໑. ປຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອວິກປ຺ປິໂຕຕິ ‘‘ອິມໍ ປຕ຺ຕໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ວິກປ຺ເປມີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອວິກປ຺ປິໂຕ. ອຑ຺ຒາຬ຺ຫໂກທນໍ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ມຄຘນາຬິຍາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຕຓ຺ຑຸລນາຬີນໍ ໂອທນໍ ຄຓ຺ຫາຕິ. ‘‘ມຄຘນາຬິ ນາມ ອຑ຺ຒເຕຣສປລາ ໂຫຕີ’’ຕິ ອນ຺ຘກຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ສີຫຬທີເປ ປກຕິນາຬິ ມຫນ຺ຕາ, ທມິຬນາຬິ ຂຸທ຺ທກາ, ມຄຘນາຬິ ປມາຓຍຸຕ຺ຕາ, ຕາຍ ມຄຘນາຬິຍາ ທິຍຑ຺ຒນາຬິ ເອກາ ສີຫຬນາຬິ ໂຫຕີ’’ຕິ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໖໐໒) ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນຸຕ຺ຕຓ຺ຑຸລນ຺ຕິ ປາກໂຕ ອຸກ຺ກນ຺ຕໍ ຕຓ຺ຑຸລໍ ອຸຕ຺ຕຓ຺ຑຸລໍ, ນ ອຸຕ຺ຕຓ຺ຑຸລໍ ອນຸຕ຺ຕຓ຺ຑຸລໍ. ສພ຺ພສມ຺ຠາຣສງ຺ຂໂຕຕິ ຊີຣກາທິສພ຺ພສມ຺ຠາເຣຫິ ສງ຺ຂໂຕ. ອາໂລປສ຺ສ ຈຕຸຕ຺ຖຠາຄປ຺ປມາຓໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ອາໂລປສ຺ສ ອນຸຣູປພ຺ຍຎ຺ຊນໍ.

ເອວໍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ມຊ຺ຌິໂມມການິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອຸກ຺ກຏ຺ຐໂຕ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ສເຈ ນາຬິໂກທນາທິ ສພ຺ພມ຺ປິ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເຫຏ຺ຐິມຣາຊິສມໍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອຍໍ ມຊ຺ຌິໂມ ນາມ ປຕ຺ໂຕ. ສເຈ ຕໍ ຣາຊິໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຖູປີກຕໍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອຍໍ ມຊ຺ຌິໂມມໂກ ນາມ ປຕ຺ໂຕ. ສເຈ ຕໍ ຣາຊິໍ ນ ສມ຺ປາປຸຓາຕິ, ອນ຺ໂຕຄຘເມວ ໂຫຕິ, ອຍໍ ມຊ຺ຌິມຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ນາມ ປຕ຺ໂຕ. ສເຈ ປຕ຺ໂຕທນາທິ ສພ຺ພມ຺ປິ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ເຫຏ຺ຐິມຣາຊິສມໍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອຍໍ ໂອມໂກ ນາມ ປຕ຺ໂຕ. ສເຈ ຕໍ ຣາຊິໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຖູປີກຕໍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອຍໍ ໂອມໂກມໂກ ນາມ ປຕ຺ໂຕ. ສເຈ ຕໍ ຣາຊິໍ ນ ສມ຺ປາປຸຓາຕິ, ອນ຺ໂຕຄຘເມວ ໂຫຕິ, ອຍໍ ໂອມກຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ນາມ ປຕ຺ໂຕຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ເຕສມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

ອິທານິ ເຕສຸ ອຘິຏ຺ຐານວິກປ຺ປນານຘິຏ຺ຐານາວິກປ຺ປນຸປເຄ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອິຈ຺ເຈເຕສູ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຏ຺ຐຸກ຺ກຏ຺ໂຐຕິ ອຸກ຺ກຏ຺ຐໂຕ ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐ. ຕໂຕ ຫິ ໂສ ‘‘ອປຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ໂອມໂກມໂກຕິ ໂອມກໂຕ ໂອມໂກ. ຕໂຕ ຫິ ໂສ ‘‘ອປຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອເຕ ປນ ຠາຊນປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພາ, ນ ອຘິຏ຺ຐານຸປຄາ ນ ວິກປ຺ປນຸປຄາ, ອິຕເຣ ປນ ສຕ຺ຕ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ວາ ວິກປ຺ເປຕ຺ວາ ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພາ. ເຕນາຫ ‘‘ເສສາ ສຕ຺ຕ ປຕ຺ຕາ ປມາຓຍຸຕ຺ຕາ ນາມາ’’ຕິ.

ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ສຕ຺ຕ ປຕ຺ຕາ ປມາຓຍຸຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ. ສມຓສາຣຸປ຺ເປນ ປກ຺ກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອໂຍປຕ຺ໂຕ ປຎ຺ຈຫິ ປາເກຫິ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໖໐໘) ປກ຺ໂກ ສມຓສາຣຸປ຺ເປນ ປກ຺ໂກ ໂຫຕິ, ມຕ຺ຕິກາປຕ຺ໂຕ ທ຺ວີຫິ ປາເກຫິ. ສເຈ ເອໂກ ປາໂກ ອູໂນ ໂຫຕິ, ນ ອຘິຏ຺ຐານຸປໂຄ. ຍຖາ ຈ ສມຓສາຣຸປ຺ເປນ ປກ຺ໂກເຍວ ອຘິຏ຺ຐານຸປໂຄ, ຕຖາ ອຸໂຠປິ ຍໍ ມູລໍ ທາຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ມິໍ ທິນ຺ເນເຍວ ອຘິຏ຺ຐານຸປຄາ. ຍທິ ປນ ອປ຺ປກມ຺ປິ ອທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ, ນ ອຘິຏ຺ຐານຸປຄາ. ເຕນາຫ ‘‘ສເຈ ປນາ’’ຕິອາທິ. ‘‘ກາກຓິກມຕ຺ຕໍ ນາມ ທິຍຑ຺ຒວີຫີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ສເຈປິ ປຕ຺ຕສາມິໂກ ວທຕິ ‘‘ຍທາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ມູລໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕທາ ທສ຺ສຖ, ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຖາ’’ຕິ, ເນວ ອຘິຏ຺ຐານຸປໂຄ ໂຫຕິ. ປາກສ຺ສ ຫິ ອູນຕ຺ຕາ ປຕ຺ຕສງ຺ຂໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ. ມູລສ຺ສ ສກລສ຺ສ ວາ ເອກເທສສ຺ສ ວາ ອທິນ຺ນຕ຺ຕາ ສກຠາວໍ ນ ອຸເປຕິ, ອຎ຺ຎສ຺ເສວ ສນ຺ຕໂກ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ປາເກ ຈ ມູເລ ຈ ນິຏ຺ຐິເຕເຍວ ອຘິຏ຺ຐານຸປໂຄ ໂຫຕິ. ໂຍ ອຘິຏ຺ຐານຸປໂຄ, ສ຺ເວວ ວິກປ຺ປນຸປໂຄ ຈ. ເຕນາຫ ‘‘ອປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣນ຺ເຕນາ’’ຕິອາທິ. ອປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣນ຺ເຕນ ວິກປ຺ເປຕພ຺ໂພຕິ ປຸຣາຓປຕ຺ຕໍ ອປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣນ຺ເຕນ ນໂວ ປຕ຺ໂຕ ວິກປ຺ເປຕພ຺ໂພຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຐເປຕພ຺ໂພຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ກງ຺ຄຸສິຕ຺ຖນ຺ຕິ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ຘຎ຺ຎານໍ ລາມກຘຎ຺ຎສິຕ຺ຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ກງ຺ຄຸສິຕ຺ຖນິກ຺ຂມນມຕ຺ເຕນ ຉິທ຺ເທນາ’’ຕິ.

ປຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.