໒. ຄຓໂຠຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຄຓໂຠຊເນຕິ ຄເຓນ ລທ຺ຘຕ຺ຕາ ຄຓສ຺ສ ສນ຺ຕເກ ໂຠຊເນ. ເຕນາຫ ‘‘ຄຓສ຺ສ ໂຠຊເນ’’ຕິ. ນນຸ ເຈຕ຺ຖ ‘‘ຄຓສ຺ສ ໂຠຊເນ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ໂສ ຈ ໂຂ ຄໂຓ ‘‘ກຕ຺ຖຈິ ທ຺ວີຫິ, ກຕ຺ຖຈິ ຕີຫີ’’ຕິອາທິນາ ອເນກຘາ ອຘິປ຺ເປໂຕ, ອິຘ ກຕິຫີຕິ ອາຫ ‘‘ອິຘ ຈາ’’ຕິອາທິ. ຕໍ ປເນຕໍ ຄຓໂຠຊນໍ ທ຺ວີຫິ ປກາເຣຫິ ປສວຕິ ນິມນ຺ຕນໂຕ ວາ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຕ ວາຕິ ອາຫ ‘‘ເຕສໍ ນິມນ຺ຕນໂຕ ວາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ນິມນ຺ຕນໂຕ ວາຕິ ອກປ຺ປິຍນິມນ຺ຕນໂຕ ວາ. ໂອທນາທີນໍ ປຎ຺ຈນ຺ນນ຺ຕິ ໂອທນສຕ຺ຕຸກຸມ຺ມາສມຈ຺ຉມໍສານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ.

‘‘ໂອທເນນ ນິມນ຺ເຕມິ, ໂອທນໍ ເມ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ເຍນ ເກນຈິ ເວວຈເນນ ວາ ຠາສນ຺ຕເຣນ ວາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂຠຊນານໍ ນາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິມນ຺ເຕຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຈຕ຺ຕາໂຣຕິ ເອກຏ຺ຐາເນ ວາ ນານາຏ຺ຐາເນສຸ ວາ ຐິເຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຠິກ຺ຂູ. ລກ຺ຂຓວຈນຎ຺ເຈຕໍ, ຕສ຺ມາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວາ ຕໂຕ ວາ ອຘິເກ ຠິກ຺ຂູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເວວຈເນນ ວາຕິ ຠຕ຺ຕອນ຺ນາທິປຣິຍາຍສທ຺ເທນ ວາ. ຠາສນ຺ຕເຣນ ວາຕິ ອນ຺ຘທມິຬາທິຠາສນ຺ຕເຣນ ວາ. ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂຠຊນານໍ ນາມໍ ຄເຫຕ຺ວາຕິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂຠຊນານໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ນາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ. ໂອທເນນ ນິມນ຺ເຕມີຕິ ຕຸມ຺ເຫ ຠນ຺ເຕ ໂອທເນນ ນິມນ຺ເຕມິ. ອາທິສທ຺ເທນ ‘‘ອາກງ຺ຂຖ ໂອໂລເກຖ ອຘິວາເສຖ ປຏິມາເນຖ, ສຕ຺ຕຸນາ ນິມນ຺ເຕມິ, ສຕ຺ຕຸໍ ເມ ຄຓ຺ຫຖ ອາກງ຺ຂຖ ໂອໂລເກຖ ອຘິວາເສຖ ປຏິມາເນຖາ’’ຕິອາທີນໍ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໒໑໗-໒໑໘) ຄຫຓໍ. ເອກໂຕ ວາຕິ ເອກຕ຺ຖ ຐິເຕ ວາ ນິສິນ຺ເນ ວາ ຠິກ຺ຂູ ທິສ຺ວາ ‘‘ຕຸມ຺ເຫ, ຠນ຺ເຕ, ໂອທເນນ ນິມນ຺ເຕມີ’’ຕິອາທິນາ ເອວໍ ເອກໂຕ ນິມນ຺ຕິຕາ. ນານາໂຕ ວາ ນິມນ຺ຕິຕາຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ປຣິເວຓານິ ວາ ວິຫາເຣ ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນານາໂຕ ວາ ນິມນ຺ຕິຕາ. ເອກຏ຺ຐາເນ ຐິເຕສຸເຍວ ວາ ເອໂກ ປຸຕ຺ເຕນ, ເອໂກ ປິຕຣາຕິ ເອວມ຺ປິ ນິມນ຺ຕິຕາ ນານາໂຕເຍວ ນິມນ຺ຕິຕາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ເອກໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ທ຺ວາທສຫຕ຺ຖູປຈາເຣ ຐິຕາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ.

ກສ຺ມາ ປນ ນານາໂຕ ຠຸຕ຺ເຕປິ ຄຓໂຠຊນໍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປຏິຄ຺ຄຫຓເມວ ເຫຕ຺ຖ ປມາຓ’’ນ຺ຕິ. ຍທິ ເອວໍ ອຖ ກສ຺ມາ ປາຬິຍໍ ‘‘ຄຓໂຠຊນໍ ນາມ ຍຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຠິກ຺ຂູ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂຠຊນານໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ໂຠຊເນນ ນິມນ຺ຕິຕາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ເອຕໍ ຄຓໂຠຊນໍ ນາມາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໒໑໘) ວຸຕ຺ຕໍ? ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫຓນິຍມນຕ຺ຖເມວ. ນ ຫິ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕກໍ ຠິກ຺ຂູ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີຕິ ‘‘ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ປທໍ ປຏິຄ຺ຄຫຓນິຍມວຈນໍ ໂຫຕິ. ເອກໂຕ ວາ ນານາໂຕ ວາ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຠິກ຺ຂູ ເອກໂຕ ຐິຕາ ວາ ນິສິນ຺ນາ ວາ ອຸປາສກໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ຈຕຸນ຺ນມ຺ປິ ຠຕ຺ຕໍ ເທຫີ’’ຕິ ວາ ປາເຏກ຺ກໍ ປວິສິຕ຺ວາ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ຠຕ຺ຕໍ ເທຫິ, ມຍ຺ຫໍ ຠຕ຺ຕໍ ເທຫີ’’ຕິ ວາ ເອກໂຕ ວາ ນານາໂຕ ວາ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ. ຕສ຺ສ ທຸວິຘສ຺ສາປີຕິ ຍຎ຺ຈ ນິມນ຺ຕນໂຕ ລທ຺ຘໍ ຄຓໂຠຊນໍ, ຍຎ຺ຈ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຕ ລທ຺ຘໍ, ຕສ຺ສ ທຸວິຘສ຺ສາປິ ຄຓໂຠຊນສ຺ສ. ເອວໍ ປຏິຄ຺ຄຫເຓຕິ ເອກໂຕ ປຏິຄ຺ຄຫເຓ.

ປາທານມ຺ປິ ຜລິຕຕ຺ຕາຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໒໑໗-໒໑໘) ອນ຺ຕມໂສ ປາທານມ຺ປິ ຍຖາ ມຫາຈມ຺ມສ຺ສ ປຣໂຕ ມໍສໍ ທິສ຺ສຕິ, ເອວໍ ຜລິຕຕ຺ຕາ. ນ ສກ຺ກາ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕຸນ຺ຕິ ວາລິກາຍ ວາ ສກ຺ຂຣາຍ ວາ ຜຸຏ຺ຐມຕ຺ເຕ ທຸກ຺ຂຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ອນ຺ໂຕຄາເມ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ຈີວເຣ ກຣິຍມາເນຕິ ສາຏກຎ຺ຈ ສຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ລຠິຕ຺ວາ ຈີວເຣ ກຣິຍມາເນ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຈີວເຣ ກຕ຺ຕພ຺ພກມ຺ມນ຺ຕິ ຈີວຣວິຈາຣຓຉິນ຺ທນໂມຆສຸຕ຺ຕາໂຣປນາທິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຈີວເຣ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ກມ຺ມໍ, ອນ຺ຕມໂສ ສູຈິເວຘນມ຺ປີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ອທ຺ຘໂຍຊນມ຺ປີ’’ຕິອາທິ ອວກໍສໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂຍ ປນ ທູຣໍ ຄນ຺ຕຸກາໂມ, ຕຕ຺ຖ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ, ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອທ຺ຘໂຍຊນພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຄາວຸເຕປິ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ລຠຕິ, ຄໂຕ ປນ ເອກທິວສໍ. ຍທາ ນາວໍ ອຠິຣຸຫິຕຸກາໂມ ວາ ໂຫຕິ ອາຣຸຬ຺ໂຫ ວາ ໂອຣຸຬ຺ໂຫ ວາ, ອຍໍ ນາວາຠິຣຸຫນສມໂຍ ນາມາຕິ ອາຫ ‘‘ນາວາຠິຣຸຫນສມເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ’’ຕິ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ອຠິຣຸຬ຺ເຫນ ອິຈ຺ຉິຕຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາປິ ຍາວ ນ ໂອໂຣຫຕິ, ຕາວ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ຠິກ຺ຂູຕິ ອນ຺ຕິມປຣິຈ຺ເຉໂທ. ຍຕ຺ຖ ປນ ສຕໍ ວາ ສຫສ຺ສໍ ວາ ສນ຺ນິປຕິຕໍ, ຕຕ຺ຖ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ຕາທິເສ ກາເລ ‘‘ມຫາສມໂຍ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ໂກຈິ ປພ຺ພຊິໂຕຕິ ສຫຘມ຺ມິເກສຸ ວາ ຕິຕ຺ຖິເຍສຸ ວາ ອຎ຺ຎຕໂຣ.

ເຍ ຈ ທ຺ເວ ຕໂຍ ເອກໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ຕີຕິ ເຍປິ ອກປ຺ປິຍນິມນ຺ຕນໍ ສາທິຍິຕ຺ວາ ທ຺ເວ ວາ ຕໂຍ ວາ ເອກໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ເຕສມ຺ປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ປຓີຕໂຠຊນສູໂປທນວິຎ຺ຎຕ຺ຕີຫິ ປນ ອາປຕ຺ຕິເຍວາຕິ ວທນ຺ຕິ, ອຸປປຣິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ. ນິຈ຺ຈຠຕ຺ຕາທີສູຕິ ນິຈ຺ຈຠຕ຺ເຕ ສລາກຠຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິເກ ອຸໂປສຖິເກ ປາຏິປທິເກ. ຕຕ຺ຖ ນິຈ຺ຈຠຕ຺ຕນ຺ຕິ ຘຸວຠຕ຺ຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ນິຈ຺ຈຠຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ພຫູນມ຺ປິ ເອກໂຕ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສລາກຠຕ຺ຕາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ຄຓໂຠຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.