໑. ໂອວາທສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອຏ຺ຐງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕສ຺ສາຕິ ‘‘ສີລວາ ໂຫຕີ’’ຕິອາທີຫິ (ປາຈິ. ໑໔໗) ອຏ຺ຐຫິ ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ. ອນຸຎ຺ຎາຕາຕິ ອິມສ຺ສ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ນິທາເນ ອນຸຎ຺ຎາຕາ. ‘‘ວສ຺ສສຕູປສມ຺ປນ຺ນາຍາ’’ຕິອາທິ ວກ຺ຂມານອຏ຺ຐຄຣຸຘມ຺ມທສ຺ສນໍ. ຕຕ຺ຖ ສາມີຈິກມ຺ມນ຺ຕິ ມຄ຺ຄສມ຺ປທານພີຊນປານີຍາປຸຈ຺ຉນາທິກໍ ອນຸຈ຺ຉວິກໍ ວຕ຺ຕໍ. ອາທິສທ຺ເທນ –

‘‘ນ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອຠິກ຺ຂຸເກ ອາວາເສ ວສ຺ສໍ ວສິຕພ຺ພໍ, ອນ຺ວທ຺ຘມາສໍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໂຕ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ປຈ຺ຈາສີສິຕພ຺ພາ ອຸໂປສຖປຸຈ຺ຉກຎ຺ຈ ໂອວາທູປສງ຺ກມນຎ຺ຈ, ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ຕີຫິ ຐາເນຫິ ປວາເຣຕພ຺ພໍ ທິຏ຺ເຐນ ວາ ສຸເຕນ ວາ ປຣິສງ຺ກາຍ ວາ, ຄຣຸຘມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕໍ ຈຣິຕພ຺ພໍ, ທ຺ເວ ວສ຺ສານິ ຉສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສິກ຺ຂິຕສິກ຺ຂາຍ ສິກ຺ຂມານາຍ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ອຸປສມ຺ປທາ ປຣິເຍສິຕພ຺ພາ, ນ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ເກນຈິ ປຣິຍາເຍນ ຠິກ຺ຂຸ ອກ຺ໂກສິຕພ຺ໂພ ປຣິຠາສິຕພ຺ໂພ, ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ໂອວໂຏ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ຠິກ຺ຂູສຸ ວຈນປໂຖ, ອໂນວໂຏ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ວຈນປໂຖ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໔໐໓; ອ. ນິ. ໘.໕໑) –

ອິເມ ສຕ຺ຕ ຘມ຺ເມ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຄຣຸຘມ຺ເມຕິ ຄຣຸເກ ຘມ຺ເມ. ເຕ ຫິ ຄາຣວໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຄຣຸຘມ຺ມາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ.

ອຎ຺ເຎນ ວາ ຘມ຺ເມນາຕິ ຐເປຕ຺ວາ ອຏ຺ຐ ຄຣຸຘມ຺ເມ ອຎ຺ເຎນ ເຍນ ເກນຈິ ຘມ຺ເມນ. ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ອຸປສມ຺ປນ຺ນມຕ຺ຕໍ ວາ ໂອວທໂຕຕິ ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ອຸປສມ຺ປນ຺ນມຕ຺ຕໍ ຄຣຸຘມ຺ເມນ ໂອວທໂຕ ວາ. ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ຍຖາວຕ຺ຖຸກເມວ. ‘‘ອຘມ຺ມກມ຺ເມ’’ຕິອາທີສຸ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທສມ຺ມຸຕິກມ຺ມໍ ‘‘ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສມ຺ມຕສ຺ສາປີ’’ຕິອາທິ. ວຄ຺ເຄ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆ ໂອວທໂຕ ຕິກປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ວຄ຺ເຄ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆ ໂອວທໂຕ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎິເວມຕິກສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີນໍ ວເສນ ຕີຓິ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ. ຕຖາ ເວມຕິກສ຺ສ ຈາຕິ ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິກສ຺ສ ຈ ວຄ຺ເຄ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆ ໂອວທໂຕ ຕິກປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອສ ນໂຍ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎິໂນ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ. ຍຖາ ຈ ວຄ຺ເຄ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆ ໂອວທໂຕ ນວ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ, ເອວໍ ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎິໂນ ສມຄ຺ເຄ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆ ໂອວທໂຕ ຕສ຺ມິໍ ສງ຺ເຆ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎິເວມຕິກສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີນໍ ວເສນ ຕິກປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ຕຖາ ເວມຕິກສ຺ສ ຈ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎິໂນ ຈາຕິ ນວ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ. ເຕນາຫ ‘‘ສມຄ຺ເຄປິ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆ ນວາ’’ຕິອາທິ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ປນ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎິໂນ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ໂອວທໂຕ ຕິກທຸກ຺ກຏໍ, ຕຖາ ເວມຕິກສ຺ສ, ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎິໂນ ຈາຕິ ນວ ທຸກ຺ກຏານິ. ສມຄ຺ຄໍ ປນ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ໂອວທໂຕ ອຏ຺ຐາຕິ ສຕ຺ຕຣສ ທຸກ຺ກຏານິ. ເຕນາຫ ‘‘ສເຈ ປນາ’’ຕິອາທິ. ອຎ຺ຎໍ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ອຎ຺ຎໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ວາ ອຠິຘມ຺ມໍ ວາ. ‘‘ສມຄ຺ຄາມ຺ຫາຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຈເນນ ຫິ ໂອວາທໍ ປຈ຺ຈາສີສນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ຐເປຕ຺ວາ ໂອວາທໍ ອຎ຺ຎໍ ຘມ຺ມໍ ຠຓນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ໂອວາທຎ຺ຈ ອນິຍ຺ຍາເຕຕ຺ວາຕິ ‘‘ເອໂສ ຠຄິນິ ໂອວາໂທ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ. ປຣິປຸຈ຺ຉໍ ເທຕີຕິ ຕສ຺ສາເຍວ ປຄຸຓາຍ ຄຣຸຘມ຺ມປາຬິຍາ ອຕ຺ຖໍ ຠຓຕິ. ໂອສາເຣຫີຕິ ອຸຈ຺ຈາເຣຫິ, ກເຖຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂອສາເຣຕີຕິ ອຏ຺ຐຄຣຸຘມ຺ມປາຬິໍ ວທຕິ. ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐຕິ ຄຣຸຘມ຺ມນິສ຺ສິຕໍ ວາ ຂນ຺ຘາທິນິສ຺ສິຕໍ ວາ ປຎ຺ຫໍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປຸຏ຺ໂຐ.

ໂອວາທສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.