໑໒. ຈູຬພ຺ຍູຫສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໘໕-໖. ສກໍສກໍທິຏ຺ຐິປຣິພ຺ພສານາຕິ ຈູຬພ຺ຍູຫສຸຕ຺ຕໍ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອິທມ຺ປິ ຕສ຺ມິໍເຍວ ມຫາສມເຍ ‘‘ສພ຺ເພປິ ອິເມ ທິຏ຺ຐິຄຕິກາ ‘ສາຘຸຣູປມ຺ຫາ’ຕິ ຠຓນ຺ຕິ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ສາຘຸຣູປາວ ອິເມ ອຕ຺ຕໂນເຍວ ທິຏ຺ຐິຍາ ປຕິຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ອຸທາຫຸ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ທິຏ຺ຐິໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕີ’’ຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນຈິຕ຺ຕານໍ ເອກຈ຺ຈານໍ ເທວຕານໍ ຕມຕ຺ຖໍ ປກາເສຕຸໍ ປຸຣິມນເຍເນວ ນິມ຺ມິຕພຸທ຺ເຘນ ອຕ຺ຕານໍ ປຸຈ຺ຉາເປຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ອາທິໂຕ ທ຺ເວປິ ຄາຖາ ປຸຈ຺ຉາຄາຖາເຍວ. ຕາສຸ ສກໍສກໍທິຏ຺ຐິປຣິພ຺ພສານາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ທິຏ຺ຐິຍາ ວສມານາ. ວິຄ຺ຄຍ຺ຫ ນານາ ກຸສລາ ວທນ຺ຕີຕິ ທິຏ຺ຐິພລຄ຺ຄາຫໍ ຄເຫຕ຺ວາ, ຕຕ຺ຖ ‘‘ກຸສລາມ຺ຫາ’’ຕິ ປຏິຊານມານາ ປຸຖຸ ປຸຖຸ ວທນ຺ຕິ ເອກໍ ນ ວທນ຺ຕິ. ໂຍ ເອວໍ ຊານາຕິ ສ ເວທິ ຘມ຺ມໍ ອິທໍ ປຏິໂກສມເກວລີ ໂສຕິ ຕຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐິໍ ສນ຺ຘາຍ ໂຍ ເອວໍ ຊານາຕິ, ໂສ ຘມ຺ມໍ ເວທິ. ອິທໍ ປນ ປຏິກ຺ໂກສນ຺ໂຕ ຫີໂນ ໂຫຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ພາໂລຕິ ຫີໂນ. ອກ຺ກຸສໂລຕິ ອວິທ຺ວາ.

໘໘໗-໘. ອິທານິ ຕິສ຺ໂສ ວິສ຺ສຊ຺ຊນຄາຖາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕາ ປຸຣິມຑ຺ເຒນ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ປຈ຺ຉິມຑ຺ເຒນ ປຏິພ຺ຍູຫິຕ຺ວາ ຐິຕາ. ເຕນ ພ຺ຍູເຫນ ອຸຕ຺ຕຣສຸຕ຺ຕໂຕ ຈ ອປ຺ປກຕ຺ຕາ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຈູຬພ຺ຍູຫ’’ນ຺ຕິ ນາມໍ ລຠຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຣສ຺ສ ເຈ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ປຣສ຺ສ ທິຏ຺ຐິໍ. ສພ຺ເພວ ພາລາຕິ ເອວໍ ສນ຺ເຕ ສພ຺ເພວ ອິເມ ພາລາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ກິໍ ກາຣຓໍ? ສພ຺ເພວິເມ ທິຏ຺ຐິປຣິພ຺ພສານາຕິ ສນ຺ທິຏ຺ຐິຍາ ເຈວ ນ ວີວທາຕາ. ສໍສຸທ຺ຘປຎ຺ຎາ ກຸສລາ ມຸຕີມາຕິ ສກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ນ ວິວທາຕາ ນ ໂວທາຕາ ສໍກິລິຏ຺ຐາວ ສມານາ ສໍສຸທ຺ຘປຎ຺ຎາ ຈ ກຸສລາ ຈ ມຸຕິມນ຺ໂຕ ຈ ເຕ ໂຫນ຺ຕິ ເຈ. ອຖ ວາ ‘‘ສນ຺ທິຏ຺ຐິຍາ ເຈ ປນ ວີວທາຕາ’’ ຕິປິ ປາໂຐ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ສກາຍ ປນ ທິຏ຺ຐິຍາ ໂວທາຕາ ສໍສຸທ຺ຘປຎ຺ຎາ ກຸສລາ ມຸຕິມນ຺ໂຕ ໂຫນ຺ຕິ ເຈ. ນ ເຕສໍ ໂກຈີຕິ ເອວໍ ສນ຺ເຕ ເຕສໍ ເອໂກປິ ຫີນປຎ຺ໂຎ ນ ໂຫຕິ. ກິໍກາຣຓາ? ທິຏ຺ຐີ ຫິ ເຕສມ຺ປິ ຕຖາ ສມຕ຺ຕາ, ຍຖາ ອິຕເຣສນ຺ຕິ.

໘໘໙. ນ ວາຫເມຕນ຺ຕິ ຄາຖາຍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ຍໍ ເຕ ມິຖຸ ທ຺ເວ ທ຺ເວ ຊນາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ‘‘ພາໂລ’’ຕິ ອາຫຸ, ອຫໍ ເອຕໍ ຕຖິຍໍ ຕຈ຺ຉນ຺ຕິ ເນວ ພ຺ຣູມິ. ກິໍກາຣຓາ? ຍສ຺ມາ ສພ຺ເພ ເຕ ສກໍ ສກໍ ທິຏ຺ຐິໍ ‘‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ອກໍສຸ. ເຕນ ຈ ກາຣເຓນ ປຣໍ ‘‘ພາໂລ’’ຕິ ທຫນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ຕຖິຍ’’ນ຺ຕິ ‘‘ກຖິວ’’ນ຺ຕິ ທ຺ເວປິ ປາຐາ.

໘໙໐. ຍມາຫູຕິ ປຸຈ຺ຉາຄາຖາຍ ຍໍ ທິຏ຺ຐິສຈ຺ຈໍ ຕຖິຍນ຺ຕິ ເອເກ ອາຫຸ.

໘໙໑. ເອກຎ຺ຫິ ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ວິສ຺ສຊ຺ຊນຄາຖາຍ ເອກໍ ສຈ຺ຈໍ ນິໂຣໂຘ ມຄ຺ໂຄ ວາ. ຍສ຺ມິໍ ປຊາ ໂນ ວິວເທ ປຊານນ຺ຕິ ຍມ຺ຫິ ສຈ຺ເຈ ປຊານນ຺ໂຕ ປຊາ ໂນ ວິວເທຍ຺ຍ. ສຍໍ ຖຸນນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ຕນາ ວທນ຺ຕິ.

໘໙໒. ກສ຺ມາ ນູຕິ ປຸຈ຺ຉາຄາຖາຍ ປວາທິຍາເສຕິ ວາທິໂນ. ອຸທາຫຸ ເຕ ຕກ຺ກມນຸສ຺ສຣນ຺ຕີຕິ ເຕ ວາທິໂນ ອຸທາຫຸ ອຕ຺ຕໂນ ຕກ຺ກມຕ຺ຕໍ ອນຸຄຈ຺ຉນ຺ຕິ.

໘໙໓. ນ ເຫວາຕິ ວິສ຺ສຊ຺ຊນຄາຖາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສຎ຺ຎາຍ ນິຈ຺ຈານີຕິ ຐເປຕ຺ວາ ສຎ຺ຎາມຕ຺ເຕນ ນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ຄຫິຕຄ຺ຄຫຓານິ. ຕກ຺ກຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐີສຸ ປກປ຺ປຍິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ມິຈ຺ຉາສງ຺ກປ຺ປມຕ຺ຕໍ ທິຏ຺ຐີສຸ ຊເນຕ຺ວາ. ຍສ຺ມາ ປນ ທິຏ຺ຐີສຸ ວິຕກ຺ກໍ ຊເນນ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິໂຍປິ ຊເນນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນິທ຺ເທເສ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ທິຏ຺ຐິຄຕານິ ຊເນນ຺ຕິ ສຎ຺ຊເນນ຺ຕີ’’ຕິອາທິ (ມຫານິ. ໑໒໑).

໘໙໔-໕. ອິທານິ ເອວໍ ນານາສຈ຺ເຈສຸ ອສນ຺ເຕສຸ ຕກ຺ກມຕ຺ຕມນຸສ຺ສຣນ຺ຕານໍ ທິຏ຺ຐິຄຕິການໍ ວິປ຺ປຏິປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ທິຏ຺ເຐ ສຸເຕ’’ຕິອາທິກາ ຄາຖາໂຍ ອຠາສິ. ຕຕ຺ຖ ທິຏ຺ເຐຕິ ທິຏ຺ຐໍ, ທິຏ຺ຐສຸທ຺ຘິນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເອສ ນໂຍ ສຸຕາທີສຸ. ເອເຕ ຈ ນິສ຺ສາຍ ວິມານທສ຺ສີຕິ ເອເຕ ທິຏ຺ຐິຘມ຺ເມ ນິສ຺ສຍິຕ຺ວາ ສຸທ຺ຘິຠາວສງ຺ຂາຕໍ ວິມານໍ ອສມ຺ມານໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕປິ. ວິນິຈ຺ຉເຍ ຐຕ຺ວາ ປຫສ຺ສມາໂນ, ພາໂລ ປໂຣ ອກ຺ກຸສໂລຕິ ຈາຫາຕິ ເອວໍ ວິມານທສ຺ສີປິ ຕສ຺ມິໍ ທິຏ຺ຐິວິນິຈ຺ຉເຍ ຐຕ຺ວາ ຕຸຏ຺ຐິຊາໂຕ ຫາສຊາໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ປໂຣ ຫີໂນ ຈ ອວິທ຺ວາ ຈາ’’ຕິ ເອວໍ ວທຕິເຍວ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ເຍເນວາຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ສຍມຕ຺ຕນາຕິ ສຍເມວ ອຕ຺ຕານໍ. ວິມາເນຕີຕິ ຄຣຫຕິ. ຕເທວ ປາວາຕິ ຕເທວ ວຈນໍ ທິຏ຺ຐິໍ ວທຕິ, ຕໍ ວາ ປຸຄ຺ຄລໍ.

໘໙໖. ອຕິສາຣທິຏ຺ຐິຍາຕິ ຄາຖາຍຕ຺ໂຖ – ໂສ ເອວໍ ຕາຍ ລກ຺ຂຓາຕິສາຣິນິຍາ ອຕິສາຣທິຏ຺ຐິຍາ ສມຕ຺ໂຕ ປຸຓ຺ໂຓ ອຸທ຺ຘຸມາໂຕ, ເຕນ ຈ ທິຏ຺ຐິມາເນນ ມຕ຺ໂຕ ‘‘ປຣິປຸຓ຺ໂຓ ອຫໍ ເກວລີ’’ຕິ ເອວໍ ປຣິປຸຓ຺ຓມານີ ສຍເມວ ອຕ຺ຕານໍ ມນສາ ‘‘ອຫໍ ປຓ຺ຑິໂຕ’’ຕິ ອຠິສິຎ຺ຈຕິ. ກິໍກາຣຓາ? ທິຏ຺ຐີ ຫິ ສາ ຕສ຺ສ ຕຖາ ສມຕ຺ຕາຕິ.

໘໙໗. ປຣສ຺ສ ເຈຕິ ຄາຖາຍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ອຕ຺ໂຖ ຈ – ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ? ໂຍ ໂສ ວິນິຈ຺ຉເຍ ຐຕ຺ວາ ປຫສ຺ສມາໂນ ‘‘ພາໂລ ປໂຣ ອກ຺ກຸສໂລ’’ຕິ ຈາຫ. ຕສ຺ສ ປຣສ຺ສ ເຈ ຫິ ວຈສາ ໂສ ເຕນ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ນິຫີໂນ ໂຫຕິ. ຕຸໂມ ສຫາ ໂຫຕິ ນິຫີນປຎ຺ໂຎ, ໂສປິ ເຕເນວ ສຫ ນິຫີນປຎ຺ໂຎ ໂຫຕິ. ໂສປິ ຫິ ນໍ ‘‘ພາໂລ’’ຕິ ວທຕິ. ອຖສ຺ສ ວຈນໍ ອປ຺ປມາຓໍ, ໂສ ປນ ສຍເມວ ເວທຄູ ຈ ຘີໂຣ ຈ ໂຫຕິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ນ ໂກຈິ ພາໂລ ສມເຓສຸ ອຕ຺ຖິ. ສພ຺ເພປິ ຫິ ເຕ ອຕ຺ຕໂນ ອິຈ຺ຉາຍ ປຓ຺ຑິຕາ.

໘໙໘. ອຎ຺ຎໍ ອິໂຕຕິ ຄາຖາຍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ອຕ຺ໂຖ ຈ – ‘‘ອຖ ເຈ ສຍໍ ເວທຄູ ໂຫຕິ ຘີໂຣ, ນ ໂກຈິ ພາໂລ ສມເຓສຸ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ເອວຎ຺ຫິ ວຸຕ຺ເຕປິ ສິຍາ ກສ຺ສຈິ ‘‘ກສ຺ມາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ວຸຈ຺ຈເຕ – ຍສ຺ມາ ອຎ຺ຎໍ ອິໂຕ ຍາຠິວທນ຺ຕິ ຘມ຺ມໍ ອປຣທ຺ຘາ ສຸທ຺ຘິມເກວລີ ເຕ, ເອວມ຺ປິ ຕິຕ຺ຖິຍາ ປຸຖຸໂສ ວທນ຺ຕິ, ເຍ ອິໂຕ ອຎ຺ຎໍ ທິຏ຺ຐິໍ ອຠິວທນ຺ຕິ, ເຍ ອປຣທ຺ຘາ ວິຣທ຺ຘາ ສຸທ຺ຘິມຄ຺ຄໍ, ອເກວລິໂນ ຈ ເຕຕິ ເອວໍ ປຸຖຸຕິຕ຺ຖິຍາ ຍສ຺ມາ ວທນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ກສ຺ມາ ປເນວໍ ວທນ຺ຕີຕິ ເຈ? ສນ຺ທິຏ຺ຐິຣາເຄນ ຫິ ເຕ ຠິຣຕ຺ຕາ, ຍສ຺ມາ ສເກນ ທິຏ຺ຐິຣາເຄນ ອຠິຣຕ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໘໙໙-໙໐໐. ເອວໍ ອຠິຣຕ຺ຕາ ຈ – ອິເຘວ ສຸທ຺ຘິນ຺ຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ສກາຍເນຕິ ສກມຄ຺ເຄ ທຬ຺ຫໍ ວທານາຕິ ທຬ຺ຫວາທາ. ເອວຎ຺ຈ ທຬ຺ຫວາເທສຸ ເຕສຸ ໂຍ ໂກຈິ ຕິຕ຺ຖິໂຍ ສກາຍເນ ວາປິ ທຬ຺ຫໍ ວທາໂນ ກເມຕ຺ຖ ພາໂລຕິ ປຣໍ ທເຫຍ຺ຍ, ສງ຺ເຂປໂຕ ຕຕ຺ຖ ສສ຺ສຕຸຈ຺ເຉທສງ຺ຂາເຕ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ວາ ນຕ຺ຖິກອິສ຺ສຣກາຣຓນິຍຕາທິເຠເທ ສເກ ອາຍຕເນ ‘‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ທຬ຺ຫໍ ວທາໂນ ກໍ ປຣໍ ເອຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐິຄເຕ ‘‘ພາໂລ’’ຕິ ສຫ ຘມ຺ເມນ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ນນຸ ສພ຺ໂພປິ ຕສ຺ສ ມເຕນ ປຓ຺ຑິໂຕ ເອວ ສຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ເອວ ຈ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ຈ ສຍເມວ ໂສ ເມຘຄມາວເຫຍ຺ຍ ປຣໍ ວທໍ ພາລມສຸທ຺ຘິຘມ຺ມໍ, ໂສປິ ປຣໍ ‘‘ພາໂລ ຈ ອສຸທ຺ຘິຘມ຺ໂມ ຈ ອຍ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕນາວ ກລຫໍ ອາວເຫຍ຺ຍ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ສພ຺ໂພປິ ຕສ຺ສ ມເຕນ ປຓ຺ຑິໂຕ ເອວ ສຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ເອວ ຈ.

໙໐໑. ເອວໍ ສພ຺ພຖາປິ ວິນິຈ຺ຉເຍ ຐຕ຺ວາ ສຍໍ ປມາຍ ອຸທ຺ຘໍສ ໂລກສ຺ມິໍ ວິວາທເມຕິ, ທິຏ຺ຐິຍໍ ຐຕ຺ວາ ສຍຎ຺ຈ ສຕ຺ຖາຣາທີນິ ມິນິຕ຺ວາ ໂສ ຠິຍ຺ໂຍ ວິວາທເມຕີຕິ. ເອວໍ ປນ ວິນິຈ຺ຉເຍສຸ ອາທີນວໍ ຎຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ຫິຕ຺ວານ ສພ຺ພານິ ວິນິຈ຺ຉຍານິ ນ ເມຘຄໍ ກຸພ຺ພຕິ ຊນ຺ຕຸ ໂລເກຕິ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐາເປສິ. ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ປຸຣາເຠທສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕສທິໂສ ເອວາຠິສມໂຍ ອໂຫສີຕິ.

ປຣມຕ຺ຖໂຊຕິກາຍ ຂຸທ຺ທກ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ສຸຕ຺ຕນິປາຕ-ອຏ຺ຐກຖາຍ ຈູຬພ຺ຍູຫສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.