໑໐. ກປ຺ປຏກຸຣຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ອຍມິຕິ ກປ຺ປໂຏຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ກປ຺ປຏກຸຣຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ວິນຕາຍ ນາມ ນທິຍາ ຕີເຣ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ເກຕກປຸປ຺ເຜຫິ ປູຊໍ ອກາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ທຸຄ຺ຄຕກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຍາວ ວຍປ຺ປຕ຺ຕິ, ຕາວ ອຎ຺ຎໍ ອຸປາຍໍ ອຊານນ຺ໂຕ ກປ຺ປຏຂຓ຺ຑນິວາສໂນ ສຣາວຫຕ຺ໂຖ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ກຸຣໍ ປຣິເຍສນ຺ໂຕ ວິຈຣິ, ເຕນ ກປ຺ປຏກຸໂຣຕ຺ເວວ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ຕິຓໍ ວິກ຺ກິຓິຕ຺ວາ ຊີວິກໍ ກປ຺ເປນ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ຕິຓລາວນຕ຺ຖໍ ອຣຎ຺ຎໍ ຄໂຕ ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຂີຓາສວຕ຺ເຖຣໍ ທິສ຺ວາ ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ນິສີທິ. ຕສ຺ສ ເຖໂຣ ຘມ຺ມໍ ກເຖສິ. ໂສ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ‘‘ກິໍ ເມ ອິມາຍ ກິຈ຺ຉຊີວິກາຍາ’’ຕິ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ນິວຕ຺ຖກປ຺ປຏໂຈຬໍ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ນິກ຺ຂິປິ. ຍທາ ຈສ຺ສ ອນຠິຣຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕທາ ຕໍ ກປ຺ປຏໍ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ອນຠິຣຕິ ວິຄຈ຺ຉຕິ, ສໍເວຄໍ ປຏິລຠິ. ເອວໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ອຸປ຺ປພ຺ພຊິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ກາຣຓໍ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອເຖກທິວສໍ ກປ຺ປຏກຸໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມສຠາຍໍ ປຣິສປຣິຍນ຺ເຕ ນິສິນ຺ໂນ ນິທ຺ທາຍຕິ, ຕໍ ຠຄວາ ໂຈເທນ຺ໂຕ –

໑໙໙. ‘‘ອຍມິຕິ ກປ຺ປໂຏ ກປ຺ປຏກຸໂຣ, ອຈ຺ຉາຍ ອຕິຠຣິຕາຍ;

ອມຕຆຏິກາຍໍ ຘມ຺ມກຏມຕ຺ໂຕ, ກຕປທໍ ຌານານິ ໂອເຈຕຸໍ.

໒໐໐. ‘‘ມາ ໂຂ ຕ຺ວໍ ກປ຺ປຏ ປຈາເລສິ, ມາ ຕ຺ວໍ ອຸປກຓ຺ຓມ຺ຫິ ຕາເຬສ຺ສໍ;

ນ ຫິ ຕ຺ວໍ ກປ຺ປຏ ມຕ຺ຕມຎ຺ຎາສິ, ສງ຺ຆມຊ຺ຌມ຺ຫິ ປຈລາຍມາໂນ’’ຕິ. –

ຄາຖາທ຺ວຍໍ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ອຍມິຕິ ກປ຺ປໂຏ ກປ຺ປຏກຸໂຣຕິ ກປ຺ປຏກຸໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ອຍໍ ມມ ກປ຺ປໂຏ, ອິມໍ ປຣິທຫິຕ຺ວາ ຍຖາ ຕຖາ ຊີວາມີ’’ຕິ ເອວໍ ອຸປ຺ປນ຺ນມິຈ຺ຉາວິຕກ຺ໂກ ອຈ຺ຉາຍ ອຕິຠຣິຕາຍ ອມຕຆຏິກາຍໍ ມມ ອມຕຆເຏ ຕຫໍ ຕຫໍ ວສ຺ສນ຺ເຕ ‘‘ອມຕມຘິຄຕໍ ອຫມນຸສາສາມິ, ອຫໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ’’ (ມຫາວ. ໑໒; ມ. ນິ. ໑.໒໘໖; ໒.໓໔໒). ‘‘ອນ຺ຘີຠູຕສ຺ມິໍ ໂລກສ຺ມິໍ, ອາຫຎ຺ຉໍ ອມຕທຸນ຺ທຸຠິ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ມຫາວ. ໑໑; ມ. ນິ. ໑.໒໘໕; ໒.໓໔໑) ໂຆເສຕ຺ວາ ມຍາ ຘມ຺ມາມເຕ ປວສ຺ສິຍມາເນ ກຕປທໍ ຌານານິ ໂອເຈຕຸໍ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣຊ຺ຌານານິ ອຸປເຈຕຸໍ ຠາເວຕຸໍ ກຕປທໍ ກຏມຄ຺ຄວິຫິຕຠາວນາມຄ຺ຄໍ ອິທໍ ມມ ສາສນໍ, ຕຖາປິ ຘມ຺ມກຏມຕ຺ໂຕ ມມ ສາສນຘມ຺ມໂຕ ອຸກ຺ກຓ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ອປຄຕມານໂສ ກປ຺ປຏກຸໂຣຕິ ຕໍ ໂຈເທຕ຺ວາ ປຸນປິສ຺ສ ສໂຫຑ຺ຒໍ ໂຈຣໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ວິຍ ປມາທວິຫາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ມາ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ກປ຺ປຏ, ປຈາເລສີ’’ຕິ ຄາຖມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ມາ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ກປ຺ປຏ, ປຈາເລສີຕິ ຕ຺ວໍ, ກປ຺ປຏກຸຣ, ‘‘ມມ ຘມ຺ມໍ ສຸຓິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິສີທິຕ຺ວາ ມາ ໂຂ ປຈາເລສິ ມາ ປຈລາຫິ ມາ ນິທ຺ທໍ ອຸປຄຈ຺ຉິ. ມາ ຕ຺ວໍ ອຸປກຓ຺ຓມ຺ຫິ ຕາເຬສ຺ສນ຺ຕິ ຕໍ ນິທ຺ທາຍມານໍ ອຸປກຓ຺ຓມ຺ຫິ ກຓ຺ຓສມີເປ ເທສນາຫຕ຺ເຖນ ອຫໍ ມາ ປຕາເຬສ຺ສໍ. ຍຖາ ອິໂຕ ປຣໍ ກິເລສປ຺ປຫານາຍ ອຫໍ ຕໍ ນ ໂອວເທຍ຺ຍໍ, ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊາຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ຫິ ຕ຺ວໍ, ກປ຺ປຏ, ມຕ຺ຕມຎ຺ຎາສີຕິ ຕ຺ວໍ, ກປ຺ປຏ, ສງ຺ຆມຊ຺ຌມ຺ຫິ ປຈລາຍມາໂນ ມຕ຺ຕໍ ປມາຓໍ ນ ວາ ມຎ຺ຎສິ, ‘‘ອຍມຕິທຸລ຺ລໂຠ ຂໂຓ ປຏິລທ຺ໂຘ, ໂສ ມາ ອຸປຊ຺ຌຄາ’’ຕິ ເອຕ຺ຕກມ຺ປິ ນ ຊານາສິ, ປສ຺ສ ຍາວ ຈ ເຕ ອປຣທ຺ຘນ຺ຕິ ໂຈເທສິ.

ເອວໍ ຠຄວຕາ ທ຺ວີຫິ ຄາຖາຫິ ຄາຬ຺ຫໍ ຕໍ ນິຄ຺ຄຍ຺ຫ ໂຈທນາຍ ກຕາຍ ອຏ຺ຐິເວຘວິທ຺ໂຘ ວິຍ ຈຓ຺ຑຄໂຊ ມຄ຺ຄໍ ໂອຕຣນ຺ໂຕ ວິຍ ຈ ສຎ຺ຊາຕສໍເວໂຄ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໕໒.໑໗-໒໒) –

‘‘ວິນຕານທິຍາ ຕີເຣ, ວິຫາສິ ປຸຣິສຸຕ຺ຕໂມ;

ອທ຺ທສໍ ວິຣຊໍ ພຸທ຺ຘໍ, ເອກຄ຺ຄໍ ສຸສມາຫິຕໍ.

‘‘ມຘຸຄນ຺ຘສ຺ສ ປຸປ຺ເຜນ, ເກຕກສ຺ສ ອຫໍ ຕທາ;

ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ສຸມໂນ, ພຸທ຺ຘເສຏ຺ຐມປູຊຍິໍ.

‘‘ເອກນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ປຸປ຺ຜມຠິປູຊຍິໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ພຸທ຺ຘປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣາ ວຸຕ຺ຕຄາຖາທ຺ວຍເມວ ອຕ຺ຕໂນ ອຣຫຕ຺ຕາຘິຄມນສ຺ສ ອງ຺ກຸສຠູຕນ຺ຕິ ປຈ຺ຈຸທາຫາສິ. ເຕນສ຺ສ ຕເທວ ອຎ຺ຎາພ຺ຍາກຣຓໍ ອໂຫສີຕິ.

ກປ຺ປຏກຸຣຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຈຕຸຕ຺ຖວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.