ຘມ຺ມຸທ຺ເທສວາຣກຖາ

ຜສ຺ສປຎ຺ຈມກຣາສິວຓ຺ຓນາ

ອາຈຣິຍານນ຺ຕິ ເຣວຕາຈຣິຍສ຺ສ. ນ ປເນຕໍ ສາຣໂຕ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ນ ຫິ ຜສ຺ສາທີນໍ ກາມາວຈຣາທິຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອິທມາຣທ຺ຘໍ, ກິນ຺ຕຸ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຜສ຺ສາທິສຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖນ຺ຕິ.

ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຐມາຠິນິປາຕຕ຺ຕາຕິ ສພ຺ເພ ເຈຕສິກາ ຈິຕ຺ຕາຍຕ຺ຕາ ຈິຕ຺ຕກິຣິຍາຠາເວນ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີຕິ ຜສ຺ໂສ ‘‘ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຐມາຠິນິປາໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ກາມໍ ອຸປ຺ປນ຺ນຜສ຺ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກຣາສິ ວາ ອາຣມ຺ມເຓນ ຜຸຏ຺ໂຐ ຜສ຺ສສຫຊາຕາຍ ເວທນາຍ ຕໍສມກາລເມວ ເວເທຕິ, ຜສ຺ໂສ ປນ ໂອຠາສສ຺ສ ປທີໂປ ວິຍ ເວທນາທີນໍ ປຈ຺ຈຍວິເສໂສ ໂຫຕີຕິ ປຸຣິມກາໂລ ວິຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ໂຄປານສີນໍ ອຸປຣິ ຕິຣິຍໍ ຐປິຕກຏ຺ຐໍ ປກ຺ຂປາໂສ. ກຏ຺ຐທ຺ວຍາທິ ວິຍ ເອກເທເສນ ເອກປສ຺ເສນ ອນລ຺ລີຍມາໂນປິ ຣູເປນ ສຫ ຜສ຺ສສ຺ສ ສາມຎ຺ຎໍ ອນລ຺ລີຍມານໍ ສງ຺ຆຏ຺ຏນເມວ, ນ ວິສຍຠາໂວ, ສງ຺ຆຏ຺ຏນຎ຺ຈ ຜສ຺ສສ຺ສ ຈິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓານໍ ສນ຺ນິປຕນຠາໂວ ເອວ. ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓສນ຺ນິປາເຕນ ສມ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ສງ຺ຆຏ຺ຏນສມ຺ປຕ຺ຕິໂກ ຜສ຺ໂສ. ປາຓິທ຺ວຍສ຺ສ ສນ຺ນິປາໂຕ ວິຍ ຈິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓສນ຺ນິປາໂຕ ຜສ຺ໂສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມເຓ ສນ຺ນິປຕິຕປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ກິຈ຺ຈຏ຺ເຐເນວ ຣເສນ ສງ຺ຆຏ຺ຏນຣໂສ. ຕຖາ ປຈ຺ຈຍຠາໂວ ຫິ ຕສ຺ສ ຜສ຺ສສ຺ສ ສງ຺ຆຏ຺ຏນກິຈ຺ຈນ຺ຕິ. ຍຖາ ຫິ ປາຓິຍາ ປາຓິມ຺ຫິ ສງ຺ຆຏ຺ຏນໍ ຕພ຺ພິເສສຠູຕາ ຣູປຘມ຺ມາ, ເອວໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມເຓ ສງ຺ຆຏ຺ຏນໍ ຕພ຺ພິເສສຠູໂຕ ເອໂກ ເຈຕສິກຘມ຺ໂມ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຈິຕ຺ເຕເຍວາຕິ ເອເຕນ ເຈຕສິກສຠາວຕໍ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມເຓຫິ ອສໍສຏ຺ຐໍ ສງ຺ຆຏ຺ຏນໍ ເວທນາຍ ທສ຺ເສຕິ, ນ ປນ ວຕ຺ຖຸນິສ຺ສຍຕໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ຕສ຺ສ ຜສ຺ສສ຺ສ ກາຣຓຠູໂຕ ຕທນຸຣູໂປ ສມນ຺ນາຫາໂຣ ຕຊ຺ຊາສມນ຺ນາຫາໂຣ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ຕທຠິມຸຂຠາໂວ ອາວຊ຺ຊນາຍ ຈ ອາຣມ຺ມຓກຣຓໍ ວິສຍສ຺ສ ປຣິກ຺ຂຕຕາ ອຠິສງ຺ຂຕຕາ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ວິສຍຠາວກຣຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ສຸຂເວທນາຍເມວ ລພ຺ຠຕິ ອສ຺ສາທຠາວໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ວິສ຺ສວິຕາຍາຕິ ອຣຫຕາຍ. ອເນກຕ຺ຖຕ຺ຕາ ຫິ ຘາຕູນໍ ອຣຫຕ຺ໂຖ ວິປຸພ຺ໂພ ສຸສທ຺ໂທ. ວິສ຺ສວໍ ວາ ສຊນໍ ວສິຕາ ກາມກາຣິຕາ ວິສ຺ສວິຕາ. ອາຣມ຺ມຓຣເສກເທສເມວ ອນຸຠວນ຺ຕີຕິ ອິທໍ ຜຸສນາທິກິຈ຺ຈໍ ເອກເທສານຸຠວນມິວ ໂຫຕີຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ເວທຍິຕສຠາໂວ ເອວ ຫິ ອນຸຠວນນ຺ຕິ. ຜຸສນາທິຠາເວນ ວາ ອາຣມ຺ມຓຄ຺ຄຫຓໍ ເອກເທສານຸຠວນໍ, ເວທຍິຕຠາເວນ ຄຫຓໍ ຍຖາກາມໍ ສພ຺ພານຸຠວນໍ. ເອວໍ ສຠາວາເນວ ຕານິ ຄຫຓານີຕິ ນ ເວທນາຍ ວິຍ ຜສ຺ສາທີນມ຺ປິ ຍຖາສກກິຈ຺ຈກຣເຓນ ສາມິຠາວານຸຠວນໍ ໂຈເທຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ອິຘາຕິ ເອເຕນ ປຎ຺ຈສຸ ເວທນາສຸ ອິມສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ເຕ ອຘິປ຺ເປຕໍ ໂສມນສ຺ສເວທນໍ ວທຕິ, ຕສ຺ມາ ອໂສມນສ຺ສເວທນໍ ອປເນຕ຺ວາ ຄຫິຕາຍ ໂສມນສ຺ສເວທນາຍ ສມານາ ອິຏ຺ຐາກາຣສມ຺ໂຠຄຣສຕາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ນິມິຕ຺ເຕນ ປຸນສຎ຺ຊານນກິຈ຺ຈາ ປຈ຺ຈາຠິຎ຺ຎາຓຣສາ. ປຸນສຎ຺ຊານນສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ປຸນສຎ຺ຊານນປຈ຺ຈໂຍ, ຕເທວ ນິມິຕ຺ຕໍ ປຸນ…ເປ… ນິມິຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ສ ກຣຓໍ ປຸນ…ເປ… ກຣຓໍ. ປຸນສຎ຺ຊານນປຈ຺ຈຍຠູຕໍ ວາ ນິມິຕ຺ຕກຣຓໍ ປຸນ…ເປ… ກຣຓໍ, ຕທສ຺ສາ ກິຈ຺ຈນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸນສຎ຺ຊານນປຈ຺ຈຍນິມິຕ຺ຕກຣຓໍ ນິມິຕ຺ຕກາຣິກາຍ ນິມິຕ຺ເຕນ ສຎ຺ຊານນ຺ຕິຍາ ຈ ສພ຺ພາຍ ສຎ຺ຎາຍ ສມານໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຎາຓເມວ ອນຸວຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ມາ ອຠິນິເວສກາຣິກາ ວິປຣີຕຄ຺ຄາຫິກາ ຈ ນ ໂຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເອເຕນຸປາເຍນ ສມາຘິສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຍ ອຈິຣຏ຺ຐານຕາ ຈ ນ ໂຫຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ອຠິສນ຺ທຫຕີຕິ ປພນ຺ຘຕິ ປວຕ຺ເຕຕິ. ເຈຕນາຠາໂວ ພ຺ຍາປາຣຠາໂວ. ທິຄຸຓຸສ຺ສາຫາຕິ ນ ທິຄຸຓໍ ວີຣິຍໂຍຄໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຕ຺ຕໂນ ເອວ ປນ ພ຺ຍາປາຣກິຈ຺ຈສ຺ສ ມຫນ຺ຕຠາວໍ ທີເປຕິ. ອຸສ຺ສາຫນຠາເວນາຕິ ອາທຣຠາເວນ. ສາ ຫິ ສຍໍ ອາທຣຠູຕາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ອາທຣຍຕີຕິ.

ວິຊານນໍ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ອຸປລທ຺ຘິ. ສນ຺ທຫນໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕຣສ຺ສ ອນຸປ຺ປພນ຺ຘນໍ. ຈກ຺ຂຸນາ ຫິ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸນາ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍຖາ ‘‘ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕ’’ນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາທິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວມິຘາປິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຈກ຺ຂຸນາ ຫີຕິອາທີສຸ ຈກ຺ຂຸນາ…ເປ… ມນສາ ທ຺ວາເຣນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນຄຣຄຸຕ຺ຕິກສ຺ສ ວິຍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓວິຠາວນມຕ຺ຕໍ ອຸປຘາຣຓມຕ຺ຕໍ ອຸປລທ຺ຘິມຕ຺ຕໍ ກິຈ຺ຈໍ, ອາຣມ຺ມຓປຏິເວຘນປຈ຺ຈາຠິຎ຺ຎາຓາທິ ປນ ກິຈ຺ຈໍ ປຎ຺ຎາສຎ຺ຎາທີນນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປຸຣິມນິທ຺ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ສມຍວວຕ຺ຖາເນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ. ຠາເວນ຺ໂຕ ວິຍ ນ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ກິນ຺ຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕໍ ໂຫຕິ-ສທ຺ທສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ-ສທ຺ທສ຺ສ ຈ ສມານຕ຺ຖຕ຺ເຕ ສຕິ ຍຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ຕທຕ຺ຖຕ຺ເຕ ຈ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕີຕິ ນ ວຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ. ນ ຫິ ຍຸຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ວຕ຺ຕຸໍ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນຕາ ສມຍວວຕ຺ຖາເນ ວຸຕ຺ຕາ ເອວາຕິ ກິໍ ຕສ຺ສ ປຸນ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິທສ຺ສເນນ. ເຍນ ຈ ສມຍວວຕ຺ຖານໍ ກຕໍ, ຕສ຺ສ ນິທ຺ເທໂສ ນ ນ ສກ຺ກາ ກາຕຸນ຺ຕິ ກິໍ ຕໍ ນິທ຺ເທສຕ຺ຖໍ ອຸທ຺ເທເສນ ທຸຕິເຍນ, ນິທ຺ເທເສເນວ ຈ ຜສ຺ສາທີຫິ ຈ ອຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສິຊ຺ຌຕີຕິ ກິໍ ຕທຕ຺ເຖນ ປຸນ ວຈເນນ, ອຎ຺ຎປ຺ປໂຍຊນຕ຺ຕາ ປນ ປຸຣິມສ຺ສ ຈິຕ຺ຕວຈນສ຺ສ ປຈ຺ຉິມໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຸຣິມຎ຺ຫິ ສມຍວວຕ຺ຖານຕ຺ຖເມວ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ວວຕ຺ຖິຕສມເຍ ວິຊ຺ຊມານຘມ຺ມທສ຺ສນຕ຺ຖໍ, ອິຕຣຎ຺ຈ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ວິຊ຺ຊມານຘມ຺ມທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ສມຍວວຕ຺ຖານຕ຺ຖໍ, ນ ຈ ອຎ຺ຎທຕ຺ຖໍ ວຈນໍ ອຎ຺ຎທຕ຺ຖໍ ວທຕິ, ນ ຈ ເລເສນ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ກຕ຺ວາ ມຫາກາຣຸຓິໂກ ອຕ຺ຖໍ ປາກຏໍ ນ ກໂຣຕີຕິ.

ຜສ຺ສປຎ຺ຈມກຣາສິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຌານງ຺ຄຣາສິວຓ຺ຓນາ

ວິຕກ຺ເກຕີຕິ ຘມ຺ມໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກຕ຺ຕຸນິວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ ຘມ຺ມເມວ ກຕ຺ຕາຣໍ ນິທ຺ທິສຕິ. ຕສ຺ສ ປນ ວສວຕ຺ຕິຠາວນິວາຣຓຕ຺ຖໍ ‘‘ວິຕກ຺ກນໍ ວາ’’ຕິ ຠາວນິທ຺ເທໂສ. ຣູປໍ ຣູປນ຺ຕິ ປຖວີ ປຖວີຕິ ວາ ອາໂກເຏນ຺ໂຕ ວິຍ ໂຫຕີຕິ ອາໂກຏນລກ຺ຂໂຓ. ອາທິໂຕ, ອຠິມຸຂໍ ວາ ຫນນໍ ອາຫນນໍ, ປຣິໂຕ, ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ວາ ອາຫນນໍ ປຣິຍາຫນນໍ. ວິຈາຣໂຕ ໂອຬາຣິກຏ຺ເຐນ ວິຈາຣສ຺ເສວ ປຸພ຺ພງ຺ຄມຏ຺ເຐນ ອນຸຣວໂຕ ໂອຬາຣິໂກ ຕສ຺ສ ຈ ປຸພ຺ພງ຺ຄໂມ ຆຓ຺ຏາຠິຆາໂຕ ວິຍ ໂຫຕິ ວິຕກ຺ໂກ. ໂສ ຍຖາ ຆຓ຺ຏາຠິຆາໂຕ ປຐມາຠິນິປາໂຕ ໂຫຕິ, ເອວໍ ອາຣມ຺ມຓາຠິມຸຂນິໂຣປນຏ຺ເຐນ ປຐມາຠິນິປາໂຕ ໂຫຕິ. ວິປ຺ຜາຣວາຕິ ວິຈລນຍຸຕ຺ໂຕ. ອນຸປ຺ປພນ຺ເຘນ ປວຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ອຸປຈາເຣ ວາ ອປ຺ປນາຍໍ ວາ ສນ຺ຕາເນນ ປວຕ຺ຕິຍໍ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ວິຕກ຺ໂກ ນິຈ຺ຈໂລ ຫຸຕ຺ວາ ອາຣມ຺ມຓໍ ອນຸປວິສິຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕຕິ. ມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ຂລມຓ຺ຑລໍ.

ປິຓຍຕີຕິ ຕປ຺ເປຕິ, ວຑ຺ເຒຕິ ວາ. ຜຣຓຣສາຕິ ປຓີຕຣູເປຫິ ກາຍສ຺ສ ພ຺ຍາປນຣສາ. ອຸທຄ຺ຄຠາໂວ ໂອທຄ຺ຍໍ. ຂຸທ຺ທິກາ ລຫຸໍ ໂລມຫໍສນມຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ຠິນ຺ນາ ນ ປຸນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຂຓິກາ ພຫຸລໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອຸພ຺ເພຄໂຕ ຜຣຓາ ນິຈ຺ຈລຕ຺ຕາ ຈິຣຏ຺ຐິຕິກຕ຺ຕາ ຈ ປຓີຕຕຣາ. ປສ຺ສທ຺ຘິຍາ ນິມິຕ຺ຕຠາເວນ ຄພ຺ຠໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕີ. ອປ຺ປນາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາວ ປີຕິ ອປ຺ປນາສມາຘິປູຣິກາຕິ ກຕ຺ວາ ສາ ຐປິຕາ. ອິຕຣາ ທ຺ເວ ຂຓິໂກປຈາຣສມາຘິປູຣິກາ ປີຕີ.

ສມາຘິຈິຕ຺ເຕນາຕິ ສມາຘິສຫິຕຈິຕ຺ເຕນ. ອວິສາໂຣ ອຕ຺ຕໂນ ເອວ ອວິສຣຓສຠາໂວ. ອວິກ຺ເຂໂປ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕຕາ. ເຍນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂສ ຘມ຺ໂມ ອວິກ຺ເຂໂປຕິ. ວິເສສໂຕຕິ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ. ສຸຂວິຣຫິໂຕປິ ຫິ ອຕ຺ຖິ ສມາຘີຕິ. ປທີປນິທສ຺ສເນນ ສນ຺ຕານຏ຺ຐິຕິຠາວໍ ສມາຘິສ຺ສ ທສ຺ເສຕິ.

ຌານງ຺ຄຣາສິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອິນ຺ທ຺ຣິຍຣາສິວຓ຺ຓນາ

ສທ຺ທຫນ຺ຕິ ເອຕາຍາຕິ ສທ຺ທຫນກິຣິຍາຍ ປວຕ຺ຕມານານໍ ຘມ຺ມານໍ ຕຕ຺ຖ ອາຘິປຈ຺ຈຠາເວນ ສທ຺ຘາຍ ປຈ຺ຈຍຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕສ຺ສາ ຫິ ຘມ຺ມານໍ ຕຖາປຈ຺ຈຍຠາເວ ສຕິ ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ ສທ຺ທຫຕີ’’ຕິ ໂວຫາໂຣ ໂຫຕິ. ປສາທນີຍຏ຺ຐາເນສຸ ປສາທສ຺ສ ປຏິປກ຺ຂຠູຕໍ ອກຸສລໍ ອສ຺ສທ຺ຘິຍໍ ມິຈ຺ຉາຘິໂມກ຺ໂຂ ຈ. ປສາທຠູໂຕ ນິຈ຺ຉໂຍ ວຕ຺ຖຸຄໂຕ ອຘິໂມກ຺ຂລກ຺ຂຓໍ, ນ ເຍວາປນກາຘິໂມກ຺ໂຂຕິ. ອິນ຺ທຏ຺ຐໍ ກາເຣຕີຕິ ‘‘ມໍ ອນ຺ຕເຣນ ຕຸມ຺ຫາກໍ ອຘິມຸຈ຺ຈນໍ ນຕ຺ຖິ, ມຍາ ສທ຺ທຫຖາ’’ຕິ ວິຍ ອຕ຺ຕານໍ ອນຸວຕ຺ເຕຕິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ. ປກ຺ຂນ຺ທນນ຺ຕິ ສໍສີທນໍ. ປງ຺ໂກ ກທ຺ທມໂຕ ຆນີຠູໂຕ ໂຫຕິ. ປຓກໍ ປິຈ຺ຉິລໍ ອຸທກມລໍ. ປີຕໍ ອຸທກໍ. ໂອກປ຺ປນລກ຺ຂຓາຕິ ອນຸປວິສິຕ຺ວາ ເອວເມຕນ຺ຕິ ກປ຺ປນລກ຺ຂຓາ. ອກລຸສຠາໂວ ອກາລຸສິຍໍ, ອນາວິລຠາໂວຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພຸທ຺ຘາທິວຕ຺ຖູນິ ສທ຺ເຘຍ຺ຍານິ. ສປ຺ປຸຣິສູປເສວນສທ຺ຘມ຺ມສວນໂຍນິໂສມນສິກາຣຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປຏິປຕ຺ຕິໂຍ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ຄານິ. ກຸສລຘມ຺ມານໍ ອາທາເນ ຫຕ຺ໂຖ ວິຍ, ສພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິນິປ຺ຜາທເນ ວິຕ຺ຕໍ ວິຍ, ອມຕກສິຜລຜລເນ ພີຊໍ ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ວີຣຠາໂວຕິ ເຍນ ວີໂຣ ນາມ ໂຫຕິ, ໂສ ຘມ຺ໂມຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນຸພລປ຺ປທານໍ ປຄ຺ຄໂຫ. ມຄ຺ໂຄ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ ໂຫຕິ, ມຄ຺ໂຄ ຄໂຕ, ກມ຺ມໍ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ, ກມ຺ມໍ ກຕໍ, ອປ຺ປມຕ຺ຕໂກ ອາພາໂຘ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ຄິລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ໂຫຕິ ອຈິຣວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຄລຎ຺ຎາ, ຄາມໍ ວາ ນິຄມໍ ວາ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ໂຕ ນ ລຠຕິ ລູຂສ຺ສ ວາ ປຓີຕສ຺ສ ວາ ໂຠຊນສ຺ສ ຍາວທຕ຺ຖໍ ປາຣິປູຣິໍ, ລຠຕິ…ເປ… ປາຣິປູຣິນ຺ຕິ ເອຕານິ ອນຸຣູປປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາສຫິຕານິ ອຏ຺ຐ ວີຣິຍາຣມ຺ຠວຕ຺ຖູນິ ຕໍມູລການິ ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓານິ.

ຈິຣກຕາທິອາຣມ຺ມຓໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ຐານໍ, ອນິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ວາ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐານໍ. ອຸທເກ ອລາພຸ ວິຍ ອາຣມ຺ມຓໍ ປິລວິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕຸໍ ອປ຺ປທານໍ ປາສາຓສ຺ສ ວິຍ ນິຈ຺ຈລສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ຐປນໍ ສາຣຓໍ ອສມ຺ມຸຏ຺ຐຕາກຣຓໍ ອປິລາປນໍ. ອປິລາເປ ກໂຣຕິ ອປິລາເປຕິ. ຄຕິໂຍຕິ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໂຍ ສມ຺ຠວໂຕ ຜລໂຕ ຈ. ອປໂຣ ນໂຍຕິ ຣສາທິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອາຣທ຺ຘໍ. ສມ຺ໂມສປຈ຺ຈນີກໍ ກິຈ຺ຈໍ ອສມ຺ໂມໂສ, ນ ສມ຺ໂມສາຠາວມຕ຺ຕໍ. ສຕິຍາ ວຕ຺ຖຸຠູຕາ ກາຍາທໂຍ ກາຍາທິສຕິປຏ຺ຐານາ, ສຕິໂຍເຍວ ວາ ປຸຣິມາ ປຈ຺ຉິມານໍ ປທຏ຺ຐານໍ.

ວິກ຺ເຂປສ຺ສ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສ຺ສ. ປຎ຺ຎາເປຕີຕິ ປກາເຣຫິ ຊານາເປຕິ. ເອກາໂລກາ ໂຫຕີຕິ ວິປສ຺ສນຸປກ຺ກິເລໂສຠາສໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ມນເຕ ວິຊານາຕິ ເອເຕນາຕິ ວາ ມໂນ, ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ‘‘ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຈາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໒໐໔, ໔໐໐; ໓.໔໒໑, ໔໒໕) ກາຣຓຠາເວນ ມໂນ ວຸຕ຺ໂຕ. ສພ຺ໂພ ຫິ ມໂນ ອຕ຺ຕໂນ ອນນ຺ຕຣສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ກາຣຓນ຺ຕິ. ວິຊານາຕີຕິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນປລທ຺ຘິວເສນ ຊານາຕິ, ນ ສຎ຺ຎາປຎ຺ຎາ ວິຍ ສຎ຺ຊານນປຏິວິຊ຺ຌນວເສນ.

ປີຕິໂສມນສ຺ສສມ຺ປໂຍຄໂຕຕິ ວຸຕ຺ເຕ ເຍນ ໂຍຄາ ສຸມໂນ ໂຫຕິ, ຕໍ ໂສມນສ຺ສນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ປີຕິຍາ ຈ ໂສມນສ຺ສຠາໂວ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ວິນາປິ ກາເຍນ ວຕ຺ຖຸນາ ສາຕເວທນາສມ຺ປໂຍຄໂຕຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ເອວຎ຺ຈ ນິປ຺ປີຕິກໍ ໂສມນສ຺ສຎ຺ຈ ສງ຺ຄຫິຕໍ ໂຫຕິ, ປີຕິອຸປລກ຺ຂິຕໍ ວາ ໂສມນສ຺ສໍ ສປ຺ປີຕິກໍ ນິປ຺ປີຕິກຎ຺ຈ ໂສມນສ຺ສນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ປວຕ຺ຕສນ຺ຕຕາຘິປເຕຍ຺ຍນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕສງ຺ຂາຕາຍ ສນ຺ຕຕິຍາ ອຘິປຕິຠູຕໍ. ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ຫິ ອຕ຺ຕໂນ ວິຊ຺ຊມານກ຺ຂເຓ ອນຸປາເລນ຺ຕສ຺ສ ອນນ຺ຕຣຎ຺ຈ ສານຸປາລນານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ເຫຕຸຠູຕສ຺ສ ວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ຈິຣຏ຺ຐິຕິກໍ ໂຫຕິ, ຕໍຕໍກມ຺ມວິເສເສນ ວິເສສຍຸຕ຺ຕໍ ຍາວ ຈຸຕິ ອວິເສເສນ ວາ ຍາວ ປຣິນິພ຺ພານໍ ອວິຈ຺ຉິນ຺ນໍ ປວຕ຺ຕຕິ ຊີວມານຕາວິເສສຍຸຕ຺ຕຎ຺ຈາຕິ ຣູປາຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ສມານລກ຺ຂຓາທິໍ ວຕ຺ຕຸໍ ‘‘ອຕ຺ຕນາ ອວິນິຠຸຕ຺ຕຘມ຺ມານ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ອນຸປາເລຕພ຺ພານໍ ອຕ຺ຖິກ຺ຂເຓເຍວ. ອສຕິ ຫິ ອນຸປາເລຕພ຺ເພ ອຸປ຺ປລາທິມ຺ຫິ ກິໍ ອຸທກໍ ອນຸປາເລຍ຺ຍາຕິ. ຕສ຺ສ ຕສ຺ສາຕິ ອນຸປາລນາທິກສ຺ສ. ສາຘນໂຕຕິ ສາຘເນນ. ຕໍສາຘນຎ຺ຈ ຊີວມານວິເສສປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ.

ອິນ຺ທ຺ຣິຍຣາສິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ມຄ຺ຄງ຺ຄຣາສິວຓ຺ຓນາ

ສມ຺ມາຕິ ອວິປຣີຕນິຍ຺ຍານິກຠາເວນ. ປສຕ຺ຖຕາ ຈ ເອວເມວ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ພລຣາສິວຓ຺ຓນາ

ອສ຺ສທ຺ຘິເຍຕິ ອສ຺ສທ຺ຘິຍກາຣຓາ. ອຸຠຍປທວເສນາຕິ ສທ຺ຘາປທໍ ພລປທນ຺ຕິ ເອວມາທິປທທ຺ວຍວເສນ. ນິຍກຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຊາຕິອາທິສມຸຏ຺ຐານໍ ເອຕິສ຺ສາຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານາ. ຄຣຸນາ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິ ວຸຕ຺ເຕ ຄາຣວວເສນ ປຕິສ຺ສວນໍ ປຕິສ຺ສໂວ, ສຫ ປຕິສ຺ສເວນ ສປ຺ປຕິສ຺ສວໍ, ປຕິສ຺ສວຠູຕໍ ຕໍສຠາຄຎ຺ຈ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຄາຣວນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊາຕິອາທິມຫຕ຺ຕປຈ຺ຈເວກ຺ຂເຓນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ຈ ຫິຣີ ຕຕ຺ຖ ຄາຣວວເສນ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ‘‘ສປ຺ປຕິສ຺ສວລກ຺ຂຓາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວຊ຺ຊໍ ຠາຍຕິ ຕຎ຺ຈ ຠຍໂຕ ປສ຺ສຕີຕິ ວຊ຺ຊຠີຣຸກຠຍທສ຺ສາວີ. ເອວໍສຠາວໍ ໂອຕ຺ຕປ຺ປໍ. ຫິຣີ ປາປຘມ຺ເມ ຄູຖໍ ວິຍ ປສ຺ສຕິ, ໂອຕ຺ຕປ຺ປໍ ອຸຓ຺ຫໍ ວິຍ. ທາຍຊ຺ຊໍ ນວໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມາທິ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານາທິຕາ ຈ ຫິຣີໂອຕ຺ຕປ຺ປານໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປາກຏຠາເວນ ວຸຕ຺ຕາ, ນ ປນ ເຕສໍ ກທາຈິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິປ຺ປໂຍຄາ. ນ ຫິ ລຊ຺ຊນໍ ນິພ຺ຠຍໍ ປາປຠຍໍ ວາ ອລຊ຺ຊນໍ ໂຫຕີຕິ.

ມູລຣາສິວຓ຺ຓນາ

ອເຄໂຘ ອນຠິຊ຺ຌນໍ ອນຠິກງ຺ຂນໍ. ອນລ຺ລີໂນ ຠາໂວ ອຘິປ຺ປາໂຍ ເອຕສ຺ສາຕິ ອນລ຺ລີນຠາໂວ, ເອວຎ຺ຫິ ອຸປມາຍ ສເມຕິ. ອນຸກູລມິຕ຺ໂຕ ອນຸວຕ຺ຕໂກ. ວິນຍຣໂສຕິ ວິນຍນຣໂສ. ອໂທໂສ ທຸສ຺ສີລ຺ຍມລສ຺ສາຕິ ອິທໍ ທຸສ຺ສີລ຺ຍສ຺ສ ໂທສສມຸຏ຺ຐານຕໍ ໂທສູປນິສ຺ສຍຕຎ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຠາວນາຍາຕິ ‘‘ຕຕ຺ຖ ຊາຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ອນຕິວຕ຺ຕນຏ຺ເຐນ ຠາວນາອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ເອກຣສຏ຺ເຐນ ຠາວນາ ຕທຸປຄວີຣິຍວາຫນຏ຺ເຐນ ຠາວນາ ອາເສວນຏ຺ເຐນ ຠາວນາ’’ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາຍ ປຎ຺ຎາສາຘນາຍ ຠາວນາຍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິ, ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂຠູຕາ ວາ ອກຸສລາ ອຠາວນາ. ນິຄ຺ຄຸເຓປິ ຄຸຓຄ຺ຄຫຓໍ ອຘິກຄ຺ຄຫຓໍ. ວິຊ຺ຊມານມ຺ປິ ຄຸຓໍ ວິທ຺ຘໍເສຕ຺ວາ ຄຫຓໍ ອູນຄ຺ຄຫຓໍ. ຈຕຸວິປລ຺ລາສຄ຺ຄຫຓໍ ວິປຣີຕຄ຺ຄຫຓໍ.

ຍາຖາວສຠາເວຕິ ‘‘ເອຕ຺ຕໂກ ເອຕສ຺ສ ຄຸໂຓ, ເອຕ຺ຕໂກ ໂທໂສ’’ຕິ ຄຸຓໂທສານໍ ສຠາເວ ‘‘ຊຣາຘມ຺ໂມ ຊີຣຕິ, ຕໍ ກຸເຕຕ຺ຖ ລພ຺ຠາ ມາ ຊີຣີ’’ຕິ ເອວມາທິປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓສມ຺ຠວໂຕ. ອໂລເຠນ ຈ ຄຫຏ຺ຐານໍ ເຂຕ຺ຕວຕ຺ຖາທີສຸ ວິວາທາຠາວໂຕ. ອໂມເຫນ ປພ຺ພຊິຕານໍ ທິຏ຺ຐິຄຕວິວາທາຠາວໂຕ. ກາມຣາຄາຠິນິເວສວິນິພນ຺ຘາ ຫິ ຄຫຏ຺ຐາ ຄຫຏ຺ເຐຫິ ວິວທນ຺ຕິ, ທິຏ຺ຐິຣາຄາຠິນິເວສວິນິພນ຺ຘາ ສມຓາ ສມເຓຫີຕິ. ຣາຄວເສນ ມິຕ຺ຕສນ຺ຖໂວ ໂທສວເສນ ວິໂຣໂຘ ຈ ຕພ຺ພິເສເສນ ອຸປຄມາປຄມາ, ອາຣມ຺ມເຓ ວາ ຣູປາທິມ຺ຫິ ອນຸໂຣຘວິໂຣຘາ. ອມຊ຺ຌຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ປຏິຆານຸນຍສງ຺ຂາຕສ຺ສ ໂມເຫນ ປວຕ຺ຕິ. ສຸຂວິປຣິຓາເມ ທຸກ຺ຂສມາໂຍເຄ ຈ ປຏິຆປວຕ຺ຕິຍໍ ເວທນາປຣິຄ຺ຄໂຫ ນ ສິຊ຺ຌຕີຕິ ອໂທສານຸຠາເວນ ເວທນາສຕິປຏ຺ຐານໍ ສິຊ຺ຌຕິ. ທິພ຺ພວິຫາຣສ຺ສາຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ຌານານໍ. ອຣິຍວິຫາໂຣ ຜລສມາປຕ຺ຕິ. ໂມເຫນ ອວິຈາເຣນ຺ໂຕ ອຸທາສີນປກ຺ເຂສຸປິ ສຕ຺ຕສງ຺ຂາເຣສຸ ສພ຺ເພສຸ ອຠິສງ຺ຄໍ ກໂຣຕີຕິ ອມູຬ຺ຫສ຺ສ ຕທຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ທຸກ຺ຂທສ຺ສນສ຺ສ ອາສນ຺ນປຏິປກ຺ຂຕ຺ຕາ ໂທສສ຺ສ ຕປ຺ປຏິປກ຺ເຂນ ອໂທເສນ ທຸກ຺ຂທສ຺ສນໍ ໂຫຕິ.

ກມ຺ມປຖຣາສິວຓ຺ຓນາ

ສຸຂາທີນິ ອຕ຺ຕໂນ ນ ພ຺ຍາປາເທຕິ ນ ວິນາເສຕິ ປຣສ຺ສ ຈາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ກມ຺ມປຖຕາຕໍສຠາຄຕາຫິ ກມ຺ມປຖວເສນ.

ປສ຺ສທ຺ຘາທິຍຸຄລວຓ຺ຓນາ

ທຣໂຖ ສາຣມ຺ໂຠ, ທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສປຈ຺ຈຍານໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈາທິການໍ ກິເລສານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ວາ ຂນ຺ຘານໍ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ. ອຸທ຺ຘຈ຺ຈປ຺ປຘານາ ກິເລສາ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈາທິກິເລສາ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ ວາ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພກິເລເສ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ສຸວຓ຺ຓວິສຸທ຺ຘິ ວິຍາຕິ ຍຖາ ສຸວຓ຺ຓວິສຸທ຺ຘິ ອລງ຺ກາຣວິກຕິວິນິໂຍຄກ຺ຂມາ, ເອວໍ ອຍມ຺ປິ ຫິຕກິຣິຍາວິນິໂຍຄກ຺ຂມາ.

ສມໍ, ສມນ຺ຕໂຕ ວາ ປກາເຣຫິ ຊານນໍ ສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ. ເຈຕິຍວນ຺ທນາທິອຕ຺ຖໍ ອຠິກ຺ກມາທີສຸ ອຕ຺ຖານຕ຺ຖປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນໍ ສາຕ຺ຖກສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ. ສຕິ ຈ ອຕ຺ເຖ ສປ຺ປາຍາສປ຺ປາຍຣູປາທິປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນໍ ສປ຺ປາຍສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ. ໂຄຈຣຄາມາຠິກ຺ກມນາທີສຸ ກມ຺ມຏ຺ຐານາວິຊຫນໍ ໂຄຈຣສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ. ອຠິກ຺ກມນາທີນໍ ຘາຕຸອາທິວເສນ ປວິຈໂຍ ອສມ຺ໂມຫສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ. ສພ຺ພກມ຺ມຏ຺ຐານຠາວນານຸຍຸຕ຺ຕານໍ ສພ຺ພໂຍຄີນໍ ສພ຺ພທາ ອຸປກາຣກາ ອິເມ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ປາຣິປນ຺ຖກຫຣຓໂຕ ຠາວນາວຑ຺ຒນໂຕ ຈ. ຍຖາຫ ‘‘ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ພຫຸກາຣາ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈາ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໓.໓໕໒). ຍຸເຄ ນທ຺ຘາ ວິຍາຕິ ຍຸຄນທ຺ຘາ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ນິມິຕ຺ຕຠາເວນ ສມໍ ປວຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ສມຖວິປສ຺ສນໍ ຍຸຄນທ຺ຘໍ ຠາເວຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໑໗໐; ປຏິ. ມ. ໒.໑) ຫິ ສຸຕ຺ເຕ ເອເຕສໍ ຍຸຄນທ຺ຘຕາ ວຸຕ຺ຕາ. ສພ຺ພກຸສລຘມ຺ເມສຸ ລີນຸທ຺ຘຈ຺ຈາຠາໂວ ເອເຕຫິ ທ຺ວີຫິ ສມໍ ຍຸຕ຺ເຕຫີຕິ ‘‘ວີຣິຍສມາຘິໂຍຊນຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ ອາຫ, ໂຍຄວຈນຕ຺ຖາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເຍວາປນກວຓ຺ຓນາ

ຣູປາຠາເວນາຕິ ຣຸປ຺ປນາຠາເວນ. ຘມ຺ມາຕິ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ສຠາວໂຕ ອຸປລພ຺ຠມານາຕິ. ເມຕ຺ຕາປຸພ຺ພຠາໂຄຕິ ອປ຺ປນາປ຺ປຕ຺ຕາຍ ເມຕ຺ຕາຍ ປຸພ຺ພຠາໂຄ, ປຣິກມ຺ມເມຕ຺ຕາ ເອຕສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ເຕ ອຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິຣຕິວເສນາຕິ ວຈີປວຕ຺ຕິຍາ ນ ປູເຣຕິ, ກິນ຺ຕຸ ວິຣຕິໂຍເຄນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປຓ຺ຓກງ຺ຄານີຕິ ອວິຣທ຺ຘງ຺ຄານິ. ຍຖາ ຕຖາ ວາ ອາຣມ຺ມເຓ ວິນິຈ຺ຉຍນໍ ອຘິມຸຈ຺ຈນໍ. ນ ຫິ ອນຘິມຸຈ຺ຈນ຺ໂຕ ປາຓາຕິປາຕາທີສຸ ທານາທີສຸ ວາ ປວຕ຺ຕຕິ, ສທ຺ຘາ ປນ ປສາທນີເຍສຸ ປສາທາຘິໂມກ຺ໂຂຕິ ອຍເມເຕສໍ ວິເສໂສ. ທາຣກສ຺ສ ວິຍ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ສໍສປ຺ປນສ຺ສ ກຣິສ຺ສາມິ ນ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ອວິນິຈ຺ຉຍສ຺ສ ປຏິປກ຺ຂກິຣິຍາ ອສໍສປ຺ປນໍ. ປຸຣິມມນໂຕຕິ ຠວງ຺ຄໂຕ. ວິສທິສໍ ວີຖິຊວນໍ ມນໍ ກໂຣຕີຕິ ມນສິກາຣສາມຎ຺ເຎນ ວີຖິຊວນປຏິປາທເກ ທສ຺ເສຕິ. ເຕສຸ ຘມ຺ເມສູຕິ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກຘມ຺ເມສຸ. ອຕທາຣມ຺ມຓຕ຺ເຕປິ ຫິ ເຕສຸ ສມປ຺ປວຕ຺ເຕສຸ ອຸທາສີນຠາວໂຕ ຕຕ຺ຣມຊ຺ຌຕ຺ຕຕາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອລີນານຸທ຺ຘຕປ຺ປວຕ຺ຕິປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ອູນາຘິກນິວາຣຓຣສາ. ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທິວຕ຺ຖູນນ຺ຕິ ປາຓາທີນໍ. ອມທ຺ທນາ ມທ຺ທນປຏິປກ຺ຂຠາໂວວ.

ຕໍຕໍຣາສິກິຈ຺ຈວເສນ ວິຠາຄຣຫິຕາ ອວິຠຕ຺ຕິກາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອເຕສຸ ສວິຠຕ຺ຕິເກສຸ ທຸຕິຍຏ຺ຐານາທີສຸປິ ຠາຊິຍມາເນສຸ ອປຸພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປທໍ ປູຣິຕນ຺ຕິ ຌານາທິປທໍ ປຎ຺ຈກາທິວເສນ ປູຣິຕໍ. ປຎ຺ຈ ຫິ ອງ຺ຄານິ ຌານປທສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ, ເຕສຸ ເອກສ຺ມິຎ຺ຈ ອູເນ ຌານປທໍ ອູນໍ ໂຫຕີຕິ. ປທສມູໂຫ ປທໂກຏ຺ຐາໂສ ວາ ຕໍ ຕເມວ ວາ ປທໍ, ອວຸຕ຺ຕໍ ຫາປິຕໍ ນາມ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປູຣິຕ’’ນ຺ຕິ. ວຸຕ຺ຕສ຺ມິຎ຺ເຎວ ວຸຈ຺ຈມາເນ ອເນເກສໍ ປຸຣິສສທ຺ທານໍ ວິຍ ໂກຈິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ນຕ຺ຖີຕິ ມຎ຺ຎມາໂນ ອາຫ ‘‘ອນນຸສນ຺ຘິກາ ກຖາ’’ຕິ. ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ວຸຕ຺ຕສ຺ມິຎ຺ເຎວ ວຸຈ຺ຈມາເນ ອນຸກ຺ກເມນ ຘມ຺ມາ ກຖິຕາ ນ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອຸປ຺ປຏິປາຏິຍາ’’ຕິ. ຜສ຺ສປຎ຺ຈມກຣາສິ ສພ຺ພຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທສາຘາຣຓວເສນ ຈຕຸກ຺ຂນ຺ຘຕປ຺ປຈ຺ຈຍສງ຺ຄຫວເສນ ຈ ວຸຕ຺ໂຕ. ຍຖາວຸຕ຺ເຕສຸ ປນ ຣາສີສຸ ເອກຣາສິກິຈ຺ຈສ຺ສປິ ອຠາວາ ຉນ຺ທາທໂຍ ເຍວາປນກວເສນ ວຸຕ຺ຕາ. ວຸຕ຺ຕານມ຺ປິ ຈ ຘມ຺ມານໍ ຍຖາ ເວທນາທີນໍ ຌານງ຺ຄາທິຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕ, ນ ເອວໍ ໂສວຈສ຺ສຕາກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາທິວິເສໂສ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ຕສ຺ສ ສງ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖໍ ເກຈິ ຘມ຺ເມ ວິສຸໍ ຐເປຕ຺ວາ ເຕ ຈ ຕຎ຺ຈ ວິເສສໍ ‘‘ເຍ ວາ ປນາ’’ຕິ ອາຫ. ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍວເສນ ວາ ສາວເສເສ ຘມ຺ເມ ວຕ຺ວາ ‘‘ເຍ ວາ ປນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ເຍວາປນກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຘມ຺ມຸທ຺ເທສວາຣກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.