໕. ປຐມສຫເສຍ຺ຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອິຘ ‘‘ຠິກ຺ຂຸໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສໂສ ອນຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ນາມາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໕໒) ວຈນໂຕ ຕິຣຈ຺ຉານຄໂຕປິ ອນຸປສມ຺ປນ຺ໂນເຍວ, ໂສ ຈ ໂຂ ນ ສພ຺ໂພ, ເມຖຸນຘມ຺ມາປຕ຺ຕິຍາ ວຕ຺ຖຸຠູໂຕວາຕິ ອາຫ ‘‘ອນ຺ຕມໂສ’’ຕິອາທິ. ຕສ຺ສ ຈ ປຣິຈ຺ເຉໂທ ເມຖຸນຘມ຺ມາປຕ຺ຕິຍາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ທິຣຕ຺ຕຕິຣຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ທິຣຕ຺ຕວຈເນນ ນ ໂກຈິ ວິເສສຕ຺ໂຖ ລພ຺ຠຕິ, ເກວລໍ ໂລກໂວຫາຣວເສນ ພ຺ຍຎ຺ຊນສິລິຏ຺ຐຕາຍ, ມຸຂາຣຸຬ຺ຫຕາຍ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ວາ ຕິຓ຺ຓໍ ວາ ຣຕ຺ຕີນນ຺ຕິ ປນ ວຈນຕ຺ຖມຕ຺ຕທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນິຣນ຺ຕຣຕິຣຕ຺ຕທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວາ ທິຣຕ຺ຕຄ຺ຄຫຓໍ ກຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ສຫເສຍ຺ຍນ຺ຕິ ເອກໂຕ ເສຍ຺ຍໍ. ເສຍ຺ຍາຕິ ຈ ກາຍປ຺ປສາຣຓສງ຺ຂາຕໍ ສຍນມ຺ປິ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ສຍນໍ ເສຍ຺ຍາ’’ຕິ ກຕ຺ວາ, ຍສ຺ມິໍ ເສນາສເນ ສຍນ຺ຕິ, ຕມ຺ປິ ‘‘ສຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ເສຍ຺ຍາ’’ຕິ ກຕ຺ວາ. ຕທຸຠຍມ຺ປິ ອິຘ ສາມຎ຺ເຎນ, ເອກເສສນເຍນ ວາ ຄຫິຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສພ຺ພຈ຺ຉນ຺ນປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ’’ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ຍໍ ເສນາສນໍ ອຸປຣິ ປຎ຺ຈຫິ ຉທເນຫິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໑), ອຎ຺ເຎນ ວາ ເກນຈິ ອນ຺ຕມໂສ ວຕ຺ເຖນາປິ ສພ຺ພເມວ ປຣິຈ຺ຉນ຺ນໍ, ຠູມິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ຉທນໍ ອາຫຈ຺ຈ, ອນາຫຈ຺ຈາປິ ວາ ສພ຺ພນ຺ຕິເມນ ປຣິຍາເຍນ ທິຍຑ຺ຒຫຕ຺ຖຸພ຺ເພເຘນ ປາກາເຣນ ວາ ອຎ຺ເຎນ ວາ ເກນຈິ ອນ຺ຕມໂສ ວຕ຺ເຖນາປິ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ອິທໍ ສພ຺ພຈ຺ຉນ຺ນສພ຺ພປຣິຈ຺ຉນ຺ນໍ ນາມ. ຍສ຺ສ ປນ ອຸປຣິ ພຫຸຕຣໍ ຐານໍ ຉນ຺ນໍ, ອປ຺ປໍ ອຈ຺ຉນ຺ນໍ, ສມນ຺ຕໂຕ ຈ ພຫຸຕຣໍ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ອປ຺ປໍ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ອິທໍ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຉນ຺ນໍ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປຣິຈ຺ຉນ຺ນໍ ນາມ. ຕສ຺ມິໍ ສພ຺ພຈ຺ຉນ຺ນປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຉນ຺ນປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ ວາ.

ວິທເຫຍ຺ຍາຕິ ກເຣຍ຺ຍ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ອຕ຺ຖໂຕ ສມ຺ປາທນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສມ຺ປາເທຍ຺ຍາ’’ຕິ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ ‘‘ເສນາສນສງ຺ຂາຕໍ ເສຍ຺ຍໍ ປວິສິຕ຺ວາ ກາຍປ຺ປສາຣຓສງ຺ຂາຕໍ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຍ຺ຍ ວິທເຫຍ຺ຍ ສມ຺ປາເທຍ຺ຍາ’’ຕິ. ທິຍຑ຺ຒຫຕ຺ຖຸພ຺ເພໂຘ ວຑ຺ຒກິຫຕ຺ເຖນ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ເອກູປຈາໂຣຕິ ວລຎ຺ຊນທ຺ວາຣສ຺ສ ເອກຕ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຕຄພ຺ຠໍ ວາ ຈຕຸສາລໍ ເອກູປຈາຣໍ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ວາຕິ ປຸຣິມປຸຣິມທິວເສ ຍຕ຺ຖ ວຸຏ຺ຐໍ, ຕສ຺ມິໍເຍວ ເສນາສເນ ວາ. ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ວາ ຕາທິເສຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕລກ຺ຂເຓນ ສມນ຺ນາຄເຕ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ປຸພ຺ເພ ອວຸຏ຺ຐເສນາສເນ ວາ. ເຕນ ວາຕິ ເຍນ ສຫ ປຸຣິມປຸຣິມທິວເສ ວຸຏ຺ຐໍ, ເຕນ ວາ. ອຎ຺ເຎນ ວາຕິ ເຍນ ສຫ ປຸຣິມປຸຣິມສ຺ມິໍ ທິວເສ ວຸຏ຺ຐໍ, ຕໂຕ ອຎ຺ເຎນ ວາ. ສງ຺ເຂໂປຕິ ສງ຺ເຂປວຓ຺ຓນາ. ຍທິ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາໂຣ ກຖໍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ອາຫ ‘‘ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນາ’’ຕິອາທິ.

ອຸປຑ຺ຒຈ຺ຉນ຺ນປຣິຈ຺ຉນ຺ນາທີສູຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ‘‘ສພ຺ພຈ຺ຉນ຺ເນ ຈູຬກປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ ທຸກ຺ກຏໍ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຉນ຺ເນ ຈູຬກປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ ທຸກ຺ກຏໍ, ສພ຺ພປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ ຈູຬກຈ຺ຉນ຺ເນ ທຸກ຺ກຏໍ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ ຈູຬກຈ຺ຉນ຺ເນ ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໓) ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕານໍ ຄຫຓໍ. ຕຕິຍາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຸຣາຣຸຓາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປຸນ ວສນ຺ຕສ຺ສາຕິ ຕຕິຍາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຣຸຓໂຕ ປຸເຣຕຣເມວ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອຣຸຓໍ ພຫິ ອຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຈຕຸຕ຺ຖທິວເສ ອຕ຺ຖງ຺ຄເຕ ສູຣິເຍ ປຸນ ວສນ຺ຕສ຺ສ. ສພ຺ພຈ຺ຉນ຺ນສພ຺ພາປຣິຈ຺ຉນ຺ນາທີສູຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ອາທິສທ຺ເທນ ‘‘ສພ຺ພປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ ສພ຺ພອຈ຺ຉນ຺ເນ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ອຈ຺ຉນ຺ເນ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ອປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ’’ຕິ (ປາຈິ. ໕໔) ປາຬິຍໍ ອາຄຕານໍ, ‘‘ອຸປຑ຺ຒຈ຺ຉນ຺ເນ ຈູຬກປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາປຕ຺ຕິ, ອຸປຑ຺ຒປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ ຈູຬກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາປຕ຺ຕິ, ຈູຬກຈ຺ຉນ຺ເນ ຈູຬກປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໓) ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ອາຄຕານຎ຺ຈ ຄຫຓໍ.

ປຐມສຫເສຍ຺ຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.