໓. ໂຄຘິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໕໙. ຕຕິເຍ ອິສິຄິລິປສ຺ເສຕິ ອິສິຄິລິສ຺ສ ນາມ ປພ຺ພຕສ຺ສ ປສ຺ເສ. ກາຬສິລາຍນ຺ຕິ ກາຬວຓ຺ຓາຍ ສິລາຍໍ. ສາມຍິກໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິນ຺ຕິ ອປ຺ປິຕປ຺ປິຕກ຺ຂເຓ ປຈ຺ຈນີກຘມ຺ເມຫິ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ອາຣມ຺ມເຓ ຈ ອຘິມຸຈ຺ຈຕີຕິ ໂລກິຍສມາປຕ຺ຕິ ສາມຍິກາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ ນາມ. ຜຸສີຕິ ປຏິລຠິ. ປຣິຫາຍີຕິ ກສ຺ມາ ຍາວ ຉຏ຺ຐໍ ປຣິຫາຍິ? ສາພາຘຕ຺ຕາ. ເຖຣສ຺ສ ກິຣ ວາຕປິຕ຺ຕເສມ຺ຫວເສນ ອນຸສາຍິໂກ ອາພາໂຘ ອຕ຺ຖິ, ເຕນ ສມາຘິສ຺ສ ສປ຺ປາເຍ ອຸປກາຣກຘມ຺ເມ ປູເຣຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ອປ຺ປິຕປ຺ປິຕາຍ ສມາປຕ຺ຕິຍາ ປຣິຫາຍຕິ.

ຍໍນູນາຫໍ ສຕ຺ຖໍ ອາຫເຣຍ຺ຍນ຺ຕິ ໂສ ກິຣ ຈິນ຺ເຕສິ, ຍສ຺ມາ ປຣິຫີນຊ຺ຌານສ຺ສ ກາລງ຺ກໂຣໂຕ ອນິພທ຺ຘາ ຄຕິ ໂຫຕິ, ອປຣິຫີນຊ຺ຌານສ຺ສ ນິພທ຺ຘາ ຄຕິ ໂຫຕິ, ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ມາ ສຕ຺ຖໍ ອາຫຣິຕຸກາໂມ ອໂຫສິ. ອຸປສງ຺ກມີຕິ – ‘‘ອຍໍ ສມໂຓ ສຕ຺ຖໍ ອາຫຣິຕຸກາໂມ, ສຕ຺ຖາຫຣຓຎ຺ຈ ນາເມຕໍ ກາເຍ ຈ ຊີວິເຕ ຈ ອນເປກ຺ຂສ຺ສ ໂຫຕິ. ໂຍ ເອວໍ ກາເຍ ຈ ຊີວິເຕ ຈ ອນເປກ຺ໂຂ ໂຫຕິ, ໂສ ມູລກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕມ຺ປິ ຄເຫຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ, ມຍາ ປນ ປຏິພາຫິໂຕປິ ເອສ ນ ໂອຣມິສ຺ສຕິ, ສຕ຺ຖາຣາ ປຏິພາຫິໂຕ ໂອຣມິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເຖຣສ຺ສ ອຕ຺ຖກາໂມ ວິຍ ຫຸຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

ຊລາຕິ ຊລມານາ. ປາເທ ວນ຺ທາມິ ຈກ຺ຂຸມາຕິ ປຎ຺ຈຫິ ຈກ຺ຂູຫິ ຈກ຺ຂຸມາ ຕວ ປາເທ ວນ຺ທາມິ. ຊຸຕິນ຺ຘຣາຕິ ອານຸຠາວຘຣາ. ອປ຺ປຕ຺ຕມານໂສຕິ ອປ຺ປຕ຺ຕອຣຫຕ຺ໂຕ. ເສໂຂຕິ ສີລາທີນິ ສິກ຺ຂມາໂນ ສກຣຓີໂຍ. ຊເນ ສຸຕາຕິ ຊເນ ວິສ຺ສຸຕາ. ສຕ຺ຖໍ ອາຫຣິຕໍ ໂຫຕີຕິ ເຖໂຣ ກິຣ ‘‘ກິໍ ມຍ຺ຫໍ ອິມິນາ ຊີວິເຕນາ’’ຕິ? ອຸຕ຺ຕາໂນ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ສຕ຺ເຖນ ຄລນາຬິໍ ຉິນ຺ທິ, ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິໍສຸ. ເຖໂຣ ເວທນໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາ ຕໍເຍວ ເວທນໍ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ມູລກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ສມສີສີ ຫຸຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິ. ສມສີສີ ນາມ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ ອິຣິຍາປຖສມສີສີ, ໂຣຄສມສີສີ, ຊີວິຕສມສີສີຕິ.

ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຐານາທີສຸ ອິຣິຍາປເຖສຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ອຘິຏ຺ຐາຍ – ‘‘ອິມໍ ອໂກເປຕ຺ວາວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕິ, ອຖສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິ ຈ ອິຣິຍາປຖໂກປນຎ຺ຈ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ໂຫຕິ. ອຍໍ ອິຣິຍາປຖສມສີສີ ນາມ. ໂຍ ປນ ຈກ຺ຂຸໂຣຄາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ສຕິ – ‘‘ອິໂຕ ອນຸຏ຺ຐິໂຕວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕິ, ອຖສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິ ຈ ໂຣຄໂຕ ວຸຏ຺ຐານຎ຺ຈ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ໂຫຕິ. ອຍໍ ໂຣຄສມສີສີ ນາມ. ເກຈິ ປນ ຕສ຺ມິໍເຍວ ອິຣິຍາປເຖ ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ໂຣເຄ ປຣິນິພ຺ພານວເສເນຕ຺ຖ ສມສີສິຕໍ ປຎ຺ຎາເປນ຺ຕິ. ຍສ຺ສ ປນ ອາສວກ຺ຂໂຍ ຈ ຊີວິຕກ຺ຂໂຍ ຈ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ໂຫຕິ. ອຍໍ ຊີວິຕສມສີສີ ນາມ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ – ‘‘ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ອາສວປຣິຍາທານຎ຺ຈ ໂຫຕິ ຊີວິຕປຣິຍາທານຎ຺ຈ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ສມສີສີ’’ຕິ (ປຸ. ປ. ໑໖).

ເອຕ຺ຖ ຈ ປວຕ຺ຕິສີສໍ ກິເລສສີສນ຺ຕິ ທ຺ເວ ສີສານິ. ຕຕ຺ຖ ປວຕ຺ຕິສີສໍ ນາມ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ກິເລສສີສໍ ນາມ ອວິຊ຺ຊາ. ເຕສຸ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຈຸຕິຈິຕ຺ຕໍ ເຂເປຕິ, ອວິຊ຺ຊາ ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕານໍ ເອກໂຕ ອຸປ຺ປາໂທ ນຕ຺ຖິ. ມຄ຺ຄານນ຺ຕຣໍ ປນ ຜລໍ, ຜລານນ຺ຕຣໍ ຠວງ຺ຄໍ, ຠວງ຺ຄໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓໍ, ຕໍ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ວາ ໂຫຕິ ອປຣິປຸຓ຺ຓໍ ວາ. ຕິຂິເຓນ ອສິນາ ສີເສ ຉິຊ຺ຊນ຺ເຕປິ ຫິ ເອໂກ ວາ ທ຺ເວ ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວາຣາ ອວສ຺ສໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິເຍວ, ຈິຕ຺ຕານໍ ປນ ລຫຸປຣິວຕ຺ຕິຕາຍ ອາສວກ຺ຂໂຍ ຈ ຊີວິຕປຣິຍາທານຎ຺ຈ ເອກກ຺ຂເຓ ວິຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ.

ສມູລໍ ຕຓ຺ຫມພ຺ພຸຍ຺ຫາຕິ ອວິຊ຺ຊາມູເລນ ສມູລກໍ ຕຓ຺ຫໍ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ອຸປ຺ປາເຏຕ຺ວາ. ປຣິນິພ຺ພຸໂຕຕິ ອນຸປາທິເສສນິພ຺ພາເນນ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ.

ວິວຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘນ຺ຕິ ປຣິວຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘໍ. ເສມານນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕານໍ ຫຸຕ຺ວາ ສຍິຕໍ ໂຫຕິ. ເຖໂຣ ປນ ກິຎ຺ຈາປິ ອຸຕ຺ຕານໂກ ສຍິໂຕ, ຕຖາປິສ຺ສ ທກ຺ຂິເຓນ ປສ຺ເສນ ປຣິຈິຕສຍນຕ຺ຕາ ສີສໍ ທກ຺ຂິຓໂຕວ ປຣິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຐິຕໍ. ຘູມາຍິຕຕ຺ຕນ຺ຕິ ຘູມາຍິຕຠາວໍ. ຕສ຺ມິໍ ຫິ ຂເຓ ຘູມວລາຫກາ ວິຍ ຕິມິຣວລາຫກາ ວິຍ ຈ ອຸຏ຺ຐຫິໍສຸ. ວິຎ຺ຎາຓໍ ສມນ຺ເວສຕີຕິ ປຏິສນ຺ຘິຈິຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສຕິ. ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິເຕນາຕິ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາເຓນ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິເຕນ, ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕກາຣຓາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເພລຸວປຓ຺ຑຸວີຓນ຺ຕິ ເພລຸວປກ຺ກໍ ວິຍ ປຓ຺ຑຸວຓ຺ຓໍ ສຸວຓ຺ຓມຫາວີຓໍ. ອາທາຍາຕິ ກຈ຺ເຉ ຐເປຕ຺ວາ. ອຸປສງ຺ກມີຕິ ‘‘ໂຄຘິກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ ນ ຊານາມິ, ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ນິກ຺ກງ຺ໂຂ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຂຸທ຺ທກທາຣກວຓ຺ຓີ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິ. ນາຘິຄຈ຺ຉາມີຕິ ນ ປສ຺ສາມິ. ໂສກປເຣຕສ຺ສາຕິ ໂສເກນ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ. ອຠສ຺ສຖາຕິ ປາທປິຏ຺ຐິຍໍ ປຕິຕາ. ຕຕິຍໍ.