໒. ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອສ຺ສາຕິ ອິມສ຺ສ ປຕ຺ຕສ຺ສ. ເຕນ ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘເນນາຕິ ເຕນ ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘເນນ ປຕ຺ເຕນ ອຸປລກ຺ຂິໂຕ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘໂນ ຫິ ປຕ຺ໂຕ ເອຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓຠາເວນ ຄຫິໂຕ. ເຕເນວາຫ ‘‘ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕສ຺ສ ລກ຺ຂເຓ ກຣຓວຈນ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕສ຺ສາຕິ ກຎ຺ຈິ ປກາຣໍ ປຕ຺ຕສ຺ສ. ລກ຺ຂີຍເຕ ອເນນາຕິ ລກ຺ຂຓໍ, ຕສ຺ມິໍ ກຣຓວຈນໍ, ຕຕິຍາວິຠຕ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ປກາໂຣ’’ຕິ ຈ ສາມຎ຺ຎສ຺ສ ເຠທໂກ ວິເສໂສ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕຖາ ຫິ ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘເນນ ປຕ຺ເຕນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸຠາວສາມຎ຺ຎສ຺ສ ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘນປຕ຺ຕຠາໂວ ປກາໂຣ, ຕໍ ຠິກ຺ຂຸ ອາປນ຺ໂນ, ຕສ຺ສ ປຕ຺ໂຕ ລກ຺ຂຓໍ. ຍທິ ອປຣິປຸຓ຺ຓປຎ຺ຈພນ຺ຘໂນ ປຕ຺ໂຕ ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘໂນ ນາມ ໂຫຕິ, ອຖ ກສ຺ມາ ອິມສ຺ສ ປທຠາຊນິຍໍ ອພນ຺ຘໂນປິ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ວາກ຺ໂຍປຎ຺ຎາເສ. ພນ຺ຘໂນກາເສ ສຕິ ວາ ອສຕິ ວາ ພນ຺ຘນວິຣຫິໂຕ ປຕ຺ໂຕ ອພນ຺ຘໂນ, ປຎ຺ຈພນ຺ຘນານໍ ໂອກາໂສ ອສ຺ສາຕິ ປຎ຺ຈພນ຺ຘໂນກາໂສ. ອປຕ຺ໂຕຕິ ປຕ຺ໂຕ ນາມ ນ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ, ປາກຕິກໍ ກາຕຸໍ ອສມຕ຺ໂຖຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອິທຎ຺ຈ ອຎ຺ຎສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປເນ ກາຣຓວຈນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຕສ຺ມາ ອຎ຺ຎໍ ວິຎ຺ຎາເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ.

ພນ຺ຘນຎ຺ຈ ນາເມຕໍ ຍສ຺ມາ ພນ຺ຘໂນກາເສ ສຕິ ໂຫຕິ, ອສຕິ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ລກ຺ຂຓໍ, ພນ຺ຘນວິຘິຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍສ຺ມິໍ ປນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຸຂວຏ຺ຏິສມີເປ ປນ ປຕ຺ຕເວຘເກນ ວິຊ຺ຌິຍມາເນ ກປາລສ຺ສ ພຫລຕ຺ຕາ ຠິຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ເຫຏ຺ຐາ ວິຊ຺ຌິຕພ຺ໂພ. ເຕນາຫ ‘‘ເຫຏ຺ຐິມປຣິຍນ຺ເຕ’’ຕິອາທິ. ສຸຂຸມໍ ວາ ຉິທ຺ທໍ ກຕ຺ວາ ພນ຺ຘິຕພ຺ໂພຕິ ສຸຂຸເມ ຉິທ຺ເທ ຕິປຸປຏ຺ຏາທີຫິ ປໂຍຊນໍ ນຕ຺ຖິ, ສຸຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາວ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ໂພຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ນ ເກວລໍ ຕິປຸສຸຕ຺ຕກາທິນາວ ພນ຺ຘິຕພ຺ໂພຕິ ອາຫ ‘‘ຜາຓິຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຜາຓິຕໍ ຌາເປຕ຺ວາ ປາສາຓຈຸຓ຺ເຓນາຕິ ປາສາຓຈຸຓ຺ເຓນ ສທ຺ຘິໍ ຜາຓິຕໍ ປຈິຕ຺ວາ ຕຖາປກ຺ເກນ ປາສາຓຈຸຓ຺ເຓນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ໂພຕິ ‘‘ອຍໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ປຕ຺ໂຕ ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘເນນ ປຕ຺ເຕນ ເຈຕາປິໂຕ ນິສ຺ສຄ຺ຄິໂຍ, ອິມາຫໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ນິສ຺ສຊ຺ຊາມີ’’ຕິ (ປາຣາ. ໖໑໓) ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ. ເຕນາຫ ‘‘ນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ເຕນາ’’ຕິອາທິ. ສມ຺ມເຕນາຕິ –

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ, ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປຕ຺ຕຄ຺ຄາຫາປກໍ ສມ຺ມນ຺ເນຍ຺ຍ, ເອສາ ຎຕ຺ຕິ. ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປຕ຺ຕຄ຺ຄາຫາປກໍ ສມ຺ມນ຺ນຕິ, ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຕ຺ຕຄ຺ຄາຫາປກສ຺ສ ສມ຺ມຸຕິ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ. ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ. ສມ຺ມໂຕ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຠິກ຺ຂຸ ປຕ຺ຕຄ຺ຄາຫາປໂກ, ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ (ປາຣາ. ໖໑໔) –

ເອວໍ ປທຠາຊເນ ວຸຕ຺ຕາຍ ຎຕ຺ຕິທຸຕິຍກມ຺ມວາຈາຍ ສມ຺ມເຕນ. ປຕ຺ຕສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານຄຸຓໍ ວຕ຺ວາຕິ ‘‘ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຕ຺ໂຕ ປມາຓຍຸຕ຺ໂຕ ສຸນ຺ທໂຣ ເຖຣານຸຣູໂປ’’ຕິອາທິນາ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໖໑໕) ວິຊ຺ຊມານານິສໍສໍ ວຕ຺ວາ. ປຕ຺ຕປຣິຍນ຺ໂຕຕິ ປຣິຍນ຺ເຕ ຐິຕປຕ຺ໂຕ. ອເທເສຕິ ມຎ຺ຈປີຐຈ຺ຉຕ຺ຕນາຄທນ຺ຕກາທິເກ ອເທເສ. ປຕ຺ຕສ຺ສ ຫິ ນິກ຺ຂິປນເທໂສ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຘາຣກ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຂນ຺ຘເກ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ. ອປຣິໂຠເຄນາຕິ ຍາຄຸຣນ຺ຘນຣຊນປຈນາທິນາ ອຍຸຕ຺ຕປຣິໂຠເຄນ. ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ປນ ພ຺ຍາຘິມ຺ຫິ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຠາຊເນ ອສຕິ ມຕ຺ຕິກາຍ ລິມ຺ປິຕ຺ວາ ຍາຄຸໍ ປຈິຕຸໍ, ອຸທກໍ ວາ ຕາເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕີຕິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ເທຕິ. ສເຈ ປນ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ວາ ອນ຺ເຕວາສິໂກ ວາ ອຎ຺ຎໍ ວຣປຕ຺ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ມຍ຺ຫໍ ສາຣຸປ຺ໂປ, ອຍໍ ເຖຣສ຺ສາ’’ຕິ ຄຓ຺ຫາຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ອຎ຺ໂຎ ວາ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຕ຺ຕໍ ເທຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ມຍ຺ຫເມວ ປຕ຺ຕໍ ອາຫຣາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ.

ຎາຕກປ຺ປວາຣິເຕຕິ ເອຕ຺ຖ ສງ຺ຆວເສນ ປວາຣິຕຏ຺ຐາເນ ປຎ຺ຈພນ຺ຘເນເນວ ວຏ຺ຏຕິ, ປຸຄ຺ຄລວເສນ ປນ ປວາຣິຕຏ຺ຐາເນ ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘເນນາປິ. ອກຕວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ ‘‘ວທ, ຠນ຺ເຕ, ປຈ຺ຈເຍນາ’’ຕິ ເອວໍ ອກຕຏ຺ຐາເນ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ.

ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.