໕. ສມ຺ພຸລກຈ຺ຈານຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ເທໂວ ຈາຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ສມ຺ພຸລກຈ຺ຈານຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣນ຺ໂຕ ອິໂຕ ຈຕຸນວຸຕິກປ຺ປມຕ຺ຖເກ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສຕຣໍສິໍ ນາມ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ນິໂຣຘາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ຕາລຜລໍ ອທາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ມຄຘຣຏ຺ເຐ ຄຫປຕິກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ‘‘ສມ຺ພຸໂລ’’ຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ກຈ຺ຈານໂຄຕ຺ຕຕາຍ ສມ຺ພຸລກຈ຺ຈາໂນຕິ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ.

ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຫິມວນ຺ຕສມີເປ ເຠຣວາຍ ນາມ ປພ຺ພຕຄຸຫາຍໍ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ. ອເຖກທິວສໍ ມຫາ ອກາລເມໂຆ ສຕປຏລສຫສ຺ສປຏໂລ ຖເນນ຺ໂຕ ຄຊ຺ຊນ຺ໂຕ ວິຊ຺ຊຸລ຺ລຕາ ນິຈ຺ຉາເຣນ຺ໂຕ ຄຬຄຬາຍນ຺ໂຕ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ວສ຺ສິຕຸໍ ອາຣຠິ, ອສນິໂຍ ຜລິໍສຸ. ຕໍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ອຈ຺ຉຕຣຈ຺ຉຸວນມຫິໍສຫຕ຺ຖິອາທໂຍ ຠີຕຕສິຕາ ຠີຕຣວໍ ວິຣວິໍສຸ. ເຖໂຣ ປນ ອາຣທ຺ຘວິປສ຺ສນຕ຺ຕາ ກາເຍ ຊີວິເຕ ຈ ນິຣເປກ຺ໂຂ ວິຄຕໂລມຫໍໂສ ຕໍ ອຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສນາຍເມວ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຆມ຺ມາປຄເມນ ອຸຕຸສປ຺ປາຍລາເຠນ ສມາຫິຕຈິຕ຺ໂຕ ຕາວເທວ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ສຫ ອຠິຎ຺ຎາຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໕໑.໘໕-໙໐) –

‘‘ສຕຣໍສີ ນາມ ຠຄວາ, ສຍມ຺ຠູ ອປຣາຊິໂຕ;

ວິເວກາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວານ, ໂຄຈຣາຍາຠິນິກ຺ຂມິ.

‘‘ຜລຫຕ຺ໂຖ ອຫໍ ທິສ຺ວາ, ອຸປຄຈ຺ຉິໍ ນຣາສຠໍ;

ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ສຸມໂນ, ຕາລຜລໍ ອທາສຫໍ.

‘‘ຈຕຸນ຺ນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ຜລໍ ອທທິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຜລທານສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ອຸທານວເສນ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ –

໑໘໙. ‘‘ເທໂວ ຈ ວສ຺ສຕິ, ເທໂວ ຈ ຄຬຄຬາຍຕິ,

ເອກໂກ ຈາຫໍ ເຠຣເວ ພິເລ ວິຫຣາມິ;

ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ ເອກກສ຺ສ ເຠຣເວ ພິເລ ວິຫຣໂຕ,

ນຕ຺ຖິ ຠຍໍ ວາ ຉມ຺ຠິຕຕ຺ຕໍ ວາ ໂລມຫໍໂສ ວາ.

໑໙໐. ‘‘ຘມ຺ມຕາ ມເມສາ ຍສ຺ສ ເມ, ເອກກສ຺ສ ເຠຣເວ ພິເລ;

ວິຫຣໂຕ ນຕ຺ຖິ ຠຍໍ ວາ, ຉມ຺ຠິຕຕ຺ຕໍ ວາ ໂລມຫໍໂສ ວາ’’ຕິ. –

ຄາຖາທ຺ວຍໍ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ເທໂວ ຈ ວສ຺ສຕິ, ເທໂວ ຈ ຄຬຄຬາຍຕີຕິ ເທໂວ ເມໂຆ ວສ຺ສຕິ ຈ, ‘‘ຄຬຄຬາ’’ຕິ ຈ ກໂຣນ຺ໂຕ ຄຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຄຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຫິ ອນຸກຣຓເມຕໍ. ເອກໂກ ຈາຫໍ ເຠຣເວ ພິເລ ວິຫຣາມີຕິ ອຫຎ຺ຈ ເອກໂກ ອສຫາໂຍ ສປ຺ປຏິຠຍາຍໍ ປພ຺ພຕຄຸຫາຍໍ ວສາມິ, ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ ເອວໍຠູຕສ຺ສ ເມ ສໂຕ ນຕ຺ຖິ ຠຍໍ ວາ ຉມ຺ຠິຕຕ຺ຕໍ ວາ ໂລມຫໍໂສ ວາຕິ ຈິຕ຺ຕຸຕ຺ຣາສສຎ຺ຎິຕໍ ຠຍໍ ວາ ຕໍນິມິຕ຺ຕກໍ ສຣີຣສ຺ສ ຉມ຺ຠິຕຕ຺ຕໍ ວາ ໂລມຫໍສນມຕ຺ຕໍ ວາ ນຕ຺ຖິ.

ກສ຺ມາຕິ ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ ‘‘ຘມ຺ມຕາ ມເມສາ’’ຕິ. ອປຣິຎ຺ຎາຕວຕ຺ຖຸກສ຺ສ ຫິ ຕຕ຺ຖ ອປ຺ປຫີນຈ຺ຉນ຺ທຣາຄຕາຍ ຠຍາທິນາ ຠວິຕພ຺ພໍ, ມຍາ ປນ ສພ຺ພໂສ ຕຕ຺ຖ ປຣິຎ຺ຎາຕໍ, ຕຕ຺ຖ ຈ ຉນ຺ທຣາໂຄ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ, ຕສ຺ມາ ຠຍາທີນໍ ອຠາໂວ ຘມ຺ມຕາ ມເມສາ ມມ ຘມ຺ມສຠາໂວ ເອໂສຕິ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກາສິ.

ສມ຺ພຸລກຈ຺ຈານຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.