໑. ປຈ຺ຈຍຈຕຸກ຺ກໍ

ຕຕ຺ຖ ຍເທຕໍ ສພ຺ພປຐເມ ອວິຊ຺ຊາມູລເກ ນເຍ ປຈ຺ຈຍຈຕຸກ຺ກໍ, ຕສ຺ມິໍ ປຐໂມ ນາມຣູປຏ຺ຐາເນ ນາມສ຺ສ, ສຬາຍຕນຏ຺ຐາເນ ຉຏ຺ຐາຍຕນສ຺ສ ຈ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອປຣິປຸຓ຺ຓອງ຺ຄທ຺ວຍຍຸຕ຺ໂຕ ທ຺ວາທສງ຺ຄິກວາໂຣ ນາມ. ທຸຕິໂຍ ນາມຣູປຏ຺ຐາເນ ນາມສ຺ເສວ, ສຬາຍຕນຏ຺ຐາເນ ຈ ນ ກສ຺ສຈິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອປຣິປຸຓ຺ຓເອກງ຺ຄຍຸຕ຺ໂຕ ເອກາທສງ຺ຄິກວາໂຣ ນາມ. ຕຕິໂຍ ສຬາຍຕນຏ຺ຐາເນ ຉຏ຺ຐາຍຕນສ຺ສ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປຣິປຸຓ຺ຓເອກງ຺ຄຍຸຕ຺ໂຕ ທ຺ວາທສງ຺ຄິກວາໂຣ ນາມ. ຈຕຸຕ຺ໂຖ ປນ ປຣິປຸຓ຺ຓທ຺ວາທສງ຺ຄິໂກເຍວ.

ຕຕ຺ຖ ສິຍາ – ອຍມ຺ປິ ຉຏ຺ຐາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອປຣິປຸຓ຺ເຓກງ຺ຄຍຸຕ຺ໂຕເຍວາຕິ? ນ, ຕສ຺ສ ອນງ຺ຄຕ຺ຕາ. ຜສ຺ໂສເຍວ ເຫຕ຺ຖ ອງ຺ຄໍ, ນ ຉຏ຺ຐາຍຕນໍ. ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ອນງ຺ຄຕ຺ຕາ ນາຍໍ ອປຣິປຸຓ຺ເຓກງ຺ຄຍຸຕ຺ໂຕຕິ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ປຐໂມ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກຏ຺ເຐນ, ທຸຕິໂຍ ປຈ຺ຈຍວິເສສຏ຺ເຐນ, ຕຕິໂຍ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍກສຕ຺ຕານໍ ວເສນ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ໂອປປາຕິກສຕ຺ຕານໍ ວເສນ ຄຫິໂຕ. ຕຖາ ປຐໂມ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກຏ຺ເຐນ, ທຸຕິໂຍ ປຈ຺ຈຍວິເສສຏ຺ເຐນ, ຕຕິໂຍ ອປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນວເສນ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນວເສນ ຄຫິໂຕ. ຕຖາ ປຐໂມ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກຏ຺ເຐນ, ທຸຕິໂຍ ມຫານິທານສຸຕ຺ຕນ຺ຕວເສນ (ທີ. ນິ. ໒.໙໕ ອາທໂຍ), ຕຕິໂຍ ຣູປຠວວເສນ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ກາມຠວວເສນ ຄຫິໂຕ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ປຐໂມ ອິເມສຸ ທຸຕິຍາທີສຸ ຕີສຸ ວາເຣສຸ ນ ກຕ຺ຖຈິ ນ ປວິສຕີຕິ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິໂກຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ເສສານໍ ວິເສໂສ ປຣໂຕ ອາວິຠວິສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສາວິຠາວຕ຺ຖໍ –

ຍໍ ຍຕ຺ຖ ອຎ຺ຎຖາ ວຸຕ຺ຕໍ, ອວຸຕ຺ຕຎ຺ຈາປິ ຍໍ ຍຫິໍ;

ຍໍ ຍຖາ ປຈ຺ຈໂຍ ຍສ຺ສ, ຕໍ ສພ຺ພມຸປລກ຺ຂເຍ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ອວິເສເສນ ຕາວ ຈຕູສຸປິ ເອເຕສຸ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນິເຍ ວິຍ ສງ຺ຂາຣາຕິ ອວຕ຺ວາ ສງ຺ຂາໂຣຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ກສ຺ມາຕິ? ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຣ ຫິ ນານາຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິໂກ ປຈ຺ຈຍາກາໂຣ ວິຠຕ຺ໂຕ. ອິຘ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິໂກ ອາຣທ຺ໂຘ. ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ຈ ພຫູ ເຈຕນາ ນ ສນ຺ຕີຕິ ສງ຺ຂາຣາຕິ ອວຕ຺ວາ ສງ຺ຂາໂຣຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປຐມວາເຣ ປເນຕ຺ຖ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓປຣິຍາປນ຺ນຘມ຺ມສງ຺ຄຫຓໂຕ ສພ຺ພຏ຺ຐານສາຘາຣຓໂຕ ຈ ຣູປໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ‘‘ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມ’’ນ຺ຕ຺ເວວ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຎ຺ຫິ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓປຣິຍາປນ຺ນໍ ສພ຺ພຏ຺ຐານສາຘາຣຓຎ຺ຈ, ນ ກຕ຺ຖຈິ ວິຎ຺ຎາຓປ຺ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐາເນ ນ ປວຕ຺ຕຕິ. ຍສ຺ມາ ຈ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓປຣິຍາປນ຺ໂນ ເອໂກເວຕ຺ຖ ຜສ຺ໂສ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສານຸຣູປໍ ປຈ຺ຈຍຠູຕໍ ອາຍຕນໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ສຬາຍຕນຏ຺ຐາເນ ‘‘ນາມປຈ຺ຈຍາ ຉຏ຺ຐາຍຕນ’’ນ຺ຕິ ເອກໍ ມນາຍຕນໍເຍວ ອາຫ. ຕຎ຺ຫິ ເອກສ຺ສ ອກຸສລຜສ຺ສສ຺ສ ອນຸຣູປໍ ປຈ຺ຈຍຠູຕໍ. ກາມຎ຺ເຈຕໍ ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ວຸຕ຺ຕໍ, ເຫຕຸຜລວິເສສທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ປນ ອງ຺ຄປຸຓ຺ຓຕ຺ຖຎ຺ຈ ປຸນ ອິຘ ຄຫິຕໍ. ຕຕ຺ຣ ຫິ ເອຕສ຺ສ ວິເສເສນ ສງ຺ຂາໂຣ ເຫຕຸ, ອວິເສເສນ ນາມໍ ຜລໍ. ອິຘ ປນສ຺ສ ອວິເສເສນ ນາມໍ ເຫຕຸ, ວິເສເສນ ຜສ຺ໂສ ຜລນ຺ຕິ. ໂສກາທໂຍ ປນ ຍສ຺ມາ ສພ຺ເພ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ນ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ, ສພ຺ພສ຺ມິຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐາເນ ເຈວ ຈິຕ຺ເຕ ຈ ນ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ຄຫິຕາ. ຊາຕິຊຣາມຣຓານິ ປນ ອຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓມຕ຺ຕານິປິ ສມານານິ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ອນ຺ໂຕຄຘຕ຺ຕາ ອງ຺ຄປຣິປູຣຓຕ຺ຖໍ ຄຫິຕານິ. ເອວໍ ຕາເວຕ຺ຖ ‘ຍໍ ອຎ຺ຎຖາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຎ຺ຈ ອວຸຕ຺ຕໍ’ ຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຍໍ ປເນຕ຺ຖ ອິໂຕ ປເຣສຸ ວາເຣສຸ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍສ຺ມິໍ ຍສ຺ມິໍ ປນ ວາເຣ ໂຍ ໂຍ ວິເສໂສ ອາຄໂຕ, ຕໍ ຕໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ເຖວ ປກາສຍິສ຺ສາມ.

‘ຍໍ ຍຖາ ປຈ຺ຈໂຍ ຍສ຺ສາ’ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ສງ຺ຂາຣສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມສາຘາຣເຓຫິ ສຫຊາຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈເຍຫິ ຉຫິ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ຈາຕິ ສຕ຺ຕຘາ ປຈ຺ຈໂຍ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ປຣໂຕ ເຫຕຸຈຕຸກ຺ກາທີນິ ຕີຓິ ຈຕຸກ຺ການິ ອວິຄຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ, ຕສ຺ມາ ອິຘ ຕານິ ອປເນຕ຺ວາ ອວເສສານໍ ວເສນ ອວິຊ຺ຊາ ສງ຺ຂາຣສ຺ສ ຈຕຸຘາ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ສງ຺ຂາໂຣ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ສາຘາຣເຓຫິ ຉຫິ, ກມ຺ມາຫາຣປຈ຺ຈເຍຫິ ຈາຕິ ອຏ຺ຐຘາ ປຈ຺ຈໂຍ. ອິຘ ປນ ເຕເຍວ ຕໂຍ ອປເນຕ຺ວາ ປຎ຺ຈຘາ. ວິຎ຺ຎາຓໍ ນາມສ຺ສ ສາຘາຣເຓຫິ ຉຫິ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍາຫາຣາຘິປຕີຫິ ຈາຕິ ນວຘາ. ອິຘ ປນ ຕໂຍ ອປເນຕ຺ວາ ຉຘາ. ນາມໍ ຉຏ຺ຐາຍຕນສ຺ສ ສາຘາຣເຓຫິ ຉຫິ. ກິຎ຺ຈິ ປເນຕ຺ຖ ອຘິປຕິປຈ຺ຈເຍນ, ກິຎ຺ຈິ ອາຫາຣປຈ຺ຈຍາທີຫີຕິ ອເນກຘາ. ອິຘ ປນ ເຕເຍວ ຕໂຍ ອປເນຕ຺ວາ ຕິຘາ ຈຕຸຘາ ປຎ຺ຈຘາ ວາ. ຉຏ຺ຐາຍຕນໍ ຜສ຺ສສ຺ສ ຍຖາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນາມສ຺ສ. ເອວໍ ຜສ຺ໂສ ເວທນາຍ ສາຘາຣເຓຫິ ຉຫິ ອາຫາຣປຈ຺ຈເຍນ ຈາຕິ ສຕ຺ຕຘາ. ອິຘ ປນ ເຕເຍວ ຕໂຍ ອປເນຕ຺ວາ ຈຕຸຘາ. ເວທນາ ຕຓ຺ຫາຍ ສາຘາຣເຓຫິ ຉຫິ ຌານິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈເຍຫິ ຈາຕິ ອຏ຺ຐຘາ. ອິຘ ປນ ເຕເຍວ ຕໂຍ ອປເນຕ຺ວາ ປຎ຺ຈຘາ. ຕຓ຺ຫາ ອຸປາທານສ຺ສ, ຍຖາ ອວິຊ຺ຊາ ສງ຺ຂາຣສ຺ສ. ເອວໍ ອຸປາທານໍ ຠວສ຺ສ ສາຘາຣເຓຫິ ຉຫິ ມຄ຺ຄປຈ຺ຈເຍນ ຈາຕິ ສຕ຺ຕຘາ. ອິຘ ປນ ເຕເຍວ ຕໂຍ ອປເນຕ຺ວາ ຈຕຸຘາ. ຠໂວ ຊາຕິຍາ, ຍສ຺ມາ ຊາຕີຕິ ອິຘ ສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ຕສ຺ມາ ປຣິຍາເຍນ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍເນວ ປຈ຺ຈໂຍ. ຕຖາ ຊາຕິ ຊຣາມຣຓສ຺ສາຕິ.

ເຍ ປນ ເອວໍ ວທນ຺ຕິ – ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ຈຕຸກ຺ເກ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ສງ຺ຂາຣາທີນໍ ອວິຊ຺ຊາທໂຍ ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕິ. ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍວເສເນວ ຫິ ປຐມວາໂຣ ອາຣທ຺ໂຘ’’ຕິ, ເຕ ຠວາທີນໍ ຕຖາ ອຠາວໍ ເສສປຈ຺ຈຍານຎ຺ຈ ສມ຺ຠວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຏິກ຺ຂິປິຕພ຺ພາ. ນ ຫິ ຠໂວ ຊາຕິຍາ ສຫຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ນ ຊາຕິ ຊຣາມຣຓສ຺ສ. ເຍ ເຈເຕສໍ ສງ຺ຂຣາທີນໍ ອວເສສາ ປຈ຺ຈຍາ ວຸຕ຺ຕາ, ເຕປິ ສມ຺ຠວນ຺ຕິເຍວ. ຕສ຺ມາ ນ ສກ຺ກາ ຉຑ຺ເຑຕຸນ຺ຕິ. ເອວໍ ຕາວ ປຐມວາເຣ ຍໍ ຍຕ຺ຖ ອຎ຺ຎຖາ ວຸຕ຺ຕໍ, ອວຸຕ຺ຕຎ຺ຈາປິ ຍໍ ຍຫິໍ, ຍຎ຺ຈ ຍຖາ ຍສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ທຸຕິຍວາຣາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ທຸຕິຍວາເຣ ‘‘ນາມປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ສຬາຍຕນຏ຺ຐາເນ ນ ກິຎ຺ຈິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ກິມຕ຺ຖນ຺ຕິ? ປຈ຺ຈຍວິເສສທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ມຫານິທານເທສນາສງ຺ຄຫຕ຺ຖຎ຺ຈ. ຜສ຺ສສ຺ສ ຫິ ນ ເກວລຎ຺ຈ ຉຏ຺ຐາຍຕນເມວ ປຈ຺ຈໂຍ, ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທໂຍ ປນ ຕໂຍ ຂນ຺ຘາປິ ປຈ຺ຈຍາເຍວ. ມຫານິທານສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ ຈສ຺ສ ‘‘ອຕ຺ຖິ ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສຕິ ອິຕິ ປຸຏ຺ເຐນ ສຕາ, ອານນ຺ທ, ອຕ຺ຖີຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ກິໍ ປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສຕິ? ອິຕິ ເຈ ວເທຍ຺ຍ, ນາມປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສຕິ ອິຈ຺ຈສ຺ສ ວຈນີຍ’’ນ຺ຕິ (ທີ. ນິ. ໒.໙໖). ເອວໍ ສຬາຍຕນໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ເອກາທສງ຺ຄິໂກ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາໂທ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕສ຺ມາ ອິມສ຺ສ ປຈ຺ຈຍວິເສສສ຺ສ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອິມິສ຺ສາ ຈ ມຫານິທານສຸຕ຺ຕນ຺ຕເທສນາຍ ປຣິຄ຺ຄຫຕ຺ຖໍ ທຸຕິຍວາເຣ ‘‘ນາມປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ສຬາຍຕນຏ຺ຐາເນ ນ ກິຎ຺ຈິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເອສ ຕາວ ທຸຕິຍວາເຣ ວິເສໂສ.

ຕຕິຍວາເຣ ປນ ‘‘ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປ’’ນ຺ຕິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີເຍ ອາຄຕເມວ ຈຕຸຕ຺ຖມງ຺ຄໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈຍາກາຣສ຺ສ ອິຘ ອຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຈ? ຕໍ ນາຍຸຕ຺ຕໍ. ກສ຺ມາ? ສກກ຺ຂເຓ ປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ. ສເຈປິ ຫິ ຕຕ຺ຖ ຣູປໍ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕຖາປິສ຺ສ ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສກກ຺ຂເຓ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ກຖໍ? ປຸເຣຊາຕສ຺ສ ຕາວ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານສ຺ສ ອຎ຺ຎສ຺ສ ວາ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈເຍນ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຈຕໍ ‘‘ປຈ຺ຉາຊາຕາ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາ ຘມ຺ມາ ປຸເຣຊາຕສ຺ສ ອິມສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ (ປຏ຺ຐາ. ໑.໑.໑໑). ສຫຊາຕສ຺ສ ປນ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານສ຺ສ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ. ຍຖາຫ ‘‘ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາ ຘມ຺ມາ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານໍ ຣູປານໍ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ (ປຏ຺ຐາ. ໑.໑.໘).

ຍທິ ເອວໍ, ປຸຣິມວາເຣສຸ ກສ຺ມາ ເອວໍ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ? ຣູປປ຺ປວຕ຺ຕິເທສໍ ສນ຺ຘາຍ ເທສິຕຕ຺ຕາ. ອຍຎ຺ຫິ ປຈ຺ຈຍາກາໂຣ ຣູປປ຺ປວຕ຺ຕິເທເສ ກາມຠເວ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍການຎ຺ເຈວ ອປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນໂອປປາຕິການຎ຺ຈ ຣູປາວຈຣເທວານຎ຺ຈ ວເສນ ເທສິໂຕ. ເຕເນເວຕ຺ຖ ‘‘ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນ’’ນ຺ຕິ ອວຕ຺ວາ ຉຏ຺ຐາຍຕນນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ນາມໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ຣູປໍ ປນ ຫທຍຣູປໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕໍ ປເນຕສ຺ສ ຉຏ຺ຐາຍຕນສ຺ສ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ ເຈວ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈເຍນ ຈາຕິ ທ຺ວິຘາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ເອສ ຕຕິຍວາເຣ ວິເສໂສ.

ຈຕຸຕ຺ຖວາໂຣ ປນ ໂຍນິວເສນ ໂອປປາຕິການໍ, ອາຍຕນວເສນ ປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນານໍ, ຠວວເສນ ກາມາວຈຣສຕ຺ຕານໍ ວເສນ ວຸຕ຺ໂຕ. ເຕເນເວຕ຺ຖ ‘‘ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ນາມໍ ຉຏ຺ຐາຍຕນສ຺ສ ສຫຊາຕາທີຫິ, ຈກ຺ຂາຍຕນາທີນໍ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈເຍນ. ຣູເປ ຫທຍຣູປໍ ຉຏ຺ຐາຍຕນສ຺ສ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈເຍຫິ, ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາຠູຕານິ ຈກ຺ຂາຍຕນາທີນໍ ສຫຊາຕນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄເຕຫິ. ຍສ຺ມາ ປເນສ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິໂກ ປຈ຺ຈຍາກາໂຣ, ຕສ຺ມາ ເອຕ຺ຖ ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ຉຏ຺ຐາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖວາເຣ ວິເສໂສ.

ເອວເມເຕສໍ ນານາກຣຓໍ ຎຕ຺ວາ ປຸນ ສພ຺ເພສ຺ເວວ ເຕສຸ ວິເສເສນ ປຐມກາ ທ຺ເວ ວາຣາ ອຣູປຠເວ ປຈ຺ຈຍາກາຣທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຣູປຠວສ຺ມິຎ຺ຫິ ຣູເປນ ອສມ຺ມິສ຺ສານິ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທງ຺ຄານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕຕິໂຍ ຣູປຠເວ ປຈ຺ຈຍາກາຣທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ຣູປຠວສ຺ມິຎ຺ຫິ ສຕິປິ ຣູປສມ຺ມິສ຺ສຕ຺ເຕ ສຬາຍຕນໍ ນ ປວຕ຺ຕຕິ. ຈຕຸຕ຺ໂຖ ກາມຠເວ ປຈ຺ຈຍາກາຣທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ກາມຠວສ຺ມິຎ຺ຫິ ສກລໍ ສຬາຍຕນໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ຕຕິໂຍ ວາ ຣູປຠເວ ເຈວ ກາມຠເວ ຈ ອປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນານໍ ອກຸສລປ຺ປວຕ຺ຕິກ຺ຂຓໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ຈຕຸຕ຺ໂຖ ວາ ກາມຠເວ ປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນານໍ. ປຐໂມ ວາ ສພ຺ພຕ຺ຖຄາມິຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ໂສ ຫິ ນ ກຕ຺ຖຈິ ຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິເທເສ ນ ປວຕ຺ຕຕິ. ທຸຕິໂຍ ປຈ຺ຈຍວິເສສໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອກາທສງ຺ຄິກຕ຺ຕຎ຺ເຫຕ຺ຖ ຜສ຺ສສ຺ສ ຈ ນາມປຈ຺ຈຍຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຍວິເສໂສ. ຕຕິໂຍ ປຸຣິມໂຍນິທ຺ວຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ປຸຣິມາສຸ ຫິ ທ຺ວີສຸ ໂຍນີສຸ ໂສ ສມ຺ຠວຕິ, ຕຕ຺ຖ ສທາ ສຬາຍຕນສ຺ສ ອສມ຺ຠວໂຕ. ຈຕຸຕ຺ໂຖ ປຈ຺ຉິມໂຍນິທ຺ວຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ປຈ຺ຉິມາສຸ ຫິ ໂສ ທ຺ວີສຸ ໂຍນີສຸ ສມ຺ຠວຕິ, ຕຕ຺ຖ ສທາ ສຬາຍຕນສ຺ສ ສມ຺ຠວໂຕຕິ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຈຕູສຸປິ ວາເຣສຸ –

ຍໍ ຍຕ຺ຖ ອຎ຺ຎຖາ ວຸຕ຺ຕໍ, ອວຸຕ຺ຕຎ຺ຈາປິ ຍໍ ຍຫິໍ;

ຍໍ ຍຖາ ປຈ຺ຈໂຍ ຍສ຺ສ, ຕໍ ສພ຺ພມຸປລກ຺ຂເຍຕິ.

ຄາຖາຍ ອຕ຺ຖທີປນາ ກຕາ ໂຫຕິ.

ເອເຕເນວານຸສາເຣນ, ສພ຺ພເມຕໍ ນຍໍ ອິໂຕ;

ວິເສໂສ ໂຍ ຈ ຕໍ ຊຎ຺ຎາ, ຈຕຸກ຺ເກສຸ ປເຣສຸປິ.