໑. ວິຕກ຺ກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໐. ຈຕຸຕ຺ຖວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ອກຸສລວິຕກ຺ກາຕິ ອໂກສລ຺ລສມ຺ຠູຕາ ວິຕກ຺ກາ, ມິຈ຺ຉາວິຕກ຺ກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນວຎ຺ຎຕ຺ຕິປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ອນວຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ອນວຎ຺ຎາ ປເຣຫິ ອຕ຺ຕໂນ ອຫີຬິຕຕາ ອປຣິຠູຕຕາ, ‘‘ອໂຫ ວຕ ມໍ ປເຣ ນ ອວຊາເນຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ໂຕ ອິຈ຺ຉາຈາໂຣ, ຕາຍ ອນວຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ສໍສຏ຺ໂຐ, ຕໍ ວາ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ໂຕ ອນວຎ຺ຎຕ຺ຕິປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ວິຕກ຺ໂກ. ຕສ຺ມາ ‘‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ ມໍ ປເຣ ຄຫຏ຺ຐາ ເຈວ ປພ຺ພຊິຕາ ຈ ນ ໂອຣກໂຕ ທເຫຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ສມ຺ຠາວນກມ຺ຍຕາຍ ອິຈ຺ຉາຈາເຣ, ຐຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິຕວິຕກ຺ກສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລກປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຈີວຣາທິລາເຠນ ເຈວ ສກ຺ກາເຣນ ຈ ກິຕ຺ຕິສທ຺ເທນ ຈ ອາຣມ຺ມຓກຣຓວເສນ ປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ. ປຣານຸທ຺ທຍຕາປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕຕິ ປເຣສຸ ອນຸທ຺ທຍຕາປຕິຣູປເກນ ເຄຫສິຕເປເມນ ປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ. ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຣາຊູຫິ ຣາຊມຫາມຕ຺ເຕຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ຄຫປຕິເກຫິ ຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ຕິຕ຺ຖິຍສາວເກຫິ ສຫນນ຺ທີ ສຫໂສກີ, ສຸຂິເຕສຸ ສຸຂິໂຕ, ທຸກ຺ຂິເຕສຸ ທຸກ຺ຂິໂຕ, ອຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ກິຈ຺ຈກຣຓີເຍສຸ ອຕ຺ຕນາວ ໂຍຄໍ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໓; ໔.໒໔໑; ວິຠ. ໘໘໘).

ຄາຖາສຸ ອນວຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນວຎ຺ຎຕ຺ຕິສໍຍຸຕ຺ໂຕ. ລາຠສກ຺ກາເຣ ຄາຣໂວ ເອຕສ຺ສ, ນ ຘມ຺ເມຕິ ລາຠສກ຺ກາຣຄາຣໂວ. ສຸຂທຸກ຺ເຂສຸ ອມາ ສຫ ຠວາຕິ ອມຈ຺ຈາ, ສຫາຍສທິສາ ອຸປຏ຺ຐາກາ. ເຕຫິ ເຄຫສິຕເປມວເສນ ສຫ ນນ຺ທນສີໂລ ສຫນນ຺ທີ ອມຈ຺ເຈຫິ, ອິມິນາ ປຣານຸທ຺ທຍຕາປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ວິຕກ຺ກໍ ທສ຺ເສຕິ. ອາຣາ ສໍໂຍຊນກ຺ຂຍາຕິ ອິເມຫິ ຕີຫິ ວິຕກ຺ເກຫິ ອຠິຠູໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ສໍໂຍຊນກ຺ຂຍໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໂຕ ທູເຣ, ຕສ຺ສ ຕໍ ທຸລ຺ລຠນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ປຸຕ຺ຕປສຸນ຺ຕິ ປຸຕ຺ເຕ ຈ ປສໂວ ຈ. ປຸຕ຺ຕສທ຺ເທນ ເຈຕ຺ຖ ທາຣາທໂຍ; ປສຸສທ຺ເທນ ອສ຺ສມຫິໍສເຂຕ຺ຕວຕ຺ຖາທໂຍ ຈ ສງ຺ຄຫິຕາ. ວິວາເຫຕິ ວິວາຫກາຣາປເນ. ອິມິນາ ອາວາໂຫປິ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ສໍຫຣານີຕິ ປຣິຄ຺ຄຫານິ, ປຣິກ຺ຂາຣສງ຺ຄຫານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ສນ຺ຖວານີ’’ຕິ ຈ ປຐນ຺ຕິ, ມິຕ຺ຕສນ຺ຖວານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ຫິຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຠພ຺ໂພ ໂສ ຕາທິໂສ ຠິກ຺ຂູຕິ ໂສ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ສພ຺ພໍ ປປຎ຺ຈໍ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ຍຖາ ສຕ຺ຖາຣາ ວຸຕ຺ຕາຍ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍາ, ຕຖາ ປສ຺ສິຕພ຺ພໂຕ ຕາທິໂສ ສໍສາເຣ ຠຍໍ ອິກ຺ຂຕີຕິ ຠິກ຺ຂຸ ອຸຕ຺ຕມໍ ສມ຺ໂພຘິໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕຸໍ ອຣຫຕິ.

ປຐມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.