໔. ອຄ຺ຄິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໓. ຈຕຸຕ຺ເຖ ອນຸທຫນຏ຺ເຐນ ອຄ຺ຄິ, ຣາໂຄ ເອວ ອຄ຺ຄິ ຣາຄຄ຺ຄິ. ຣາໂຄ ຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາໂນ ສຕ຺ເຕ ອນຸທຫຕິ ຌາເປຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຄ຺ຄີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິຕເຣສຸປິ ທ຺ວີສຸ ເອເສວ ນໂຍ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ອຄ຺ຄິ ຍເທວ ອິນ຺ຘນໍ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ນິທຫຕິ, ມຫາປຣິຬາໂຫ ຈ ໂຫຕິ, ເອວມິເມປິ ຣາຄາທໂຍ ຍສ຺ມິໍ ສນ຺ຕາເນ ສຍໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ຕໍ ນິທຫນ຺ຕິ, ມຫາປຣິຬາຫາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ ທຸນ຺ນິພ຺ພາປຍາ. ເຕສຸ ຣາຄປຣິຬາເຫນ ສນ຺ຕຕ຺ຕຫທຍານໍ ອິຈ຺ຉິຕາລາຠທຸກ຺ເຂນ ມຣຓປ຺ປຕ຺ຕານໍ ສຕ຺ຕານໍ ປມາຓໍ ນຕ຺ຖິ. ອຍໍ ຕາວ ຣາຄສ຺ສ ອນຸທຫນຕາ. ໂທສສ຺ສ ປນ ອນຸທຫນຕາຍ ວິເສສໂຕ ມໂນປໂທສິກາ ເທວາ, ໂມຫສ຺ສ ອນຸທຫນຕາຍ ຂິຑ຺ຑາປໂທສິກາ ເທວາ ຈ ນິທສ຺ສນໍ. ໂມຫວເສນ ຫິ ເຕສໍ ສຕິສມ຺ໂມໂສ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຂິຑ຺ຑາວເສນ ອາຫາຣເວລໍ ອຕິວຕ຺ເຕນ຺ຕາ ກາລໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ອຍໍ ຕາວ ຣາຄາທີນໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິໂກ ອນຸທຫນຠາໂວ. ສມ຺ປຣາຍິໂກ ປນ ນິຣຍາທີສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕາປນວເສນ ໂຆຣຕໂຣ ທຸຣຘິວາໂສ ຈ. ອຍຎ຺ຈ ອຕ຺ໂຖ ອາທິຕ຺ຕປຣິຍາເຍນ ວິຠາເວຕພ຺ໂພ.

ຄາຖາສຸ ກາເມສຸ ມຸຈ຺ຉິເຕຕິ ວຕ຺ຖຸກາເມສຸ ປາຕພ຺ຍຕາວເສນ ມຸຈ຺ຉໍ ພາລ຺ຍໍ ປມາທໍ ມິຈ຺ຉາຈາຣໍ ອາປນ຺ເນ. ພ຺ຍາປນ຺ເນຕິ ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ເຕ ທຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ນເຣ ປາຓາຕິປາຕິໂນຕິ ອິທໍ ໂທສຄ຺ຄິສ຺ສ. ອຣິຍຘມ຺ເມ ອໂກວິເທຕິ ເຍ ຂນ຺ຘາຍຕນາທີສຸ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ອຸຄ຺ຄຫປຣິປຸຈ຺ຉາຍ ມນສິກາຣຣຫິຕາ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ອກຸສລາ, ເຕ ສມ຺ໂມເຫນ ອຠິຠູຕາ ວິເສເສນ ສມ຺ມູຬ຺ຫາ ນາມາຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ເອເຕ ອຄ຺ຄີ ອຊານນ຺ຕາຕິ ‘‘ເອເຕ ຣາຄຄ຺ຄິອາທໂຍ ອິຘ ເຈວ ສມ຺ປຣາເຍ ຈ ອນຸທຫນ຺ຕີ’’ຕິ ອຊານນ຺ຕາ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມຍວເສນ ປຫານາຠິສມຍວເສນ ຈ ອປ຺ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ຕາ. ສກ຺ກາຍາຠິຣຕາຕິ ສກ຺ກາເຍ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘປຎ຺ຈເກ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິມານນນ຺ທນາຠິຣຕາ. ວຑ຺ຒຍນ຺ຕີຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊເນນ ວຑ຺ຒຍນ຺ຕິ ອາຈິນນ຺ຕິ. ນິຣຍນ຺ຕິ ອຏ຺ຐວິຘໍ ມຫານິຣຍໍ, ໂສຬສວິຘໍ ອຸສ຺ສທນິຣຍນ຺ຕິ ສພ຺ພມ຺ປິ ນິຣຍໍ. ຕິຣຈ຺ຉານຎ຺ຈ ໂຍນິໂຍຕິ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິໂຍ ຈ. ອສຸຣນ຺ຕິ ອສຸຣກາຍໍ ເປຕ຺ຕິວິສຍຎ຺ຈ ວຑ຺ຒຍນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຣາຄຄ຺ຄິອາທີນໍ ອິຘ ເຈວ ສມ຺ປຣາເຍ ຈ ອນຸທຫນຠາວທສ຺ສນມຸເຂນ ວຏ຺ຏໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ເນສໍ ນິພ຺ພາປເນນ ວິວຏ຺ຏໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເຍ ຈ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຍຸຕ຺ຕາຕິ ຠາວນານຸໂຍຄວເສນ ຍຸຕ຺ຕາ. ກຕ຺ຖ? ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສາສເນ. ເຕນ ອຎ຺ຎສາສເນ ຣາຄຄ຺ຄິອາທີນໍ ນິພ຺ພາປນາຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕຖາ ຫິ ອນຎ຺ຎສາຘາຣຓໍ ເຕສໍ ນິພ຺ພາປນວິຘິໍ ອສຸຠກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ສງ຺ເຂເປເນວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ –

‘‘ເຕ ນິພ຺ພາເປນ຺ຕິ ຣາຄຄ຺ຄິໍ, ນິຈ຺ຈໍ ອສຸຠສຎ຺ຎິໂນ;

ໂທສຄ຺ຄິໍ ປນ ເມຕ຺ຕາຍ, ນິພ຺ພາເປນ຺ຕິ ນຣຸຕ຺ຕມາ;

ໂມຫຄ຺ຄິໍ ປນ ປຎ຺ຎາຍ, ຍາຍໍ ນິພ຺ເພຘຄາມິນີ’’ຕິ. –

ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ອສຸຠສຎ຺ຎິໂນຕິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣວເສນ ເຈວ ອຸທ຺ຘຸມາຕກາທິວເສນ ຈ ອສຸຠຠາວນານຸໂຍເຄນ ອສຸຠສຎ຺ຎິໂນ. ເມຕ຺ຕາຍາຕິ ‘‘ໂສ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໓.໖໔, ໖໖) ວຸຕ຺ຕາຍ ເມຕ຺ຕາຠາວນາຍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອສຸຠຊ຺ຌານຎ຺ຈ ປາທກໍ ກຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ຣາຄຄ຺ຄິໂທສຄ຺ຄີນໍ ນິພ຺ພາປນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປຎ຺ຎາຍາຕິ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາສຫິຕາຍ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ. ເຕເນວາຫ ‘‘ຍາຍໍ ນິພ຺ເພຘຄາມິນີ’’ຕິ. ສາ ຫິ ກິເລສກ຺ຂນ຺ຘໍ ວິນິວິຊ຺ຌນ຺ຕີ ຄຈ຺ຉຕິ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ນິພ຺ເພຘຄາມິນີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອເສສໍ ປຣິນິພ຺ພນ຺ຕີຕິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ອເສສໍ ຣາຄຄ຺ຄິອາທິໍ ນິພ຺ພາເປຕ຺ວາ ສອຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ຐິຕາ ປຎ຺ຎາເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ນິປກາ ປຸພ຺ເພວ ສມ຺ມປ຺ປຘາເນນ ສພ຺ພໂສ ໂກສຊ຺ຊສ຺ສ ສຸປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ ຜລສມາປຕ຺ຕິສມາປຊ຺ຊເນນ ອກິລາສຸຠາເວນ ຈ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວມຕນ຺ທິຕາ ຈຣິມກຈິຕ຺ຕນິໂຣເຘນ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ອເສສໍ ປຣິນິພ຺ພນ຺ຕິ. ຕໂຕ ຈ ອເສສໍ ນິສ຺ເສສໍ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໍ ອຈ຺ຈຄຸໍ ອຕິກ຺ກມໍສຸ.

ເອວໍ ເຍ ຣາຄຄ຺ຄິອາທິເກ ນິພ຺ພາເປນ຺ຕິ, ເຕສໍ ອນຸປາທິເສສນິພ຺ພາເນນ ນິພ຺ພຸຕິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ປຏິວິທ຺ຘຄຸເຓຫິ ໂຖເມນ຺ໂຕ ໂອສານຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຣິຍທ຺ທສາຕິ ອຣິເຍຫິ ພຸທ຺ຘາທີຫິ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ ກິເລເສຫິ ວາ ອາຣກຕ຺ຕາ ອຣິຍໍ ນິພ຺ພານໍ, ອຣິຍໍ ຈຕຸສຈ຺ຈເມວ ວາ ທິຏ຺ຐວນ຺ໂຕຕິ ອຣິຍທ຺ທສາ. ເວທສ຺ສ ມຄ຺ຄຎາຓສ຺ສ, ເຕນ ວາ ເວເທນ ສໍສາຣສ຺ສ ປຣິໂຍສານໍ ຄຕາຕິ ເວທຄຸໂນ. ສມ຺ມທຎ຺ຎາຍາຕິ ສມ຺ມເທວ ສພ຺ພໍ ອາຊານິຕພ຺ພໍ ກຸສລາທິໍ ຂນ຺ຘາທິຎ຺ຈ ຊານິຕ຺ວາ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ຈຕຸຕ຺ຖສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.