໙. ຠາຣທ຺ວາຊຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ນທນ຺ຕິ ເອວໍ ສປ຺ປຎ຺ຎາຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ຠາຣທ຺ວາຊຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ອິໂຕ ເອກຕິໍເສ ກປ຺ເປ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສຸມນໍ ນາມ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ປຣິປກ຺ກໍ ວລ຺ລິກາຣຜລໍ ອທາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຣາຊຄເຫ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂຄຕ຺ຕນາເມນ ຠາຣທ຺ວາໂຊຕ຺ເວວ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ຆຣາວາສໍ ວສນ຺ໂຕ ເອກປຸຕ຺ຕໍ ລຠິ. ຕສ຺ສ ‘‘ກຓ຺ຫທິນ຺ໂນ’’ຕິ ນາມໍ ອກາສິ. ຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ຕກາເລ ‘‘ຕາຕ, ອສຸກສ຺ສ ນາມ ອາຈຣິຍສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ສິປ຺ປໍ ສິກ຺ຂິຕ຺ວາ ເອຫີ’’ຕິ ຕໍ ຕກ຺ກສິລໍ ເປເສສິ. ໂສ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ສຕ຺ຖຸ ສາວກໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ມຫາເຖຣໍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕໍ ລຠິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ກຕປຸພ຺ພກິຈ຺ໂຈ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໔໘.໖໖-໗໐) –

‘‘ສຸມໂນ ນາມ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຕກ຺ກຣາຍໍ ວສີ ຕທາ;

ວລ຺ລິກາຣຜລໍ ຄຍ຺ຫ, ສຍມ຺ຠຸສ຺ສ ອທາສຫໍ.

‘‘ເອກຕິໍເສ ອິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ຜລໍ ອທທິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຜລທານສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຖສ຺ສ ປິຕາ ຠາຣທ຺ວາໂຊ ເວຬຸວເນ ວິຫຣນ຺ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉາກາສິ. ອຖ ປຸຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕຸໍ ຣາຊຄຫໍ ອາຄໂຕ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ນິສິນ຺ນໍ ປິຕຣໍ ທິສ຺ວາ ຕຸຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ‘‘ປິຕາປິ ໂຂ ເມ ປພ຺ພຊິໂຕ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ເຕນ ປພ຺ພຊ຺ຊາກິຈ຺ຈໍ ມຕ຺ຖກໍ ປາປິຕ’’ນ຺ຕິ ວີມໍສນ຺ໂຕ ຂີຓາສວຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ຕໍ ສີຫນາທໍ ນທາເປຕຸກາໂມ, ‘‘ສາຘຸ, ໂຂ ຕຸມ຺ເຫຫິ ກຕໍ ປພ຺ພຊນ຺ເຕຫິ, ປພ຺ພຊ຺ຊາກິຈ຺ຈໍ ປນ ມຕ຺ຖກໍ ປາປິຕ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ຠາຣທ຺ວາໂຊ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຘິຄມໍ ທີເປນ຺ໂຕ –

໑໗໗. ‘‘ນທນ຺ຕິ ເອວໍ ສປ຺ປຎ຺ຎາ, ສີຫາວ ຄິຣິຄພ຺ຠເຣ;

ວີຣາ ວິຊິຕສງ຺ຄາມາ, ເຊຕ຺ວາ ມາຣໍ ສວາຫນໍ.

໑໗໘. ‘‘ສຕ຺ຖາ ຈ ປຣິຈິຓ຺ໂຓ ເມ, ຘມ຺ໂມ ສງ຺ໂຆ ຈ ປູຊິໂຕ;

ອຫຎ຺ຈ ວິຕ຺ໂຕ ສຸມໂນ, ປຸຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອນາສວ’’ນ຺ຕິ. – ຄາຖາທ຺ວຍໍ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖ ນທນ຺ຕີຕິ ຍຖາຠຸຈ຺ຈຄຸຓາຠິພ຺ຍາຫາຣວເສນ ອຠີຕນາທໍ ນທນ຺ຕິ ຄຊ຺ຊນ຺ຕິ. ເອວນ຺ຕິ ອິທານິ ວຕ຺ຕພ຺ພາກາຣທສ຺ສນໍ. ສປ຺ປຎ຺ຎາຕິ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຘິຄເມນ ສພ຺ພປຎ຺ຎາຘິຄເມນ ສພ຺ພປຎ຺ຎາເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕາ. ວີຣາຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘສມ຺ມປ຺ປຘານວີຣິຍສມ຺ປນ຺ນຕາຍ ວີຣາ, ຕໂຕ ເອວ ອນວເສສສໍກິເລສປກ຺ຂນິມ຺ມຖເນນ ສວາຫນໍ ກິເລສມາຣໍ ອຠິສງ຺ຂາຣມາຣໍ ເທວປຸຕ຺ຕມາຣຎ຺ຈ ເຊຕ຺ວາ ສພ຺ພໂສ ວິຊິຕສງ຺ຄາມາ ນທນ຺ຕິ ສປ຺ປຎ຺ຎາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ເອວໍ ວິເຊຕພ຺ພວິຊເຍນ ສີຫນາທໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອາຣາເຘຕພ຺ພສມາຣາຘເນນ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພສິທ຺ຘິຍາ ຈ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ, ‘‘ສຕ຺ຖາ ຈ ປຣິຈິຓ຺ໂຓ ເມ’’ຕິ ທຸຕິຍໍ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຖາ ຈ ປຣິຈິຓ຺ໂຓ ເມຕິ ມມ ສຕ຺ຖາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຍຖານຸສິຏ຺ຐໍ ໂອວາທານຸສາສນີກຣເຓນ ມຍາ ປຣິຈິຓ຺ໂຓ ອຸປາສິໂຕ, ນ ຘມ຺ມາຘິກຣຓໍ ວິໂສສິໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຘມ຺ໂມ ສງ຺ໂຆ ຈ ປູຊິໂຕຕິ ນວວິໂຘປິ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ໂມ, ຍຖາປຏິປຕ຺ຕິຍາຄຕມຄ຺ຄານຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສີລທິຏ຺ຐິສາມຎ຺ຎຄມເນນ ອຣິຍສງ຺ໂຆ ຈ ມຍາ ປູຊິໂຕ ມານິໂຕ. ອຫຎ຺ຈ ວິຕ຺ໂຕ ສຸມໂນ, ປຸຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອນາສວນ຺ຕິ ມມ ປຸຕ຺ຕໍ ອນາສວໍ ສພ຺ພໂສ ຂີຓາສວໍ ທິສ຺ວາ ທສ຺ສນເຫຕຸ ອຫມ຺ປິ ວິຕ຺ໂຕ ນິຣາມິສາຍ ປີຕິຍາ ຕຸຏ຺ໂຐ, ຕໂຕເຍວ ນິຣາມິເສນ ໂສມນສ຺ເສນ ສຸມໂນ ຊາໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຠາຣທ຺ວາຊຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.