໒. ເຫຕຸຈຕຸກ຺ກໍ

໒໔໔. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຕາວ ອິຘ ວຸຕ຺ໂຕ ນໂຍ, ໂສ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປາກໂຏເຍວ. ວິເສໂສ ປນ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ໂພ – ເຫຕຸຈຕຸກ຺ເກ ຕາວ ອວິຊ຺ຊາ ເຫຕຸ ອສ຺ສາຕິ ອວິຊ຺ຊາເຫຕຸໂກ. ອວິຊ຺ຊາ ອສ຺ສ ສຫວຕ຺ຕນໂຕ ຍາວຠງ຺ຄາ ປວຕ຺ຕິກາ ຄມິກາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ ຈ ເອຕ຺ຕາວຕາ ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈຍວເສນ ສາຘາຣຓໂຕ ສງ຺ຂາຣສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ, ປຸນ ‘‘ອວິຊ຺ຊາເຫຕຸໂກ’’ຕິ ເອເຕເນວ ວິເສສໂຕ ອວິຄຕປຈ຺ຈຍຕາ ທສ຺ສິຕາ. ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສງ຺ຂາຣເຫຕຸກນ຺ຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ກສ຺ມາ ປນ ຠວາທີສຸ ເຫຕຸກຄ຺ຄຫຓໍ ນ ກຕນ຺ຕິ? ອວິຄຕປຈ຺ຈຍນິຍມາຠາວໂຕ ອຠາວໂຕ ຈ ອວິຄຕປຈ຺ຈຍສ຺ສ. ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ? ຐເປຕ຺ວາ ອຸປາທານໍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ’’ຕິ ວຈນໂຕ ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຈຕຸນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ອິຘ ຠໂວຕິ ນາມໍ. ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘ ຈ ‘‘ຊາຕິ ທ຺ວີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ (ຘາຕຸ. ໗໑) ຊາຕິຊຣາມຣຓານິ ອນ຺ໂຕຄຘານິ.

ຕຕ຺ຖ ຍາວ ອຸປາທານໍ ຕາວ ຊາຕິຊຣາມຣຓານໍ ອນຸປລພ຺ຠນໂຕ ອຸປາທານໍ ຠວສ຺ສ ນ ນິຍມໂຕ ອວິຄຕປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ‘‘ຍາ ເຕສໍ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ຊາຕີ’’ຕິ ອາທິວຈນໂຕ ສງ຺ຂຕລກ຺ຂເຓສຸ ຊາຕິຍາ ຊຣາມຣຓສງ຺ຂາຕສ຺ສ ຠວສ຺ສ ຊາຕິກ຺ຂຓມຕ຺ເຕເຍວ ອຠາວໂຕ ອວິຄຕປຈ຺ຈຍຠາໂວ ນ ສມ຺ຠວຕິ. ຕຖາ ຊາຕິຍາ ຊຣາມຣຓກ຺ຂເຓ ອຠາວໂຕ. ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍເນວ ປນ ຠໂວ ຊາຕິຍາ. ຊາຕິ ຊຣາມຣຓສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ສພ຺ພຖາປິ ອວິຄຕປຈ຺ຈຍນິຍມາຠາວໂຕ ອຠາວໂຕ ຈ ອວິຄຕປຈ຺ຈຍສ຺ສ ຠວາທີສຸ ເຫຕຸກຄ຺ຄຫຓໍ ນ ກຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ເກຈິ ປນາຫຸ – ‘‘ຠໂວ ທຸວິເຘນາ’’ຕິ ວຈນໂຕ ອຸປປຕ຺ຕິມິສ຺ສໂກ ຠໂວ, ນ ຈ ອຸປປຕ຺ຕິຠວສ຺ສ ອຸປາທານໍ ອວິຄຕປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ‘‘ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ ອຸປາທານເຫຕຸໂກ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິຘ ປຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ປຣໂຕປິ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕໍ ອິຘ ອຸປປຕ຺ຕິມິສ຺ສກສ຺ສ ຠວສ຺ສ ອນຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ ອຍຸຕ຺ຕໍ. ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘາ ຫິ ອິຘ ຠໂວຕິ ອາຄຕາ.

ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ຐເປຕ຺ວາ ຊາຕິຊຣາມຣຓານິ ອວເສໂສ ຠໂວ ຊາຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ກສ຺ມາ? ຊາຕິອາທີນໍ ຊາຕິຍາ ອປ຺ປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ. ຍທິ ເອວໍ, ຐເປຕ຺ວາ ຊາຕິຊຣາມຣຓານິ ຠໂວ ຊາຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ? ອາມ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ, ວຕ຺ຕພ຺ພປເທສາຠາວໂຕ ປນ ນ ວຸຕ຺ໂຕ. ທສມງ຺ຄນິທ຺ເທເສ ຫິ ອຸປາທານປຈ຺ຈຍສມ຺ຠູໂຕ ຠໂວ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ເອກາທສມງ຺ຄນິທ຺ເທເສ ຊາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ໂຍ ປນ ຠໂວ ຊາຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍ, ຕສ຺ສ ວຕ຺ຕພ຺ພປເທໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພປເທສາຠາວໂຕ ນ ວຸຕ຺ໂຕ. ອວຸຕ຺ໂຕປິ ປນ ຍຸຕ຺ຕິໂຕ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ. ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປນ຺ຕິອາທີສຸ ຈ ວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ອວິຄຕປຈ຺ຈຍຠາວສມ຺ຠວໂຕ ວິຎ຺ຎາຓເຫຕຸກາທິວຈນໍ ກຕນ຺ຕິ ເອສ ເຫຕຸຈຕຸກ຺ເກ ວິເສໂສ.