໓. ເຠສຊ຺ຊສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາຕິ ອຸຄ຺ຄຫິຕກໍ ກຕ຺ວາ, ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ສຍເມວ ຄເຫຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກເມປິ ອນາປຕ຺ຕິກຕາ ເຈຕ຺ຖ ອນຊ຺ໂຌຫຣຓີຍຕໍ ອາປນ຺ນຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ກສ຺ມາ ເອເຕນ ອິທໍ ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຕານິ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຠິສກ຺ກສ຺ສ ອິມານິ ເຕນ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາຕິ ເຠສຊ຺ຊານິ, ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ ສປ຺ປາຍານເມຕໍ ອຘິວຈນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ເຠສຊ຺ຊກິຈ຺ຈໍ ກໂຣນ຺ຕຸ ວາ, ມາ ວາ, ເອວໍ ລທ຺ຘໂວຫາຣານີ’’ຕິ. ອິທານິ ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຕ຺ຖຸຠູຕໍ ສປ຺ປິນວນີຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສປ຺ປິ ນາມ ຄວາທີນ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາທິສທ຺ເທນ ອຊິກາທີນໍ ຄຫຓໍ. ‘‘ເຍສໍ ມໍສໍ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ປາກເຏຫິ ໂຄອຊິກາທີຫິ ອຎ຺ຎານິປິ ມິຄໂຣຫິຕາທີນິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ເຍສຎ຺ຫິ ຂີຣໍ ອຕ຺ຖິ, ສປ຺ປິປິ ເຕສໍ ອຕ຺ຖິເຍວ. ຕໍ ປນ ສຸລຠໍ ວາ ໂຫຕຸ, ທຸລ຺ລຠໍ ວາ, ອສໍໂມຫຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ມກ຺ຂິກາມຘຸເມວາຕິ ຂຸທ຺ທກຠມຣມຘຸກຣີຫິ ຕີຫິ ມກ຺ຂິກາຫິ ກຕໍ ມຘຸເມວ. ອຸຈ຺ຉຸຣສນ຺ຕິ ສຸທ຺ໂຘທກສມ຺ຠິນ຺ນານໍ ວເສນ ທຸວິຘມ຺ປິ ອຸຈ຺ຉຸຣສໍ. ‘‘ອຄິລານສ຺ສ ຄຸໂຬທກ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໒໘໔) ປນ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ອຸທກສມ຺ຠິນ຺ໂນ ອຄິລານສ຺ສ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ອວຕ຺ຖຸກປກ຺ກາ ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ສວຕ຺ຖຸກປກ຺ກາ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປນ ‘‘ເອຕໍ ສວຕ຺ຖຸກປກ຺ກໍ ວຏ຺ຏຕິ, ໂນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ປຸຈ຺ຉໍ ກຕ຺ວາ ອຸຈ຺ຉຸຜາຓິຕໍ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ໂນວຏ຺ຏນກໍ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໖໒໓) ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸຈ຺ຉຸວິກຕີຕິ ອຸຈ຺ຉຸມ຺ຫາ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ຣສລສິກາທິກາ. ປກຕຕ຺ຕານໍ ປຏິນິທ຺ເທສຕ຺ຕາ ຕໍ-ສທ຺ທສ຺ສ ເຕນ ປກຕານໍ ເຠສຊ຺ຊານໍ ເອວ ຄຫຓໍ, ນ ເຕສໍ ວຕ຺ຖູນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຕານິ ເຠສຊ຺ຊານີ’’ຕິອາທິ. ນ ເຕສໍ ວຕ຺ຖູນີຕິ ເຕສໍ ສປ຺ປິອາທີນໍ ກາຣຓານິ ຂີຣາທີນິ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ວສາເຕລນ຺ຕິ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໖໒໓) ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ວສານິ ເຠສຊ຺ຊານິ ອຈ຺ຉວສໍ ມຈ຺ຉວສໍ ສຸສຸກາວສໍ ສູກຣວສໍ ຄທ຺ຣຠວສ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໒໖໒) ເອວໍ ອນຸຎ຺ຎາຕວສານໍ ເຕລໍ. ຍານີຕິ ຍານິ ເຠສຊ຺ຊານິ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ວສານິ ເຠສຊ຺ຊານິ ອຈ຺ຉວສໍ ມຈ຺ຉວສໍ ສຸສຸກາວສໍ ສູກຣວສໍ ຄທ຺ຣຠວສໍ ກາເລ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ກາເລ ນິປ຺ປກ຺ກໍ ກາເລ ສໍສຏ຺ຐໍ ເຕລປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ເຕລຕ຺ຖໍ ວສາປຏິຄ຺ຄຫຓສ຺ສ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ‘‘ວສາເຕລໍ ປນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກາເລຕິ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ. ສໍສຏ຺ຐນ຺ຕິ ປຣິສ຺ສາວິຕໍ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ, ຕສ຺ມາ. ‘‘ອຈ຺ຉວສ’’ນ຺ຕິ ວຈເນນ ຐເປຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສວສໍ ສພ຺ເພສໍ ອກປ຺ປິຍມໍສານໍ ວສາຍ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສວສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສາມໍ ປຈິຕ຺ວາຕິ ກາເລເຍວ ສາມໍ ປຈິຕ຺ວາ. ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕເຕລມ຺ປີຕິ ກາເລເຍວ ອຕ຺ຕນາ ວິເວຈິຕເຕລມ຺ປິ. ຕິວິຘມ຺ປິ ເຈຕໍ ກາເລເຍວ ວຏ຺ຏຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ‘‘ກາເລ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ກາເລ ນິປ຺ປກ຺ກໍ ກາເລ ສໍສຏ຺ຐໍ, ຕໍ ເຈ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ. ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸໍ ວາ ກາຕຸໍ ວາ ນ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ‘‘ວິກາເລ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ວິກາເລ ນິປ຺ປກ຺ກໍ ວິກາເລ ສໍສຏ຺ຐໍ, ຕໍ ເຈ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຕິຓ຺ຓໍ ທຸກ຺ກຏານໍ. ກາເລ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ວິກາເລ ນິປ຺ປກ຺ກໍ ວິກາເລ ສໍສຏ຺ຐໍ, ຕໍ ເຈ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ທຸກ຺ກຏານໍ. ກາເລ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ກາເລ ນິປ຺ປກ຺ກໍ ວິກາເລ ສໍສຏ຺ຐໍ, ຕໍ ເຈ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ (ມຫາວ. ໒໖໒). ‘‘ສຕ຺ຕາຫໍ ນິຣາມິສປຣິໂຠເຄນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ປນ ‘‘ກາເລ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ກາເລ ນິປ຺ປກ຺ກໍ ກາເລ ສໍສຏ຺ຐໍ ເຕລປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ນິຣາມິສປຣິໂຠຄໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ຍໍ ປເນຕ຺ຖ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໖໒໓) ສຸຂຸມຣຊສທິສໍ ມໍສໍ ວາ ນ຺ຫາຣຸ ວາ ອຏ຺ຐິ ວາ ໂລຫິຕໍ ວາ ໂຫຕິ, ຕໍ ອພ຺ໂພຫາຣິກໍ. ສເຈ ປນ ອນຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ຕາຍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕວສາຍ ເຕລໍ ກຕ຺ວາ ເທຕິ, ຕໍ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນນາ’’ຕິອາທິ. ຕທຫູຕິ ຍສ຺ມິໍ ອຫນິ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ, ຕທຫຸ. ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປນ ສຕ຺ຕາຫໍ ນິຣາມິສເມວ ວຏ຺ຏຕິ. ຕຕ຺ຣາປິ ອພ຺ໂພຫາຣິກໍ ອພ຺ໂພຫາຣິກເມວ. ຍາວກາລິກວຕ຺ຖູນໍ ອຎ຺ເຎສໍ ວຕ຺ຖຸໍ ປຈິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ຍາວກາລິກວຕ຺ຖູນນ຺ຕິ ຍາວກາລິກໍ ວຕ຺ຖຸ ເອເຕສນ຺ຕິ ຍາວກາລິກວຕ຺ຖູນິ, ເຕສໍ, ຍາວກາລິກວຕ຺ຖຸມນ຺ຕານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຎ຺ເຎສນ຺ຕິ ວສາເຕລໂຕ ອຎ຺ເຎສໍ ສປ຺ປິອາທີນໍ. ວຕ຺ຖຸນ຺ຕິ ຂີຣາທິກໍ ຍາວກາລິກຠູຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ, ປຈິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິເຍວ, ສາມໍປາກຕ຺ຕາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕສປ຺ປິໍ ວາຕິ ຍາວກາລິກວຕ຺ຖຸໂຕ ວິເວຈິຕສປ຺ປິໍ ວາ. ຍຖາ ຕຕ຺ຖ ທຘິຄຕໍ ວາ ຕກ຺ກຄຕໍ ວາ ຂຍໍ ຄມິສ຺ສຕິ, ເອວໍ ຌາປິຕໍ ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນວນີຕໍ ວາຕິ ຕກ຺ກພິນ຺ທູນິປິ ທຘິຄຸຬິກາໂຍປິ ອປເນຕ຺ວາ ສຸໂຘຕນວນີຕໍ ປຈິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ສາມໍປກ຺ກາຠາວໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຍທິ ສຍໍປຈິຕສຕ຺ຕາຫກາລິເກນ ສທ຺ຘິໍ ອາມິສໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ຕໍ ອາມິສໍ ສຍໍປຈິຕສຕ຺ຕາຫກາລິເກນ ມິສ຺ສິຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ຍາວກາລິກຠາວໍ ສຕ຺ຕາຫກາລິເກນ ຄຓ຺ຫາເປຕິ. ຕຖາ ຈ ຍາວກາລິກໍ ອປກ຺ກມ຺ປິ ສຍໍປກ຺ກຠາວໍ ອຸປຄຈ຺ຉຕີຕິ ‘‘ຕໍ ປນ ຕທຫຸປຸເຣຠຕ຺ຕມ຺ປິ ສາມິສໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ສຍໍປກ຺ກສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ ວສາເຕລໍ, ສຍໍຠຊ຺ຊິຕສາສປາທິຍາວຊີວິກວຕ຺ຖູນໍ ເຕລຎ຺ຈ ສາມິສໍ ຕທຫຸປຸເຣຠຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຕຖາ ນວນີຕສປ຺ປີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຈ –

‘‘ຍາວກາລິກອາທີນິ, ສໍສຏ຺ຐານິ ສຫຕ຺ຕນາ;

ຄາຫາປຍນ຺ຕິ ສພ຺ຠາວ’’ນ຺ຕິ ຈ;

‘‘ເຕເຫວ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຕ຺ຕໍ, ກປ຺ປເຕ ຍາວຊີວິກໍ;

ນິຣາມິສໍວ ສຕ຺ຕາຫໍ, ສາມິເສ ສາມປາກຕາ’’ຕິ ຈ.

ຂີຣາທິໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິສທ຺ເທນ ຕິລາທີນໍ ຄຫຓໍ. ສາມິສານິປີຕິ ນ ເກວລໍ ນິຣາມິສາເນວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໂຕ ປນ ປຏ຺ຐາຍ ນ ວຏ຺ຏນ຺ຕິເຍວ. ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກເມປິ ອນາປຕ຺ຕິ ສວຕ຺ຖຸການໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ‘‘ຕານິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິ (ປາຣາ. ໖໒໒) ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍາ’’ຕິອາທິ. ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕເກຫິ ກຕໍ ປນ ອພ຺ຠຎ຺ຊນາທີສຸ ອຸປເນຕພ຺ພໍ, ປຸເຣຠຕ຺ຕມ຺ປິ ຈ ອຸຄ຺ຄຫິຕເກຫິ ກຕໍ. ອຸຠເຍສມ຺ປິ ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກເມປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ອນ຺ໂຕສຕ຺ຕາເຫຕິ ສຕ຺ຕາຫພ຺ຠນ຺ຕເຣ. ອພ຺ຠຎ຺ຊນາທີນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິສທ຺ເທນ ມຸທ຺ຘນິເຕລອຣຸມກ຺ຂນຆຣຘູປນາທີນໍ ຄຫຓໍ. ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາຕິ ‘‘ອິທານິ ນ ມຍ຺ຫໍ ອຊ຺ໂຌຫຣຓຕ຺ຖາຍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອິທໍ ສປ຺ປິ ຈ ເຕລຎ຺ຈ ວສາ ຈ ມຸທ຺ຘນິເຕລຕ຺ຖໍ ວາ ອພ຺ຠຎ຺ຊນຕ຺ຖໍ ວາ ຠວິສ຺ສຕິ, ມຘຸ ອຣຸມກ຺ຂນຕ຺ຖໍ ວາ ຜາຓິຕໍ ຆຣຘູປນຕ຺ຖໍ ວາ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອວໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ.

ໂກ ປເນຕ຺ຖ ຍາວກາລິກຍາວຊີວິກວຕ຺ຖູສຸ ວິເສໂສຕິ ອາຫ ‘‘ຍາວຊີວິການີ’’ຕິອາທິ. ຍາວ ອຣຸຓສ຺ສ ອຸຄ຺ຄມນາ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ສຕ຺ຕມທິວເສ ກຕເຕລໍ ສເຈ ຍາວ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນາ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປາຬິຍໍ ອນາຄຕສປ຺ປິອາທີນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຕາວ ມິຄໂຣຫິຕາທີນໍ ສປ຺ປິ ປາຬິຍໍ ອນາຄຕສປ຺ປິ, ຕຖາ ນວນີຕໍ, ນາຬິເກຣນິມ຺ພໂກສມ຺ພກຣມນ຺ທສາສປອາທີນໍ ເຕລໍ ປນ ປາຬິຍໍ ອນາຄຕເຕລໍ, ຕຖາ ມຘຸກປຸປ຺ຜຜາຓິຕໍ ປາຬິຍໍ ອນາຄຕຜາຓິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ນ ສພ຺ພໍ ມຘຸກປຸປ຺ຜຜາຓິຕໍ ຜາຓິຕຄຕິກນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສີຕຸທເກນາ’’ຕິອາທິ. ສີຕຸທເກນ ກຕນ຺ຕິ ມຘຸກປຸປ຺ຜານິ ສີຕຸທເກ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອມທ຺ທິຕ຺ວາ ປຸປ຺ຜຣເສ ອຸທກຄເຕ ສຕິ ຕໍ ອຸທກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຈິຕ຺ວາ ກຕໍ. ‘‘ຜາຓິຕຄຕິກເມວາ’’ຕິ ອິມິນາ ສຕ຺ຕາຫກາລິກນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ, ນ ປນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຕ຺ຖຸນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ສຕ຺ຕາຫໍ ອຕິກ຺ກາມຍໂຕ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ ສີຕຸທເກນ ກຕໍ ມຘຸກປຸປ຺ຜຜາຓິຕໍ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ສາມິສໍ ວຏ຺ຏຕິ, ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສຕ຺ຕາຫໍ ນິຣາມິສເມວ, ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກເມ ວຕ຺ຖຸຄຓນາຍ ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ. ສເຈ ປນ ຂີຣໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ກຕໍ, ຍາວກາລິກໍ. ຂຓ຺ຑສກ຺ຂຣໍ ປນ ຂີຣຊລ຺ລິກໍ ອປເນຕ຺ວາ ໂສເຘນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ວຏ຺ຏຕິ, ອມ຺ພຊມ຺ພຸປນສກທລິຂຊ຺ຊຸຣິຈິຎ຺ຈາທີນໍ ສພ຺ເພສໍ ຍາວກາລິກຜລານໍ ຜາຓິຕໍ ຍາວກາລິກເມວາຕິ ອາຫ ‘‘ອມ຺ພຜາຓິຕາທີນິ ຍາວກາລິການີ’’ຕິ.

ກາຍິກປຣິໂຠຄໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ກາຍສ຺ສ ວາ ກາເຍ ອຣຸໂນ ວາ ມກ຺ຂນໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອຊ຺ໂຌຫຣິຕຸໍ ປນ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຍນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກນ຺ຕໍ ເຠສຊ຺ຊໍ. ນິຣເປກ຺ໂຂ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາຕິ ອນເປກ຺ໂຂ ສາມເຓຣສ຺ສ ທຕ຺ວາ. ຕນ຺ຕິ ເອວໍ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ປຸນ ລທ຺ຘເຠສຊ຺ຊໍ. ເອວຎ຺ຫິ ທິນ຺ນໍ ເຠສຊ຺ຊໍ ສເຈ ໂສ ສາມເຓໂຣ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ວາ ອນຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ວາ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທເທຍ຺ຍ, ຄເຫຕ຺ວາ ນຕ຺ຖຸກມ຺ມໍ ວາ ກາຕພ຺ພໍ, ອຎ຺ຎໍ ວາ ກຎ຺ຈິ ປຣິໂຠຄໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອຊ຺ໂຌຫຣິຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ສເຈ ໂສ ພາໂລ ໂຫຕິ, ທາຕຸໍ ນ ຊານາຕິ, ອຎ຺ເຎນ ຠິກ຺ຂຸນາ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ‘‘ອຕ຺ຖິ ເຕ, ສາມເຓຣ, ເຠສຊ຺ຊ’’ນ຺ຕິ, ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ອຕ຺ຖີ’’ຕິ. ‘‘ອາຫຣ, ເຖຣສ຺ສ ເຠສຊ຺ຊໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ, ເອວມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ວຕ຺ຖຸຄຓນາຍາຕິ ສປ຺ປິອາທິວຕ຺ຖຸຄຓນາຍ ເຈວ ສປ຺ປິປິຓ຺ຑາທິວຕ຺ຖຸຄຓນາຍ ຈ. ມິສ຺ສິເຕສຸ ປນ ເອກໍ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ອິທໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ເຠສຊ຺ຊໍ ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກນ຺ຕໍ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ, ອິມາຫໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ນິສ຺ສຊ຺ຊາມີ’’ຕິ (ປາຣາ. ໖໒໓) ນິສ຺ສຊ຺ຊນວິຘານໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ສຕ຺ຕາຫໍ ອນຕິກ຺ກນ຺ເຕປິ ອຕິກ຺ກນ຺ຕສຎ຺ຎິໂນ ເຈວ ເວມຕິກສ຺ສ ຈ ທຸກ຺ກຏໍ. ອຕິກ຺ກນ຺ເຕ ອນຕິກ຺ກນ຺ຕສຎ຺ຎິໂນປິ ເວມຕິກສ຺ສປິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ, ຕຖາ ອນຘິຏ຺ຐິຕາວິສ຺ສຊ຺ຊິຕານຏ຺ຐາວິນຏ຺ຐາທຑ຺ຒາວິລຸຕ຺ເຕສຸ ອຘິຏ຺ຐິຕາທິສຎ຺ຎິໂນ. ອນ຺ໂຕສຕ຺ຕາຫໍ ອຘິຏ຺ຐິເຕ, ວິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ, ນຏ຺ເຐ, ວິນຏ຺ເຐ, ທຑ຺ເຒ, ອຈ຺ຉິນ຺ເນ, ວິສ຺ສາເສນ ຄຫິເຕ ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິ. ສປ຺ປິອາທີນໍ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກຕາ, ຄຓນຸປຄຕາ, ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກໂມຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ. ກຖິນສມຸຏ຺ຐານໍ, ອກິຣິຍໍ, ໂນສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ອຈິຕ຺ຕກໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ວຈີກມ຺ມໍ, ຕິຈິຕ຺ຕໍ, ຕິເວທນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ເສສໍ ຈີວຣວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐມສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ (ກງ຺ຂາ. ອຏ຺ຐ. ກຖິນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ).

ເຠສຊ຺ຊສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.