕິເຍນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຍາວກາລິກໍ ວາ ຍາມກາລິກໍ ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິທານິ ທຸທ຺ໂຘຕຠາວເມວ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ຍໍ ອງ຺ຄຸລິຍາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ອງ຺ຄຸລິຍາ ຆໍສນ຺ຕສ຺ສ ເລຂາ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ຍໍ ປຕ຺ຕໍ ໂຘຕໍ ອງ຺ຄຸລິຍາ ຆໍສນ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ເຕ ອງ຺ຄຸລິເລຂາ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ໂສ ປຕ຺ໂຕ ທຸທ຺ໂຘໂຕ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕລວຓ຺ຓປຕ຺ເຕ ປນ ອງ຺ຄຸລິເລຂາ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ສາ ອພ຺ໂພຫາຣິກາ. ສ຺ເນໂຫຕິ ເຕລໍ. ສນ຺ທິສ຺ສຕີຕິ ຍາຄຸຍາ ອຸປຣິ ສນ຺ທິສ຺ສຕິ. ຕາທິເສ ປຕ຺ເຕປີຕິ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ສຍໍ ວາ ອຎ຺ເຎນ ວາ ໂຠຊນໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ນ ສມ຺ມາ ໂຘເຕ ປຕ຺ເຕປິ. ປຸນທິວເສ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ປຕ຺ເຕ ລຄ຺ຄໍ ອວິຊຫິຕປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ໂຫຕີຕິ ທຸຕິຍທິວເສ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ປຣິຈ຺ຈຕ຺ເຕ ປນ ປຕ຺ເຕ ປຸນທິວເສ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ.

ຍໍ ປນາຕິ ຍໍ ໂຠຊນໍ ປນ. ອປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕເມວ ຫີຕິ ອນເປກ຺ຂວິສ຺ສຊ຺ຊເນນ ວາ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ນິຣເປກ຺ຂທາເນນ ວາ ອປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕເມວ. ກປ຺ປິຍ ໂຠຊນນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ເອກສິຕ຺ຖມຕ຺ຕມ຺ປິ ກປ຺ປິຍໂຠຊນໍ. ອກປ຺ປິເຍສູຕິ ອກປ຺ປິຍມໍເສສຸ. ເສເສສູຕິ ມນຸສ຺ສມໍສໂຕ ອວເສເສສຸ ຫຕ຺ຖິອສ຺ສສຸນຂອຫິສີຫພ຺ຍຄ຺ຆທີປິອຈ຺ຉຕຣຈ຺ຉມໍເສສຸ ເຈວ ອປ຺ປຏິເວກ຺ຂິເຕ ອຸທ຺ທິສ຺ສກຕມໍເສ ຈ. ປາຬິຍໍ ‘‘ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ ຍາວຊີວິກໍ ອາຫາຣຕ຺ຖາຍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິອາທິນາ (ປາຈິ. ໒໕໕) ສນ຺ນິຫິເຕສຸ ສຕ຺ຕາຫກາລິກຍາວຊີວິເກສຸ ປຸເຣຠຕ຺ຕມ຺ປິ ອາຫາຣຕ຺ຖາຍ ອຊ຺ໂຌຫຣເຓປິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຍາມກາລິເກປິ ອາຫາຣຕ຺ຖາຍ ອຊ຺ໂຌຫຣເຓປິ ວິສຸໍ ທຸກ຺ກເຏນາປິ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອາຫາຣຕ຺ຖາຍ ອຊ຺ໂຌຫຣໂຕ ທຸກ຺ກເຏນ ສທ຺ຘິໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ. ສພ຺ພວິກປ຺ເປສູຕິ ‘‘ກປ຺ປິຍໂຠຊນໍ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ເຕສຸ ສພ຺ເພສຸ ວິກປ຺ເປສຸ ອປຣມ຺ປິ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ວຑ຺ຒຕິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໒໕໓) – ກປ຺ປິຍໂຠຊເນ ທ຺ເວ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ, ມນຸສ຺ສມໍເສ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈເຍນ ສທ຺ຘິໍ ທ຺ເວ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ, ອວເສເສສຸ ປນ ອກປ຺ປິຍມໍເສສຸ ທຸກ຺ກເຏນ ສທ຺ຘິໍ ທ຺ເວ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ. ຍາມກາລິກໍ ສຕິ ປຈ຺ຈເຍ ສາມິເສນ ມຸເຂນ ອຊ຺ໂຌຫຣໂຕ ທ຺ເວ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ, ນິຣາມິເສນ ເອກເມວ. ອາຫາຣຕ຺ຖາຍ ອຊ຺ໂຌຫຣໂຕ ວິກປ຺ປທ຺ວເຍປິ ທຸກ຺ກເຏນ ສທ຺ຘິນ຺ຕິ.

ອວເສເສສູຕິ ຍາມກາລິກາທິໂຕ ອວເສເສສຸ. ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ວຑ຺ຒຕິເຍວາຕິ ອປຣມ຺ປິ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ວຑ຺ຒຕິເຍວ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ສເຈ ວິກາເລ ອຊ຺ໂຌຫຣຕິ, ປກຕິໂຠຊເນ ສນ຺ນິຘິປຈ຺ຈຍາ ຈ ວິກາລໂຠຊນປຈ຺ຈຍາ ຈ ທ຺ເວ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ, ອກປ຺ປິຍມໍເສສຸ ມນຸສ຺ສມໍເສ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈເຍນ ສທ຺ຘິໍ ທ຺ເວ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ, ອວເສເສສຸ ທຸກ຺ກເຏນ ສທ຺ຘິໍ ທ຺ເວຕິ.

ເພລຏ຺ຐສີໂສ ນາມ ຊຏິລສຫສ຺ສສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ເອໂກ ມຫາເຖໂຣ. ຕິກປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ສນ຺ນິຘິກາຣເກ ສນ຺ນິຘິກາຣກສຎ຺ຎິເວມຕິກອສນ຺ນິຘິກາຣກສຎ຺ຎີນໍ ວເສນ ຕີຓິ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ. ສໍສຏ຺ຐານີຕິ ສໍສຏ຺ຐຣສານິ. ສມ຺ຠິນ຺ນຣສໍ ສນ຺ຘາເຍວ ຫິ ‘‘ຕທຫຸປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ກາເລ ກປ຺ປຕີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຕສ຺ມາ’’ຕິອາທິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອສມ຺ຠິນ຺ນຣສນ຺ຕິ ອມິສ຺ສິຕຣສໍ. ອິທຎ຺ຈ ສີຕລປາຍາສາທິນາ ສຫ ລທ຺ຘໍ ສປ຺ປິປິຓ຺ຑາທິກໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ສຸໂຘຕໍ ວາ’’ຕິ ອິທໍ ປນ ປິຓ຺ຑປາເຕນ ສທ຺ຘິໍ ລທ຺ຘໍ ຕກ຺ໂກລຊາຕິຜລາທິໍ, ຍາຄຸອາທີສຸ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ທິນ຺ນສິງ຺ຄີເວຣາທິກຎ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ເຕນາຕິ ສຕ຺ຕາຫກາລິເກນ. ຕທຫຸ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ອສ຺ສາຕິ ຕທຫຸປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ, ເຕນ ຕທຫຸປຏິຄ຺ຄຫິເຕນ. ເອສ ນໂຍ ‘‘ທ຺ວີຫປຏິຄ຺ຄຫິເຕນາ’’ຕິອາທີສຸປິ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ມາ. ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ສຕ຺ຕາຫໍ ກປ຺ປຕີຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ‘‘ສຕ຺ຕາຫກາລິເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍາວຊີວິກໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ສຕ຺ຕາຫໍ ກປ຺ປຕິ, ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກນ຺ເຕ ນ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ (ມຫາວ. ໓໐໕) ເຠສຊ຺ຊກ຺ຂນ຺ຘເກ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ຈາປິ ມຸເຂ ເອກຣຕ຺ຕໍ ນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຖາປິ ມຸເຂ ປກ຺ຂິຕ຺ຕເມວ ຍສ຺ມາ ສນ຺ນິຘິ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ມຸຂສນ຺ນິຘີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຈຕສ຺ໂສ ກປ຺ປິຍຠູມິໂຍຕິ ອຸສ຺ສາວນນ຺ຕິກາ, ໂຄນິສາທິກາ, ຄຫປຕິ, ສມ຺ມຸຕີຕິ ຈຕສ຺ໂສ ກປ຺ປິຍກຸຏິໂຍ. ຕຕ຺ຖ ອຸສ຺ສາວນນ຺ຕິກາ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໒໙໕) ນາມ ເຄເຫ ກຣິຍມາເນ ສມ຺ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ຐິເຕຫິ ‘‘ກປ຺ປິຍກຸຏິໍ ກໂຣມ, ກປ຺ປິຍກຸຏິໍ ກໂຣມາ’’ຕິ ວາ ‘‘ກປ຺ປິຍກຸຏິ ກປ຺ປິຍກຸຏີ’’ຕິ ວາ ວທນ຺ເຕຫິ ຐປິຕປຐມິຏ຺ຐກຖມ຺ຠາທິກາ ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວາ ກຸຏິ. ໂຍ ປນ ອາຣາໂມ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ວາ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ສກໂລປິ ວາ, ໂສ ‘‘ໂຄນິສາທີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຄຫປຕີຕິ ຍາ ຐເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸໍ ເສເສຫິ ‘‘ກປ຺ປິຍກຸຏິໍ ເທມາ’’ຕິ ທິນ຺ນາ, ເຕສໍ ວາ ສນ຺ຕກາ. ສມ຺ມຸຕິ ນາມ ກມ຺ມວາຈາຍ ສາເວຕ຺ວາ ກຕາ. ກຖໍ ປເນຕາສໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ ອາຫ ‘‘ຕາສໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ ວຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ.

ສນ຺ນິຘິກາຣກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.