໓. ໂພຊ຺ຌງ຺ຄກຖາ

ໂພຊ຺ຌງ຺ຄກຖາວຓ຺ຓນາ

໑໗. ອິທານິ ສຈ຺ຈປ຺ປຏິເວຘສິທ຺ຘໍ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄວິເສສໍ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ກຖິຕາຍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕປຸພ຺ພງ຺ຄມາຍ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄກຖາຍ ອປຸພ຺ພຕ຺ຖານຸວຓ຺ຓນາ. ຕຕ຺ຖ ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ ຕາວ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາຕິ ໂພຘິຍາ, ໂພຘິສ຺ສ ວາ ອງ຺ຄາຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ. ກິໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ (ສໍ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໓.໕.໑໘໒) – ຍາ ຫິ ອຍໍ ຘມ຺ມສາມຄ຺ຄີ, ຍາຍ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາຍ ລີນຸທ຺ຘຈ຺ຈປຕິຏ຺ຐານາຍູຫນກາມສຸຂຕ຺ຕກິລມຖານຸໂຍຄອຸຈ຺ເຉທສສ຺ສຕາຠິນິເວສາທີນໍ ອເນເກສໍ ອຸປທ຺ທວານໍ ປຏິປກ຺ຂຠູຕາຍ ສຕິຘມ຺ມວິຈຍວີຣິຍປີຕິປສ຺ສທ຺ຘິສມາຘິອຸເປກ຺ຂາສງ຺ຂາຕາຍ ຘມ຺ມສາມຄ຺ຄິຍາ ອຣິຍສາວໂກ ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ກຕ຺ວາ ໂພຘີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ກິເລສສນ຺ຕານນິທ຺ທາຍ ວຸຏ຺ຐຫຕິ, ຈຕ຺ຕາຣິ ວາ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ, ນິພ຺ພານເມວ ວາ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຍຖາຫ – ‘‘ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ຠາເວຕ຺ວາ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໓໗໘; ທີ. ນິ. ໓.໑໔໓). ຕສ຺ສາ ຘມ຺ມສາມຄ຺ຄີສງ຺ຂາຕາຍ ໂພຘິຍາ ອງ຺ຄາຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ຌານງ຺ຄມຄ຺ຄງ຺ຄາທໂຍ ວິຍ. ໂຍເປສ ຍຖາວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣາຍ ເອຕາຍ ຘມ຺ມສາມຄ຺ຄິຍາ ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ກຕ຺ວາ ອຣິຍສາວໂກ ໂພຘີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ສ ໂພຘິສ຺ສ ອງ຺ຄາຕິປິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ເສນງ຺ຄຣຖງ຺ຄາທໂຍ ວິຍ. ເຕນາຫຸ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍາ ‘‘ພຸຊ຺ຌນກສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອງ຺ຄາຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ’’ຕິ. ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາທີນໍ ອຕ຺ໂຖ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍນິທ຺ເທເສ ວຸຕ຺ໂຕ.

ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຕ຺ຖນິທ຺ເທເສ ໂພຘາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ພຸຊ຺ຌນຕ຺ຖາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກສ຺ສ ພຸຊ຺ຌນຕ຺ຖາຍ? ມຄ຺ຄຜເລຫິ ນິພ຺ພານສ຺ສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາຍ ກຕກິຈ຺ຈສ຺ສ ພຸຊ຺ຌນຕ຺ຖາຍ, ມຄ຺ເຄນ ວາ ກິເລສນິທ຺ທາໂຕ ປພຸຊ຺ຌນຕ຺ຖາຍ ຜເລນ ປພຸທ຺ຘຠາວຕ຺ຖາຍາປີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ພລວວິປສ຺ສນາຍປິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ໂພຘາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ອຍໍ ວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄຜລໂພຊ຺ຌງ຺ຄານໍ ສາຘາຣຓຕ຺ໂຖ. ຕີສຸປິ ຫິ ຐາເນສຸ ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານປຏິເວຘາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເອເຕນ ໂພຘິຍາ ອງ຺ຄາຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ພຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາຕິອາທີຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຈຕຸກ຺ເກຫິ ວຸຕ຺ຕານໍ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍນິທ຺ເທເສ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປິ ຈ ພຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານໍ ສກິຈ຺ຈກຣເຓ ສມຕ຺ຖຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ກຕ຺ຕຸນິທ຺ເທໂສ. ພຸຊ຺ຌນຏ຺ເຐນາຕິ ສກິຈ຺ຈກຣຓສມຕ຺ຖຕ຺ເຕປິ ສຕິ ກຕ຺ຕຸໂນ ອຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ຠາວນິທ຺ເທໂສ. ໂພເຘນ຺ຕີຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຠາວນາຍ ພຸຊ຺ຌນ຺ຕານໍ ໂຍຄີນໍ ປໂຍຊກຕ຺ຕາ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານໍ ເຫຕຸກຕ຺ຕຸນິທ຺ເທໂສ. ໂພຘນຏ຺ເຐນາຕິ ປຐມໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປໂຍຊກເຫຕຸກຕ຺ຕຸນາ ຠາວນິທ຺ເທໂສ. ເອເຕຫິ ໂພຘິຍາ ອງ຺ຄາ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂພຘິປກ຺ຂິຍຏ຺ເຐນາຕິ ພຸຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ ໂພຘີຕິ ລທ຺ຘນາມສ຺ສ ໂຍຄິສ຺ສ ປກ຺ເຂ ຠວຕ຺ຕາ. ອຍເມເຕສໍ ໂຍຄິໂນ ອຸປກາຣກຕ຺ຕນິທ຺ເທໂສ. ເອເຕຫິ ໂພຘິສ຺ສ ອງ຺ຄາຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ພຸທ຺ຘິລຠນຏ຺ເຐນາຕິອາທິເກ ຉກ຺ເກ ພຸທ຺ຘິລຠນຏ຺ເຐນາຕິ ໂຍຄາວຈເຣນ ພຸທ຺ຘິຍາ ປາປຸຓນຏ຺ເຐນ. ໂຣປນຏ຺ເຐນາຕິ ສຕ຺ຕານໍ ປຕິຏ຺ຐາປນຏ຺ເຐນ. ປາປນຏ຺ເຐນາຕິ ປຕິຏ຺ຐາປິຕາຍ ນິຏ຺ຐາປນຏ຺ເຐນ. ອິເມ ວິປສ຺ສນາໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ປຕິ-ອຠິ-ສໍ-ອິຕິ ຕີຫິ ອຸປສຄ຺ເຄຫິ ວິເສສິຕາ ມຄ຺ຄຜລໂພຊ຺ຌງ຺ຄາຕິ ວທນ຺ຕິ. ສພ຺ເພສມ຺ປິ ຘມ຺ມໂວຫາເຣນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານໍ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານໍ ໂພຘິຍາ ອງ຺ຄາຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ມູລມູລກາທິທສກວຓ຺ຓນາ

໑໘. ມູລຏ຺ເຐນາຕິອາທິເກ ມູລມູລເກ ທສເກ ມູລຏ຺ເຐນາຕິ ວິປສ຺ສນາທີສຸ ປຸຣິມາ ປຸຣິມາ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ປຈ຺ຉິມານໍ ປຈ຺ຉິມານໍ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານຎ຺ຈ ສຫຊາຕຘມ຺ມານຎ຺ຈ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎຎ຺ຈ ມູລຏ຺ເຐນ. ມູລຈຣິຍຏ຺ເຐນາຕິ ມູລໍ ຫຸຕ຺ວາ ຈຣິຍາ ປວຕ຺ຕິ ມູລຈຣິຍາ. ເຕນ ມູລຈຣິຍຏ຺ເຐນ, ມູລໍ ຫຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕນຏ຺ເຐນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມູລປຣິຄ຺ຄຫຏ຺ເຐນາຕິ ເຕ ເອວ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ອາທິໂຕ ປຠຸຕິ ອຸປ຺ປາທນຕ຺ຖາຍ ປຣິຄຍ຺ຫມານຕ຺ຕາ ປຣິຄ຺ຄຫາ, ມູລານິເຍວ ປຣິຄ຺ຄຫາ ມູລປຣິຄ຺ຄຫາ. ເຕນ ມູລປຣິຄ຺ຄຫຏ຺ເຐນ. ເຕ ເອວ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປຣິວາຣວເສນ ປຣິວາຣຏ຺ເຐນ. ຠາວນາປາຣິປູຣິວເສນ ປຣິປູຣຓຏ຺ເຐນ. ນິຏ຺ຐໍ ປາປຸຓນວເສນ ປຣິປາກຏ຺ເຐນ. ເຕ ເອວ ມູລານິ ຈ ຉພ຺ພິຘາ ປເຠທຠິນ຺ນຕ຺ຕາ ປຏິສມ຺ຠິທາ ຈາຕິ ມູລປຏິສມ຺ຠິທາ. ເຕນ ມູລປຏິສມ຺ຠິທຏ຺ເຐນ. ມູລປຏິສມ຺ຠິທາປາປນຏ຺ເຐນາຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຠາວນານຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ໂຍຄິໂນ ຕໍ ມູລປຏິສມ຺ຠິທໍ ປາປນຏ຺ເຐນ. ຕສ຺ເສວ ໂຍຄິໂນ ຕສ຺ສາ ມູລປຏິສມ຺ຠິທາຍ ວສີຠາວຏ຺ເຐນ. ເສເສສຸປິ ອີທິເສສຸ ປຸຄ຺ຄລໂວຫາເຣສຸ ໂພຘິສ຺ສ ອງ຺ຄາຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ມູລປຏິສມ຺ຠິທາຍ ວສີຠາວປ຺ປຕ຺ຕານມ຺ປີຕິ ອີທິເສສຸປິ ນິຏ຺ຐາວຈເນສຸ ຜລໂພຊ຺ຌງ຺ຄາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ວສີຠາວໍ ປຕ຺ຕານນ຺ຕິປິ ປາໂຐ.

ມູລມູລກທສກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ເສເສສຸປິ ເຫຕຸມູລກາທີສຸ ນວສຸ ທສເກສຸ ອິມິນາວ ນເຍນ ສາຘາຣຓວຈນານໍ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອສາຘາຣເຓສຸ ປນ ຍຖາວຸຕ຺ຕາ ເອວ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ຍຖາວຸຕ຺ຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ຊນກຕ຺ຕາ ເຫຕູ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈຍາ ນາມ. ເຕ ເອວ ຕທງ຺ຄສມຸຈ຺ເຉທປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິວິສຸທ຺ຘິຠູຕຕ຺ຕາ ວິສຸທ຺ຘິ ນາມ. ວຊ຺ຊວິຣຫິຕຕ຺ຕາ ອນວຊ຺ຊາ ນາມ. ‘‘ສພ຺ເພປິ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ເນກ຺ຂມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ວຈນໂຕ ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ນາມ. ກິເລເສຫິ ວິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕທງ຺ຄວິມຸຕ຺ຕິອາທິວເສນ ວິມຸຕ຺ຕິ ນາມ. ມຄ຺ຄຜລໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ວິສຍີຠູເຕຫິ ອາສເວຫິ ວິຣຫິຕຕ຺ຕາ ອນາສວາ. ຕິວິຘາປິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ກິເລເສຫິ ສຸຎ຺ຎຕ຺ຕາ ຕທງ຺ຄວິເວກາທິວເສນ ວິເວກາ. ວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ປຣິຈ຺ຈາຄໂວສຄ຺ຄຕ຺ຕາ ປກ຺ຂນ຺ທນໂວສຄ຺ຄຕ຺ຕາ ຈ ໂວສຄ຺ຄາ. ຜລໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ປກ຺ຂນ຺ທນໂວສຄ຺ຄຕ຺ຕາ ໂວສຄ຺ຄາ.

໑໙. ມູລຏ຺ຐໍ ພຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິອາທໂຍ ເອເກກປທວເສນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ ນວ ທສກາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາ. ວສີຠາວປ຺ປຕ຺ຕານນ຺ຕິ ປທໍ ປນ ວຕ຺ຕມານວຈນາຠາເວນ ນ ໂຍຊິຕໍ. ປຣິຄ຺ຄຫຏ຺ຐາທໂຍ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍນິທ຺ເທເສ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາ.

໒໐. ປຸນ ເຖໂຣ ອຕ຺ຕນາ ເທສິຕໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ນິທ຺ເທສວເສນ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄວິຘິໍ ທສ຺ເສຕຸກາໂມ ເອກໍ ສມຍນ຺ຕິອາທິກໍ ນິທານໍ ວຕ຺ວາ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ຕາວ ອຸທ຺ທິສິ. ອຕ຺ຕນາ ເທສິຕສຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເອວ ເຈຕ຺ຖ ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕຕິ ປເນຕ຺ຖ ເທສກພ຺ຍຕ຺ຕິຠາວຕ຺ຖໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຣໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ອີທິສຎ຺ຫິ ວຈນໍ ໂລເກ ຄນ຺ເຖສຸ ປຍຸຊ຺ຊນ຺ຕິ. ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍນ຺ຕິ ສກລໍ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ. ອຈ຺ຈນ຺ຕສໍໂຍຄຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນໍ. ເສສທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ອິຕິ ເຈ ເມ ໂຫຕີຕິ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄຕິ ເອວຎ຺ເຈ ມຍ຺ຫໍ ໂຫຕິ. ອປ຺ປມາໂຓຕິ ເມ ໂຫຕີຕິ ອປ຺ປມາໂຓຕິ ເອວໍ ເມ ໂຫຕິ. ສຸສມາຣທ຺ໂຘຕິ ເມ ໂຫຕີຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ປຣິປຸຓ຺ໂຓຕິ ເອວໍ ເມ ໂຫຕິ. ຕິຏ຺ຐນ຺ຕນ຺ຕິ ນິພ຺ພານາຣມ຺ມເຓ ປວຕ຺ຕິວເສນ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕໍ. ຈວຕີຕິ ນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓໂຕ ອປຄຈ຺ຉຕິ. ເສສໂພຊ຺ຌງ຺ເຄສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ຣາຊມຫາມຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ຣຎ຺ໂຎ ມຫາອມຈ຺ຈສ຺ສ, ມຫຕິຍາ ວາ ໂຠຄມຕ຺ຕາຍ ໂຠຄປ຺ປມາເຓນ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ. ນານາຣຕ຺ຕານນ຺ຕິ ນານາຣງ຺ຄຣຕ຺ຕານໍ, ປູຣຓຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ, ນານາຣຕ຺ເຕຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸສ຺ສກຣຓ຺ຑໂກຕິ ທຸສ຺ສເປຬາ. ທຸສ຺ສຍຸຄນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຍຸຄລໍ. ປາຣຸປິຕຸນ຺ຕິ ອຈ຺ຉາເທຕຸໍ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ ເຖຣສ຺ສ ຜລໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ກຖິຕາ. ຍທາ ຫິ ເຖໂຣ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄໍ ສີສໍ ກຕ຺ວາ ຜລສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ຕທາ ອິຕເຣ ຕທນ຺ວຍາ ໂຫນ຺ຕິ. ຍທາ ຘມ຺ມວິຈຍາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ, ຕທາ ເສສາປິ ຕທນ຺ວຍາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຓ຺ຓວສີຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເຖໂຣ ອິມໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ກເຖສີຕິ.

ສຸຕ຺ຕນ຺ຕນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໒໑. ກຖໍ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ອິຕິ ເຈ ໂຫຕີຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄຕິ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄໍ ສີສໍ ກຕ຺ວາ ຜລສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອຎ຺ເຎສຸ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄສຸ ວິຊ຺ຊມາເນສຸ ເອວໍ ອຍໍ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ໂຫຕີຕິ ອິຕິ ເຈ ປວຕ຺ຕສ຺ສ ກຖໍ ໂສ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍາວຕາ ນິໂຣຘູປຏ຺ຐາຕີຕິ ຍຕ຺ຕເກນ ກາເລນ ນິໂຣໂຘ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ຍຕ຺ຕເກ ກາເລ ອາຣມ຺ມຓໂຕ ນິພ຺ພານໍ ອຸປຏ຺ຐາຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍາວຕາ ອຈ຺ຈີຕິ ຍຕ຺ຕເກນ ປຣິມາເຓນ ຊາລາ. ກຖໍ ອປ຺ປມາໂຓ ອິຕິ ເຈ ໂຫຕີຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄຕິ ນ ອປ຺ປມາເຓປິ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ວິຊ຺ຊມາເນ ເອວໍ ອຍໍ ອປ຺ປມາໂຓ ໂຫຕີຕິ ອິຕິ ເຈ ປວຕ຺ຕສ຺ສ ໂສ ອປ຺ປມາໂຓ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ກຖໍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປມາຓພທ຺ຘາຕິ ກິເລສາ ຈ ປຣິຍຸຏ຺ຐານາ ຈ ໂປໂນຠວິກສງ຺ຂາຣາ ຈ ປມາຓພທ຺ຘາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ‘‘ຣາໂຄປມາຓກຣໂຓ, ໂທໂສ ປມາຓກຣໂຓ, ໂມໂຫ ປມາຓກຣໂຓ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໕໙) ວຈນໂຕ ຣາຄາທໂຍ ຍສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ‘‘ອຍໍ ເອຕ຺ຕໂກ’’ຕິ ຕສ຺ສ ປມາຓກຣຓໂຕ ປມາຓໍ ນາມ. ຕສ຺ມິໍ ປມາເຓ ພທ຺ຘາ ປຏິພທ຺ຘາ ອາຍຕ຺ຕາຕິ ກິເລສາທໂຍ ປມາຓພທ຺ຘາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ກິເລສາຕິ ອນຸສຍຠູຕາ, ປຣິຍຸຏ຺ຐານາຕິ ສມຸທາຈາຣປ຺ປຕ຺ຕກິເລສາ. ສງ຺ຂາຣາ ໂປໂນຠວິກາຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຠວກຣຓໍ ປຸນຠໂວ, ປຸນຠໂວ ສີລເມເຕສນ຺ຕິ ໂປນຠວິກາ, ໂປນຠວິກາ ເອວ ໂປໂນຠວິກາ. ກຸສລາກຸສລກມ຺ມສງ຺ຂາຕາ ສງ຺ຂາຣາ. ອປ຺ປມາໂຓຕິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣສ຺ສ ປມາຓສ຺ສ ອຠາເວນ ອປ຺ປມາໂຓ. ມຄ຺ຄຜລານມ຺ປິ ອປ຺ປມາຓຕ຺ຕາ ຕໂຕ ວິເສສນຕ຺ຖໍ ອຈລຏ຺ເຐນ ອສງ຺ຂຕຏ຺ເຐນາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຠງ຺ຄາຠາວໂຕ ອຈໂລ, ປຈ຺ຈຍາຠາວໂຕ ອສງ຺ຂໂຕ. ໂຍ ຫິ ອຈໂລ ອສງ຺ຂໂຕ ຈ, ໂສ ອຕິວິຍ ປມາຓວິຣຫິໂຕ ໂຫຕິ.

ກຖໍ ສຸສມາຣທ຺ໂຘ ອິຕິ ເຈ ໂຫຕີຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄຕິ ອນນ຺ຕຣໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ວິສມາຕິ ສຍຎ຺ຈ ວິສມຕ຺ຕາ, ວິສມສ຺ສ ຈ ຠາວສ຺ສ ເຫຕຸຕ຺ຕາ ວິສມາ. ສມຘມ຺ໂມຕິ ສນ຺ຕຏ຺ເຐນ ປຓີຕຏ຺ເຐນ ສໂມ ຘມ຺ໂມ. ປມາຓາຠາວໂຕ ສນ຺ໂຕ. ‘‘ຍາວຕາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ສງ຺ຂຕາ ວາ ອສງ຺ຂຕາ ວາ, ວິຣາໂຄ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໓໔; ອິຕິວຸ. ໙໐) ວຈນໂຕ ສພ຺ພຘມ຺ມຸຕ຺ຕມຏ຺ເຐນ ປຓີໂຕ. ຕສ຺ມິໍ ສມຘມ຺ໂມຕິ ວຸຕ຺ເຕ ສຸສເມ ອາຣທ຺ໂຘ ສຸສມາຣທ຺ໂຘ. ອາວຊ຺ຊິຕຕ຺ຕາຕິ ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ປວຕ຺ຕກາລໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນຸປ຺ປາທາທິສງ຺ຂາເຕ ນິພ຺ພາເນ ມໂນທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນສ຺ສ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ປວຕ຺ຕຕິ. ອຸປ຺ປາທາທີນິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖານິ. ເສສໂພຊ຺ຌງ຺ຄມູລເກສຸປິ ວາເຣສຸ ເອເສວ ນໂຍ.

ໂພຊ຺ຌງ຺ຄກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.