໑໐. ເທວທຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໙. ທສເມ ຕີຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສທ຺ຘມ຺ເມຫິ ອຠິຠູໂຕຕິ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ເທວທຕ຺ເຕ ຫິ ອວີຈິມຫານິຣຍໍ ປວິຏ຺ເຐ ເທວທຕ຺ຕປກ຺ຂິຍາ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ຈ ‘‘ສມເຓນ ໂຄຕເມນ ອຠິສປິໂຕ ເທວທຕ຺ໂຕ ປຖວິໍ ປວິຏ຺ໂຐ’’ຕິ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂິໍສຸ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ສາສເນ ອນຠິປ຺ປສນ຺ນາ ມນຸສ຺ສາ ‘‘ສິຍາ ນຸ ໂຂ ເອຕເທວໍ, ຍຖາ ອິເມ ຠຓນ຺ຕີ’’ຕິ ອາສງ຺ກໍ ອຸປ຺ປາເທສຸໍ. ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອຖ ຠຄວາ ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕາ ກສ຺ສຈິ ອຠິສປໍ ເທນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ເທວທຕ຺ໂຕ ມຍາ ອຠິສປິໂຕ, ອຕ຺ຕໂນ ກມ຺ເມເນວ ນິຣຍໍ ປວິຏ຺ໂຐ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕສໍ ມິຈ຺ຉາຄາຫໍ ປຏິເສເຘນ຺ໂຕ ອິມາຍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ອສທ຺ຘມ຺ເມຫີຕິ ອສຕໍ ຘມ຺ເມຫິ, ອສນ຺ເຕຫິ ວາ ຘມ຺ເມຫິ. ອເຕກິຈ຺ໂຉຕິ ພຸທ຺ເຘຫິປິ ອນິວຕ຺ຕນີຍຕ຺ຕາ ອວີຈິນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ຕິກິຈ຺ຉາຠາວໂຕ ອເຕກິຈ຺ໂຉ, ອຕິກິຈ຺ຉນີໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສນ຺ຕຄຸຓສມ຺ຠາວນາຘິປ຺ປາເຍນ ປວຕ຺ຕາ ປາປາ ອິຈ຺ຉາ ເອຕສ຺ສາຕິ ປາປິຈ຺ໂຉ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ປາປິຈ຺ຉຕາ, ຕາຍ. ‘‘ອຫໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສາມິ, ສງ຺ຆໍ ປຣິຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕສ຺ສ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ. ໂກກາລິກາທໂຍ ປາປາ ລາມກາ ມິຕ຺ຕາ ເອຕສ຺ສາຕິ ປາປມິຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ປາປມິຕ຺ຕຕາ, ຕາຍ. ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີເຍຕິ ຌານາຠິຎ຺ຎາຫິ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີເຍ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ເພ ມຄ຺ຄຜເລ ອນຘິຄເຕ ສຕິ ເອວ, ຕໍ ອນຘິຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂອຣມຕ຺ຕເກນາຕິ ອປ຺ປມຕ຺ຕເກນ ຌານາຠິຎ຺ຎາມຕ຺ເຕນ. ວິເສສາຘິຄເມນາຕິ ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມາຘິຄເມນ. ອນ຺ຕຣາຕິ ເວມຊ຺ເຌ. ໂວສານໍ ອາປາທີຕິ ອກຕກິຈ຺ໂຈວ ສມາໂນ ‘‘ກຕກິຈ຺ໂຈມ຺ຫີ’’ຕິ ມຎ຺ຎມາໂນ ສມຓຘມ຺ມໂຕ ວິຄມໍ ອາປຊ຺ຊິ. ອິຕິ ຠຄວາ ອິມິນາ ສຸຕ຺ເຕນ ວິເສສໂຕ ປຸຖຸຊ຺ຊນຠາເວ ອາທີນວໍ ປກາເສສິ ຠາຣິໂຍ ປຸຖຸຊ຺ຊນຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ຌານາຠິຎ຺ຎາປຣິໂຍສານາ ສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາປິ ອເນການຕ຺ຖາວຫໍ ນານາວິຘໍ ທຸກ຺ຂເຫຕຸໍ ອສນ຺ຕຄຸຓສມ຺ຠາວນໍ ອສປ຺ປຸຣິສສໍສຄ຺ຄໍ ອາລສິຍານຸໂຍຄຎ຺ຈ ອວິຊຫນ຺ໂຕ ອວີຈິມ຺ຫິ ກປ຺ປຏ຺ຐິຍໍ ອເຕກິຈ຺ຉໍ ກິພ຺ພິສໍ ປສວິສ຺ສຕີຕິ.

ຄາຖາສຸ ມາຕິ ປຏິເສເຘ ນິປາໂຕ. ຊາຕູຕິ ເອກໍເສນ. ໂກຈີຕິ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫກວຈນໍ. ໂລກສ຺ມິນ຺ຕິ ສຕ຺ຕໂລເກ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ສຕ຺ຕໂລເກ ໂກຈິ ປຸຄ຺ຄໂລ ເອກໍເສນ ປາປິຈ຺ໂຉ ມາ ໂຫຕູ’’ຕິ. ຕທມິນາປິ ຊານາຖ, ປາປິຈ຺ຉານໍ ຍຖາ ຄຕີຕິ ປາປິຈ຺ຉານໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ຍຖາ ຄຕິ ຍາທິສີ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິ, ຍາທິໂສ ອຠິສມ຺ປຣາໂຍ, ຕໍ ອິມິນາປິ ກາຣເຓນ ຊານາຖາຕິ ເທວທຕ຺ຕໍ ນິທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ສມຎ຺ຎາໂຕຕິ ປຣິຍຕ຺ຕິພາຫຸສຈ຺ເຈນ ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ຎາໂຕ. ຠາວິຕຕ຺ໂຕຕິ ສມ຺ມໂຕຕິ ຌານາຠິຎ຺ຎາຫິ ຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕຕິ ສມ຺ຠາວິໂຕ. ຕຖາ ຫິ ໂສ ປຸພ຺ເພ ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຄຘິປຸຕ຺ໂຕ, ມຫານຸຠາໂວ ໂຄຘິປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ຘມ຺ມເສນາປຕິນາປິ ປສໍສິໂຕ ອໂຫສິ. ຊລໍວ ຍສສາ ອຏ຺ຐາ, ເທວທຕ຺ໂຕຕິ ວິສ຺ສຸໂຕຕິ ອຕ຺ຕໂນ ກິຕ຺ຕິຍາ ປຣິວາເຣນ ຊລນ຺ໂຕ ວິຍ ໂອຠາເສນ຺ໂຕ ວິຍ ຐິໂຕ ເທວທຕ຺ໂຕຕິ ເອວໍ ວິສ຺ສຸໂຕ ປາກໂຏ ອໂຫສິ. ‘‘ເມ ສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ, ມຍາ ສຸຕໍ ສຸຕມຕ຺ຕໍ, ກຕິປາເຫເນວ ອຕຖາຠູຕຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ ຕໍ ປຓ຺ຑິຈ຺ຈາທິ ສວນມຕ຺ຕເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ໂສ ສມານມນຸຈິຓ຺ໂຓ, ອາສຊ຺ຊ ນໍ ຕຖາຄຕນ຺ຕິ ໂສ ເອວໍຠູໂຕ ເທວທຕ຺ໂຕ ‘‘ພຸທ຺ໂຘປິ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ, ອຫມ຺ປິ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ, ພຸທ຺ໂຘປິ ສມໂຓ, ອຫມ຺ປິ ສມໂຓ, ພຸທ຺ໂຘປິ ອິທ຺ຘິມາ, ອຫມ຺ປິ ອິທ຺ຘິມາ, ພຸທ຺ໂຘປິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໂກ, ອຫມ຺ປິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໂກ, ພຸທ຺ໂຘປິ ທິພ຺ພໂສຕໂກ, ອຫມ຺ປິ ທິພ຺ພໂສຕໂກ, ພຸທ຺ໂຘປິ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓລາຠີ, ອຫມ຺ປິ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓລາຠີ, ພຸທ຺ໂຘປິ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ຘມ຺ເມ ຊານາຕິ, ອຫມ຺ປິ ເຕ ຊານາມີ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປມາຓໍ ອຊານິຕ຺ວາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ອຕ຺ຕນາ ສມສມຏ຺ຐປເນນ ສມານໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ‘‘ອິທານາຫໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສາມິ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຣິຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຠິມາຣປໂຍຊນາ ຕຖາຄຕໍ ອາສຊ຺ຊ ອາສາເທຕ຺ວາ ວິເຫເຐຕ຺ວາ. ‘‘ປມາທມນຸຊີໂນ’’ຕິປິ ປຐນ຺ຕິ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ‘‘ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປມາທໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ປມາທໍ ນິສ຺ສາຍ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຄຄ຺ຄາຫຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາເທນ ສເຫວ ຌານາຠິຎ຺ຎາຫິ ອນຸຊີໂນ ປຣິຫີໂນ’’ຕິ. ອວີຈິນິຣຍໍ ປຕ຺ໂຕ, ຈຕຸທ຺ວາຣໍ ຠຍານກນ຺ຕິ ຊາລານໍ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປນ຺ນສຕ຺ຕານໍ ວາ ນິຣນ຺ຕຣຕາຍ ‘‘ອວີຈີ’’ຕິ ລທ຺ຘນາມໍ ຈຕູສຸ ປສ຺ເສສຸ ຈຕຸມຫາທ຺ວາຣໂຍເຄນ ຈຕຸທ຺ວາຣໍ ອຕິຠຍານກໍ ມຫານິຣຍໍ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓວເສນ ປຕ຺ໂຕ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ຈຕຸກ຺ກຓ຺ໂຓ ຈຕຸທ຺ວາໂຣ, ວິຠຕ຺ໂຕ ຠາຄໂສ ມິໂຕ;

ອໂຍປາກາຣປຣິຍນ຺ໂຕ, ອຍສາ ປຏິກຸຊ຺ຊິໂຕ.

‘‘ຕສ຺ສ ອໂຍມຍາ ຠູມິ, ຊລິຕາ ເຕຊສາ ຍຸຕາ;

ສມນ຺ຕາ ໂຍຊນສຕໍ, ຜຣິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ ສພ຺ພທາ’’ຕິ. (ມ. ນິ. ໓.໒໕໐; ອ. ນິ. ໓.໓໖; ເປ. ວ. ໖໙໓-໖໙໔; ຊາ. ໒.໑໙.໘໖-໘໗);

ອທຸຏ຺ຐສ຺ສາຕິ ອທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕສ຺ສ. ທຸພ຺ເຠຕິ ທູເສຍ຺ຍ. ຕເມວ ປາປໍ ຜຸສຕີຕິ ຕເມວ ອທຸຏ຺ຐທຸພ຺ຠິໍ ປາປປຸຄ຺ຄລໍ ປາປໍ ນິຫີນໍ ປາປຜລໍ ຜຸສຕິ ປາປຸຓາຕິ ອຠິຠວຕິ. ເຠສ຺ມາຕິ ວິປຸລຠາເວນ ຄມ຺ຠີຣຠາເວນ ຈ ຠິໍສາເປນ຺ໂຕ ວິຍ, ວິປຸລຄມ຺ຠີໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວາເທນາຕິ ໂທເສນ. ວິຫິໍສຕີຕິ ພາຘຕິ ອາສາເທຕິ. ວາໂທ ຕມ຺ຫິ ນ ຣູຫຕີຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕຖາຄເຕ ປເຣນ ອາໂຣປິຍມາໂນ ໂທໂສ ນ ຣຸຫຕິ, ນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ວິສກຸມ຺ໂຠ ວິຍ ສມຸທ຺ທສ຺ສ, ນ ຕສ຺ສ ວິກາຣໍ ຊເນຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ຉຫິ ຄາຖາຫິ ປາປິຈ຺ຉຕາທິສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ນິຣຍູປຄຠາວທສ຺ສເນນ ທຸກ຺ຂໂຕ ອປຣິມຸຕ຺ຕຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂຘມ຺ມສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຕາທິສໍ ມິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ໂອສານຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍສ຺ສ ສມ຺ມາ ປຏິປນ຺ນສ຺ສ ມຄ຺ຄານຸໂຄ ປຏິປຕ຺ຕິມຄ຺ຄໍ ອນຸຄໂຕ ສມ຺ມາ ປຏິປນ຺ໂນ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທິຄຸຓສມນ຺ນາຄເມນ ສກລວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ຂຍໍ ປຣິໂຍສານໍ ປາປຸເຓຍ຺ຍ. ຕາທິສໍ ພຸທ຺ຘໍ ວາ ພຸທ຺ຘສາວກໍ ວາ ປຓ຺ຑິໂຕ ສປ຺ປຎ຺ໂຎ, ອຕ຺ຕໂນ ມິຕ຺ຕໍ ກຸພ຺ເພຖ ເຕນ ເມຕ຺ຕິກໍ ກເຣຍ຺ຍ, ຕຎ຺ຈ ເສເວຍ຺ຍ ຕເມວ ປຍິຣຸປາເສຍ຺ຍາຕິ.

ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ວຄ຺ເຄ ຉຏ຺ຐສຕ຺ຕມສຸຕ຺ເຕສຸ ວິວຏ຺ຏໍ ກຖິຕໍ, ອິຕເຣສຸ ວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏໍ ກຖິຕໍ.

ທສມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຈຕຸຕ຺ຖວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.