໑໕. ອຕ຺ຕທຓ຺ຑສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໔໒. ອຕ຺ຕທຓ຺ຑາ ຠຍໍ ຊາຕນ຺ຕິ ອຕ຺ຕທຓ຺ຑສຸຕ຺ຕໍ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ໂຍ ໂສ ສມ຺ມາປຣິພ຺ພາຊນີຍສຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ວຸຈ຺ຈມານາຍ ສາກິຍໂກລິຍານໍ ອຸທກໍ ປຏິຈ຺ຈ ກລໂຫ ວຓ຺ຓິໂຕ, ຕໍ ຎຕ຺ວາ ຠຄວາ ‘‘ຎາຕກາ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ຫນ຺ທ ເນ ວາເຣສ຺ສາມີ’’ຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ເສນານໍ ມຊ຺ເຌ ຐຕ຺ວາ ອິມໍ ສຸຕ຺ຕມຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ປຐມຄາຖາຍຕ຺ໂຖ – ຍໍ ໂລກສ຺ສ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກໍ ວາ ສມ຺ປຣາຍິກໍ ວາ ຠຍໍ ຊາຕໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ອຕ຺ຕທຓ຺ຑາ ຠຍໍ ຊາຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ທຸຈ຺ຈຣິຕກາຣຓາ ຊາຕໍ, ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ຊນໍ ປສ຺ສຖ ເມຘຄໍ, ອິມໍ ສາກິຍາທິຊນໍ ປສ຺ສຖ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ເມຘຄໍ ຫິໍສກໍ ພາຘກນ຺ຕິ. ເອວໍ ຕໍ ປຏິວິຣຸທ຺ຘໍ ວິປ຺ປຏິປນ຺ນໍ ຊນໍ ປຣິຠາສິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິທສ຺ສເນນ ຕສ຺ສ ສໍເວຄໍ ຊເນຕຸໍ ອາຫ ‘‘ສໍເວຄໍ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ, ຍຖາ ສໍວິຊິຕໍ ມຍາ’’ຕິ, ປຸພ຺ເພ ໂພຘິສຕ຺ເຕເນວ ສຕາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໙໔໓. ອິທານິ ຍຖາເນນ ສໍວິຊິຕໍ, ຕໍ ປກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຜນ຺ທມານ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຜນ຺ທມານນ຺ຕິ ຕຓ຺ຫາທີຫິ ກມ຺ປມານໍ. ອປ຺ໂປທເກຕິ ອປ຺ປອຸທເກ. ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ພ຺ຍາຣຸທ຺ເຘ ທິສ຺ວາຕິ ນານາສຕ຺ເຕ ຈ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຣຸທ຺ເຘ ທິສ຺ວາ. ມໍ ຠຍມາວິສີຕິ ມໍ ຠຍໍ ປວິຏ຺ຐໍ.

໙໔໔. ສມນ຺ຕມສາໂຣ ໂລໂກຕິ ນິຣຍໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ສມນ຺ຕໂຕ ໂລໂກ ອສາໂຣ ນິຈ຺ຈສາຣາທິຣຫິໂຕ. ທິສາ ສພ຺ພາ ສເມຣິຕາຕິ ສພ຺ພາ ທິສາ ອນິຈ຺ຈຕາຍ ກມ຺ປິຕາ. ອິຈ຺ຉໍ ຠວນມຕ຺ຕໂນຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຕາຓໍ ອິຈ຺ຉນ຺ໂຕ. ນາທ຺ທສາສິໍ ອໂນສິຕນ຺ຕິ ກິຎ຺ຈິ ຐານໍ ຊຣາທີຫິ ອນຊ຺ຌາວຸຕ຺ຖໍ ນາທ຺ທກ຺ຂິໍ.

໙໔໕. ໂອສາເນຕ຺ເວວ ພ຺ຍາຣຸທ຺ເຘ, ທິສ຺ວາ ເມ ອຣຕີ ອຫູຕິ ໂຍພ຺ພຎ຺ຎາທີນໍ ໂອສາເນ ເອວ ອນ຺ຕຄມເກ ເອວ ວິນາສເກ ເອວ ຊຣາທີຫິ ພ຺ຍາຣຸທ຺ເຘ ອາຫຕຈິຕ຺ເຕ ສຕ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ອຣຕິ ເມ ອໂຫສິ. ອເຖຕ຺ຖ ສລ຺ລນ຺ຕິ ອຖ ເອເຕສຸ ສຕ຺ເຕສຸ ຣາຄາທິສລ຺ລໍ. ຫທຍນິສ຺ສິຕນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕນິສ຺ສິຕໍ.

໙໔໖. ‘‘ກຖໍອານຸຠາວໍ ສລ຺ລ’’ນ຺ຕິ ເຈ – ເຍນ ສລ຺ເລນ ໂອຕິຓ຺ໂຓຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ທິສາ ສພ຺ພາ ວິຘາວຕີຕິ ສພ຺ພາ ທຸຈ຺ຈຣິຕທິສາປິ ປຸຣຕ຺ຖິມາທິທິສາວິທິສາປິ ຘາວຕິ. ຕເມວ ສລ຺ລມພ຺ພຸຍ຺ຫ, ນ ຘາວຕິ ນ ສີທຕີຕິ ຕເມວ ສລ຺ລໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຕາ ຈ ທິສາ ນ ຘາວຕິ, ຈຕຸໂຣເຆ ຈ ນ ສີທຕີຕິ.

໙໔໗. ເອວໍມຫານຸຠາເວນ ສລ຺ເລນ ໂອຕິຓ຺ເຓສ຺ວປິ ຈ ສຕ຺ເຕສຸ – ຕຕ຺ຖ ສິກ຺ຂານຸຄີຍນ຺ຕິ, ຍານິ ໂລເກ ຄຘິຕານີຕິ ຄາຖາ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ເຍ ໂລເກ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາ ປຏິລາຠາຍ ຄິຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ກຕ຺ວາ ‘‘ຄຘິຕານີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຈິຣກາລາເສວິຕຕ຺ຕາ ວາ ‘‘ຄຘິຕານີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ຫຕ຺ຖິສິກ຺ຂາທິກາ ອເນກາ ສິກ຺ຂາ ກຖີຍນ຺ຕິ ອຸຄ຺ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ ວາ. ປສ຺ສຖ ຍາວ ປມຕ຺ໂຕ ວາຍໍ ໂລໂກ, ຍໂຕ ປຓ຺ຑິໂຕ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ເຕສຸ ວາ ຄຘິເຕສຸ ຕາສຸ ວາ ສິກ຺ຂາສຸ ອຘິມຸຕ຺ໂຕ ນ ສິຍາ, ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸ ອນິຈ຺ຈາທິທສ຺ສເນນ ນິພ຺ພິຊ຺ຌ ສພ຺ພໂສ ກາເມ ອຕ຺ຕໂນ ນິພ຺ພານເມວ ສິກ຺ເຂຕິ.

໙໔໘. ອິທານິ ຍຖາ ນິພ຺ພານາຍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສຈ຺ໂຈ ສິຍາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຈ຺ໂຈຕິ ວາຈາສຈ຺ເຈນ ຎາຓສຈ຺ເຈນ ມຄ຺ຄສຈ຺ເຈນ ຈ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ຣິຕ຺ຕເປສຸໂຓຕິ ປຫີນເປສຸໂຓ. ເວວິຈ຺ຉນ຺ຕິ ມຈ຺ຉຣິຍໍ.

໙໔໙. ນິທ຺ທໍ ຕນ຺ທິໍ ສເຫ ຖີນນ຺ຕິ ປຈລາຍິກຎ຺ຈ ກາຍາລສິຍຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕາລສິຍຎ຺ຈາຕິ ອິເມ ຕໂຍ ຘມ຺ເມ ອຠິຠເວຍ຺ຍ. ນິພ຺ພານມນໂສຕິ ນິພ຺ພານນິນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ.

໙໕໐-໕໑. ສາຫສາຕິ ຣຕ຺ຕສ຺ສ ຣາຄຈຣິຍາທິເຠທາ ສາຫສກຣຓາ. ປຸຣາຓໍ ນາຠິນນ຺ເທຍ຺ຍາຕິ ອຕີຕຣູປາທິໍ ນາຠິນນ຺ເທຍ຺ຍ. ນເວຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ. ຫິຍ຺ຍມາເນຕິ ວິນສ຺ສມາເນ. ອາກາສໍ ນ ສິໂຕ ສິຍາຕິ ຕຓ຺ຫານິສ຺ສິໂຕ ນ ຠເວຍ຺ຍ. ຕຓ຺ຫາ ຫິ ຣູປາທີນໍ ອາກາສນໂຕ ‘‘ອາກາໂສ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໙໕໒. ‘‘ກິໍກາຣຓາ ອາກາສໍ ນ ສິໂຕ ສິຍາ’’ຕິ ເຈ – ‘‘ເຄຘໍ ພ຺ຣູມີ’’ຕິ ຄາຖາ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ອຫຎ຺ຫິ ອິມໍ ອາກາສສງ຺ຂາຕໍ ຕຓ຺ຫໍ ຣູປາທີສຸ ຄິຊ຺ຌນໂຕ ເຄຘໍ ພ຺ຣູມິ ‘‘ເຄໂຘ’’ຕິ ວທາມິ. ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ – ອວຫນນຏ຺ເຐນ ‘‘ໂອໂຆ’’ຕິ ຈ ອາຊວນຏ຺ເຐນ ‘‘ອາຊວ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ອິທໍ ມຍ຺ຫໍ, ອິທໍ ມຍ຺ຫ’’ນ຺ຕິ ຊປ຺ປກາຣຓໂຕ ‘‘ຊປ຺ປນ’’ນ຺ຕິ ຈ ທຸມ຺ມຸຎ຺ຈນຏ຺ເຐນ ‘‘ອາຣມ຺ມຓ’’ນ຺ຕິ ຈ ກມ຺ປກຣເຓນ ‘‘ປກມ຺ປນ’’ນ຺ຕິ ຈ ພ຺ຣູມິ, ເອສາ ຈ ໂລກສ຺ສ ປລິໂພຘຏ຺ເຐນ ທຸຣຕິກ຺ກມນີຍຏ຺ເຐນ ຈ ກາມປງ຺ໂກ ທຸຣຈ຺ຈໂຍຕິ. ‘‘ອາກາສໍ ນ ສິໂຕ ສິຍາ’’ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ວາ ‘‘ກິເມຕໍ ອາກາສ’’ນ຺ຕິ ເຈ? ເຄຘໍ ພ຺ຣູມີຕິ. ເອວມ຺ປິ ຕສ຺ສາ ຄາຖາຍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ປທໂຍຊນາ – ອາກາສນ຺ຕິ ເຄຘໍ ພ຺ຣູມີຕິ. ຕຖາ ຍ຺ວາຍໍ ມໂຫໂຆຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕໍ ພ຺ຣູມິ, ອາຊວໍ ພ຺ຣູມິ, ຊປ຺ປນໍ ພ຺ຣູມິ, ປກມ຺ປນໍ ພ຺ຣູມິ, ຍ຺ວາຍໍ ສເທວເກ ໂລເກ ກາມປງ຺ໂກ ທຸຣຈ຺ຈໂຍ, ຕໍ ພ຺ຣູມີຕິ.

໙໕໓. ເອວເມຕໍ ເຄຘາທິປຣິຍາຍໍ ອາກາສໍ ອນິສ຺ສິໂຕ – ສຈ຺ຈາ ອໂວກ຺ກມ຺ມາຕິ ຄາຖາ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕາ ຕິວິຘາປິ ສຈ຺ຈາ ອໂວກ຺ກມ຺ມ ໂມເນຍ຺ຍປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ມຸນີຕິ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄໂຕ ນິພ຺ພານຕ຺ຖເລ ຕິຏ຺ຐຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ສ ເວ ເອວຣູໂປ ສພ຺ພານິ ອາຍຕນານິ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ‘‘ສນ຺ໂຕ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ.

໙໕໔. ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ – ສ ເວ ວິທ຺ວາຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ຎຕ຺ວາ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ອນິຈ຺ຈາທິນເຍນ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມໍ ຎຕ຺ວາ. ສມ຺ມາ ໂສ ໂລເກ ອິຣິຍາໂນຕິ ອສມ຺ມາອິຣິຍນກຣານໍ ກິເລສານໍ ປຫານາ ສມ຺ມາ ໂສ ໂລເກ ອິຣິຍມາໂນ.

໙໕໕. ເອວໍ ອປິເຫນ຺ໂຕ ຈ – ໂຍຘ ກາເມຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຄນ຺ຕິ ສຕ຺ຕວິຘໍ ສງ຺ຄຎ຺ຈ ໂຍ ອຈ຺ຈຕຣິ ນາຊ຺ເຌຕີຕິ ນາຠິຊ຺ຌາຍຕິ.

໙໕໖. ຕສ຺ມາ ຕຸມ຺ເຫສຸປິ ໂຍ ເອວຣູໂປ ໂຫຕຸມິຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ວທາມິ – ຍໍ ປຸພ຺ເພຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ປຸພ຺ເພຕິ ອຕີເຕ ສງ຺ຂາເຣ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນຘມ຺ມໍ ກິເລສຊາຕໍ ອຕີຕກມ຺ມຎ຺ຈ. ປຈ຺ຉາ ເຕ ມາຫຸ ກິຎ຺ຈນນ຺ຕິ ອນາຄເຕປິ ສງ຺ຂາເຣ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນຘມ຺ມໍ ຣາຄາທິກິຎ຺ຈນໍ ມາຫຸ. ມຊ຺ເຌ ເຈ ໂນ ຄເຫສ຺ສສີຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ຣູປາທິຘມ຺ເມປິ ນ ຄເຫສ຺ສສິ ເຈ.

໙໕໗. ເອວໍ ‘‘ອຸປສນ຺ໂຕ ຈຣິສ຺ສສີ’’ຕິ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອຣຫໂຕ ຖຸຕິວເສນ ອິໂຕ ປຣາ ຄາຖາໂຍ ອຠາສິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພໂສຕິ ຄາຖາຍ ມມາຍິຕນ຺ຕິ ມມຕ຺ຕກຣຓໍ, ‘‘ມມ ອິທ’’ນ຺ຕິ ຄຫິຕໍ ວາ ວຕ຺ຖຸ. ອສຕາ ຈ ນ ໂສຈຕີຕິ ອວິຊ຺ຊມານກາຣຓາ ອສນ຺ຕກາຣຓາ ນ ໂສຈຕິ. ນ ຊີຍຕີຕິ ຊານິມ຺ປິ ນ ຄຈ຺ຉຕິ.

໙໕໘-໙. ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ – ຍສ຺ສ ນຕ຺ຖີຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈນນ຺ຕິ ກິຎ຺ຈິ ຣູປາທິຘມ຺ມຊາຕໍ. ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ – ອນິຏ຺ຐຸຣີຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ອນິຏ຺ຐຸຣີຕິ ອນິສ຺ສຸກີ. ‘‘ອນິທ຺ຘຸຣີ’’ຕິປິ ເກຈິ ປຐນ຺ຕິ. ສພ຺ພຘີ ສໂມຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ສໂມ, ອຸເປກ຺ຂໂກຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ກິໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ? ໂຍ ໂສ ‘‘ນຕ຺ຖິ ເມ’’ຕິ ນ ໂສຈຕິ, ຕມຫໍ ອວິກມ຺ປິນໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ ອນິຏ຺ຐຸຣີ ອນນຸຄິທ຺ໂຘ ອເນໂຊ ສພ຺ພຘິ ສໂມຕິ ອິມໍ ຕສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ ຈຕຸພ຺ພິຘມານິສໍສໍ ພ຺ຣູມີຕິ.

໙໖໐. ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ – ອເນຊສ຺ສາຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ນິສງ຺ຂຕີຕິ ປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣາທີສຸ ໂຍ ໂກຈິ ສງ຺ຂາໂຣ. ໂສ ຫິ ຍສ຺ມາ ນິສງ຺ຂຣິຍຕິ ນິສງ຺ຂໂຣຕິ ວາ, ຕສ຺ມາ ‘‘ນິສງ຺ຂຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວິຍາຣມ຺ຠາຕິ ວິວິຘາ ປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣາທິກາ ອາຣມ຺ຠາ. ເຂມໍ ປສ຺ສຕິ ສພ຺ພຘີຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຠຍເມວ ປສ຺ສຕິ.

໙໖໑. ເອວໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ນ ສເມສູຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ນ ວທເຕຕິ ‘‘ສທິໂສຫມສ຺ມີ’’ຕິອາທິນາ ມານວເສນ ສເມສຸປິ ອຕ຺ຕານໍ ນ ວທຕິ ໂອເມສຸປິ ອຸສ຺ເສສຸປິ. ນາເທຕິ ນ ນິຣສ຺ສຕີຕິ ຣູປາທີສຸ ກຎ຺ຈິ ຘມ຺ມໍ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ; ນ ນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປາກຏເມວ. ເອວໍ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐາເປສິ, ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ປຎ຺ຈສຕາ ສາກິຍກຸມາຣາ ຈ ໂກລິຍກຸມາຣາ ຈ ເອຫິຠິກ຺ຂຸປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ປພ຺ພຊິຕາ, ເຕ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຄວາ ມຫາວນໍ ປາວິສີຕິ.

ປຣມຕ຺ຖໂຊຕິກາຍ ຂຸທ຺ທກ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ສຸຕ຺ຕນິປາຕ-ອຏ຺ຐກຖາຍ ອຕ຺ຕທຓ຺ຑສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.