໘. ທຸຏ຺ຐໂທສສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທູສີຍຕີຕິ ທຸຏ຺ໂຐ, ທູເສຕິ ປຣໍ ວິນາເສຕີຕິ ໂທໂສ. ເຕນາຫ ‘‘ທູສິໂຕ ເຈວາ’’ຕິອາທິ. ອິທານິ ‘‘ທູສິໂຕ ເຈວ ທູສໂກ ຈາ’’ຕິ ອິມິນາ ສງ຺ເຂເປນ ວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອຸປ຺ປນ຺ເນ ຫິ ໂທເສ’’ຕິອາທິມາຫ. ປກຕິຠາວໍ ຊຫາປິໂຕຕິ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ໒.໓໘໕-໓໘໖) ໂສມ຺ມຠາວໍ ຊຫາປິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ, ວິກາຣມາປາທິໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອາກາຣນານາຕ຺ເຕນາຕິ ທູສິຕາກາຣສ຺ສ ເຈວ ທູສກາກາຣສ຺ສ ຈາຕິ ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອາກາຣານໍ ນານາຠາເວນ. ນປ຺ປຕິໂຕຕິ ປີຕິສຸຂາທີຫິ ນ ອຠິຄໂຕ ອນຸປຄໂຕ, ນ ອຸປຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຍ ຈ ປີຕິສຸຂາທີຫິ ອນຸປຄໂຕ, ໂສ ເຕຫິ ວຊ຺ຊິໂຕ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປີຕິສຸຂາທີຫິ ວິວຊ຺ຊິໂຕ’’ຕິ. ໂຍ ຈ ເຕຫິ ວຊ຺ຊິໂຕ, ນ ໂສ ເຕຫິ ອຠິສໂຏ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ນ ອຠິສໂຏ’’ຕິ, ປີຕິສຸຂາທີຫິ ນ ປຕ຺ຖໂຏຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນາສ຺ສ ມູລນ຺ຕິ ອມູລກໍ. ຕໍ ປນ ອມູລກຕ຺ຕໍ ຍສ຺ມາ ໂຈທກວເສນ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ນ ຈຸທິຕກວເສນ, ຕສ຺ມາ ຕທຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍໍ ໂຈທເກນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຍນ຺ຕິ ປາຣາຊິກໍ. ເອຕນ຺ຕິ ຈຸທິຕກສ຺ສ ອາປນ຺ນານາປນ຺ນຕ຺ຕໍ. ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສິກ຺ຂາປເທ.

ອິທານິ ອຕ຺ຕນາ ວຸຕ຺ຕເມວ ທິຏ຺ຐາທິໍ ວິວຣິຕຸໍ ‘‘ເອຕ຺ຖ ຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕເຖວາຕິ ‘‘ປສາທໂສເຕນ ວາ ທິພ຺ພໂສເຕນ ວາ’’ຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ອຕິທິສຕິ. ປຣິສງ຺ກິຕໍ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓໘໕-໓໘໖) ປນ ຕິວິຘໍ ທິຏ຺ຐປຣິສງ຺ກິຕໍ, ສຸຕປຣິສງ຺ກິຕໍ, ມຸຕປຣິສງ຺ກິຕນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸຎ຺ຈ ມາຕຸຄາມຎ຺ຈ ຕຖາຣູເປ ຐາເນ ທິສ຺ວາ ‘‘ອທ຺ຘາ ອິເມຫິ ກຕ’’ນ຺ຕິ ວາ ‘‘ກຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ວາ ປຣິສງ຺ກິຕໍ, ອິທໍ ທິຏ຺ຐປຣິສງ຺ກິຕໍ ນາມ. ອນ຺ຘກາເຣ ວາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນກາເສ ວາ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ຈ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ຈ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ທຸຕິຍສ຺ສ ອຕ຺ຖິຠາວໍ ອຊານໂຕ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປຣິສງ຺ກິຕໍ, ອິທໍ ສຸຕປຣິສງ຺ກິຕໍ ນາມ. ຘຸຕ຺ເຕຫິ ອິຕ຺ຖີຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຈ຺ຈນ຺ຕວິຫາເຣ ມຓ຺ຑເປ ວາ ສາລາທີສຸ ວາ ປຸປ຺ຜຄນ຺ຘມໍສສຸຣາທີນິ ອນຸຠວິຕ຺ວາ ຄຕຏ຺ຐານໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ເກນ ນຸ ໂຂ ອິທໍ ກຕ’’ນ຺ຕິ ວີມໍສນ຺ເຕນ ຕຕ຺ຣ ເກນຈິ ຠິກ຺ຂຸນາ ຄນ຺ຘາທີຫິ ປູຊາ ກຕາ ໂຫຕິ, ເຠສຊ຺ຊຕ຺ຖາຍ ອຣິຏ຺ຐໍ ວາ ປີຕໍ, ໂສ ຕສ຺ສ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ໂສ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປຣິສງ຺ກິຕໍ, ອິທໍ ມຸຕປຣິສງ຺ກິຕໍ ນາມ. ເອວໍ ຕິວິຘສ຺ສ ປຣິສງ຺ກິຕສ຺ສ ອຠາໂວ ອປຣິສງ຺ກິຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ທິຏ຺ຐສຸຕມຸຕວເສນ ເຈຕສາ ອປຣິສງ຺ກິຕ’’ນ຺ຕິ. ຕຎ຺ຈ ປເນຕໍ ທິຏ຺ຐາທິກໍ ນ ເກວລໍ ອຕ຺ຕໂນ ວາຕິ ອາຫ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ວາ ປຣສ຺ສ ວາ’’ຕິ. ຍສ຺ມາ ‘‘ຕ຺ວໍ ປຓ຺ຑໂກ’’ຕິອາທິວຈເນນາປິ ໂຈທຍໂຕ ອາປຕ຺ຕິເຍວ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຠິກ຺ຂຸໂນ ອນຸຣູເປສຸ ເອກູນວີສຕິຍາ ອຎ຺ຎຕເຣນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍທິ ເອວໍ ອຖ ກສ຺ມາ ປທຠາຊເນ ‘‘ປາຣາຊິເກນ ຘມ຺ເມນາຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຎ຺ຎຕເຣນາ’’ຕິ (ປາຣາ. ໓໘໖) ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ປທຠາຊເນ ປນາ’’ຕິອາທິ. ອຸປສຄ຺ຄນິປາຕານໍ ວາຈກສທ຺ທສນ຺ນິຏ຺ຐາເນ ຕທຕ຺ຖໂຊຕນຠາເວນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ‘‘ຘໍເສຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຘໍສນຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອຠິຠວນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອຠິຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ຕ຺ວໍ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປວຕ຺ຕາຕິ ‘‘ຕ຺ວໍ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ, ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍິ, ມນຸສ຺ສໍ ຆາຕຍິຕ຺ຖ, ອຠູຕໍ ອາໂຣຈຍິຕ຺ຖາ’’ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ອສ຺ສມໂຓສີ’ຕິ ອວນ຺ທນກາຣຓສ຺ສ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອນ຺ຕິມວຕ຺ຖຸໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ໂນ ນ ວນ຺ທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ ອວນ຺ທິເຍສຸ ອນ຺ຕິມວຕ຺ຖຸໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນສ຺ສ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ, ‘‘ປຈ຺ຉາ ອຸປສມ຺ປນ຺ເນນ ປຸເຣ ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ວນ຺ທິໂຍ’’ຕິ (ປຣິ. ໔໖໘) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຈ. ອິທໍ ປນ ອຕ຺ຕນາ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສມີເປຕິ ທ຺ວາທສຫຕ຺ຖປມາເຓ ປເທເສ. ສິກ຺ຂາປຈ຺ຈກ຺ຂານເມວ ຫິ ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາຍ ສີສໍ ນ ເອຕິ, ອິທໍ ປນ ອນຸທ຺ຘໍສນໍ, ອຠູຕໂຣຈນຎ຺ຈ ເອຕິເຍວ. ເຕນາຫ ‘‘ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາຍ ເອວ ວາ’’ຕິ. ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍາຕິ ພ຺ຣຫ຺ມໍ ເສຏ຺ຐໍ ປສຕ຺ຖໍ ຈຣິຍນ຺ຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ພ຺ຣຫ຺ມູນໍ ວາ ເສຏ຺ຐານໍ ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘອຣິຍສາວການໍ, ພ຺ຣຫ຺ມານຎ຺ຈ ຈຣິຍນ຺ຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ຕມ຺ຫາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍາ. ເຕນາຫ ‘‘ເສຏ຺ຐຈຣິຍາ’’ຕິ. ສາຘຸ ວຕສ຺ສ ເອກນ຺ເຕນ ຠທ຺ທກໍ ຠເວຍ຺ຍ. ‘‘ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມາທິສຕ຺ຕວິຘມ຺ປິ ກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ອາປຕ຺ຕິຍາ ໂຈເທນ຺ຕສ຺ສ ອຘິປ຺ປາໂຍ ກມ຺ມາຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ອາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາເປສ຺ສາມາ’’ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ ວຸຏ຺ຐານາຘິປ຺ປາໂຍ. ອນຸວິຊ຺ຊນາຘິປ຺ປາໂຍຕິ ວີມໍສນາຘິປ຺ປາໂຍ, ອຸປປຣິກ຺ຂາຘິປ຺ປາໂຍ. ອນຸວິຊ຺ຊເກນາຕິ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ໂອຕິຓ຺ຓໍ ອຘິກຣຓໍ ວິນິຈ຺ຉິນິຕຸໍ ນິສິນ຺ເນນ ວິນຍຘເຣນ. ກິໍ ເຕ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ຕຍາ ກິໍ ທິຏ຺ຐໍ, ປຐມໍ ປາຣາຊິກໍ ອຊ຺ຌາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ທິຏ຺ໂຐ, ທຸຕິຍໍ ຕຕິຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ປາຣາຊິກໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ທິຏ຺ໂຐຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອາທິສທ຺ເທນ ‘‘ກິນ຺ຕິ ເຕ ທິຏ຺ຐໍ, ກທາ ເຕ ທິຏ຺ຐໍ, ກຕ຺ຖ ເຕ ທິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ ອິມໍ ນຍໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

ສມນຕ຺ຖາຍ ປວຕ຺ຕມາເນຫິ ສມເຖຫິ ອຘິກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິກຣຓໍ. ຍຖາ ຫິ ສມນວເສນ ສມຖານໍ ວິວາທາທີສຸ ອຘິກຕຠາໂວ, ເອວໍ ວິວາທາທີນໍ ເຕຫິ ອຘິກຕ຺ຕພ຺ພຕາຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ສມເຖຫິ ອຘິກຣຓີຍຠາເວນາ’’ຕິອາທິ. ອິມິນາ ຫິ ອຘິກຣຓສທ຺ທສ຺ສ ກມ຺ມສາຘນຕາ ວຸຕ຺ຕາ. ອຘິກຣຓນ຺ຕິ ວິວາທາຘິກຣຓໍ ອນຸວາທາຘິກຣຓໍ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ກິຈ຺ຈາຘິກຣຓນ຺ຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ອຘິກຣຓໍ. ວິວາທາທີນິ ອຘິກຣຓານິ ສເມນ຺ຕິ ວູປສເມນ຺ຕີຕິ ສມຖາ, ສມ຺ມຸຂາວິນຍາທໂຍ. ອຖ ວາ ອຘິກຣີຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອຘິກຣຓໍ. ເກ ອຘິກຣີຍນ຺ຕິ? ສມຖາ. ກຖໍ ອຘິກຣີຍນ຺ຕິ? ສມນວເສນ. ອຘິກຣຓໍ ສເມນ຺ຕິ ວູປສເມນ຺ຕີຕິປິ ສມຖາຕິ ເອວມ຺ເປຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສສາຘິກຣເຓຫິ ໂຈທນາຍ ອຠາວໂຕ ‘‘ອິທໍ ປນ ປາຣາຊິກສງ຺ຂາຕໍ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓເມວ ອຘິປ຺ເປຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາປຕ຺ຕິເຍວ ອຘິກຣຓໍ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ. ອນຸທ຺ຘໍສິຕກ຺ຂເຓເຍວ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ໂສ ເຈ ຕງ຺ຂເຓເຍວ ຊານາຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ເມຕ຺ຕິຍຠູມຊເກຕິ ເມຕ຺ຕິຍຎ຺ຈ ຠູມຊກຎ຺ຈ. ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍານໍ ອຄ຺ຄປຸຣິສາ ເອເຕ. ສຸທ຺ຘໍ ວາຕິ ປາຣາຊິກມນາປນ຺ນໍ ວາ. ‘‘ສເຈ ໂສ ຕງ຺ຂເຓເຍວ ຊານາຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ອາວຊ຺ຊນສມຍມາຫ. ຕງ຺ຂເຓເຍວ ຊານນໍ ນາມ ທຸກ຺ກຣໍ, ສມເຍນ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຎາເຕ ປນ ຎາຕເມວ ໂຫຕິ. ປຈ຺ຉາ ເຈ ຊານາຕິ, ສີສໍ ນ ເອຕິ. ສິກ຺ຂາປຈ຺ຈກ຺ຂານອຠູຕາໂຣຈນທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາອຕ຺ຕກາມທຸຏ຺ຐໂທສຠູຕາໂຣຈນສິກ຺ຂາປທານີຕິ ສພ຺ພາເນວ ຫິ ອິມານິ ເອກປຣິຈ຺ເຉທານິ. ຍສ຺ມາ ປນ ປຣມ຺ມຸຂາ ສຕ຺ຕຫິປິ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ວທໂຕ ທຸກ຺ກຏເມວ, ຕສ຺ມາ ‘‘ປຣມ຺ມຸຂາ ໂຈເທນ຺ຕສ຺ສ ປນ ສີສໍ ນ ເອຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ວຸຕ຺ຕນຍາປຕ຺ຕິໂຍຕິ ‘‘ວາຈາຍ ວາຈາຍາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕນຍາ ສງ຺ຆາທິເສສທຸກ຺ກຏາປຕ຺ຕິໂຍ. ຕເຖວາຕິ ວາຈາຍ ວາຈາເຍວ. ວທນ຺ຕສ຺ສາຕິ ສຕ຺ຕຫິປິ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ອຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ສມ຺ມຸຂາ ວທນ຺ຕສ຺ສ. ວຸຕ຺ຕນເຍເນວາຕິ ວາຈາຍ ວາຈາເຍວ. ໂອກາສໍ ກາເຣຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ສມ຺ມຸຂາ ວທນ຺ຕສ຺ສ ວາຈາຍ ວາຈາຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ໂອກາສໍ ກາເຣຕ຺ວາ ວທນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວາ’’ຕິ. ເອວສທ຺ເທນ ທຸກ຺ກຏໍ ນິວຕ຺ຕີຍຕິ. ອສມ຺ມຸຂາ ສຕ຺ຕຫິປິ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ວທນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ສຕ຺ຕວິຘມ຺ປິ ກມ຺ມນ຺ຕິ ຕຊ຺ຊນີຍໍ, ນິຍສໍ, ປພ຺ພາຊນີຍໍ, ປຏິສາຣຓີຍໍ, ຕິວິຘຎ຺ຈ ອຸກ຺ເຂປນີຍນ຺ຕິ ສຕ຺ຕວິຘມ຺ປິ ກມ຺ມໍ.

ອຸໂປສຖໍ ວາ ປວາຣຓໍ ວາ ຐເປນ຺ຕສ຺ສ ຈ ໂອກາສກມ຺ມໍ ນຕ຺ຖີຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸໂປສຖໂຕ ປຸເຣ ວາ ປຈ຺ຉາ ວາ ຐປິໂຕປິ ອຏ຺ຐປິໂຕ ໂຫຕິ. ເຂຕ຺ເຕ ຐປິໂຕ ປນ ຐປິໂຕ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ, ອຊ຺ຊຸໂປສໂຖ ປນ຺ນຣໂສ, ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອຸໂປສຖໍ ກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍາວ ເຣ-ກາຣໍ ຠຓຕິ, ຕາວ ຐເປຕພ຺ໂພ, ອິທໍ ເຂຕ຺ຕໍ. ຍ຺ຍ-ກາເຣ ປນ ວຸຕ຺ເຕ ຐເປນ຺ເຕນ ປຈ຺ຉາ ຐປິໂຕ ນາມ ໂຫຕິ. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ’’ຕິ ອນາຣທ຺ເຘ ຐເປນ຺ເຕນ ປຸເຣ ຐປິໂຕ ໂຫຕິ. ປວາຣຓາຏ຺ຐປນໍ ປນ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກໍ, ປຸຄ຺ຄລິກຎ຺ຈາຕິ ທຸວິຘໍ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິເກ ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ…ເປ… ສງ຺ໂຆ ເຕວາຈິກໍ ປວາເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ສຸ-ກາຣໂຕ ຍາວ ເຣ-ກາໂຣ, ຕາວ ອປຣິໂຍສິຕາວ ໂຫຕິ ປວາຣຓາ, ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ເອກປເທປິ ຐເປນ຺ເຕນ ຐປິຕາ ໂຫຕິ ປວາຣຓາ. ຍ຺ຍ-ກາເຣ ປນ ປຕ຺ເຕ ປຣິໂຍສິຕາວ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຐເປນ຺ເຕນ ອຏ຺ຐປິຕາ ໂຫຕິ. ປຸຄ຺ຄລິກຏ຺ຐປເນ ປນ ‘‘ສງ຺ຆໍ, ຠນ຺ເຕ, ປວາເຣມິ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ຠນ຺ເຕ ສງ຺ຆໍ ປວາເຣມິ ທິຏ຺ເຐນ ວາ…ເປ… ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏີ’’ຕິ (ມຫາວ. ໒໑໐) ສໍ-ກາຣໂຕ ຍາວ ອຍໍ ສພ຺ພປຈ຺ຉິໂມ ຏິ-ກາໂຣ, ຕາວ ອປຣິໂຍສິຕາວ ໂຫຕິ ປວາຣຓາ, ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ເອກປເທປິ ຐເປນ຺ເຕນ ຐປິຕາ ໂຫຕິ ປວາຣຓາ. ‘‘ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປນ ປຣິໂຍສິຕາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ປເທ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ຐປິຕາປິ ອຏ຺ຐປິຕາ ໂຫຕິ. ເອເສວ ນໂຍ ທ຺ເວວາຈິກເອກວາຈິກສມານວສ຺ສິກາສຸ. ເອຕາສຸປິ ຫິ ຏິ-ກາຣາວສານໍເຍວ ຐປນກ຺ເຂຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຐປນກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ປນ ຊານິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ໂອສເຏ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິນ຺ຕິ ໂຈທເກນ ອຕ຺ຕນາ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອຸທາຫເຏ. ອິທຎ຺ຈ ອິທຎ຺ຈ ກໂຣຕີຕິ ປາຓາຕິປາຕໍ, ອທິນ຺ນາທານຎ຺ຈ ກໂຣຕິ, ຊາຕຣູປຣຊຕຎ຺ຈ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອສຸໂກ ຈ ອສຸໂກ ຈ ອສ຺ສມໂຓ, ອນຸປາສໂກຕິ ອກ຺ໂກສາຘິປ຺ປາເຍນ ປຣມ຺ມຸຂາ ວທນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ, ສມ຺ມຸຂາ ວທນ຺ຕສ຺ສ ປນ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ. ເຕນາຫ ‘‘ສເຈ ປນ ໂອທິສ຺ສ ນິຍເມຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ. ສງ຺ຂ຺ຍຸປຄມນນ຺ຕິ ໂວຫາຣູປຄມນໍ.

ທຸຏ຺ຐໂທສສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.