໓. ສງ຺ຆາຏິກຓ຺ຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໒. ຕຕິເຍ ສງ຺ຆາຏິກຓ຺ເຓຕິ ຈີວຣໂກຏິຍໍ. ຄເຫຕ຺ວາຕິ ປຣາມສິຕ຺ວາ. ອນຸພນ຺ໂຘ ອສ຺ສາຕິ ອນຸຄໂຕ ຠເວຍ຺ຍ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຕໂນ ຫຕ຺ເຖນ ມຍາ ປາຣຸຕສ຺ສ ສຸຄຕມຫາຈີວຣສ຺ສ ກຓ຺ເຓ ປຣາມສນ຺ໂຕ ວິຍ ມໍ ອນຸຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເອວໍ ມຍ຺ຫໍ ອາສນ຺ນຕໂຣ ຫຸຕ຺ວາ ວິຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ. ປາເທ ປາທໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ໂຕຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ມມ ປາເທ ປາທໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ປາທຸທ຺ຘາຣຓານນ຺ຕຣໍ ອຕ຺ຕໂນ ປາທໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ. ອຸຠເຍນາປິ ‘‘ຐານຄມນາທີສຸ ອວິຊຫນ຺ໂຕ ສພ຺ພກາລໍ ມຍ຺ຫໍ ສມີເປ ເອວ ວິຫເຣຍ຺ຍ ເຈປີ’’ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ໂສ ອາຣກາວ ມຍ຺ຫໍ, ອຫຎ຺ຈ ຕສ຺ສາຕິ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ມຍາ ວຸຕ຺ຕໍ ປຏິປທໍ ອປູເຣນ຺ໂຕ ມມ ທູເຣເຍວ, ອຫຎ຺ຈ ຕສ຺ສ ທູເຣເຍວ. ເອເຕນ ມໍສຈກ຺ຂຸນາ ຕຖາຄຕທສ຺ສນໍ ຣູປກາຍສໂມຘານຎ຺ຈ ອກາຣຓໍ, ຎາຓຈກ຺ຂຸນາວ ທສ຺ສນໍ ຘມ຺ມກາຍສໂມຘານເມວ ຈ ປມາຓນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ຘມ຺ມຎ຺ຫິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນ ປສ຺ສຕິ, ຘມ຺ມໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ນ ມໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ໂມ ນາມ ນວວິໂຘ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ໂມ. ໂສ ຈ ອຠິຊ຺ຌາທີຫິ ທູສິຕຈິຕ຺ເຕນ ນ ສກ຺ກາ ປສ຺ສິຕຸໍ, ຕສ຺ມາ ຘມ຺ມສ຺ສ ອທສ຺ສນໂຕ ຘມ຺ມກາຍຎ຺ຈ ນ ປສ຺ສຕີຕິ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ກິໍ ເຕ, ວກ຺ກລິ, ອິມິນາ ປູຕິກາເຍນ ທິຏ຺ເຐນ? ໂຍ ໂຂ, ວກ຺ກລິ, ຘມ຺ມໍ ປສ຺ສຕິ ໂສ ມໍ ປສ຺ສຕິ; ໂຍ ມໍ ປສ຺ສຕິ, ໂສ ຘມ຺ມໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໘໗).

‘‘ຘມ຺ມຠູໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຠູໂຕ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໒໐໓; ປຏິ. ມ. ໓.໕) ຈ.

‘‘ຘມ຺ມກາໂຍ ອິຕິປິ, ພ຺ຣຫ຺ມກາໂຍ ອິຕິປີ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໓.໑໑໘) ຈ ອາທິ.

ໂຍຊນສເຕຕິ ໂຍຊນສເຕ ປເທເສ, ໂຍຊນສຕມຕ຺ຖເກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕວິປຣິຍາເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຣິຍມຄ຺ຄາຘິຄມວເສນ ຈສ຺ສ ອນຠິຊ຺ຌາລຸອາທິຠາໂວ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ຄາຖາສຸ ມຫິຈ຺ໂຉຕິ ກາເມສຸ ຕິພ຺ພສາຣາຄຕາຍ ມຫາອິຈ຺ໂຉ. ວິຆາຕວາຕິ ປທຸຏ຺ຐມນສງ຺ກປ຺ປຕາຍ ສຕ຺ເຕສຸ ອາຆາຕວເສນ ມຫິຈ຺ຉຕາຍ ອິຈ຺ຉິຕາລາເຠນ ຈ ວິຆາຕວາ. ເອຊານຸໂຄຕິ ເອຊາສງ຺ຂາຕາຍ ຕຓ຺ຫາຍ ທາໂສ ວິຍ ຫຸຕ຺ວາ ຕໍ ອນຸຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ. ຣາຄາທິກິເລສປຣິຬາຫາຠິຠເວນ ອນິພ຺ພຸໂຕ. ຣູປາທິວິສຍານໍ ອຠິກງ຺ຂເນນ ຄິທ຺ໂຘ. ປສ຺ສ ຍາວຎ຺ຈ ອາຣກາຕິ ອເນຊສ຺ສ ນິພ຺ພຸຕສ຺ສ ວີຕເຄຘສ຺ສ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ໂອກາສວເສນ ສມີເປປິ ສມາໂນ ມຫິຈ຺ໂຉ ວິຆາຕວາ ເອຊານຸໂຄ ອນິພ຺ພຸໂຕ ຄິທ຺ໂຘ ພາລປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຘມ຺ມສຠາວໂຕ ຍຕ຺ຕກໍ ທູເຣ, ຕສ຺ສ ໂສ ທູຣຠາໂວ ປສ຺ສ, ວຕ຺ຕຸມ຺ປິ ນ ສຸກຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ນຠຎ຺ຈ ທູເຣ ປຖວີ ຈ ທູເຣ,

ປາຣໍ ສມຸທ຺ທສ຺ສ ຕຖາຫຸ ທູເຣ;

ຕໂຕ ຫເວ ທູຣຕຣໍ ວທນ຺ຕິ,

ສຕຎ຺ຈ ຘມ຺ໂມ ອສຕຎ຺ຈ ຣາຊາ’’ຕິ. (ອ. ນິ. ໔.໔໗; ຊາ. ໒.໒໑.໔໑໔);

ຘມ຺ມມຠິຎ຺ຎາຍາຕິ ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ມໍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ອຎ຺ຎາຍ ຎາຕຕີຣຓປຣິຎ຺ຎາຫິ ຍຖາຣຫໍ ປຸພ຺ພຠາເຄ ຊານິຕ຺ວາ. ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍາຕິ ຕເມວ ຘມ຺ມໍ ອປຣຠາເຄ ມຄ຺ຄຎາເຓນ ປຣິຎ຺ຎາທິວເສນ ຍຖາມຣິຍາທໍ ຊານິຕ຺ວາ. ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ປຏິເວຘພາຫຸສຈ຺ເຈນ ປຓ຺ຑິໂຕ. ຣຫໂທວ ນິວາເຕ ຈາຕິ ນິວາຕຏ຺ຐາເນ ຣຫໂທ ວິຍ ອເນໂຊ ກິເລສຈລນຣຫິໂຕ ອຸປສມ຺ມຕິ, ຍຖາ ໂສ ຣຫໂທ ນິວາຕຏ຺ຐາເນ ວາເຕນ ອນພ຺ຠາຫໂຕ ສນ຺ນິສິນ຺ໂນວ ໂຫຕິ, ເອວໍ ອຍມ຺ປິ ສພ຺ພຖາປິ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘກິເລໂສ ກິເລສຈລນຣຫິໂຕ ອຣຫຕ຺ຕຜລສມາຘິນາ ວູປສມ຺ມຕິ, ສພ຺ພກາລໍ ອຸປສນ຺ຕສຠາໂວວ ໂຫຕິ. ອເນໂຊຕິ ໂສ ເອວໍ ອເນຊາທິສຠາໂວ ອຣຫາ ອເນຊາທິສຠາວສ຺ສ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ໂອກາສໂຕ ທູເຣປິ ສມາໂນ ຘມ຺ມສຠາວໂຕ ອທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ເອວາຕິ.

ຕຕິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.