໔. ຈຕຸຕ຺ຖປາຣາຊິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໖໗໕. ຈຕຸຕ຺ເຖ – ອວສ຺ສຸຕາຕິ ໂລກສ຺ສາທມິຕ຺ຕສນ຺ຖວວເສນ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາເຄນ ອວສ຺ສຸຕາ. ທຸຕິຍປເທປິ ເອເສວ ນໂຍ. ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓໍ ວາຕິອາທີສຸ ປນ ຍໍ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄເລນ ຫຕ຺ເຖ ຄຫຓໍ ກຕໍ, ຕໍ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອເສວ ນໂຍ ສງ຺ຆາຏິກຓ຺ຓຄ຺ຄຫເຓປິ. ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓຎ຺ຈ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ອປາຣາຊິກກ຺ເຂຕ຺ເຕ ຄຫຓຎ຺ຈ ເອກຊ຺ຌໍ ກຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເຕເນວສ຺ສ ປທຠາຊເນ ‘‘ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓໍ ວາ ສາທິເຍຍ຺ຍາຕິ ຫຕ຺ໂຖ ນາມ ກປ຺ປຣໍ ອຸປາທາຍ ຍາວ ອຄ຺ຄນຂາ, ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍ ອຸພ຺ຠກ຺ຂກໍ ອໂຘຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ຄຫຓໍ ສາທິຍຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອສທ຺ຘມ຺ໂມຕິ ກາຍສໍສຄ຺ໂຄ ເວທິຕພ຺ໂພ, ນ ເມຖຸນຘມ຺ໂມ. ນ ຫິ ເມຖຸນສ຺ສ ສາມນ຺ຕາ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ ໂຫຕິ. ‘‘ວິຎ຺ຎູ ປຏິພໂລ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສມາປຊ຺ຊິຕຸນ຺ຕິ ວຈນມ຺ປິ ເຈຕ຺ຖ ສາຘກໍ.

‘‘ຕິສ຺ສິຕ຺ຖິໂຍ ເມຖຸນໍ ຕໍ ນ ເສເວ,

ຕໂຍ ປຸຣິເສ ຕໂຍ ຈ ອນຣິຍປຓ຺ຑເກ;

ນ ຈາຈເຣ ເມຖຸນໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນສ຺ມິໍ,

ເຉຊ຺ຊາ ສິຍາ ເມຖຸນຘມ຺ມປຈ຺ຈຍາ;

ປຎ຺ຫາ ເມສາ ກຸສເລຫິ ຈິນ຺ຕິຕາ’’ຕິ. (ປຣິ. ໔໘໑);

ອິມາຍ ປຣິວາເຣ ວຸຕ຺ຕາຍ ເສທໂມຈກຄາຖາຍ ວິຣຸຊ຺ຌຕີຕິ ເຈ? ນ; ເມຖຸນຘມ຺ມສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄຕ຺ຕາ. ປຣິວາເຣເຍວ ຫິ ‘‘ເມຖຸນຘມ຺ມສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາໂຄ ຊານິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ‘‘ວຓ຺ຓາວຓ຺ໂຓ ກາຍສໍສຄ຺ໂຄ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາ ອຕ຺ຕກາມປາຣິຈຣິຍາຄມນຸປ຺ປາທນ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ສຸກ຺ກວິສ຺ສຏ຺ຐິອາທີນິ ປຎ຺ຈ ສິກ຺ຂາປທານິ ເມຖຸນຘມ຺ມສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາໂຄຕິ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕສ຺ມາ ກາຍສໍສຄ຺ໂຄ ເມຖຸນຘມ຺ມສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ອິຕິ ເຉຊ຺ຊາ ສິຍາ ເມຖຸນຘມ຺ມປຈ຺ຈຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ອິມິນາ ປຣິຍາເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອເຕນຸປາເຍນ ສພ຺ພປເທສຸ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອປິຈ ‘‘ສງ຺ເກຕໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ ເອຕສ຺ສ ປທຠາຊເນ ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ອາຄຈ຺ຉາ’’ຕິ. ເອວໍນາມກໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ຉາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໗໖. ອຏ຺ຐມໍ ວຕ຺ຖຸໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕີ ອສ຺ສມຓີ ໂຫຕີຕິ ອນຸໂລມໂຕ ວາ ປຏິໂລມໂຕ ວາ ເອກນ຺ຕຣິກາຍ ວາ ເຍນ ເຕນ ນເຍນ ອຏ຺ຐມໍ ວຕ຺ຖຸໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕີເຍວ ອສ຺ສມຓີ ໂຫຕິ. ຍາ ປນ ເອກໍ ວາ ວຕ຺ຖຸໍ ສຕ຺ຕ ວາ ວຕ຺ຖູນິ ສຕກ຺ຂຕ຺ຕຸມ຺ປິ ປູເຣຕິ, ເນວ ອສ຺ສມຓີ ໂຫຕິ. ອາປນ຺ນາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ເທເສຕ຺ວາ ມຸຈ຺ຈຕິ. ອປິເຈຕ຺ຖ ຄຓນູປິກາ ອາປຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ‘‘ອຕ຺ຖາປຕ຺ຕິ ເທສິຕາ ຄຓນູປິກາ, ອຕ຺ຖາປຕ຺ຕິ ເທສິຕາ ນ ຄຓນູປິກາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ – ອິທານິ ນາປຊ຺ຊິສ຺ສາມີຕິ ຘຸຣນິກ຺ເຂປໍ ກຕ຺ວາ ເທສິຕາ ຄຓນູປິກາ ເທສິຕຄຓນໍ ອຸເປຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ ອງ຺ຄໍ ນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ຍາ ເອກໍ ອາປນ຺ນາ ຘຸຣນິກ຺ເຂປໍ ກຕ຺ວາ ເທເສຕ຺ວາ ປຸນ ກິເລສວເສນ ອາປຊ຺ຊຕິ, ປຸນ ເທເສຕິ, ເອວໍ ອຏ຺ຐ ວຕ຺ຖູນິ ປູເຣນ຺ຕີປິ ປາຣາຊິກາ ນ ໂຫຕິ. ຍາ ປນ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຸນປິ ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສາມີຕິ ສອຸສ຺ສາຫາວ ເທເສຕິ, ຕສ຺ສາ ສາ ອາປຕ຺ຕິ ນຄຓນູປິກາ, ເທສິຕາປິ ອເທສິຕາ ໂຫຕິ, ເທສິຕຄຓນໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ປາຣາຊິກສ຺ເສວ ອງ຺ຄໍ ໂຫຕິ. ອຏ຺ຐເມ ວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ປຣິປຸຓ຺ຓມຕ຺ເຕ ປາຣາຊິກາ ໂຫຕິ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ຘຸຣນິກ຺ເຂປສມຸຏ຺ຐານໍ – ກາຍວາຈາຈິຕ຺ຕໂຕ ສມຸຏ຺ຐາຕິ, ກິຣິຍໍ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ສຈິຕ຺ຕກໍ, ໂລກວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ວຈີກມ຺ມໍ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ, ທ຺ວິເວທນນ຺ຕິ.

ຈຕຸຕ຺ຖປາຣາຊິກໍ.

ອຸທ຺ທິຏ຺ຐາ ໂຂ ອຍ຺ຍາໂຍ ອຏ຺ຐ ປາຣາຊິກາ ຘມ຺ມາຕິ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ ສາຘາຣຓາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິເມ ຈ ຈຕ຺ຕາໂຣຕິ ເອວໍ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສມຄ຺ເຄນ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐາ ໂຂ ອຍ຺ຍາໂຍ ອຏ຺ຐ ປາຣາຊິກາ ຘມ຺ມາຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ເສສໍ ມຫາວິຠງ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕນຍເມວາຕິ.

ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍ ວິນຍສໍວຓ຺ຓນາຍ ຠິກ຺ຂຸນີວິຠງ຺ເຄ

ປາຣາຊິກກຓ຺ຑວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປາຣາຊິກກຓ຺ຑໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.