໕. ມາຆສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ມາຆສຸຕ຺ຕໍ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍເມວ ຍາສ຺ສ ນິທາເນ ວຸຕ຺ຕາ. ອຍຎ຺ຫິ ມາໂຆ ມາຓໂວ ທາຍໂກ ອໂຫສິ ທານປຕິ. ຕສ຺ເສຕທໂຫສິ – ‘‘ສມ຺ປຕ຺ຕກປຓທ຺ຘິກາທີນໍ ທານໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ ໂຫຕິ, ອຸທາຫຸ ໂນຕິ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ, ສມໂຓ ກິຣ ໂຄຕໂມ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ຊານາຕີ’’ຕິ. ໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ. ຠຄວາ ຈສ຺ສ ປຸຈ຺ຉານຸຣູປໍ ພ຺ຍາກາສິ. ຕຍິທໍ ສງ຺ຄີຕິກາຣານໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ຠຄວໂຕຕິ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ວຈນໍ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ‘‘ມາຆສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຣາຊຄເຫຕິ ເອວໍນາມເກ ນຄເຣ. ຕຎ຺ຫິ ມນ຺ຘາຕຸມຫາໂຄວິນ຺ທາທີຫິ ປຣິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ‘‘ຣາຊຄຫ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຎ຺ເຎເປຕ຺ຖ ປກາເຣ ວຓ຺ຓຍນ຺ຕິ. ກິໍ ເຕຫິ, ນາມເມຕໍ ຕສ຺ສ ນຄຣສ຺ສ? ຕໍ ປເນຕໍ ພຸທ຺ຘກາເລ ຈ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິກາເລ ຈ ນຄຣໍ ໂຫຕິ, ເສສກາເລ ສຸຎ຺ຎໍ ໂຫຕິ ຍກ຺ຂປຣິຄ຺ຄຫິຕໍ, ເຕສໍ ວສນ຺ຕວນໍ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ. ເອວໍ ໂຄຈຣຄາມໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ນິວາສຏ຺ຐານມາຫ – ‘‘ຄິຊ຺ຌກູເຏ ປພ຺ພເຕ’’ຕິ. ໂສ ຈ ຄິຊ຺ຌາ ຕສ຺ສ ກູເຏສຸ ວສິໍສຸ, ຄິຊ຺ຌສທິສານິ ວາສ຺ສ ກູຏານິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຄິຊ຺ຌກູໂຏ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອຖ ໂຂ…ເປ… ອໂວຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ມາໂຆຕິ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນາມໍ. ມາຓໂວຕິ ອນ຺ເຕວາສິວາສໍ ອນຕີຕຠາເວນ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຊາຕິຍາ ປນ ມຫລ຺ລໂກ. ‘‘ປຸພ຺ພາຈິຓ຺ຓວເສນາ’’ຕິ ເອເກ ປິງ຺ຄິໂຍ ມາຓໂວ ວິຍ. ໂສ ຫິ ວີສວສ຺ສສຕິໂກປິ ປຸພ຺ພາຈິຓ຺ຓວເສນ ‘‘ປິງ຺ຄິໂຍ ມາຓໂວ’’ ຕ຺ເວວ ສງ຺ຂໍ ອຄມາສິ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອຫຎ຺ຫິ, ໂຠ ໂຄຕມ…ເປ… ປສວາມີຕິ ເອຕ຺ຖ ທາຍໂກ ທານປຕີຕິ ທາຍໂກ ເຈວ ທານປຕິ ຈ. ໂຍ ຫິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ສນ຺ຕກໍ ເຕນາຓຕ຺ໂຕ ເທຕິ, ໂສປິ ທາຍໂກ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ປນ ທາເນ ອິສ຺ສຣິຍາຠາວໂຕ ນ ທານປຕິ. ອຍໍ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກໍເຍວ ເທຕິ. ເຕນາຫ – ‘‘ອຫຎ຺ຫິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ທາຍໂກ ທານປຕີ’’ຕິ. ອຍເມວ ຫິ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປນ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ມຈ຺ເຉເຣນ ອຠິຠຸຍ຺ຍມາໂນ ທາຍໂກ ອນຠິຠູໂຕ ທານປຕີຕິອາທິນາປິ ນເຍນ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ວທຎ຺ຎູຕິ ຍາຈການໍ ວຈນໍ ຊານາມິ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ເຕເຍວ ‘‘ອຍມິທມຣຫຕິ ອຍມິທ’’ນ຺ຕິ ປຸຣິສວິເສສາວຘາຣເຓນ ພຫູປກາຣຠາວຄຫເຓນ ວາ. ຍາຈໂຍໂຄຕິ ຍາຈິຕຸໍ ຍຸຕ຺ໂຕ. ໂຍ ຫິ ຍາຈເກ ທິສ຺ວາວ ຠກຸຏິໍ ກຕ຺ວາ ຜຣຸສວຈນາທີນິ ຠຓຕິ, ໂສ ນ ຍາຈໂຍໂຄ ໂຫຕິ. ອຫໍ ປນ ນ ຕາທິໂສຕິ ທີເປຕິ. ຘມ຺ເມນາຕິ ອທິນ຺ນາທານນິກຕິວຎ຺ຈນາທີນິ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂາຈຣິຍາຍ, ຍາຈນາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍາຈນາ ຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ໂຠຄປຣິເຍສເນ ຘມ຺ໂມ, ຍາຈມານານຎ຺ຈ ເນສໍ ປເຣຫິ ອນຸຄ຺ຄຫກາເມຫິ ທິນ຺ນາ ໂຠຄາ ຘມ຺ມລທ຺ຘາ ນາມ ຘມ຺ມາຘິຄຕາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ, ໂສ ຈ ຕຖາ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ລຠິ. ເຕນາຫ – ‘‘ຘມ຺ເມນ ໂຠເຄ ປຣິເຍສາມິ…ເປ… ຘມ຺ມາຘິຄເຕຫີ’’ຕິ. ຠິຍ຺ໂຍປິ ທທາມີຕິ ຕໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິປິ ທທາມິ, ປມາຓໍ ນຕ຺ຖິ, ເອຕ຺ຖ ລທ຺ຘໂຠຄປ຺ປມາເຓນ ທທາມີຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ຕຄ຺ຆາຕິ ເອກໍສວຈເນ ນິປາໂຕ. ເອກໍເສເນວ ຫິ ສພ຺ພພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສາວເກຫິ ປສຕ຺ຖໍ ທານໍ ອນ຺ຕມໂສ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕານມ຺ປິ ທີຍມານໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຈຕໍ ‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖ ວຓ຺ຓິຕໍ ທານໍ, ນ ທານໍ ຄຣຫິຕໍ ກ຺ວຈີ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ຠຄວາປິ ເອກໍເສເນວ ຕໍ ປສໍສນ຺ໂຕ ອາຫ – ‘‘ຕຄ຺ຆ ຕ຺ວໍ ມາຓວ…ເປ… ປສວສີ’’ຕິ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ເອວໍ ຠຄວຕາ ‘‘ພຫຸໍ ໂສ ປຸຎ຺ຎໍ ປສວຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍໂຕ ທກ຺ຂິຓາວິສຸທ຺ຘິໍ ໂສຕຸກາໂມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອຸຕ຺ຕຣິ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຸຈ຺ຉິ. ເຕນາຫຸ ສງ຺ຄີຕິກາຣາ – ‘‘ອຖ ໂຂ ມາໂຆ ມາຓໂວ ຠຄວນ຺ຕໍ ຄາຖາຍ ອຊ຺ຌຠາສີ’’ຕິ. ຕໍ ອຕ຺ຖໂຕ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

໔໙໒. ປຸຈ຺ຉາມຫນ຺ຕິອາທິຄາຖາສຸ ປນ ວທຎ຺ຎຸນ຺ຕິ ວຈນວິທຸໍ, ສພ຺ພາກາເຣນ ສຕ຺ຕານໍ ວຸຕ຺ຕວຈນາຘິປ຺ປາຍຎ຺ຎຸນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ສຸຊ຺ເຌຕິ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍວເສນ ສຸທ຺ຘໍ ມຫປ຺ຜລໍ ຠເວຍ຺ຍ. ໂຍຊນາ ປເນຕ຺ຖ – ໂຍ ຍາຈໂຍໂຄ ທານປຕິ ຄຫຏ຺ໂຐ ປຸຎ຺ຎຕ຺ຖິໂກ ຫຸຕ຺ວາ ປເຣສໍ ອນ຺ນປານໍ ທທໍ ຍຊຕິ, ນ ອຄ຺ຄິມ຺ຫິ ອາຫຸຕິມຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂິປນ຺ໂຕ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ປຸຎ຺ຎເປກ຺ໂຂວ ນ ປຈ຺ຈຸປກາຣກລ຺ຍາຓກິຕ຺ຕິສທ຺ທາທິອເປກ຺ໂຂ, ຕສ຺ສ ເອວຣູປສ຺ສ ຍຊມານສ຺ສ ຫຸຕໍ ກຖໍ ສຸຊ຺ເຌຍ຺ຍາຕິ?

໔໙໓. ອາຣາຘເຍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ເຍຠິ ຕາທີຕິ ຕາທິໂສ ຍາຈໂຍໂຄ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ເຍຫິ ອາຣາຘເຍ ສມ຺ປາທເຍ ໂສຘເຍ, ມຫປ຺ຜລໍ ຕໍ ຫຸຕໍ ກເຣຍ຺ຍ, ນ ອຎ຺ຎຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມິນາສ຺ສ ‘‘ກຖໍ ຫຸຕໍ ຍຊມານສ຺ສ ສຸຊ຺ເຌ’’ ອິຈ຺ເຈຕໍ ພ຺ຍາກຕໍ ໂຫຕິ.

໔໙໔. ອກ຺ຂາຫິ ເມ ຠຄວາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ເຍຕິ ເອຕ຺ຖ ໂຍ ຍາຈໂຍໂຄ ທທໍ ປເຣສໍ ຍຊຕິ, ຕສ຺ສ ເມ ຠຄວາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ເຍ ອກ຺ຂາຫີຕິ ເອວໍ ໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ.

໔໙໕. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ນານປ຺ປກາເຣຫິ ນເຍຫິ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ເຍ ປກາເສນ຺ໂຕ ‘‘ເຍ ເວ ອສຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິກາ ຄາຖາໂຍ ອຠາສິ. ຕຕ຺ຖ ອສຕ຺ຕາຕິ ຣາຄາທິສງ຺ຄວເສນ ອລຄ຺ຄາ. ເກວລິໂນຕິ ປຣິນິຏ຺ຐິຕກິຈ຺ຈາ. ຍຕຕ຺ຕາຕິ ຄຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ.

໔໙໖-໗. ທນ຺ຕາ ອນຸຕ຺ຕເຣນ ທມເຖນ, ວິມຸຕ຺ຕາ ປຎ຺ຎາເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕີຫິ, ອນີຆາ ອາຍຕິໍ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂາຠາເວນ, ນິຣາສາ ສມ຺ປຕິ ກິເລສາຠາເວນ. ອິມິສ຺ສາ ປນ ຄາຖາຍ ທຸຕິຍຄາຖາ ຠາວນານຸຠາວປ຺ປກາສນນເຍນ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ‘‘ຠາວນານຸໂຍຄມນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິຫຣໂຕ ກິຎ຺ຈາປິ ນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ‘ອໂຫ ວຕ ເມ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ເຈຍ຺ຍາ’ຕິ (ອ. ນິ. ໗.໗໑), ອຖ ຂ຺ວາສ຺ສ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ອິທໍ ເຈຕ຺ຖ ສຸຕ຺ຕໍ ສາຘກໍ.

໔໙໘-໕໐໒. ຣາຄຎ຺ຈ…ເປ… ເຍສຸ ນ ມາຍາ…ເປ… ນ ຕຓ຺ຫາສຸ ອຸປາຕິປນ຺ນາຕິ ກາມຕຓ຺ຫາທີສຸ ນາຘິມຸຕ຺ຕາ. ວິຕເຣຍ຺ຍາຕິ ວິຕຣິຕ຺ວາ. ຕຓ຺ຫາຕິ ຣູປຕຓ຺ຫາທິຉພ຺ພິຘາ. ຠວາຠວາຍາຕິ ສສ຺ສຕາຍ ວາ ອຸຈ຺ເຉທາຍ ວາ. ອຖ ວາ ຠວສ຺ສ ອຠວາຍ ຠວາຠວາຍ, ປຸນພ຺ຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອິຘ ວາ ຫຸຣໍ ວາຕິ ອິທໍ ປນ ‘‘ກຸຫິຎ຺ຈິ ໂລເກ’’ຕິ ອິມສ຺ສ ວິຕ຺ຖາຣວຈນໍ.

໕໐໔. ເຍ ວີຕຣາຄາ…ເປ… ສມິຕາວິໂນຕິ ສມິຕວນ຺ໂຕ, ກິເລສວູປສມກາຣິໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມິຕາວິຕຕ຺ຕາ ຈ ວີຕຣາຄາ ອໂກປາ. ອິຘ ວິປ຺ປຫາຍາຕິ ອິຘໂລເກ ວຕ຺ຕມາເນ ຂນ຺ເຘ ວິຫາຍ, ຕໂຕ ປຣໍ ເຍສໍ ຄມນໍ ນຕ຺ຖີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອິໂຕ ປຣໍ ‘‘ເຍ ກາເມ ຫິຕ຺ວາ ອຄຫາ ຈຣນ຺ຕິ, ສຸສຎ຺ຎຕຕ຺ຕາ ຕສຣໍວ ອຸຊ຺ຊຸ’’ນ຺ຕິ ອິມມ຺ປິ ຄາຖໍ ເກຈິ ປຐນ຺ຕິ.

໕໐໖-໘. ຊຫິຕ຺ວາຕິ ຫິຕ຺ວາ. ‘‘ຊຫິຕ຺ວານາ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ອຍເມວຕ຺ໂຖ. ອຕ຺ຕທີປາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸເຓ ເອວ ອຕ຺ຕໂນ ທີປໍ ກຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ຕາ ຂີຓາສວາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ເຍ ເຫຕ຺ຖາຕິ ຫກາໂຣ ນິປາໂຕ ປທປູຣຓມຕ຺ເຕ. ອຍໍ ປນຕ຺ໂຖ – ເຍ ເອຕ຺ຖ ຂນ຺ຘາຍຕນາທິສນ຺ຕາເນ ຍຖາ ອິທໍ ຂນ຺ຘາຍຕນາທິ ຕຖາ ຊານນ຺ຕິ, ຍໍສຠາວໍ ຕໍສຠາວໍເຍວ ສຎ຺ຊານນ຺ຕິ ອນິຈ຺ຈາທິວເສນ ຊານນ຺ຕາ. ອຍມນ຺ຕິມາ ນຕ຺ຖິ ປຸນພ຺ຠໂວຕິ ອຍໍ ໂນ ອນ຺ຕິມາ ຊາຕິ, ອິທານິ ນຕ຺ຖິ ປຸນພ຺ຠໂວຕິ ເອວຎ຺ຈ ເຍ ຊານນ຺ຕີຕິ.

໕໐໙. ໂຍ ເວທຄູຕິ ອິທານິ ອຕ຺ຕານໍ ສນ຺ຘາຍ ຠຄວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຕິມາຕິ ຉສຕຕວິຫາຣສຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ສມ຺ໂພຘິປຕ຺ໂຕຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ສຣຓໍ ພຫູນນ຺ຕິ ພຫູນໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ຠຍວິຫິໍສເນນ ສຣຓຠູໂຕ.

໕໑໐. ເອວໍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ເຍ ສຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕມໂນ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອາຫ – ‘‘ອທ຺ຘາ ອໂມຆາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕ຺ວຎ຺ເຫຕ຺ຖ ຊານາສິ ຍຖາ ຕຖາ ອິທນ຺ຕິ ຕ຺ວຎ຺ຫິ ເອຕ຺ຖ ໂລເກ ອິທໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ເຎຍ຺ຍໍ ຍຖາ ຕຖາ ຊານາສິ ຍາຖາວໂຕ ຊານາສິ, ຍາທິສໍ ຕໍ ຕາທິສເມວ ຊານາສີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕຖາ ຫິ ເຕ ວິທິໂຕ ເອສ ຘມ຺ໂມຕິ ຕຖາ ຫິ ເຕ ເອສາ ຘມ຺ມຘາຕຸ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ, ຍສ຺ສາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘຕາ ຍໍ ຍໍ ອິຈ຺ຉສິ, ຕໍ ຕໍ ຊານາສີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໕໑໑. ເອວໍ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ປສໍສິຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍສມ຺ປທາຍ ຍຎ຺ຎສມ຺ປທໍ ຎຕ຺ວາ ທາຍກສມ຺ປທາຍປິ ຕໍ ຉຬງ຺ຄປຣິປູຣໍ ຍຎ຺ຎສມ຺ປທໍ ໂສຕຸກາໂມ ‘‘ໂຍ ຍາຈໂຍໂຄ’’ຕິ ອຸຕ຺ຕຣິປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ໂຍຊນາ – ໂຍ ຍາຈໂຍໂຄ ທທໍ ປເຣສໍ ຍຊຕິ, ຕສ຺ສ ອກ຺ຂາຫິ ເມ ຠຄວາ ຍຎ຺ຎສມ຺ປທນ຺ຕິ.

໕໑໒. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ທ຺ວີຫິ ຄາຖາຫິ ອກ຺ຂາສິ. ຕຕ຺ຖາຍໍ ອຕ຺ຖໂຍຊນາ – ຍຊສ຺ສຸ ມາຆ, ຍຊມາໂນ ຈ ສພ຺ພຕ຺ຖ ວິປ຺ປສາເທຫິ ຈິຕ຺ຕໍ, ຕີສຸປິ ກາເລສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຫິ. ເອວໍ ເຕ ຍາຍໍ –

‘‘ປຸພ຺ເພວ ທານາ ສຸມໂນ, ທທໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາທເຍ;

ທຕ຺ວາ ອຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ, ເອສາ ຍຎ຺ຎສ຺ສ ສມ຺ປທາ’’ຕິ. (ອ. ນິ. ໖.໓໗; ເປ. ວ. ໓໐໕) –

ຍຎ຺ຎສມ຺ປທາ ວຸຕ຺ຕາ, ຕາຍ ສມ຺ປນ຺ໂນ ຍຎ຺ໂຎ ຠວິສ຺ສຕິ. ຕຕ຺ຖ ສິຍາ ‘‘ກຖໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ໂທສປ຺ປຫາເນນ. ກຖໍ ໂທສປ຺ປຫານໍ ໂຫຕິ? ຍຎ຺ຎາຣມ຺ມຓຕາຍ. ອຍຎ຺ຫິ ອາຣມ຺ມຓໍ ຍຊມານສ຺ສ ຍຎ຺ໂຎ ເອຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐາຍ ຊຫາຕິ ໂທສໍ, ອຍຎ຺ຫິ ສຕ຺ເຕສຸ ເມຕ຺ຕາປຸພ຺ພງ຺ຄເມນ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິປທີປວິຫຕໂມຫນ຺ຘກາເຣນ ຈິຕ຺ເຕນ ຍຊມານສ຺ສ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມສງ຺ຂາໂຕ ຍຎ຺ໂຎ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ, ໂສ ເອຕ຺ຖ ຍຎ຺ເຎ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ປວຕ຺ຕິຍາ ປຕິຏ຺ຐາຍ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມປຈ຺ຈຍໍ ໂລຠໍ, ປຏິຄ຺ຄາຫກປຈ຺ຈຍໍ ໂກຘໍ, ຕທຸຠຍນິທານໍ ໂມຫນ຺ຕິ ເອວໍ ຕິວິຘມ຺ປິ ຊຫາຕິ ໂທສໍ. ໂສ ເອວໍ ໂຠເຄສຸ ວີຕຣາໂຄ, ສຕ຺ເຕສຸ ຈ ປວິເນຍ຺ຍ ໂທສໍ ຕປ຺ປຫາເນເນວ ປຫີນປຎ຺ຈນີວຣໂຓ ອນຸກ຺ກເມນ ອຸປຈາຣປ຺ປນາເຠທໍ ອປຣິມາຓສຕ຺ຕຜຣເຓນ ເອກສຕ຺ເຕ ວາ ອນວເສສຜຣເຓນ ອປ຺ປມາຓໍ ເມຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ປຸນ ຠາວນາເວປຸລ຺ລຕ຺ຖໍ, ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ສຕຕໍ ສພ຺ພອິຣິຍາປເຖສຸ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຕເມວ ເມຕ຺ຕຊ຺ຌານສງ຺ຂາຕໍ ສພ຺ພາ ທິສາ ຜຣເຕ ອປ຺ປມຎ຺ຎນ຺ຕິ.

໕໑໔. ອຖ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຕໍ ເມຕ຺ຕໍ ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມໂລກມຄ຺ໂຄ ອຍ’’ນ຺ຕິ ອຊານນ຺ໂຕ ເກວລໍ ອຕ຺ຕໂນ ວິສຍາຕີຕໍ ເມຕ຺ຕາຠາວນໍ ສຸຕ຺ວາ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ສຎ຺ຊາຕສພ຺ພຎ຺ຎຸສມ຺ຠາວໂນ ຠຄວຕິ ອຕ຺ຕນາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາຘິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປປຕ຺ຕິເມວ ຈ ສຸທ຺ຘິໍ ມຸຕ຺ຕິຎ຺ຈ ມຎ຺ຎມາໂນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກມຄ຺ຄໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ‘‘ໂກ ສຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຣ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກຄາມິໍ ປຸຎ຺ຎໍ ກໂຣນ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍາຫ – ‘‘ໂກ ສຸຊ຺ຌຕິ ມຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ, ອກໂຣນ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ພຊ຺ຌຕີ ຈາ’’ຕິ. ເກນຕ຺ຕນາຕິ ເກນ ກາຣເຓນ. ສກ຺ຂິ ພ຺ຣຫ຺ມຊ຺ຊທິຏ຺ໂຐຕິ ພ຺ຣຫ຺ມາ ອຊ຺ຊ ສກ຺ຂິ ທິຏ຺ໂຐ. ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ຠຄວໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມສມຕ຺ຕໍ ອາຣພ຺ຠ ອຈ຺ຈາທເຣນ ສປຖໍ ກໂຣຕິ. ກຖໍ ອຸປປຊ຺ຊຕີຕິ ອຈ຺ຈາທເຣເນວ ປຸນປິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ຊຸຕິມາຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ອາລປຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ເມຕ຺ຕາຍ ຕິກຈຕຸກ຺ກຊ຺ຌານໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ຕເມວ ປາທກໍ ກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ໂສ ສຸຊ຺ຌຕິ ມຸຈ຺ຈຕິ ຈ, ຕຖາຣູໂປ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ. ໂຍ ປນ ເມຕ຺ຕາຍ ຕິກຈຕຸກ຺ກຊ຺ຌານໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ‘‘ສນ຺ຕາ ເອສາ ສມາປຕ຺ຕີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຕໍ ອສ຺ສາເທຕິ, ໂສ ພຊ຺ຌຕິ. ອປຣິຫີນຊ຺ຌາໂນ ຈ ເຕເນວ ຌາເນນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມາ ຠຄວາ ໂຍ ສຸຊ຺ຌຕິ ມຸຈ຺ຈຕິ ຈ, ຕສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກຄມນໍ ອນນຸຊານນ຺ໂຕ ອນາມສິຕ຺ວາວ ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ໂຍ ພຊ຺ຌຕິ. ຕສ຺ສ ເຕນ ຌາເນນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກຄມນໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ສປ຺ປາເຍນ ນເຍນ ‘‘ໂຍ ຍຊຕີ’’ຕິ ອິມໍ ຄາຖມາຫ.

໕໑໕. ຕຕ຺ຖ ຕິວິຘນ຺ຕິ ຕິກາລປ຺ປສາທໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ເຕນ ທາຍກໂຕ ອງ຺ຄຕ຺ຕຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ອາຣາຘເຍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ເຍຠິ ຕາທີຕິ ຕຎ຺ຈ ໂສ ຕາທິໂສ ຕິວິຘສມ຺ປຕ຺ຕິສາຘໂກ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕິວິຘໍ ຍຎ຺ຎສມ຺ປທໍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ເຍຫິ ຂີຓາສເວຫິ ສາເຘຍ຺ຍ ສມ຺ປາເທຍ຺ຍ. ອິມິນາ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ອງ຺ຄຕ຺ຕຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ເອວໍ ຍຊິຕ຺ວາ ສມ຺ມາ ຍາຈໂຍໂຄຕິ ເອວໍ ເມຕ຺ຕຊ຺ຌານປທຏ຺ຐານຠາເວນ ຉຬງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ຍຎ຺ຎໍ ສມ຺ມາ ຍຊິຕ຺ວາ ໂສ ຍາຈໂຍໂຄ ເຕນ ຉຬງ຺ຄຍຎ຺ຎູປນິສ຺ສເຍນ ເມຕ຺ຕຊ຺ຌາເນນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກນ຺ຕິ ພ຺ຣູມີຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ສມຸສ຺ສາເຫນ຺ໂຕ ເທສນໍ ສມາເປສິ. ເສສໍ ສພ຺ພຄາຖາສຸ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ອິໂຕ ປຣຎ຺ຈ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນຍເມວາຕິ.

ປຣມຕ຺ຖໂຊຕິກາຍ ຂຸທ຺ທກ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ສຸຕ຺ຕນິປາຕ-ອຏ຺ຐກຖາຍ ມາຆສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.