໙. ທານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໘. ນວເມ ທານນ຺ຕິ ທາຕພ຺ພໍ, ສວຕ຺ຖຸກາ ວາ ເຈຕນາ ທານໍ, ສມ຺ປຕ຺ຕິປຣິຈ຺ຈາຄສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ອາມິສທານນ຺ຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຈ຺ຈຍາ ເທຍ຺ຍຠາວວເສນ ອາມິສທານໍ ນາມ. ເຕ ຫິ ຕຓ຺ຫາທີຫິ ອາມສິຕພ຺ພໂຕ ອາມິສນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ເຕສໍ ວາ ປຣິຈ຺ຈາຄເຈຕນາ ອາມິສທານໍ. ຘມ຺ມທານນ຺ຕິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ‘‘ອິເມ ຘມ຺ມາ ກຸສລາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ສາວຊ຺ຊາ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ອນວຊ຺ຊາ, ອິເມ ວິຎ຺ຎຸຄຣຫິຕາ, ອິເມ ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ຖາ; ອິເມ ສມຕ຺ຕາ ສມາທິນ຺ນາ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ອິເມ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ ກຸສລາກຸສລກມ຺ມປເຖ ວິຠຊນ຺ໂຕ ກມ຺ມກມ຺ມວິປາເກ ອິຘໂລກປຣໂລເກ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ວິຍ ປາກຏໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ ນິວຕ຺ຕາເປນ຺ໂຕ, ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐາເປນ຺ໂຕ, ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ອິທໍ ຘມ຺ມທານໍ. ໂຍ ປນ ‘‘ອິເມ ຘມ຺ມາ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ, ອິເມ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ, ອິເມ ປຫາຕພ຺ພາ, ອິເມ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພາ, ອິເມ ຠາເວຕພ຺ພາ’’ຕິ ສຈ຺ຈານິ ວິຠາເວນ຺ໂຕ ອມຕາຘິຄມາຍ ປຏິປຕ຺ຕິຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ອິທໍ ສິຂາປ຺ປຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມທານໍ ນາມ. ເອຕທຄ຺ຄນ຺ຕິ ເອຕໍ ອຄ຺ຄໍ. ຍທິທນ຺ຕິ ຍໍ ອິທໍ ຘມ຺ມທານໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ເອຕໍ ອິເມສຸ ທ຺ວີສຸ ທາເນສຸ ອຄ຺ຄໍ ເສຏ຺ຐໍ ອຸຕ຺ຕມໍ. ວິວຏ຺ຏຄາມິຘມ຺ມທານຎ຺ຫິ ນິສ຺ສາຍ ສພ຺ພານຕ຺ຖໂຕ ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ, ສກລໍ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໍ ອຕິກ຺ກມຕິ. ໂລກິຍໍ ປນ ຘມ຺ມທານໍ ສພ຺ເພສໍ ທານານໍ ນິທານໍ ສພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕີນໍ ມູລໍ. ເຕນາຫ –

‘‘ສພ຺ພທານໍ ຘມ຺ມທານໍ ຊິນາຕິ, ສພ຺ພຣສໍ ຘມ຺ມຣໂສ ຊິນາຕິ;

ສພ຺ພຣຕິໍ ຘມ຺ມຣຕີ ຊິນາຕິ, ຕຓ຺ຫກ຺ຂໂຍ ສພ຺ພທຸກ຺ຂໍ ຊິນາຕີ’’ຕິ. (ຘ. ປ. ໓໕໔) –

ອຠຍທານເມຕ຺ຖ ຘມ຺ມທາເນເນວ ສງ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ສາຘາຣຓໂຠຄິຕາຘິປ຺ປາເຍນ ອຕ຺ຕນາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ ຈຕຸປຈ຺ຈຍໂຕ ສຍເມວ ອຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ປເຣສໍ ສໍວິຠຊນໍ ອາມິສສໍວິຠາໂຄ. ສາຘາຣຓໂຠຄິຕາຘິປ຺ປາເຍເນວ ອຕ຺ຕນາ ວິທິຕສ຺ສ ອຘິຄຕສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ໂກ ອຫຸຕ຺ວາ ປເຣສໍ ອຸປເທໂສ ຘມ຺ມສໍວິຠາໂຄ. ຈຕູຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ຈຕູຫິ ຈ ສງ຺ຄຫວຕ຺ຖູຫິ ປເຣສໍ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນໍ ອນຸກມ຺ປນໍ ອາມິສານຸຄ຺ຄໂຫ. ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຘມ຺ເມນ ປເຣສໍ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນໍ ອນຸກມ຺ປນໍ ຘມ຺ມານຸຄ຺ຄໂຫ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ຄາຖາສຸ ຍມາຫຸ ທານໍ ປຣມນ຺ຕິ ຍໍ ທານໍ ຈິຕ຺ຕເຂຕ຺ຕເທຍ຺ຍຘມ຺ມານໍ ອຸຬາຣຠາເວນ ປຣມໍ ອຸຕ຺ຕມໍ, ໂຠຄສມ຺ປຕ຺ຕິອາທີນໍ ວາ ປູຣຓໂຕ ຜລນໂຕ, ປຣສ຺ສ ວາ ໂລຠມຈ຺ຉຣິຍາທິກສ຺ສ ປຏິປກ຺ຂສ຺ສ ມທ຺ທນໂຕ ຫິໍສນໂຕ ‘‘ປຣມ’’ນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕ ອາຫຸ. ອນຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ຍໍ ທານໍ ເຈຕນາທິສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສາຕິສຍປວຕ຺ຕິຍາ ອຄ຺ຄຠາເວນ ອຄ຺ຄວິປາກຕ຺ຕາ ຈ ອຸຕ຺ຕຣຣຫິຕໍ ອນຸຕ຺ຕຣຠາວສາຘນໍ ຈາຕິ ອາຫຸ. ຍໍ ສໍວິຠາຄນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ‘‘ປຣມໍ ອນຸຕ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິ ປທທ຺ວຍໍ ອາເນຕ຺ວາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ອວຓ຺ຓຍີຕິ ກິຕ຺ຕຍິ, ‘‘ໂຠຊນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທທມາໂນ ທາຍໂກ ປຏິຄ຺ຄາຫການໍ ປຎ຺ຈ ຐານານິ ເທຕີ’’ຕິອາທິນາ (ອ. ນິ. ໕.໓໗), ‘‘ເອວໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ຊາເນຍ຺ຍຸໍ ທານສໍວິຠາຄສ຺ສ ວິປາກ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ອິຕິວຸ. ໒໖) ຈ ປສໍສຍິ. ຍຖາ ປນ ທານໍ ສໍວິຠາໂຄ ຈ ປຣມໍ ອນຸຕ຺ຕຣຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອຄ຺ຄມ຺ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອຄ຺ຄມ຺ຫີຕິ ສີລາທິຄຸຓວິເສສໂຍເຄນ ເສຏ຺ເຐ ອນຸຕ຺ຕເຣ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ເຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ ອຣິຍສງ຺ເຆ ຈ. ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕຕິ ກມ຺ມຜລສທ຺ຘາຍ ຣຕນຕ຺ຕຍສທ຺ຘາຍ ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທນ຺ໂຕ ໂອກປ຺ເປນ຺ໂຕ. ຈິຕ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຫິ ເຂຕ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈ ປຣິຕ຺ເຕປິ ເທຍ຺ຍຘມ຺ເມ ທານໍ ມຫານຸຠາວໍ ໂຫຕິ ມຫາຊຸຕິກໍ ມຫາວິປ຺ຜາຣໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ນຕ຺ຖິ ຈິຕ຺ເຕ ປສນ຺ນມ຺ຫິ, ອປ຺ປກາ ນາມ ທກ຺ຂິຓາ;

ຕຖາຄເຕ ວາ ສມ຺ພຸທ຺ເຘ, ອຖ ວາ ຕສ຺ສ ສາວເກ’’ຕິ. (ວິ. ວ. ໘໐໔; ເນຕ຺ຕິ. ໙໕);

ວິຎ຺ຎູຕິ ສປ຺ປຎ຺ໂຎ. ປຊານນ຺ຕິ ສມ຺ມເທວ ທານຜລໍ ທານານິສໍສໍ ປຊານນ຺ໂຕ. ໂກ ນ ຍເຊຖ ກາເລຕິ ຍຸຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕກາເລ ໂກ ນາມ ທານໍ ນ ທເທຍ຺ຍ? ສທ຺ຘາ, ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມ, ປຏິຄ຺ຄາຫກາຕິ ອິເມສໍ ຕິຓ຺ຓໍ ສມ຺ມຸຂິຠູຕກາເລເຍວ ຫິ ທານໍ ສມ຺ຠວຕິ, ນ ອຎ຺ຎຖາ, ປຏິຄ຺ຄາຫການໍ ວາ ທາຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕກາເລ.

ເອວໍ ປຐມຄາຖາຍ ອາມິສທານສໍວິຠາຄານຸຄ຺ຄເຫ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຘມ຺ມທານສໍວິຠາຄານຸຄ຺ຄເຫ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເຍ ເຈວ ຠາສນ຺ຕີ’’ຕິ ທຸຕິຍຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຸຠຍນ຺ຕິ ‘‘ຠາສນ຺ຕິ ສຸຓນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ ເທສກາ ປຏິຄ຺ຄາຫກາຕິ ອຸຠຍໍ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ເຍ ສຸຄຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສເນ ສທ຺ຘມ຺ເມ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ວິມຸຕ຺ຕາຍຕນສີເສ ຐຕ຺ວາ ເທເສນ຺ຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ ຈ, ເຕສໍ ເທສກປຏິຄ຺ຄາຫການໍ ໂສ ຘມ຺ມທານຘມ຺ມສໍວິຠາຄຘມ຺ມານຸຄ຺ຄຫສງ຺ຂາໂຕ ອຕ຺ໂຖ. ປຣມຕ຺ຖສາຘນໂຕ ປຣໂມ. ຕຓ຺ຫາສໍກິເລສາທິສພ຺ພສໍກິເລສມລວິໂສຘເນນ ວິສຸຊ຺ຌຕິ. ກີທິສານໍ? ເຍ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ສຸຄຕສ຺ສ ສາສເນ. ເຍ ຈ –

‘‘ສພ຺ພປາປສ຺ສ ອກຣຓໍ, ກຸສລສ຺ສ ອຸປສມ຺ປທາ;

ສຈິຕ຺ຕປຣິໂຍທປນໍ, ເອຕໍ ພຸທ຺ຘານ ສາສນ’’ນ຺ຕິ. (ທີ. ນິ. ໒.໙໐; ຘ. ປ. ໑໘໓) –

ສງ຺ເຂປໂຕ ເອວໍ ປກາສິເຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສເນ ໂອວາເທ ອນຸສິຏ຺ຐິຍໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ອຘິສີລສິກ຺ຂາທໂຍ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ສມ຺ປາເທນ຺ຕິ. ເຕສໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ອຣຫຕ຺ຕຜລວິສຸທ຺ຘິຍາ ອຕິວິຍ ໂວທາຍຕີຕິ.

ນວມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.