໒. ສກ຺ກາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໑. ທຸຕິເຍ ສກ຺ກາເຣນາຕິ ສກ຺ກາເຣນ ເຫຕຸຠູເຕນ, ອຖ ວາ ສກ຺ກາເຣນາຕິ ສກ຺ກາຣເຫຕຸນາ, ສກ຺ກາຣເຫຕຸເກນ ວາ. ສກ຺ກາຣຎ຺ຫິ ນິສ຺ສາຍ ອິເຘກຈ຺ເຈ ປຸຄ຺ຄລາ ປາປິຈ຺ຉາ ອິຈ຺ຉາປກຕາ ອິຈ຺ຉາຈາເຣ ຐຕ຺ວາ ‘‘ສກ຺ກາຣໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສ຺ສາມາ’’ຕິ ອເນກວິຫິຕໍ ອເນສນໍ ອປ຺ປຕິຣູປໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອິໂຕ ຈຸຕາ ອປາເຍສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ອປເຣ ຍຖາສກ຺ກາຣໍ ລຠິຕ຺ວາ ຕນ຺ນິມິຕ຺ຕໍ ມານມທມຈ຺ຉຣິຍາທິວເສນ ປມາທໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອິໂຕ ຈຸຕາ ອປາເຍສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ສກ຺ກາເຣນ ອຠິຠູຕາ ປຣິຍາທິນ຺ນຈິຕ຺ຕາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຠິຠູຕາຕິ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຏາ. ປຣິຍາທິນ຺ນຈິຕ຺ຕາຕິ ເຂປິຕຈິຕ຺ຕາ, ອິຈ຺ຉາຈາເຣນ ມານມທາທິນາ ຈ ຂຍໍ ປາປິຕກຸສລຈິຕ຺ຕາ. ອຖ ວາ ປຣິຍາທິນ຺ນຈິຕ຺ຕາຕິ ປຣິໂຕ ອາທິນ຺ນຈິຕ຺ຕາ, ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນ ອກຸສລໂກຏ຺ຐາເສນ ຍຖາ ກຸສລຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິວາໂຣ ນ ໂຫຕິ, ເອວໍ ສມນ຺ຕໂຕ ຄຫິຕຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສກ຺ກາເຣນາຕິ ຫີເຬຕ຺ວາ ປຣິຠວິຕ຺ວາ ປເຣຫິ ອຕ຺ຕນິ ປວຕ຺ຕິເຕນ ອສກ຺ກາເຣນ ເຫຕຸນາ, ອສກ຺ກາຣເຫຕຸເກນ ວາ ມານາທິນາ. ສກ຺ກາເຣນ ຈ ອສກ຺ກາເຣນ ຈາຕິ ເກຫິຈິ ປວຕ຺ຕິເຕນ ສກ຺ກາເຣນ ເກຫິຈິ ປວຕ຺ຕິເຕນ ອສກ຺ກາເຣນ ຈ. ເຍ ຫິ ເກຫິຈິ ປຐມໍ ສກ຺ກຕາ ຫຸຕ຺ວາ ເຕຫິເຍວ ອສາຣຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ອສກ຺ກຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕາທິເສ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສກ຺ກາເຣນ ຈ ອສກ຺ກາເຣນ ຈາ’’ຕິ.

ເອຕ຺ຖ ສກ຺ກາເຣນ ອຠິຠູຕາ ເທວທຕ຺ຕາທໂຍ ນິທສ຺ເສຕພ຺ພາ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ຜລໍ ເວ ກທລິໍ ຫນ຺ຕິ, ຜລໍ ເວຬຸໍ ຜລໍ ນຬໍ;

ສກ຺ກາໂຣ ກາປຸຣິສໍ ຫນ຺ຕິ, ຄພ຺ໂຠ ອສ຺ສຕຣິໍ ຍຖາ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໓; ອ. ນິ. ໔.໖໘; ຈູຬວ. ໓໓໕);

ສາຘູນໍ ອຸປຣິ ກເຕນ ອສກ຺ກາເຣນ ອຠິຠູຕາ ທຓ຺ຑກີຣາຊກາລິງ຺ຄຣາຊມຊ຺ຌຣາຊາທໂຍ ນິທສ຺ເສຕພ຺ພາ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ກິສຎ຺ຫິ ວຈ຺ຉໍ ອວກິຣິຍ ທຓ຺ຑກີ,

ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູໂລ ສຊໂນ ສຣຏ຺ໂຐ;

ກຸກ຺ກຸຬນາເມ ນິຣຍມ຺ຫິ ປຈ຺ຈຕິ,

ຕສ຺ສ ຜຸລິງ຺ຄານິ ປຕນ຺ຕິ ກາເຍ.

‘‘ໂຍ ສຎ຺ຎເຕ ປພ຺ພຊິເຕ ອວຎ຺ຈຍິ,

ຘມ຺ມໍ ຠຓນ຺ເຕ ສມເຓ ອທູສເກ;

ຕໍ ນາຬິເກຣໍ ສຸນຂາ ປຣຕ຺ຖ,

ສງ຺ຄມ຺ມ ຂາທນ຺ຕິ ວິຜນ຺ທມານໍ’’. (ຊາ. ໒.໑໗.໗໐-໗໑);

‘‘ອຸປຫຈ຺ຈ ມນໍ ມຊ຺ໂຌ, ມາຕງ຺ຄສ຺ມິໍ ຍສສ຺ສິເນ;

ສປາຣິສຊ຺ໂຊ ອຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ, ມຊ຺ຌາຣຎ຺ຎໍ ຕທາ ອຫູ’’ຕິ. (ຊາ. ໒.໑໙.໙໖);

ສກ຺ກາເຣນ ຈ ອສກ຺ກາເຣນ ຈ ອຠິຠູຕາ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ນາຏປຸຕ຺ຕາທໂຍ ນິທສ຺ເສຕພ຺ພາ.

ຄາຖາສຸ ອຸຠຍນ຺ຕິ ອຸຠເຍນ ສກ຺ກາເຣນ ຈ ອສກ຺ກາເຣນ ຈ. ສມາຘິ ນ ວິກມ຺ປຕີຕິ ນ ຈລຕິ, ເອກຄ຺ຄຠາເວນ ຕິຏ຺ຐຕິ. ກສ຺ສ ປນ ນ ຈລຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອປ຺ປມາທວິຫາຣິໂນ’’ຕິ. ໂຍ ປມາທກຣຘມ຺ມານໍ ຣາຄາທີນໍ ສຸຏ຺ຐຸ ປຫີນຕ຺ຕາ ອປ຺ປມາທວິຫາຣີ ອຣຫາ, ຕສ຺ສ. ໂສ ຫິ ໂລກຘມ຺ເມຫິ ນ ວິກມ຺ປຕິ. ສຸຂຸມທິຏ຺ຐິວິປສ຺ສກນ຺ຕິ ຜລສມາປຕ຺ຕິອຕ຺ຖໍ ສຸຂຸມາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ປຎ຺ຎາຍ ອຠິຓ຺ຫໍ ປວຕ຺ຕວິປສ຺ສນຕ຺ຕາ ສຸຂຸມທິຏ຺ຐິວິປສ຺ສກໍ. ອຸປາທານກ຺ຂຍາຣາມນ຺ຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຸປາທານານໍ ຂຍໍ ປຣິໂຍສານຠູຕໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ ອາຣມິຕພ຺ພໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ອຸປາທານກ຺ຂຍາຣາມໍ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ທຸຕິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.