໑໖. ສາຣິປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໖໒. ນ ເມ ທິຏ຺ໂຐຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ, ‘‘ເຖຣປຎ຺ຫສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອິມສ຺ສ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ – ຣາຊຄຫກສ຺ສ ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ຈນ຺ທນຆຏິກາຍ ປຏິລາຠໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຕາຍ ຈນ຺ທນຆຏິກາຍ ກຕສ຺ສ ປຕ຺ຕສ຺ສ ອາກາເສ ອຸສ຺ສາປນໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ປິຓ຺ໂຑລຠາຣທ຺ວາຊສ຺ສ ອິທ຺ຘິຍາ ປຕ຺ຕຄ຺ຄຫຓໍ, ຕສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ສາວການໍ ອິທ຺ຘິປຏິກ຺ເຂໂປ, ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ ກຕ຺ຕຸກາມຕາ, ປາຏິຫາຣິຍກຣຓໍ, ຠຄວໂຕ ສາວຕ຺ຖິຄມນໍ, ຕິຕ຺ຖິຍານຸພນ຺ຘນໍ, ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປເສນທິໂນ ພຸທ຺ຘູປຄມນໍ ກຓ຺ຑມ຺ພປາຕຸຠາໂວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ປຣິສານໍ ຕິຕ຺ຖິຍຊຍຕ຺ຖໍ ປາຏິຫາຣິຍກຣຓຸສ຺ສຸກ຺ກນິວາຣຓໍ, ຍມກປາຏິຫາຣິຍກຣຓໍ, ກຕປາຏິຫາຣິຍສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຕາວຕິໍສຠວນຄມນໍ, ຕຕ຺ຖ ເຕມາສໍ ຘມ຺ມເທສນາ, ອາຍສ຺ມຕາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖເຣນ ຍາຈິຕສ຺ສ ເທວໂລກໂຕ ສງ຺ກສ຺ສນຄເຣ ໂອໂຣຫຓນ຺ຕິ ອິມານິ ວຕ຺ຖູນິ ອນ຺ຕຣນ຺ຕເຣ ຈ ຊາຕການິ ວິຕ຺ຖາເຣຕ຺ວາ ຍາວ ທສສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬເທວຕາຫິ ປູຊິຍມາໂນ ຠຄວາ ມຊ຺ເຌ ມຓິມເຍນ ໂສປາເນນ ສງ຺ກສ຺ສນຄເຣ ໂອຣຸຍ຺ຫ ໂສປານກເຬວເຣ ອຏ຺ຐາສິ –

‘‘ເຍ ຌານປ຺ປສຸຕາ ຘີຣາ, ເນກ຺ຂມ຺ມູປສເມ ຣຕາ;

ເທວາປິ ເຕສໍ ປິຫຍນ຺ຕິ, ສມ຺ພຸທ຺ຘານໍ ສຕີມຕ’’ນ຺ຕິ. (ຘ. ປ. ໑໘໑) –

ອິມິສ຺ສາ ຘມ຺ມປທຄາຖາຍ ວຸຈ຺ຈມານາຍ ວຸຕ຺ຕາ. ໂສປານກເຬວເຣ ຐິຕໍ ປນ ຠຄວນ຺ຕໍ ສພ຺ພປຐມໍ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ວນ຺ທິ, ຕໂຕ ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓາ ຠິກ຺ຂຸນີ, ອຖາປໂຣ ຊນກາໂຍ. ຕຕ຺ຣ ຠຄວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິມິສ຺ສໍ ປຣິສຕິ ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ອິທ຺ຘິຍາ ອຄ຺ໂຄຕິ ປາກໂຏ, ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາ, ປຸຓ຺ໂຓ ຘມ຺ມກຖິກຕ຺ເຕນ, ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ປນາຍໍ ປຣິສາ ນ ເກນຈິ ຄຸເຓນ ເອວໍ ອຄ຺ໂຄຕິ ຊານາຕິ, ຍໍນູນາຫໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຄຸເຓນ ປກາເສຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ເຖຣໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິ. ເຖໂຣ ຠຄວຕາ ປຸຈ຺ຉິຕໍ ປຸຈ຺ຉິຕໍ ປຸຖຸຊ຺ຊນປຎ຺ຫໍ, ເສກ຺ຂປຎ຺ຫໍ, ອເສກ຺ຂປຎ຺ຫຎ຺ຈ, ສພ຺ພໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ. ຕທາ ນໍ ຊໂນ ‘‘ປຎ຺ຎາຍ ອຄ຺ໂຄ’’ຕິ ອຎ຺ຎາສິ. ອຖ ຠຄວາ ‘‘ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ນ ອິທາເນວ ປຎ຺ຎາຍ ອຄ຺ໂຄ, ອຕີເຕປິ ປຎ຺ຎາຍ ອຄ຺ໂຄ’’ຕິ ຊາຕກໍ ອາເນສິ.

ອຕີເຕ ປໂຣສຫສ຺ສາ ອິສໂຍ ວນມູລຜລາຫາຣາ ປພ຺ພຕປາເທ ວສນ຺ຕິ. ເຕສໍ ອາຈຣິຍສ຺ສ ອາພາໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ, ອຸປຏ຺ຐານານິ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເຊຏ຺ຐນ຺ເຕວາສີ ‘‘ສປ຺ປາຍເຠສຊ຺ຊໍ ອາຫຣິສ຺ສາມິ, ອາຈຣິຍໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ອຸປຏ຺ຐຫຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສປຖໍ ອຄມາສິ. ຕສ຺ມິໍ ອນາຄເຕເຍວ ອາຈຣິໂຍ ກາລມກາສິ. ຕໍ ‘‘ອິທານິ ກາລໍ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອນ຺ເຕວາສິກາ ສມາປຕ຺ຕິມາຣພ຺ຠ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ໂສ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສມາປຕ຺ຕິໍ ສນ຺ຘາຍາຫ – ‘‘ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈີ’’ຕິ, ອນ຺ເຕວາສິໂນ ‘‘ນຕ຺ຖິ ອາຈຣິຍສ຺ສ ອຘິຄໂມ’’ຕິ ອຄ຺ຄເຫສຸໍ. ອຖ ເຊຏ຺ຐນ຺ເຕວາສີ ເຠສຊ຺ຊໍ ອາທາຍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ກາລກຕໍ ທິສ຺ວາ ອາຈຣິຍໍ ‘‘ກິຎ຺ຈິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ຖາ’’ຕິ ອາຫ. ອາມ ປຸຈ຺ຉິມ຺ຫາ, ‘‘ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈີ’’ຕິ ອາຫ, ນ ກິຎ຺ຈິ ອາຈຣິເຍນ ອຘິຄຕນ຺ຕິ. ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈີຕິ ວທນ຺ໂຕ ອາຈຣິໂຍ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ປເວເທສິ, ສກ຺ກາຕພ຺ໂພ ອາຈຣິໂຍຕິ.

‘‘ປໂຣສຫສ຺ສມ຺ປິ ສມາຄຕານໍ,

ກນ຺ເທຍ຺ຍຸໍ ເຕ ວສ຺ສສຕໍ ອປຎ຺ຎາ;

ເອໂກປິ ເສຍ຺ໂຍ ປຸຣິໂສ ສປຎ຺ໂຎ,

ໂຍ ຠາສິຕສ຺ສ ວິຊານາຕິ ອຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ. (ຊາ. ໑.໑.໙໙);

ກຖິເຕ ຈ ປນ ຠຄວຕາ ຊາຕເກ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ສທ຺ຘິວິຫາຣິການໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸສຕານມຕ຺ຖາຍ ສປ຺ປາຍເສນາສນໂຄຈຣສີລວຕາທີນິ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ‘‘ນ ເມ ທິຏ຺ໂຐ ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ’’ຕິ ອິມໍ ຖຸຕິຄາຖໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ອຏ຺ຐ ຄາຖາໂຍ ອຠາສິ. ຕມຕ຺ຖໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ຠຄວາ ຕໂຕ ປຣາ ເສສຄາຖາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອິໂຕ ປຸພ຺ເພຕິ ອິໂຕ ສງ຺ກສ຺ສນຄເຣ ໂອຕຣຓໂຕ ປຸພ຺ເພ. ວຄ຺ຄຸວໂທຕິ ສຸນ຺ທຣວໂທ. ຕຸສິຕາ ຄຓິມາຄໂຕຕິ ຕຸສິຕກາຍາ ຈວິຕ຺ວາ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໍ ອາຄຕຕ຺ຕາ ຕຸສິຕາ ອາຄໂຕ, ຄຓາຈຣິຍຕ຺ຕາ ຄຓີ. ສນ຺ຕຸຏ຺ຐຏ຺ເຐນ ວາ ຕຸສິຕສງ຺ຂາຕາ ເທວໂລກາ ຄຓິໍ ອາຄໂຕ ຕຸສິຕານໍ ວາ ອຣຫນ຺ຕານໍ ຄຓິໍ ອາຄໂຕຕິ.

໙໖໓. ທຸຕິຍຄາຖາຍ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ຍຖາ ທິສ຺ສຕີຕິ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ວິຍ ມນຸສ຺ສານມ຺ປິ ທິສ຺ສຕິ. ຍຖາ ວາ ທິສ຺ສຕີຕິ ຕຈ຺ຉໂຕ ອວິປຣີຕໂຕ ທິສ຺ສຕິ ຈກ຺ຂຸມາຕິ ອຸຕ຺ຕມຈກ຺ຂຸ. ເອໂກຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊາສງ຺ຂາຕາທີຫິ ເອໂກ. ຣຕິນ຺ຕິ ເນກ຺ຂມ຺ມຣຕິອາທິໍ.

໙໖໔. ຕຕິຍຄາຖາຍ ພຫູນມິຘ ພທ຺ຘານນ຺ຕິ ອິຘ ພຫູນໍ ຂຕ຺ຕິຍາທີນໍ ສິສ຺ສານໍ. ສິສ຺ສາ ຫິ ອາຈຣິເຍ ປຏິພທ຺ຘວຸຕ຺ຕິຕ຺ຕາ ‘‘ພທ຺ຘາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ອຕ຺ຖິ ປຎ຺ເຫນ ອາຄມນ຺ຕິ ອຕ຺ຖິໂກ ປຎ຺ເຫນ ອາຄໂຕມ຺ຫິ, ອຕ຺ຖິການໍ ວາ ປຎ຺ເຫນ ອາຄມນໍ, ປຎ຺ເຫນ ອຕ຺ຖິ ອາຄມນໍ ວາຕິ.

໙໖໕. ຈຕຸຕ຺ຖຄາຖາຍ ວິຊິຄຸຈ຺ຉໂຕຕິ ຊາຕິອາທີຫິ ອຏ຺ຏີຍໂຕ ຣິຕ຺ຕມາສນນ຺ຕິ ວິວິຕ຺ຕໍ ມຎ຺ຈປີຐໍ. ປພ຺ພຕານໍ ຄຸຫາສຸ ວາຕິ ປພ຺ພຕຄຸຫາສຸ ວາ ຣິຕ຺ຕມາສນໍ ຠຊໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ.

໙໖໖. ປຎ຺ຈມຄາຖາຍ ອຸຈ຺ຈາວເຈສູຕິ ຫີນປຓີເຕສຸ. ສຍເນສູຕິ ວິຫາຣາທີສຸ ເສນາສເນສຸ. ກີວນ຺ໂຕ ຕຕ຺ຖ ເຠຣວາຕິ ກິຕ຺ຕກາ ຕຕ຺ຖ ຠຍກາຣຓາ. ‘‘ກຸວນ຺ໂຕ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ກູຊນ຺ໂຕຕິ ຈສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ. ນ ປນ ປຸພ຺ເພນາປຣໍ ສນ຺ຘິຍຕິ.

໙໖໗. ຉຏ຺ຐຄາຖາຍ ກຕີ ປຣິສ຺ສຍາຕິ ກິຕ຺ຕກາ ອຸປທ຺ທວາ. ອຄຕໍ ທິສນ຺ຕິ ນິພ຺ພານໍ. ຕຎ຺ຫິ ອຄຕປຸພ຺ພຕ຺ຕາ ອຄຕໍ ຕຖາ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພໂຕ ທິສາ ຈາຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຄຕໍ ທິສ’’ນ຺ຕິ. ອຠິສມ຺ຠເວຕິ ອຠິຠເວຍ຺ຍ. ປນ຺ຕມ຺ຫີຕິ ປຣິຍນ຺ເຕ.

໙໖໘-໙. ສຕ຺ຕມຄາຖາຍ ກ຺ຍາສ຺ສ ພ຺ຍປ຺ປຖໂຍ ອສ຺ສູຕິ ກີທິສານິ ຕສ຺ສ ວຈນານິ ອສ຺ສຸ. ອຏ຺ຐມຄາຖາຍ ເອໂກທິ ນິປໂກຕິ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ໂຕ ປຓ຺ຑິໂຕ.

໙໗໐. ເອວໍ ອາຍສ຺ມຕາ ສາຣິປຸຕ຺ເຕນ ຕີຫິ ຄາຖາຫິ ຠຄວນ຺ຕໍ ໂຖເມຕ຺ວາ ປຎ຺ຈຫິ ຄາຖາຫິ – ປຎ຺ຈສຕານໍ ສິສ຺ສານມຕ຺ຖາຍ ເສນາສນໂຄຈຣສີລວຕາທີນິ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ຠຄວາ ຕມຕ຺ຖໍ ປກາເສຕຸໍ ‘‘ວິຊິຄຸຈ຺ຉມານສ຺ສາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນມາຣທ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ປຐມຄາຖາຍ ຕາວຕ຺ໂຖ – ຊາຕິອາທີຫິ ວິຊິຄຸຈ຺ຉມານສ຺ສ ຣິຕ຺ຕາສນໍ ສຍນໍ ເສວໂຕ ເຈ ສມ຺ໂພຘິກາມສ຺ສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຍທິທໍ ຜາສຸ ໂຍ ຜາສຸວິຫາໂຣ ຍຖານຸຘມ຺ມໍ ໂຍ ຈ ອນຸຘມ຺ໂມ, ຕໍ ເຕ ປວກ຺ຂາມິ ຍຖາ ປຊານໍ ຍຖາ ປຊານນ຺ໂຕ ວເທຍ຺ຍ, ເອວໍ ວທາມີຕິ.

໙໗໑. ທຸຕິຍຄາຖາຍ ປຣິຍນ຺ຕຈາຣີຕິ ສີລາທີສຸ ຈຕູສຸ ປຣິຍນ຺ເຕສຸ ຈຣມາໂນ. ຑໍສາຘິປາຕານນ຺ຕິ ປິງ຺ຄລມກ຺ຂິການຎ຺ຈ ເສສມກ຺ຂິການຎ຺ຈ. ເສສມກ຺ຂິກາ ຫິ ຕໂຕ ຕໂຕ ອຘິປຕິຕ຺ວາ ຂາທນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຘິປາຕາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ມນຸສ຺ສຜສ຺ສານນ຺ຕິ ໂຈຣາທິຜສ຺ສານໍ.

໙໗໒. ຕຕິຍຄາຖາຍ ປຣຘມ຺ມິກາ ນາມ ສຕ຺ຕ ສຫຘມ຺ມິກວຊ຺ຊາ ສພ຺ເພປິ ພາຫິຣກາ. ກຸສລານຸເອສີຕິ ກຸສລຘມ຺ເມ ອນ຺ເວສມາໂນ.

໙໗໓. ຈຕຸຕ຺ຖຄາຖາຍ ອາຕງ຺ກຜສ຺ເສນາຕິ ໂຣຄຜສ຺ເສນ. ສີຕໍ ອຕຸຓ຺ຫນ຺ຕິ ສີຕຎ຺ຈ ອຸຓ຺ຫຎ຺ຈ. ໂສ ເຕຫິ ຜຸຏ຺ໂຐ ພຫຸຘາຕິ ໂສ ເຕຫິ ອາຕງ຺ກາທີຫິ ອເນເກຫິ ອາກາເຣຫິ ຜຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນປິ. ອໂນໂກຕິ ອຠິສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ອໂນກາສຠູໂຕ.

໙໗໔. ເອວໍ ‘‘ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິຊິຄຸຈ຺ຉໂຕ’’ຕິອາທີຫິ ຕີຫິ ຄາຖາຫິ ປຸຏ຺ຐມຕ຺ຖໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອິທານິ ‘‘ກ຺ຍາສ຺ສ ພ຺ຍປ຺ປຖໂຍ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປຸຏ຺ຐໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ‘‘ເຖຍ຺ຍໍ ນ ກາເຣ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຜສ຺ເສຕິ ຜເຣຍ຺ຍ. ຍທາວິລຕ຺ຕໍ ມນໂສ ວິຊຎ຺ຎາຕິ ຍໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາວິລຕ຺ຕໍ ວິຊາເນຍ຺ຍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ‘‘ກຓ຺ຫສ຺ສ ປກ຺ໂຂ’’ຕິ ວິໂນທເຍຍ຺ຍ.

໙໗໕. ມູລມ຺ປິ ເຕສໍ ປລິຂຎ຺ຎ ຕິຏ຺ເຐຕິ ເຕສໍ ໂກຘາຕິມານານໍ ຍໍ ອວິຊ຺ຊາທິກໍ ມູລໍ, ຕມ຺ປິ ປລິຂຓິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ. ອທ຺ຘາ ຠວນ຺ໂຕ ອຠິສມ຺ຠເວຍ຺ຍາຕິ ເອວໍ ປິຍປ຺ປິຍໍ ອຠິຠວນ຺ໂຕ ເອກໍເສເນວ ອຠິຠເວຍ຺ຍ, ນ ຕຕ຺ຣ ສິຖິລໍ ປຣກ຺ກເມຍ຺ຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໙໗໖. ປຎ຺ຎໍ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາຕິ ປຎ຺ຎໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ກຕ຺ວາ. ກລ຺ຍາຓປີຕີຕິ ກລ຺ຍາຓາຍ ປີຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ຈຕຸໂຣ ສເຫຖ ປຣິເທວຘມ຺ເມຕິ ອນນ຺ຕຣຄາຖາຍ ວຸຈ຺ຈມາເນ ປຣິເທວນີຍຘມ຺ເມ ສເຫຍ຺ຍ.

໙໗໗. ກິໍສູ ອສິສ຺ສາມີຕິ ກິໍ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມິ. ກຸວໍ ວາ ອສິສ຺ສນ຺ຕິ ກຸຫິໍ ວາ ອສິສ຺ສາມິ. ທຸກ຺ຂໍ ວຕ ເສຕ຺ຖ ກ຺ວຊ຺ຊ ເສສ຺ສນ຺ຕິ ອິມໍ ຣຕ຺ຕິໍ ທຸກ຺ຂໍ ສຍິໍ, ອຊ຺ຊ ອາຄມນຣຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ຖ ສຍິສ຺ສໍ. ເອເຕ ວິຕກ຺ເກຕິ ເອເຕ ປິຓ຺ຑປາຕນິສ຺ສິເຕ ທ຺ເວ, ເສນາສນນິສ຺ສິເຕ ທ຺ເວຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວິຕກ຺ເກ. ອນິເກຕຈາຣີຕິ ອປລິໂພຘຈາຣີ ນິຕ຺ຕຓ຺ຫຈາຣີ.

໙໗໘. ກາເລຕິ ປິຓ຺ຑປາຕກາເລ ປິຓ຺ຑປາຕສງ຺ຂາຕໍ ອນ຺ນໍ ວາ ຈີວຣກາເລ ຈີວຣສງ຺ຂາຕໍ ວສນໍ ວາ ລທ຺ຘາ ຘມ຺ເມນ ສເມນາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ມຕ຺ຕໍ ໂສ ຊຎ຺ຎາຕິ ປຏິຄ຺ຄຫເຓ ຈ ປຣິໂຠເຄ ຈ ໂສ ປມາຓໍ ຊາເນຍ຺ຍ. ອິຘາຕິ ສາສເນ, ນິປາຕມຕ຺ຕເມວ ວາ ເອຕໍ. ໂຕສນຕ຺ຖນ຺ຕິ ສນ຺ໂຕສຕ຺ຖໍ, ເອຕທຕ຺ຖໍ ມຕ຺ຕໍ ຊາເນຍ຺ຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂສ ເຕສຸ ຄຸຕ຺ໂຕຕິ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ເຕສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ຄຸຕ຺ໂຕ. ຍຕຈາຣີຕິ ສໍຍຕວິຫາໂຣ, ຣກ຺ຂິຕິຣິຍາປໂຖ ຣກ຺ຂິຕກາຍວຈີມໂນທ຺ວາໂຣ ຈາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ‘‘ຍຕິຈາຣີ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ໂສເຍວຕ຺ໂຖ. ຣຸສິໂຕຕິ ໂຣສິໂຕ, ຆຏ຺ຏິໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໙໗໙. ຌານານຸຍຸຕ຺ໂຕຕິ ອນຸປນ຺ນຸປ຺ປາທເນນ ອຸປ຺ປນ຺ນາເສວເນນ ຈ ຌາເນ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ. ອຸເປກ຺ຂມາຣພ຺ຠ ສມາຫິຕຕ຺ໂຕຕິ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານຸເປກ຺ຂໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ສມາຫິຕຈິຕ຺ໂຕ. ຕກ຺ກາສຍໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິຍູປຉິນ຺ເທຕິ ກາມວິຕກ຺ກາທິໍ ຕກ຺ກຎ຺ຈ, ກາມສຎ຺ຎາທິໍ ຕສ຺ສ ຕກ຺ກສ຺ສ ອາສຍຎ຺ຈ, ຫຕ຺ຖກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາທິໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິຍຎ຺ຈ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ.

໙໘໐. ຈຸທິໂຕ ວຈີຠິ ສຕິມາຠິນນ຺ເທຕິ ອຸປຊ຺ຌາຍາທີຫິ ວາຈາຫິ ໂຈທິໂຕ ສມາໂນ ສຕິມາ ຫຸຕ຺ວາ ຕໍ ໂຈທນໍ ອຠິນນ຺ເທຍ຺ຍ. ວາຈໍ ປມຸຎ຺ເຈ ກຸສລນ຺ຕິ ຎາຓສມຸຏ຺ຐິຕໍ ວາຈໍ ປມຸຎ຺ເຈຍ຺ຍ. ນາຕິເວລນ຺ຕິ ອຕິເວລໍ ປນ ວາຈໍ ກາລເວລຎ຺ຈ ສີລເວລຎ຺ຈ ອຕິກ຺ກນ຺ຕໍ ນປ຺ປມຸຎ຺ເຈຍ຺ຍ. ຊນວາທຘມ຺ມາຍາຕິ ຊນວາທກຖາຍ. ນ ເຈຕເຍຍ຺ຍາຕິ ເຈຕນໍ ນ ອຸປ຺ປາເທຍ຺ຍ.

໙໘໑. ອຖາປຣນ຺ຕິ ອຖ ອິທານິ ອິໂຕ ປຣມ຺ປິ. ປຎ຺ຈ ຣຊານີຕິ ຣູປຣາຄາທີນິ ປຎ຺ຈ ຣຊານິ. ເຍສໍ ສຕີມາ ວິນຍາຍ ສິກ຺ເຂຕິ ເຍສໍ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິ ຫຸຕ຺ວາ ວິນຍນຕ຺ຖໍ ຕິສ຺ໂສ ສິກ຺ຂາ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ. ເອວໍ ສິກ຺ຂນ຺ໂຕ ຫິ ຣູເປສຸ…ເປ… ຜສ຺ເສສຸ ສເຫຖ ຣາຄໍ, ນ ອຎ຺ເຎຕິ.

໙໘໒. ຕໂຕ ໂສ ເຕສໍ ວິນຍາຍ ສິກ຺ຂນ຺ໂຕ ອນຸກ຺ກເມນ – ເອເຕສຸ ຘມ຺ເມສູຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ເອເຕສູຕິ ຣູປາທີສຸ. ກາເລນ ໂສ ສມ຺ມາ ຘມ຺ມໍ ປຣິວີມໍສມາໂນຕິ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຍ຺ວາຍໍ ‘‘ອຸທ຺ຘເຕ ຈິຕ຺ເຕ ສມາຘິສ຺ສ ກາໂລ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ກາໂລ ວຸຕ຺ໂຕ, ເຕນ ກາເລນ ສພ຺ພໍ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມໍ ອນິຈ຺ຈາທິນເຍນ ປຣິວີມໍສມາໂນ. ເອໂກທິຠູໂຕ ວິຫເນ ຕມໍ ໂສຕິ ໂສ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ໂຕ ສພ຺ພໍ ໂມຫາທິຕມໍ ວິຫເນຍ຺ຍ. ນຕ຺ຖິ ເອຕ຺ຖ ສໍສໂຍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປາກຏເມວ.

ເອວໍ ຠຄວາ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐາເປສິ. ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ປຎ຺ຈສຕາ ຠິກ຺ຂູ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕາ, ຕິໍສໂກຏິສງ຺ຂ຺ຍານຎ຺ຈ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ອໂຫສີຕິ.

ປຣມຕ຺ຖໂຊຕິກາຍ ຂຸທ຺ທກ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ສຸຕ຺ຕນິປາຕ-ອຏ຺ຐກຖາຍ ສາຣິປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຏ຺ຐິໂຕ ຈ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ວຄ຺ໂຄ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນານຍໂຕ, ນາເມນ

ອຏ຺ຐກວຄ຺ໂຄຕິ.