໑. ປພ຺ພຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໐໘. ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມີຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕໍ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວຕິ ກິຣ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ສາຣິປຸຕ຺ຕາທີນໍ ມຫາສາວການໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ກິຕ຺ຕິຕາ, ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ຈ ອຸປາສກາ ຈ ຊານນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ປນ ອກິຕ຺ຕິຕາ, ຍໍນູນາຫໍ ກິຕ຺ເຕຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ໂສ ເຊຕວນວິຫາເຣ ອາສເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕພີຊນິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠຄວໂຕ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ກິຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ອິມໍ ສຸຕ຺ຕມຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ກິຕ຺ເຕນ຺ເຕນ ຍຖາ ປພ຺ພຊິ, ຕໍ ກິຕ຺ເຕຕພ຺ພໍ. ຍຖາ ຈ ປພ຺ພຊິ, ຕໍ ກິຕ຺ເຕນ຺ເຕນ ຍຖາ ວີມໍສມາໂນ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ໂຣເຈສິ, ຕໍ ກິຕ຺ເຕຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ມາ ‘‘ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຍຖາ ປພ຺ພຊີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຈກ຺ຂຸມາຕິ ປຎ຺ຈຫິ ຈກ຺ຂູຫິ ຈກ຺ຂຸມາ ຈກ຺ຂຸສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສມາທິຄາຖາຍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

໔໐໙. ອິທານິ ‘‘ຍຖາ ວີມໍສມາໂນ’’ຕິ ຕມຕ຺ຖໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສມ຺ພາໂຘຍ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ພາໂຘຕິ ປຸຕ຺ຕທາຣາທິສມ຺ປີຬເນນ ກິເລສສມ຺ປີຬເນນ ຈ ກຸສລກິຣິຍາຍ ໂອກາສຣຫິໂຕ. ຣຊສ຺ສາຍຕນນ຺ຕິ ກມ຺ໂພຊາທໂຍ ວິຍ ອສ຺ສາທີນໍ, ຣາຄາທິຣຊສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິເທໂສ. ອພ຺ໂຠກາໂສຕິ ວຸຕ຺ຕສມ຺ພາຘປຏິປກ຺ຂຠາເວນ ອາກາໂສ ວິຍ ວິວຏາ. ອິຕິ ທິສ຺ວານ ປພ຺ພຊີຕິ ອິຕິ ຆຣາວາສປພ຺ພຊ຺ຊາສຸ ພ຺ຍາຘິຊຣາມຣເຓຫິ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ໂຈທິຍມານຫທໂຍ ອາທີນວມານິສໍສຎ຺ຈ ວີມໍສິຕ຺ວາ, ມຫາຠິນິກ຺ຂມນໍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ, ອໂນມານທີຕີເຣ ຂຄ຺ເຄນ ເກເສ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ, ຕາວເທວ ຈ ທ຺ວງ຺ຄຸລມຕ຺ຕສຓ຺ຐິຕສມຓສາຣຸປ຺ປເກສມສ຺ສຸ ຫຸຕ຺ວາ ຆຏິກາເຣນ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ອຸປນີເຕ ອຏ຺ຐ ປຣິກ຺ຂາເຣ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ເອວໍ ນິວາເສຕພ຺ພໍ ປາຣຸປິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ເກນຈິ ອນນຸສິຏ຺ໂຐ ອເນກຊາຕິສຫສ຺ສປວຕ຺ຕິເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ປພ຺ພຊ຺ຊາຈິຓ຺ເຓເນວ ສິກ຺ຂາປິຍມາໂນ ປພ຺ພຊິ. ເອກໍ ກາສາວໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ເອກໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ເອກໍ ຈີວຣໍ ຂນ຺ເຘ ກຣິຕ຺ວາ ມຕ຺ຕິກາປຕ຺ຕໍ ອໍເສ ອາລຄ຺ເຄຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕເວສໍ ອຘິຏ຺ຐາສີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

໔໑໐. ເອວໍ ຠຄວໂຕ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ກິຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຣໍ ປພ຺ພຊິຕປຏິປຕ຺ຕິໍ ອໂນມານທີຕີຣໍ ຫິຕ຺ວາ ປຘານາຍ ຄມນຎ຺ຈ ປກາເສຕຸໍ ‘‘ປພ຺ພຊິຕ຺ວານ ກາເຍນາ’’ຕິອາທິໍ ສພ຺ພມຠາສິ. ຕຕ຺ຖ ກາເຍນ ປາປກມ຺ມໍ ວິວຊ຺ຊຍີຕິ ຕິວິຘໍ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ວຊ຺ເຊສິ. ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕນ຺ຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕໍ. ອາຊີວໍ ປຣິໂສຘຍີຕິ ມິຈ຺ຉາຊີວໍ ຫິຕ຺ວາ ສມ຺ມາຊີວເມວ ປວຕ຺ຕຍິ.

໔໑໑. ເອວໍ ອາຊີວຏ຺ຐມກສີລໍ ໂສເຘຕ຺ວາ ອໂນມານທີຕີຣໂຕ ຕິໍສໂຍຊນປ຺ປມາຓໍ ສຕ຺ຕາເຫນ ອຄມາ ຣາຊຄຫໍ ພຸທ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ຍທາ ຣາຊຄຫໍ ອຄມາສິ, ຕທາ ພຸທ຺ໂຘ ນ ໂຫຕິ, ຕຖາປິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ປຸພ຺ພຈຣິຍາຕິ ກຕ຺ວາ ເອວໍ ວຕ຺ຕຸໍ ລພ຺ຠຕິ – ‘‘ອິຘ ຣາຊາ ຊາໂຕ, ອິຘ ຣຊ຺ຊໍ ອຄ຺ຄເຫສີ’’ຕິອາທິ ໂລກິຍໂວຫາຣວຈນໍ ວິຍ. ມຄຘານນ຺ຕິ ມຄຘານໍ ຊນປທສ຺ສ ນຄຣນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຄິຣິພ຺ພຊນ຺ຕິ ອິທມ຺ປິ ຕສ຺ສ ນາມໍ. ຕຎ຺ຫິ ປຓ຺ຑວຄິຊ຺ຌກູຏເວຠາຣອິສິຄິລິເວປຸລ຺ລນາມການໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຄິຣີນໍ ມຊ຺ເຌ ວໂຊ ວິຍ ຐິຕໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຄິຣິພ຺ພຊ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປິຓ຺ຑາຍ ອຠິຫາເຣສີຕິ ຠິກ຺ຂຕ຺ຖາຍ ຕສ຺ມິໍ ນຄເຣ ຈຣິ. ໂສ ກິຣ ນຄຣທ຺ວາເຣ ຐຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສຈາຫໍ ຣຎ຺ໂຎ ພິມ຺ພິສາຣສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ອາຄມນໍ ນິເວເທຍ຺ຍໍ, ‘ສຸທ຺ໂຘທນສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ສິທ຺ຘຕ຺ໂຖ ນາມ ກຸມາໂຣ ອາຄໂຕ’ຕິ ພຫຸມ຺ປິ ເມ ປຈ຺ຈຍໍ ອຠິຫເຣຍ຺ຍ. ນ ໂຂ ປນ ເມ ຕໍ ປຕິຣູປໍ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຍຄຫຓໍ, ຫນ຺ທາຫໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣາມີ’’ຕິ ເທວທຕ຺ຕິຍໍ ປໍສຸກູລຈີວຣໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ມຕ຺ຕິກາປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປາຈີນທ຺ວາເຣນ ນຄຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ອນຸຆຣໍ ປິຓ຺ຑາຍ ອຈຣິ. ເຕນາຫ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ – ‘‘ປິຓ຺ຑາຍ ອຠິຫາເຣສີ’’ຕິ. ອາກິຓ຺ຓວຣລກ຺ຂໂຓຕິ ສຣີເຣ ອາກິຣິຕ຺ວາ ວິຍ ຐປິຕວຣລກ຺ຂໂຓ ວິປຸລວຣລກ຺ຂໂຓ ວາ. ວິປຸລມ຺ປິ ຫິ ‘‘ອາກິຓ຺ຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຖາຫ – ‘‘ອາກິຓ຺ຓລຸທ຺ໂທ ປຸຣິໂສ, ຘາຕິເຈລໍວ ມກ຺ຂິໂຕ’’ຕິ (ຊາ. ໑.໖.໑໑໘; ໑.໙.໑໐໖). ວິປຸລລຸທ຺ໂທຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໑໒. ຕມທ຺ທສາຕິ ຕໂຕ ກິຣ ປຸຣິມານິ ສຕ຺ຕ ທິວສານິ ນຄເຣ ນກ຺ຂຕ຺ຕໍ ໂຆສິຕໍ ອໂຫສິ. ຕໍ ທິວສໍ ປນ ‘‘ນກ຺ຂຕ຺ຕໍ ວີຕິວຕ຺ຕໍ, ກມ຺ມນ຺ຕາ ປໂຍເຊຕພ຺ພາ’’ຕິ ເຠຣິ ຈຣິ. ອຖ ມຫາຊໂນ ຣາຊງ຺ຄເຓ ສນ຺ນິປຕິ. ຣາຊາປິ ‘‘ກມ຺ມນ຺ຕໍ ສໍວິທຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສີຫປຎ຺ຊຣໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ພລກາຍໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ຕໍ ປິຓ຺ຑາຍ ອຠິຫາເຣນ຺ຕໍ ມຫາສຕ຺ຕໍ ອທ຺ທສ. ເຕນາຫ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ – ‘‘ຕມທ຺ທສາ ພິມ຺ພິສາໂຣ, ປາສາທສ຺ມິໍ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ’’ຕິ. ອິມມຕ຺ຖໍ ອຠາສຖາຕິ ອິມໍ ອຕ຺ຖໍ ອມຈ຺ຈານໍ ອຠາສິ.

໔໑໓. ອິທານິ ຕໍ ເຕສໍ ອມຈ຺ຈານໍ ຠາສິຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ – ‘‘ອິມໍ ໂຠນ຺ໂຕ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອິມນ຺ຕິ ໂສ ຣາຊາ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕິ, ໂຠນ຺ໂຕຕິ ອມຈ຺ເຈ ອາລປຕິ. ນິສາເມຖາຕິ ປສ຺ສຖ. ອຠິຣູໂປຕິ ທສ຺ສນີຍງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ໂຄ. ພ຺ຣຫ຺ມາຕິ ອາໂຣຫປຣິຓາຫສມ຺ປນ຺ໂນ. ສຸຈີຕິ ປຣິສຸທ຺ຘຉວິວຓ຺ໂຓ. ຈຣເຓນາຕິ ຄມເນນ.

໔໑໔-໕. ນີຈກຸລາມິວາຕິ ນີຈກຸລາ ອິວ ປພ຺ພຊິໂຕ ນ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກໂຣ. ກຸຫິໍ ຠິກ຺ຂຸ ຄມິສ຺ສຕີຕິ ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ກຸຫິໍ ຄມິສ຺ສຕິ, ອຊ຺ຊ ກຕ຺ຖ ວສິສ຺ສຕີຕິ ຊານິຕຸໍ ຣາຊທູຕາ ສີຆໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕຸ. ທສ຺ສນກາມາ ຫິ ມຍໍ ອສ຺ສາຕິ ອິມິນາ ອຘິປ຺ປາເຍນ ອາຫ. ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸຕາຍ, ສຸສໍວຸໂຕ ສຕິຍາ. ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ ວາ ສຕິຍາ, ສຸສໍວຸໂຕ ປາສາທິເກນ ສງ຺ຆາຏິຈີວຣຘາຣເຓນ.

໔໑໖. ຂິປ຺ປໍ ປຕ຺ຕໍ ອປູເຣສີຕິ ສມ຺ປຊານຕ຺ຕາ ປຕິສ຺ສຕຕ຺ຕາ ຈ ອຘິກໍ ອຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ‘‘ອລໍ ເອຕ຺ຕາວຕາ’’ຕິ ອຊ຺ຌາສຍປູຣເຓນ ຂິປ຺ປໍ ປຕ຺ຕໍ ອປູເຣສິ. ມຸນີຕິ ໂມນຕ຺ຖາຍ ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາ ອປ຺ປຕ຺ຕມຸນິຠາໂວປິ ມຸນິອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ໂຕ, ໂລກໂວຫາເຣນ ວາ. ໂລກິຍາ ຫິ ອໂມນສມ຺ປຕ຺ຕມ຺ປິ ປພ຺ພຊິຕໍ ‘‘ມຸນີ’’ຕິ ຠຓນ຺ຕິ. ປຓ຺ຑວໍ ອຠິຫາເຣສີຕິ ຕໍ ປພ຺ພຕໍ ອຠິຣຸຫິ. ໂສ ກິຣ ມນຸສ຺ເສ ປຸຈ຺ຉິ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ນຄເຣ ປພ຺ພຊິຕາ ກຕ຺ຖ ວສນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖສ຺ສ ເຕ ‘‘ປຓ຺ຑວສ຺ສ ອຸປຣິ ປຸຣຕ຺ຖາຠິມຸຂປພ຺ຠາເຣ’’ຕິ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຕສ຺ມາ ຕເມວ ປຓ຺ຑວໍ ອຠິຫາເຣສິ ‘‘ເອຕ຺ຖ ວາໂສ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ.

໔໑໙-໒໓. ພ຺ຍຄ຺ຆຸສໂຠວ ສີໂຫວ ຄິຣິຄພ຺ຠເຣຕິ ຄິຣິຄຸຫາຍໍ ພ຺ຍຄ຺ໂຆ ວິຍ ອຸສໂຠ ວິຍ ສີໂຫ ວິຍ ຈ ນິສິນ຺ໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອເຕ ຫິ ຕໂຍ ເສຏ຺ຐາ ວິຄຕຠຍເຠຣວາ ຄິຣິຄພ຺ຠເຣ ນິສີທນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ອຸປມໍ ອກາສິ. ຠທ຺ທຍາເນນາຕິ ຫຕ຺ຖິອສ຺ສຣຖສິວິກາທິນາ ອຸຕ຺ຕມຍາເນນ. ສຍານຠູມິໍ ຍາຍິຕ຺ວາຕິ ຍາວຕິກາ ຠູມິ ຫຕ຺ຖິອສ຺ສາທິນາ ຍາເນນ ສກ຺ກາ ຄນ຺ຕຸໍ, ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ. ອາສຊ຺ຊາຕິ ປຕ຺ວາ, ສມີປມສ຺ສ ຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປາວິສີຕິ ນິສີທິ. ຍຸວາຕິ ໂຍພ຺ພນສມ຺ປນ຺ໂນ. ທຫໂຣຕິ ຊາຕິຍາ ຕຣຸໂຓ. ປຐມຸປ຺ປຕ຺ຕິໂກ ສຸສູຕິ ຕທຸຠຍວິເສສນເມວ. ຍຸວາ ສຸສູຕິ ອຕິໂຍພ຺ພໂນ. ປຐມຸປ຺ປຕ຺ຕິໂກຕິ ປຐເມເນວ ໂຍພ຺ພນເວເສນ ອຸຏ຺ຐິໂຕ. ທຫໂຣ ຈາສີຕິ ສຕິ ຈ ທຫຣຕ຺ເຕ ສຸສຸ ພາລໂກ ວິຍ ຂາຍສີຕິ.

໔໒໔-໕. ອນີກຄ຺ຄນ຺ຕິ ພລກາຍໍ ເສນາມຸຂໍ. ທທາມິ ໂຠເຄ ຠຸຎ຺ຊສ຺ສູຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອຫໍ ເຕ ອງ຺ຄມຄເຘສຸ ຍາວິຈ຺ຉສິ, ຕາວ ທທາມິ ໂຠເຄ. ຕໍ ຕ຺ວໍ ໂສຠຍນ຺ໂຕ ອນີກຄ຺ຄໍ ນາຄສງ຺ຆປຸຣກ຺ຂໂຕ ຠຸຎ຺ຊສ຺ສູ’’ຕິ ເອວໍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຸຊຸໍ ຊນປໂທ ຣາຊາຕິ ‘‘ທທາມິ ໂຠເຄ ຠຸຎ຺ຊສ຺ສຸ, ຊາຕິໍ ອກ຺ຂາຫິ ປຸຈ຺ຉິໂຕ’’ຕິ ເອວໍ ກິຣ ວຸຕ຺ໂຕ ມຫາປຸຣິໂສ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສເຈ ອຫໍ ຣຊ຺ເຊນ ອຕ຺ຖິໂກ ອສ຺ສໍ, ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາທໂຍປິ ມໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ຣຊ຺ເຊນ ນິມນ຺ເຕຍ຺ຍຸໍ, ເຄເຫ ຐິໂຕ ເອວ ວາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣຊ຺ຊໍ ກາເຣຍ຺ຍໍ. ອຍໍ ປນ ຣາຊາ ອຊານນ຺ໂຕ ເອວມາຫ – ‘ຫນ຺ທາຫໍ, ຕໍ ຊານາເປມີ’’’ຕິ ພາຫໍ ອຸຈ຺ຈາເຣຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອາຄຕທິສາຠາຄໍ ນິທ຺ທິສນ຺ໂຕ ‘‘ອຸຊຸໍ ຊນປໂທ ຣາຊາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຫິມວນ຺ຕສ຺ສ ປສ຺ສໂຕຕິ ຠຓນ຺ໂຕ ສສ຺ສສມ຺ປຕ຺ຕິເວກລ຺ລາຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ຫິມວນ຺ຕຎ຺ຫິ ນິສ຺ສາຍ ປາສາຓວິວຣສມ຺ຠວາ ມຫາສາລາປິ ປຎ຺ຈຫິ ວຸທ຺ຘີຫິ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກິມງ຺ຄໍ ປນ ເຂຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕານິ ສສ຺ສານິ. ຘນວີຣິເຍນ ສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ຠຓນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕຫິ ຣຕເນຫິ ອເວກລ຺ລຕ຺ຕໍ, ປຣຣາຊູຫິ ອຕກ຺ກນີຍໍ ວີຣປຸຣິສາຘິຏ຺ຐິຕຠາວຎ຺ຈສ຺ສ ທສ຺ເສຕິ. ໂກສເລສຸ ນິເກຕິໂນຕິ ຠຓນ຺ໂຕ ນວກຣາຊຠາວໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ນວກຣາຊາ ຫິ ນິເກຕີຕິ ນ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍສ຺ສ ປນ ອາທິກາລໂຕ ປຠຸຕິ ອນ຺ວຍວເສນ ໂສ ເອວ ຊນປໂທ ນິວາໂສ, ໂສ ນິເກຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕຖາຣູໂປ ຈ ຣາຊາ ສຸທ຺ໂຘທໂນ, ຍໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ໂກສເລສຸ ນິເກຕິໂນ’’ຕິ. ເຕນ ອນ຺ວຍາຄຕມ຺ປິ ໂຠຄສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທີເປຕິ.

໔໒໖. ເອຕ຺ຕາວຕາ ອຕ຺ຕໂນ ໂຠຄສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທີເປຕ຺ວາ ‘‘ອາທິຈ຺ຈາ ນາມ ໂຄຕ຺ເຕນ, ສາກິຍາ ນາມ ຊາຕິຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ຊາຕິສມ຺ປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຣຎ຺ຎາ ‘‘ທທາມິ ໂຠເຄ ຠຸຎ຺ຊສ຺ສູ’’ຕິ, ຕໍ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ອາຫ – ‘‘ຕມ຺ຫາ ກຸລາ ປພ຺ພຊິໂຕມ຺ຫິ, ນ ກາເມ ອຠິປຕ຺ຖຍ’’ນ຺ຕິ. ຍທິ ຫິ ອຫໍ ກາເມ ອຠິປຕ຺ຖເຍຍ຺ຍໍ, ນ ອີທິສໍ ຘນວີຣິຍສມ຺ປນ຺ນໍ ທ຺ວາສີຕິສຫສ຺ສວີຣປຸຣິສສມາກຸລໍ ກຸລໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ປພ຺ພເຊຍ຺ຍນ຺ຕິ ອຍໍ ກິເຣຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໔໒໗. ເອວໍ ຣຎ຺ໂຎ ວຈນໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຣໍ ອຕ຺ຕໂນ ປພ຺ພຊ຺ຊາເຫຕຸໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ – ‘‘ກາເມສ຺ວາທີນວໍ ທິສ຺ວາ, ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ທຏ຺ຐຸ ເຂມໂຕ’’ຕິ. ເອຕໍ ‘‘ປພ຺ພຊິໂຕມ຺ຫີ’’ຕິ ອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ທຏ຺ຐູຕິ ທິສ຺ວາ. ເສສເມຕ຺ຖ ອິໂຕ ປຸຣິມຄາຖາສຸ ຈ ຍໍ ຍໍ ນ ວິຈາຣິຕໍ, ຕໍ ຕໍ ສພ຺ພໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖຕ຺ຕາ ເອວ ນ ວິຈາຣິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ອຕ຺ຕໂນ ປພ຺ພຊ຺ຊາເຫຕຸໍ ວຕ຺ວາ ປຘານຕ຺ຖາຍ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ຣາຊານໍ ອາມນ຺ເຕນ຺ໂຕ ອາຫ – ‘‘ປຘານາຍ ຄມິສ຺ສາມິ, ເອຕ຺ຖ ເມ ຣຎ຺ຊຕີ ມໂນ’’ຕິ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍສ຺ມາຫໍ, ມຫາຣາຊ, ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ທຏ຺ຐຸ ເຂມໂຕ ປພ຺ພຊິໂຕ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ປຣມຕ຺ຖເນກ຺ຂມ຺ມໍ ນິພ຺ພານາມຕໍ ສພ຺ພຘມ຺ມານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ເຐນ ປຘານໍ ປຕ຺ເຖນ຺ໂຕ ປຘານຕ຺ຖາຍ ຄມິສ຺ສາມິ, ເອຕ຺ຖ ເມ ປຘາເນ ຣຎ຺ຊຕິ ມໂນ, ນ ກາເມສູຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ກິຣ ຣາຊາ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ອາຫ – ‘‘ປຸພ຺ເພວ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ສຸຕໍ ‘ສຸທ຺ໂຘທນຣຎ຺ໂຎ ກິຣ ປຸຕ຺ໂຕ ສິທ຺ຘຕ຺ຖກຸມາໂຣ ຈຕ຺ຕາຣິ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕານິ ທິສ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ, ໂສຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ອຘິມຸຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ເອວໍປສນ຺ໂນ ‘ອທ຺ຘາ ພຸທ຺ຘຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສຖາ’ຕິ. ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ພຸທ຺ຘຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ປຐມໍ ມມ ວິຊິຕໍ ໂອກ຺ກເມຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ.

ປຣມຕ຺ຖໂຊຕິກາຍ ຂຸທ຺ທກ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ສຸຕ຺ຕນິປາຕ-ອຏ຺ຐກຖາຍ ປພ຺ພຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.