໕. ວປ຺ປສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໕. ປຎ຺ຈເມ ວປ຺ໂປຕິ ທສພລສ຺ສ ຈູຬປິຕາ ສກ຺ຍຣາຊາ. ນິຄຓ຺ຐສາວໂກຕິ ເວສາລິຍໍ ສີຫເສນາປຕິ ວິຍ ນາຬນ຺ທາຍໍ ອຸປາລິຄຫປຕິ ວິຍ ຈ ນິຄຓ຺ຐສ຺ສ ນາຏປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາໂກ. ກາເຍນ ສໍວຸໂຕຕິ ກາຍທ຺ວາຣສ຺ສ ສໍວຸຕຕ຺ຕາ ປິຫິຕຕ຺ຕາ ກາເຍນ ສໍວຸໂຕ ນາມ. ເສສທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອວິຊ຺ຊາວິຣາຄາຕິ ອວິຊ຺ຊາຍ ຂຍວິຣາເຄນ. ວິຊ຺ຊຸປ຺ປາທາຕິ ມຄ຺ຄວິຊ຺ຊາຍ ອຸປ຺ປາເທນ. ຕໍ ຐານນ຺ຕິ ຕໍ ກາຣຓໍ. ອວິປກ຺ກວິປາກນ຺ຕິ ອລທ຺ຘວິປາກວາຣໍ. ຕໂຕນິທານນ຺ຕິ ຕໍເຫຕຸ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ. ທຸກ຺ຂເວທນິຍາ ອາສວາ ອສ຺ສເວຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂເວທນາຍ ປຈ຺ຈຍຠູຕາ ກິເລສາ ອສ຺ສເວຍ຺ຍຸໍ, ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຠິສມ຺ປຣາຍນ຺ຕິ ທຸຕິເຍ ອຕ຺ຕຠາເວ. ກາຍສມາຣມ຺ຠປຈ຺ຈຍາຕິ ກາຍກມ຺ມປຈ຺ຈເຍນ. ອາສວາຕິ ກິເລສາ. ວິຆາຕປຣິຬາຫາຕິ ເອຕ຺ຖ ວິຆາໂຕຕິ ທຸກ຺ຂໍ. ປຣິຬາໂຫຕິ ກາຍິກເຈຕສິໂກ ປຣິຬາໂຫ. ຜຸສ຺ສ ຜຸສ຺ສ ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຕີຕິ ຎາຓວຊ຺ຌໍ ກມ຺ມໍ ຎາຓຜສ຺ເສນ ຜຸສິຕ຺ວາ ຜຸສິຕ຺ວາ ຂຍໍ ຄເມຕິ, ວິປາກວຊ຺ຌໍ ກມ຺ມໍ ວິປາກຜສ຺ເສນ ຜຸສິຕ຺ວາ ຜຸສິຕ຺ວາ ຂຍໍ ຄເມຕິ. ນິຊ຺ຊຣາຕິ ກິເລສຊີຣຓກປຏິປທາ. ເສສວາເຣສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິຘ ຐຕ຺ວາ ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ຂີຓາສໂວ ກາຕພ຺ໂພ, ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາຠູຕານິ ນີຫຣິຕ຺ວາ ຈຕຸສຈ຺ຈວວຕ຺ຖານໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກເຖຕພ຺ພໍ.

ອິທານິ ປນ ຕສ຺ສ ຂີຓາສວສ຺ສ ສຕຕວິຫາເຣ ທສ຺ເສຕຸໍ ເອວໍ ສມ຺ມາ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມາ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ເຫຕຸນາ ກາຣເຓນ ສມ຺ມາ ວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ. ສຕຕວິຫາຣາຕິ ນິຈ຺ຈວິຫາຣາ ນິພທ຺ຘວິຫາຣາ. ເນວ ສຸມໂນ ໂຫຕີຕິ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓ ຣາຄວເສນ ນ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ໂຫຕິ. ນ ທຸມ຺ມໂນຕິ ອນິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓ ປຏິຆວເສນ ນ ໂທມນສ຺ສຊາໂຕ ໂຫຕິ. ອຸເປກ຺ຂໂກ ວິຫຣຕິ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນຕິ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎປຣິຄ຺ຄຫິຕາຍ ມຊ຺ຌຕ຺ຕາກາຣລກ຺ຂຓາຍ ອຸເປກ຺ຂາຍ ເຕສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ອຸເປກ຺ຂໂກ ມຊ຺ຌຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ.

ກາຍປຣິຍນ຺ຕິກນ຺ຕິ ກາຍນ຺ຕິກໍ ກາຍປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ຍາວ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣກາໂຍ ປວຕ຺ຕຕິ, ຕາວ ປວຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກເວທນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊີວິຕປຣິຍນ຺ຕິກນ຺ຕິ ຊີວິຕນ຺ຕິກໍ ຊີວິຕປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ຍາວ ຊີວິຕໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ຕາວ ປວຕ຺ຕໍ ມໂນທ຺ວາຣິກເວທນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກເວທນາ ປຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຐມໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ມໂນທ຺ວາຣິກເວທນາ ປຐມໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ສາ ຫິ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ ວຕ຺ຖຸຣູປສ຺ມິໍເຍວ ປຕິຏ຺ຐາຕິ. ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກາ ປວຕ຺ເຕ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣວເສນ ປວຕ຺ຕມານາ ປຐມວເຍ ວີສຕິວສ຺ສກາເລ ຣຊ຺ຊນທຸສ຺ສນມຸຍ຺ຫນວເສນ ອຘິມຕ຺ຕາ ພລວຕີ ໂຫຕິ, ປຓ຺ຓາສວສ຺ສກາເລ ຐິຕາ ໂຫຕິ, ສຏ຺ຐິວສ຺ສກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຣິຫາຍມານາ, ອສີຕິນວຸຕິວສ຺ສກາເລ ມນ຺ທາ ໂຫຕິ. ຕທາ ຫິ ສຕ຺ຕາ ‘‘ຈິຣຣຕ຺ຕໍ ເອກໂຕ ນິສີທິມ຺ຫາ ນິປຊ຺ຊິມ຺ຫາ’’ຕິ ວທນ຺ເຕປິ ນ ຊານາມາຕິ ວທນ຺ຕິ. ອຘິມຕ຺ຕານິປິ ຣູປາທິອາຣມ຺ມຓານິ ນ ປສ຺ສາມ, ສຸຄນ຺ຘທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ວາ ສາທຸອສາທຸໍ ວາ ຖທ຺ຘມຸທຸກໍ ວາຕິ ນ ຊານາມາຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ອິຕິ ເນສໍ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກເວທນາ ຠຄ຺ຄາ ໂຫຕິ, ມໂນທ຺ວາຣິກາ ປວຕ຺ຕຕິ. ສາປິ ອນຸປຸພ຺ເພນ ປຣິຫາຍມານາ ມຣຓສມເຍ ຫທຍໂກຏິໍເຍວ ນິສ຺ສາຍ ປວຕ຺ຕຕິ. ຍາວ ປເນສາ ປວຕ຺ຕຕິ, ຕາວ ສຕ຺ໂຕ ຊີວຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍທາ ນປ຺ປວຕ຺ຕຕິ, ຕທາ ‘‘ມໂຕ ນິຣຸທ຺ໂຘ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ສ຺ວາຍມຕ຺ໂຖ ວາປິຍາ ທີເປຕພ຺ໂພ – ຍຖາ ຫິ ປຸຣິໂສ ປຎ຺ຈອຸທກມຄ຺ຄສມ຺ປນ຺ນໍ ວາປິໍ ກເຣຍ຺ຍ. ປຐມໍ ເທເວ ວຸຏ຺ເຐ ປຎ຺ຈຫິ ອຸທກມຄ຺ເຄຫິ ອຸທກໍ ປວິສິຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕວາປິຍໍ ອາວາເຏ ປູເຣຍ຺ຍ. ປຸນປ຺ປຸນໍ ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ອຸທກມຄ຺ເຄ ປູເຣຕ຺ວາ ຄາວຸຕຑ຺ຒໂຍຊນມຕ຺ຕໍ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອຸທກໍ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ຕໂຕ ຕໂຕ ວິສ຺ສນ຺ທມານໍ. ອຖ ນິທ຺ຘມນຕຸມ຺ເພ ວິວຣິຕ຺ວາ ເຂຕ຺ເຕສຸ ກມ຺ເມ ກຍິຣມາເນ ອຸທກໍ ນິກ຺ຂມນ຺ຕໍ, ສສ຺ສປາກກາເລ ອຸທກໍ ນິກ຺ຂນ຺ຕໍ ອຸທກໍ ປຣິຫີນໍ, ‘‘ມຈ຺ເຉ ຄຓ຺ຫາມາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຕໂຕ ກຕິປາເຫນ ອາວາເຏສຸເຍວ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐເຫຍ. ຍາວ ປນ ຕໍ ອາວາເຏສຸ ໂຫຕິ, ຕາວ ມຫາວາປິຍໍ ອຸທກໍ ອຕ຺ຖີຕິ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຍທາ ປນ ຕຕ຺ຖ ຉິຊ຺ຊຕິ, ຕທາ ‘‘ວາປິຍໍ ອຸທກໍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍ ສມ຺ປທມິທໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ປຐມໍ ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ປຎ຺ຈຫິ ມຄ຺ເຄຫິ ອຸທເກ ປວິສນ຺ເຕ ອາວາຏານໍ ປູຣຓກາໂລ ວິຍ ຫິ ປຐມເມວ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ ມໂນທ຺ວາຣິກເວທນາຍ ວຕ຺ຖຸຣູເປ ປຕິຏ຺ຐິຕກາໂລ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ປຎ຺ຈມຄ຺ຄານໍ ປູຣຓກາໂລ ວິຍ ປວຕ຺ເຕ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກເວທນາຍ ປວຕ຺ຕິ, ຄາວຸຕຑ຺ຒໂຍຊນມຕ຺ຕໍ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣຓໍ ວິຍ ປຐມວເຍ ວີສຕິວສ຺ສກາເລ ຣຊ຺ຊນາທິວເສນ ຕສ຺ສ ອຘິມຕ຺ຕພລວຠາໂວ, ຍາວ ວາປິໂຕ ອຸທກໍ ນ ນິຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ຕາວ ປູຣາຍ ວາປິຍາ ຐິຕກາໂລ ວິຍ ປຎ຺ຎາສວສ຺ສກາເລ ຕສ຺ສ ຐິຕກາໂລ, ນິທ຺ຘມນຕຸມ຺ເພສຸ ວິວເຏສຸ ກມ຺ເມ ກຍິຣມາເນ ອຸທກສ຺ສ ນິກ຺ຂມນກາໂລ ວິຍ ສຏ຺ຐິວສ຺ສກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕສ຺ສ ປຣິຫານິ, ອຸທເກ ຠຏ຺ເຐ ອຸທກມຄ຺ເຄສຸ ປຣິຕ຺ຕອຸທກສ຺ສ ຐິຕກາໂລ ວິຍ ອສີຕິນວຸຕິກາເລ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກເວທນາຍ ມນ຺ທກາໂລ, ອາວາເຏສຸເຍວ ອຸທກສ຺ສ ປຕິຏ຺ຐິຕກາໂລ ວິຍ ຫທຍວຕ຺ຖຸໂກຏິໍ ນິສ຺ສາຍ ມໂນທ຺ວາເຣ ເວທນາຍ ປວຕ຺ຕິກາໂລ, ອາວາເຏສຸ ປຣິຕ຺ເຕປິ ອຸທເກ ສຕິ ‘‘ວາປິຍໍ ອຸທກໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພກາໂລ ວິຍ ຍາວ ສາ ປວຕ຺ຕຕິ, ຕາວ ‘‘ສຕ຺ໂຕ ຊີວຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຖາ ປນ ອາວາເຏສຸ ອຸທເກ ຉິນ຺ເນ ‘‘ນຕ຺ຖິ ວາປິຍໍ ອຸທກ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ມໂນທ຺ວາຣິກເວທນາຍ ອປ຺ປວຕ຺ຕມານາຍ ສຕ຺ໂຕ ມໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິມໍ ເວທນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຊີວິຕປຣິຍນ຺ຕິກໍ ເວທນໍ ເວທິຍມາໂນ’’ຕິ.

ກາຍສ຺ສ ເຠທາຕິ ກາຍສ຺ສ ເຠເທນ. ອຸທ຺ຘໍ ຊີວິຕປຣິຍາທານາຕິ ຊີວິຕກ຺ຂຍໂຕ ອຸທ຺ຘໍ. ອິເຘວາຕິ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ປຣໂຕ ອຄນ຺ຕ຺ວາ ອິເຘວ. ສີຕີ ຠວິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕິວິປ຺ຜນ຺ທນທຣຖຣຫິຕານິ ສີຕານິ ອປ຺ປວຕ຺ຕນຘມ຺ມານິ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ.

ຖູຓໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ຣຸກ຺ຂໍ ປຏິຈ຺ຈ. ກຸທ຺ທາລປິຏກໍ ອາທາຍາຕິ ກຸທ຺ທາລຎ຺ຈ ຂຓິຕ຺ຕິຎ຺ຈ ປຈ຺ຉິຎ຺ຈ ຄເຫຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເທສນາ ປນ ກຸທ຺ທາລວເສເນວ ກຕາ. ມູເລ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍາຕິ ມູລມ຺ຫິ ກຸທ຺ທາເລນ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ. ປລິຂເຓຍ຺ຍາຕິ ຂຓິຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ຕາ ຂເຓຍ຺ຍ.

ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ອິທໍ ໂອປມ຺ມສໍສນ຺ທນໍ – ຣຸກ຺ໂຂ ວິຍ ຫິ ອຕ຺ຕຠາໂວ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ຣຸກ຺ຂໍ ປຏິຈ຺ຈ ຉາຍາ ວິຍ ກຸສລາກຸສລໍ ກມ຺ມໍ, ຉາຍໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕໍ ກາຕຸກາໂມ ປຸຣິໂສ ວິຍ ໂຍຄາວຈໂຣ, ກຸທ຺ທາໂລ ວິຍ ປຎ຺ຎາ, ປິຏກໍ ວິຍ ສມາຘິ, ຂຓິຕ຺ຕິ ວິຍ ວິປສ຺ສນາ, ຂຓິຕ຺ຕິຍາ ມູລານໍ ປລິຂຓນກາໂລ ວິຍ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ອວິຊ຺ຊາຍ ເຉທນກາໂລ, ຂຓ຺ຑາຂຓ຺ຑໍ ກຣຓກາໂລ ວິຍ ຂນ຺ຘວເສນ ທິຏ຺ຐກາໂລ, ຜາລນກາໂລ ວິຍ ອາຍຕນວເສນ ທິຏ຺ຐກາໂລ, ສກລີກຣຓກາໂລ ວິຍ ຘາຕຸວເສນ ທິຏ຺ຐກາໂລ, ວາຕາຕເປນ ວິໂສສນກາໂລ ວິຍ ກາຍິກເຈຕສິກສ຺ສ ວີຣິຍສ຺ສ ກຣຓກາໂລ, ອຄ຺ຄິນາ ຑຫນກາໂລ ວິຍ ຎາເຓນ ກິເລສານໍ ຑຫນກາໂລ, ມສິກຣຓກາໂລ ວິຍ ວຕ຺ຕມານກ-ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘກາໂລ, ມຫາວາເຕ ໂອຜຸນນກາໂລ ວິຍ ນທີໂສເຕ ປວາຫນກາໂລ ວິຍ ຈ ຉິນ຺ນມູລການໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິກນິໂຣໂຘ, ໂອຜຸນນປ຺ປວາຫເນຫິ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕິກຠາວູປຄໂມ ວິຍ ປຸນພ຺ຠເວ ວິປາກກ຺ຂນ຺ຘານໍ ອນຸປ຺ປາເທນ ອປຓ຺ຓຕ຺ຕິກຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈາຕິ ສຕ຺ຖຣິ ເທສນໍ ວິນິວຏ຺ເຏນ຺ເຕ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ປຕ຺ວາ ເອຕໍ ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິອາທິວຈນໍ ອໂວຈ. ຕຕ຺ຖ ອຸທຍຕ຺ຖິໂກຕິ ວຑ຺ຒິອຕ຺ຖິໂກ. ອສ຺ສປຓິຍໍ ໂປເສຍ຺ຍາຕິ ປຎ຺ຈ ອສ຺ສໂປຕສຕານິ ກິຓິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ວິກ຺ກິຓິສ຺ສາມີຕິ ໂປເສຍ຺ຍ. ສຫສ຺ສຄ຺ຆນກສ຺ສ ອສ຺ສສ຺ສ ປຎ຺ຈສຕມຕ຺ຕໍ ອຸປກຣຓໍ ຄນ຺ຘມາລາທິວເສນ ໂປສາວນິກໍເຍວ ອຄມາສິ. ອຖສ຺ສ ເຕ ອສ຺ສາ ເອກທິວເສເນວ ໂຣຄໍ ຜຸສິຕ຺ວາ ສພ຺ເພ ຊີວິຕກ຺ຂຍໍ ປາປຸເຓຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຘິປ຺ປາເຍນ ເອວມາຫ. ອຸທຍຎ຺ເຈວ ນາຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ວຑ຺ຒິຎ຺ຈ ເຄຫໂຕ ນີຫຣິຕ຺ວາ ທິນ຺ນມູລຎ຺ຈ ກິຎ຺ຈິ ນ ລເຠຍ຺ຍ. ປຍິຣຸປາສິນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອຸປຏ຺ຐຫິໍ. ສ຺ວາຫໍ ອຸທຍຎ຺ເຈວ ນາຘິຄຈ຺ຉິນ຺ຕິ ໂສ ອຫໍ ເນວ ອຸທຍໍ ນ ເຄຫໂຕ ທິນ຺ນຘນໍ ອຘິຄຈ຺ຉິໍ, ປຓິຍອສ຺ສຊຄ຺ຄນໂກ ນາມ ຊາໂຕສ຺ມີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.