೮. ಸಹಧಮ್ಮಿಕವಗ್ಗೋ

೧. ಸಹಧಮ್ಮಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋತಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇನ ವುಚ್ಚಮಾನೋ. ಕರಣತ್ಥೇ ಚೇತಂ ಉಪಯೋಗವಚನಂ. ‘‘ಪಞ್ಚಹಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬತ್ತಾ, ತೇಸಂ ವಾ ಸನ್ತಕತ್ತಾ ‘ಸಹಧಮ್ಮಿಕ’ನ್ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೇನ ಬುದ್ಧಪಞ್ಞತ್ತೇನ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ವುಚ್ಚಮಾನೋತಿ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ (ಕಙ್ಖಾ. ಅಟ್ಠ. ದುಬ್ಬಚಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ; ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೪೨೫-೪೨೬) ದುಬ್ಬಚಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋತಿ ಇಮಸ್ಸತ್ಥೋ ದುಬ್ಬಚಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅನಾದರಿಯಭಯಾತಿ ಅನಾದರಕರಣೇ ಭಯಾ, ತತ್ಥ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಭಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಲೇಸೇನ ಏವಂ ವದನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಉಜುಕಂ ‘‘ನ ಸಿಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಯಾವ ನ ಅಞ್ಞಂ ಭಿಕ್ಖು’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಲೇಸೇನ ವದನ್ತಸ್ಸ.

ಸಹಧಮ್ಮಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ವಿಲೇಖನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಖುದ್ದಕೇಹಿ ಚ ಅನುಖುದ್ದಕೇಹಿ ಚಾತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಾದೀಹಿ ಖುದ್ದಕೇಹಿ ಚೇವ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಾದೀಹಿ ಅನುಖುದ್ದಕೇಹಿ ಚ. ಠಪೇತ್ವಾ ಹಿ ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಅವಸೇಸಾನಿ ಸಬ್ಬಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಪರಿಯಾಯೇನ ಖುದ್ದಕಾನಿ ಚೇವ ಹೋನ್ತಿ ಅನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಚ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಪಞ್ಚಸತಿಕಕ್ಖನ್ಧಕೇ (ಚೂಳವ. ೪೪೧) –

‘‘ಕತಮಾನಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀತಿ? ಏಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’ತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’ತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ ದ್ವೇ ಅನಿಯತೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’ತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ ದ್ವೇ ಅನಿಯತೇ ಠಪೇತ್ವಾ ತಿಂಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’ತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ ದ್ವೇ ಅನಿಯತೇ ಠಪೇತ್ವಾ ತಿಂಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ ದ್ವೇನವುತಿಪಾಚಿತ್ತಿಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’ತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಏವಮಾಹಂಸು ‘ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ ದ್ವೇ ಅನಿಯತೇ ಠಪೇತ್ವಾ ತಿಂಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ ದ್ವೇನವುತಿಪಾಚಿತ್ತಿಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’’’ತಿ.

ಯಂ ಪನ ನಾಗಸೇನತ್ಥೇರೇನ ಮಿಲಿನ್ದರಞ್ಞಾ ಪುಟ್ಠೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ದುಕ್ಕಟಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಖುದ್ದಕಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ, ದುಬ್ಭಾಸಿತಂ ಅನುಖುದ್ದಕ’’ನ್ತಿ (ಮಿ. ಪ. ೪.೨.೧), ತತ್ಥ ಅನ್ತಿಮಕೋಟ್ಠಾಸಮೇವ ಗಹೇತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ತಂ ವಾದಪಥೋಪಚ್ಛೇದನತ್ಥನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

ಸಂವತ್ತನಮರಿಯಾದಪರಿಚ್ಛೇದವಚನನ್ತಿ ಸಂವತ್ತನಸ್ಸ ಮರಿಯಾದಾ ಅವಧಿ ಸಂವತ್ತನಮರಿಯಾದಾ, ತಾಯ ನಿಯಮವಸೇನ ಯೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ, ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸಂವತ್ತನಮರಿಯಾದಪರಿಚ್ಛೇದವಚನಂ. ಇದಾನಿ ತಂ ಮರಿಯಾದಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಉದ್ದಿಸನ್ತೀತಿ ಆಚರಿಯಾ ಅತ್ತನೋ ರುಚಿಯಾ ಉದ್ದಿಸನ್ತಿ. ಉದ್ದಿಸಾಪೇನ್ತೀತಿ ಆಚರಿಯಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾ ಉದ್ದಿಸಾಪೇನ್ತಿ. ಸಜ್ಝಾಯನ್ತೀತಿ ಧಾರೇನ್ತಿ. ಕುಕ್ಕುಚ್ಚವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಸಙ್ಖಾತೋ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ. ವಿಹೇಸಾವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮನೋವಿಲೇಖಾತಿ ವಿಹೇಸಾವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಙ್ಖಾತಾ ಮನೋವಿಲೇಖಾ. ಗರಹಣೇತಿ ನಿನ್ದನೇ.

ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ವಿವಣ್ಣನೇತಿ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ನಿನ್ದತೋ ತಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಮತಿಂ ಉಪ್ಪಾದೇತುಂ ವಿನಯವಿವಣ್ಣನೇ.

ವಿಲೇಖನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಮೋಹನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ತಸ್ಮಿಂ ಅನಾಚಾರೇತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಅನಾಚಾರೇ ಆಚಿಣ್ಣೇ. ಮೋಕ್ಖೋ ನತ್ಥೀತಿ ತಸ್ಸಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಮೋಕ್ಖೋ ನತ್ಥಿ. ತಸ್ಸ ತೇತಿ ತಸ್ಸ ತವ. ಅಲಾಭಾತಿ ಯೇ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇ ಉದ್ದಿಸ್ಸಮಾನೇ ಸಾಧುಕಂ ಅಟ್ಠಿಂ ಕತ್ವಾ ಮನಸಿಕರಣಸ್ಸ ಆನಿಸಂಸಸಞ್ಞಿತಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಸಮ್ಪರಾಯಿಕಾ ಚ ಲಾಭಾ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ, ತೇ ಸಬ್ಬೇ ತುಯ್ಹಂ ಅಲಾಭಾ ಏವ ಹೋನ್ತಿ. ದುಲ್ಲದ್ಧನ್ತಿ ಪುಞ್ಞವಿಸೇಸೇನ ಲದ್ಧಮ್ಪಿ ಮನುಸ್ಸತ್ತಂ ದುಲ್ಲದ್ಧಂ. ಸಾಧುಕನ್ತಿ ಸುಟ್ಠು. ಅಟ್ಠಿಂ ಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥಿಕಭಾವಂ ಕತ್ವಾ, ಅತ್ಥಿಕೋ ಹುತ್ವಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಞತ್ತಿದುತಿಯೇನ ಕಮ್ಮೇನಾತಿ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ’’ತಿಆದಿನಾ (ಪಾಚಿ. ೪೪೬) ಪದಭಾಜನಿಯಂ ವುತ್ತೇನ ಮೋಹಾರೋಪನಕೇನ ಞತ್ತಿದುತಿಯೇನ ಕಮ್ಮೇನ.

ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇತಿ ಏತ್ಥ ಮೋಹಾರೋಪನಕಮ್ಮಂ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ.

ಮೋಹನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಪಹಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಪಹಾರಂ ದದೇಯ್ಯಾತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಉಪ್ಪಲಪತ್ತಂ ಉಪಾದಾಯ ಕಾಯಕಾಯಪ್ಪಟಿಬದ್ಧನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ ಪಹಾರಂ ದದೇಯ್ಯ. ಏವಂ ಪನ ಪಹಾರೇ ದಿನ್ನೇ ಹತ್ಥೋ ವಾ ಭಿಜ್ಜತು, ಪಾದೋ ವಾ ಸೀಸಂ ವಾ, ಮರತು ವಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪಹರಿತುಕಾಮತಾಯಾ’’ತಿಆದಿ.

ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇತಿ ಗಹಟ್ಠೇ ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತೇ ವಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ವಾ ಪುರಿಸೇ ವಾ ಅನ್ತಮಸೋ ತಿರಚ್ಛಾನಗತೇಪಿ. ಸಚೇ ಪನ ರತ್ತಚಿತ್ತೋ ಇತ್ಥಿಂ ಪಹರತಿ, ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋ. ಕೇನಚಿ ವಿಹೇಠಿಯಮಾನಸ್ಸಾತಿ ಮನುಸ್ಸೇನ ವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಗತೇನ ವಾ ವಿಹೇಠಿಯಮಾನಸ್ಸ. ಮೋಕ್ಖಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸಾತಿ ತತೋ ಅತ್ತನೋ ಮೋಕ್ಖಂ ಪತ್ಥಯಮಾನಸ್ಸ. ಸಚೇಪಿ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೪೫೩) ಚೋರಂ ವಾ ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕಂ ವಾ ವಿಹೇಠೇತುಕಾಮಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಉಪಾಸಕ, ಏತ್ಥೇವ ತಿಟ್ಠ, ಮಾ ಆಗಮಿತ್ಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ವಚನಂ ಅನಾದಿಯಿತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ ‘‘ಗಚ್ಛ ರೇ’’ತಿ ಮುಗ್ಗರೇನ ವಾ ಸತ್ಥಕೇನ ವಾ ಪಹರಿತ್ವಾ ಯಾತಿ, ಸೋ ಚೇ ತೇನ ಪಹಾರೇನ ಮರತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿಯೇವ. ವಾಳಮಿಗೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಪಹಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ತಲಸತ್ತಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ತಲಸತ್ತಿಕನ್ತಿ ತಲಮೇವ ತಲಸತ್ತಿಕಂ. ‘‘ಪೋಥನಸಮತ್ಥಟ್ಠೇನ ಸತ್ತಿಕ’’ನ್ತಿ (ವಜಿರ. ಟೀ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯ ೪೫೬) ಏಕೇ. ಉಚ್ಚಾರೇಯ್ಯಾತಿ ಉಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ. ನಪಹರಿತುಕಾಮತಾಯ ದಿನ್ನತ್ತಾ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪಹರಿತುಕಾಮತಾಯ ಪಹರಿತೇ ಪುರಿಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಉಚ್ಚಾರೇತುಕಾಮತಾಯ ಕೇವಲಂ ಉಗ್ಗಿರಣಮತ್ತೇ ಕತೇ ಇಮಿನಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಇಮಿನಾ ಪನ ವಿರಜ್ಝಿತ್ವಾ ಪಹಾರೋ ದಿನ್ನೋ, ತಸ್ಮಾ ದುಕ್ಕಟಂ. ಏತ್ಥ ಪನ ‘‘ತಿರಚ್ಛಾನಗತಾದೀನಂ ಅಸುಚಿಕರಣಾದೀನಿ ದಿಸ್ವಾ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾಪಿ ಉಗ್ಗಿರನ್ತಸ್ಸ ಮೋಕ್ಖಾಧಿಪ್ಪಾಯೋಯೇವಾ’’ತಿ (ಸಾರತ್ಥ. ಟೀ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯ ೩.೪೭೧) ವದನ್ತಿ.

ತಲಸತ್ತಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ಅಮೂಲಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಛಟ್ಠಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಅಮೂಲಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ಸಞ್ಚಿಚ್ಚಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತಸ್ಸಾತಿ (ವಜಿರ. ಟೀ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯ ೪೬೮) ಸಂಸಯಂ ಜನೇನ್ತಸ್ಸ. ಪರೋ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಉಪ್ಪಾದೇತು ವಾ, ಮಾ ವಾ, ತಂ ಅಪ್ಪಮಾಣಂ. ಮಞ್ಞೇತಿ ತಕ್ಕಯಾಮಿ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ‘‘ವಿಕಾಲೇ ಮಞ್ಞೇ ತಯಾ ಭುತ್ತಂ, ಮಜ್ಜಂ ಮಞ್ಞೇ ತಯಾ ಪೀತಂ, ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ರಹೋ ಮಞ್ಞೇ ತಯಾ ನಿಸಿನ್ನ’’ನ್ತಿಆದೀನಂ (ಪಾಚಿ. ೪೬೬) ಗಹಣಂ. ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇತಿ ಸಾಮಣೇರೇ.

ಸಞ್ಚಿಚ್ಚಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ಉಪಸ್ಸುತಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಸುಯ್ಯತೀತಿ ಸುತಿ, ಸದ್ದೋ, ಸುತಿಯಾ ಸಮೀಪಂ ಉಪಸ್ಸುತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಸುತಿಸಮೀಪ’’ನ್ತಿ, ಸದ್ದಸಮೀಪನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯತ್ಥ ಪನ ಠಿತೇನ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ಸದ್ದಂ ಸೋತುಂ, ತತ್ಥ ತಿಟ್ಠನ್ತೋ ಸದ್ದಸಮೀಪೇ ತಿಟ್ಠತಿ ನಾಮಾತಿ ಆಹ ‘‘ಯತ್ಥ ಠತ್ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಅಥ ವಾ ಉಪೇಚ್ಚ ಸುಯ್ಯತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಉಪಸ್ಸುತಿ, ಠಾನಂ, ಯಂ ಠಾನಂ ಉಪಗತೇನ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ಕಥೇನ್ತಾನಂ ಸದ್ದಂ ಸೋತುಂ, ತತ್ಥಾತಿ ಏವಮ್ಪೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ತುರಿತಗಮನೇಪೀತಿ ಪಚ್ಛತೋ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಪುರತೋ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಂ ಸದ್ದಸವನತ್ಥಂ ಸೀಘಗಮನೇಪಿ. ಓಹೀಯಮಾನೇಪೀತಿ ಪುರತೋ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಛತೋ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಂ ವಚನಸವನತ್ಥಂ ಓಹೀಯಮಾನೇಪಿ.

ವೂಪಸಮಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಉಪಸಮಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಲಹಂ ನ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ. ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಮೋಚೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಮಮ ಅಕಾರಕಭಾವಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಮೋಚೇಸ್ಸಾಮಿ. ಸಿಯಾ ಕಿರಿಯನ್ತಿ ಕದಾಚಿ ಸೋತುಕಾಮತಾಯ ಗಮನವಸೇನ ಸಮುಟ್ಠಾನತೋ ಸಿಯಾ ಕಿರಿಯಂ. ಸಿಯಾ ಅಕಿರಿಯನ್ತಿ ಕದಾಚಿ ಠಿತಟ್ಠಾನಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಮನ್ತಯಮಾನಾನಂ ಅಜಾನಾಪನವಸೇನ ಸಮುಟ್ಠಾನತೋ ಸಿಯಾ ಅಕಿರಿಯಂ.

ಉಪಸ್ಸುತಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ಕಮ್ಮಪ್ಪಟಿಬಾಹನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಧಮ್ಮಿಕಾನನ್ತಿ ಧಮ್ಮೇನ ವಿನಯೇನ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇನ ಕತತ್ತಾ ಧಮ್ಮೋ ಏತೇಸು ಅತ್ಥೀತಿ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ, ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಿಕಾನಂ. ಕಮ್ಮಾನನ್ತಿ ಚತುನ್ನಂ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಾನಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಧಮ್ಮೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಧಮ್ಮೇನಾತಿ ಭೂತೇನ ವತ್ಥುನಾ. ವಿನಯೇನಾತಿ ಚೋದನಾಯ ಚೇವ ಸಾರಣಾಯ ಚ. ಸತ್ಥುಸಾಸನೇನಾತಿ ಞತ್ತಿಸಮ್ಪದಾಯ ಚೇವ ಅನುಸ್ಸವನಾಸಮ್ಪದಾಯ ಚ. ಸಮಗ್ಗಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾತಿ ಸೀಮಟ್ಠಕಸಙ್ಘಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಛನ್ದಾರಹಾನಂ ಛನ್ದಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಕತ್ತಬ್ಬತ್ತಾ ಕಾಯೇನ ಚೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಚ ಏಕೀಭೂತಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ. ತಂ ತಂ ವತ್ಥುನ್ತಿ ಅವಣ್ಣಭಣನಾದಿಂ ತಂ ತಂ ವತ್ಥು.

ಓಸಾರೇನ್ತಿ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝಂ ಏತೇನಾತಿ ಓಸಾರಣಂ. ನಿಸ್ಸಾರೇನ್ತಿ ಸಙ್ಘಮ್ಹಾ ಏತೇನಾತಿ ನಿಸ್ಸಾರಣಂ. ಭಣ್ಡುಕಮ್ಮನ್ತಿ ಮುಣ್ಡಕರಣಂ, ಕೇಸಚ್ಛೇದನಾಪುಚ್ಛನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಮ್ಮಮೇವ ಲಕ್ಖಣಂ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಂ. ಓಸಾರಣಾದಯೋ ವಿಯ ಕಮ್ಮಞ್ಚ ಹುತ್ವಾ ಅಞ್ಞಞ್ಚ ನಾಮಂ ನ ಲಭತಿ, ಕಮ್ಮಮೇವ ಹುತ್ವಾ ಲಕ್ಖೀಯತೀತಿ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಓಸಾರಣಂ ನಿಸ್ಸಾರಣ’’ನ್ತಿ (ಪರಿ. ಅಟ್ಠ. ೪೯೫-೪೯೬) ಚೇತ್ಥ ಪದಸಿಲಿಟ್ಠತಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಪಠಮಂ ಪನ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ ಹೋತಿ, ಪಚ್ಛಾ ಓಸಾರಣಾತಿ ಆಹ ‘‘ತತ್ಥ ಕಣ್ಟಕಸಾಮಣೇರಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ಕಣ್ಟಕಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ನಾಸನಾ ವಿಯ ನಿಸ್ಸಾರಣಾತಿ ಯಥಾ ಕಣ್ಟಕಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ದಣ್ಡಕಮ್ಮನಾಸನಾ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ, ತಥಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಅವಣ್ಣಂ ಭಣತೋ, ಅಕಪ್ಪಿಯಂ ‘‘ಕಪ್ಪಿಯ’’ನ್ತಿ ದೀಪಯತೋ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಸ್ಸ ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಸ್ಸಾಪಿ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ –

‘‘ಸಙ್ಘಂ, ಭನ್ತೇ, ಪುಚ್ಛಾಮಿ ‘ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಸಾಮಣೇರೋ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಅವಣ್ಣವಾದೀ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ, ಯಂ ಅಞ್ಞೇ ಸಾಮಣೇರಾ ಲಭನ್ತಿ ದಿರತ್ತತಿರತ್ತಂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಹಸೇಯ್ಯಂ, ತಸ್ಸ ಅಲಾಭಾಯ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ ‘ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಸಾಮಣೇರೋ…ಪೇ… ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’ತಿ, ಚರ ಪಿರೇ ವಿನಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಪರಿ. ಅಟ್ಠ. ೪೯೫-೪೯೬) –

ಕತ್ತಬ್ಬನಾಸನಾ ನಿಸ್ಸಾರಣಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಾದಿಸಂಯೇವ ಸಮ್ಮಾವತ್ತನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪವೇಸನಾ ಓಸಾರಣಾತಿ ತಾದಿಸಂಯೇವ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ‘‘ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಬಾಲತಾಯ ಅಞ್ಞಾಣತಾಯ ಅಲಕ್ಖಿಕತಾಯ ಏವಂ ಅಕಾಸಿಂ, ಸ್ವಾಹಂ ಸಙ್ಘಂ ಖಮಾಪೇಮೀ’’ತಿ ಖಮಾಪೇನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಯಾವತತಿಯಂ ಯಾಚಾಪೇತ್ವಾ –

‘‘ಸಙ್ಘಂ, ಭನ್ತೇ, ಪುಚ್ಛಾಮಿ ‘ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಸಾಮಣೇರೋ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಅವಣ್ಣವಾದೀ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ, ಯಂ ಅಞ್ಞೇ ಸಾಮಣೇರಾ ಲಭನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ದಿರತ್ತತಿರತ್ತಂ ಸಹಸೇಯ್ಯಂ, ತಸ್ಸ ಅಲಾಭಾಯ ನಿಸ್ಸಾರಿತೋ, ಸ್ವಾಯಂ ಇದಾನಿ ಸೋರತೋ ನಿವಾತವುತ್ತಿ ಲಜ್ಜಿಧಮ್ಮಂ ಓಕ್ಕನ್ತೋ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ಕತದಣ್ಡಕಮ್ಮೋ ಅಚ್ಚಯಂ ದೇಸೇತಿ, ಇಮಸ್ಸ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ಯಥಾ ಪುರೇ ಕಾಯಸಮ್ಭೋಗಸಾಮಗ್ಗಿದಾನಂ ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ…ಪೇ… ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಪರಿ. ಅಟ್ಠ. ೪೯೫-೪೯೬) –

ಪವೇಸನಾ ಓಸಾರಣಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಕೇಸಚ್ಛೇದನಾಪುಚ್ಛನನ್ತಿ ಸೀಮಾಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸನ್ನಿಪಾತಾಪೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಪೇಕ್ಖಂ ತತ್ಥ ನೇತ್ವಾ ‘‘ಸಙ್ಘಂ, ಭನ್ತೇ, ಇಮಸ್ಸ ದಾರಕಸ್ಸ ಭಣ್ಡುಕಮ್ಮಂ ಆಪುಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವಾ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವಾ ಸಕಿಂ ವಾ ವಚನಂ. ಇಧ ಚ ‘‘ಇಮಸ್ಸ ದಾರಕಸ್ಸ ಭಣ್ಡುಕಮ್ಮಂ ಆಪುಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿಪಿ ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಸಮಣಕರಣಂ ಆಪುಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿಪಿ ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಪಬ್ಬಾಜನಂ ಆಪುಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿಪಿ ‘‘ಅಯಂ ಸಮಣೋ ಹೋತುಕಾಮೋ’’ತಿಪಿ ‘‘ಅಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತುಕಾಮೋ’’ತಿಪಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ.

ಮುಖರಸ್ಸಾತಿ ಮುಖೇನ ಖರಸ್ಸ. ಯಂ ಅವನ್ದಿಯಕಮ್ಮಂ ಅನುಞ್ಞಾತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಊರುಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ದಸ್ಸನಾದಿವತ್ಥೂಸೂತಿ –

‘‘ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಕದ್ದಮೋದಕೇನ ಓಸಿಞ್ಚನ್ತಿ ‘ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಅಮ್ಹೇಸು ಸಾರಜ್ಜೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ, ಕಾಯಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ದಸ್ಸೇನ್ತಿ, ಊರುಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ದಸ್ಸೇನ್ತಿ, ಅಙ್ಗಜಾತಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ದಸ್ಸೇನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓಭಾಸೇನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಪಯೋಜೇನ್ತಿ ‘ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಅಮ್ಹೇಸು ಸಾರಜ್ಜೇಯ್ಯು’’’ನ್ತಿ (ಚೂಳವ. ೪೧೧) –

ಇಮೇಸು ವತ್ಥೂಸು.

ಅಚ್ಛಿನ್ನಚೀವರಕಾದೀನನ್ತಿ ಅಚ್ಛಿನ್ನಚೀವರಜಿಣ್ಣಚೀವರನಟ್ಠಚೀವರಗಿಲಾನಬಹುಸ್ಸುತಸಙ್ಘಭಾರನಿತ್ಥರಕಾದೀನಂ. ಚೀವರಾದೀನೀತಿ ಚೀವರಭೇಸಜ್ಜಸೇನಾಸನಾದೀನಿ. ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಾನೀತಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಾನಿ ಮೂಲತಚಪತ್ತಅಙ್ಕುರಪುಪ್ಫಫಲಾದೀನಿ. ಅಪನೇತಬ್ಬಾನಿಪಿ ವತ್ಥೂನೀತಿ ಆವಾಸಕರಣಾದಿಅತ್ಥಂ ಹರಿತಬ್ಬಾನಿಪಿ ಛಾಯೂಪಗಫಲೂಪಗರುಕ್ಖಾದೀನಿ. ತಥಾರೂಪಂ ವಾ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಕತಿಕಂ ಕರೋನ್ತೇಹೀತಿ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತತ್ಥಾಯ ದಿನ್ನತೋ ಆವಾಸಜಗ್ಗನಾದಿಕಂ ತಾದಿಸಂ ವಾ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಕತಿಕಂ ಕರೋನ್ತೇಹಿ.

ನೇವ ಸುತ್ತಂ ಆಗಚ್ಛತೀತಿ ನ ಮಾತಿಕಾ ಆಗಚ್ಛತಿ. ನೋ ಸುತ್ತವಿಭಙ್ಗೋತಿ ವಿನಯೋಪಿ ನ ಪಗುಣೋ. ಬ್ಯಞ್ಜನಚ್ಛಾಯಾಯ ಅತ್ಥಂ ಪಟಿಬಾಹತೀತಿ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೨೩೩) ಬ್ಯಞ್ಜನಮತ್ತಮೇವ ಗಹೇತ್ವಾ ಅತ್ಥಂ ಪಟಿಸೇಧೇತಿ. ಜಾತರೂಪರಜತಖೇತ್ತವತ್ಥುಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣಾದೀಸು ವಿನಯಧರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರಿಯಮಾನೇ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಇಮೇ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರೇಥ, ನನು ‘ಜಾತರೂಪರಜತಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತೀ’ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೧.೧೦, ೧೯೪) ಏವಂ ಸುತ್ತೇ ಪಟಿವಿರತಿಮತ್ತಮೇವ ವುತ್ತಂ, ನತ್ಥಿ ಏತ್ಥ ಆಪತ್ತೀ’’ತಿ ವದತಿ. ಅಪರೋ ಧಮ್ಮಕಥಿಕೋ ಸುತ್ತಸ್ಸ ಆಗತತ್ತಾ ಓಲಮ್ಬೇತ್ವಾ ನಿವಾಸೇನ್ತಾನಂ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಆರೋಪಿಯಮಾನಾಯ ‘‘ಕಿಂ ಇಮೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆರೋಪೇಥ, ನನು ‘ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ನಿವಾಸೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖಾ ಕರಣೀಯಾ’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೭೬) ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಾಕರಣಮತ್ತಮೇವ ವುತ್ತಂ, ನತ್ಥಿ ಏತ್ಥ ಆಪತ್ತೀ’’ತಿ ವದತಿ. ಉಬ್ಬಾಹಿಕ ವಿನಿಚ್ಛಯೇತಿ ಸಮಥಕ್ಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತಉಬ್ಬಾಹಿಕವಿನಿಚ್ಛಯೇ ‘‘ಸೀಲವಾ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿಕಾಯ ಹಿ ದಸಙ್ಗಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೇ ದ್ವೇ ತಯೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಚ್ಚಿನಿತ್ವಾ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ಉಬ್ಬಾಹಿಕವಿನಿಚ್ಛಯೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ.

ಪವಾರಣಪ್ಪಚ್ಚುಕ್ಕಡ್ಢನಾತಿ ಪವಾರಣಾಯ ಉಕ್ಕಸ್ಸನಾ, ಉದ್ಧಂ ಕಡ್ಢನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಿಣವತ್ಥಾರಕಸಮಥೇ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಿಕಞತ್ತಿ ಚಾತಿ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಣ್ಡನಜಾತಾನಂ…ಪೇ… ಠಪೇತ್ವಾ ಗಿಹಿಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತ’’ನ್ತಿ (ಚೂಳವ. ೨೧೨-೨೧೩) ಏವಂ ತಿಣವತ್ಥಾರಕಸಮಥೇ ಕತಾ ಸಬ್ಬಪಠಮಾ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಿಕಞತ್ತಿ ಚ.

ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕನಾದಿಕೇಹೀತಿ ಚತುನ್ನಂ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ಅಲಾಭತ್ಥಾಯ ಪಯೋಗಕರಣಾದಿಕೇಹಿ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ‘‘ಅನತ್ಥಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕನಂ, ಅನಾವಾಸಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕನಂ, ಅಕ್ಕೋಸನಪರಿಭಾಸನಂ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಭೇದನಂ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಭಣನಂ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಭಣನಂ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಭಣನ’’ನ್ತಿ (ಚೂಳವ. ೨೬೫) ಅವಸೇಸಂ ಸತ್ತಙ್ಗಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಅಟ್ಠಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸಾತಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಚೇವ ಅಙ್ಗೇಹಿ ಏಕೇಕೇನಪಿ ಅಙ್ಗೇನ ಚ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ. ಅಸಮ್ಭೋಗಕರಣತ್ಥನ್ತಿ ತೇನ ದಿನ್ನಸ್ಸ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣತ್ಥಂ. ಪತ್ತನಿಕ್ಕುಜ್ಜನವಸೇನಾತಿ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಪತ್ತನಿಕ್ಕುಜ್ಜನವಸೇನ, ನ ಅಧೋಮುಖಟ್ಠಪನವಸೇನ. ಪತ್ತುಕ್ಕುಜ್ಜನವಸೇನಾತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ತಸ್ಸೇವಾತಿ ಯೋ ಪತ್ತನಿಕ್ಕುಜ್ಜನವಸೇನ ಕತನಿಸ್ಸಾರಣೋ, ತಸ್ಸೇವ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ. ಸಮ್ಮಾವತ್ತನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಯೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಪತ್ತುಕ್ಕುಜ್ಜನಂ, ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ. ಸಾತಿ ಯಥಾವುತ್ತಾ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ, ಓಸಾರಣಾ ಚ.

ಸೂಚಿಯಾದಿಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ತಂತದತ್ಥಿಕಾನಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ ದೇತೀತಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕವಿಸ್ಸಜ್ಜಕೋ. ಸಾಟಿಯಗ್ಗಾಹಾಪಕೋತಿ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಯಗ್ಗಾಹಾಪಕೋ. ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೇ ಆರಾಮಿಕೇ ಪೇಸನತ್ಥಾಯ ದಾತಬ್ಬಾ ಸಮ್ಮುತಿ ಆರಾಮಿಕಪೇಸಕಸಮ್ಮುತಿ. ಏಸ ನಯೋ ಸಾಮಣೇರಪೇಸಕಸಮ್ಮುತೀತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ.

ತಜ್ಜನೀಯಕಮ್ಮಾದೀನಂ ಸತ್ತನ್ನನ್ತಿ ತಜ್ಜನೀಯಂ, ನಿಯಸಂ, ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಂ, ಪಟಿಸಾರಣೀಯಂ, ತಿವಿಧಞ್ಚ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯನ್ತಿ ತಜ್ಜನೀಯಾದೀನಂ ಸತ್ತನ್ನಂ. ಅಟ್ಠಯಾವತತಿಯಕಾತಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಸೇನ ಚತ್ತಾರೋ, ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವಸೇನ ಚತ್ತಾರೋತಿ ಅಟ್ಠ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಾ.

ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಾದಿವಸೇನಾತಿ ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮವಸೇನ. ‘‘ಕರಿಯಮಾನಂ ದಳ್ಹತರಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಕಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಏಕಚ್ಚೇ ವದನ್ತಿ. ಏವಂ ಪನ ಸತಿ ಕಮ್ಮಸಙ್ಕರೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ನ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಮೇವ. ಸಚೇ ಪನ ಅಕ್ಖರಪರಿಹೀನಂ ವಾ ಪದಪರಿಹೀನಂ ವಾ ದುರುತ್ತಪದಂ ವಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸೋಧನತ್ಥಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಇದಂ ಅಕುಪ್ಪಕಮ್ಮಸ್ಸ ದಳ್ಹೀಕಮ್ಮಂ ಹೋತಿ, ಕುಪ್ಪಕಮ್ಮೇ ಕಮ್ಮಂ ಹುತ್ವಾ ತಿಟ್ಠತಿ. ಸಕಲಕ್ಖಣೇನೇವಾತಿ ಞತ್ತಿಞ್ಚ ಚತಸ್ಸೋ ಚ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯೋ ಸಾವೇತ್ವಾವ. ನ ಸೇಸಕಮ್ಮವಸೇನಾತಿ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಾದಿನಾ ಅವಸೇಸಕಮ್ಮವಸೇನ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ.

ಕಮ್ಮಪ್ಪಟಿಬಾಹನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ಛನ್ದಂಅದತ್ವಾಗಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಆರೋಚಿತಂ ವತ್ಥು ಅವಿನಿಚ್ಛಿತನ್ತಿ ಆರೋಚಿತವತ್ಥು ಆಪತ್ತಿಕಭಾವೇನ ನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಏತ್ಥ ಚ ಚೋದಕೇನ ಚ ಚುದಿತಕೇನ ಚ ಅತ್ತನೋ ಕಥಾ ಕಥಿತಾ, ಅನುವಿಜ್ಜಕೋ ಸಮ್ಮತೋ, ಏತ್ತಾವತಾ ವತ್ಥುಮೇವ ಆರೋಚಿತಂ ಹೋತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಛನ್ದಂ ಅದತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಮೇಯ್ಯಾತಿ ‘‘ಕಥಂ ಇದಂ ಕಮ್ಮಂ ಕುಪ್ಪಂ ಅಸ್ಸ, ವಗ್ಗಂ ಅಸ್ಸ, ನ ಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೪೮೧) ಇಮಿನಾ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಛನ್ದಂ ಅದತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಾಸನತೋ ಉಟ್ಠಾಯ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ. ತೇನಾಹ ‘‘ಯೋ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿಆದಿ. ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಗಮನಂ ಕಿರಿಯಂ, ಛನ್ದಸ್ಸ ಅದಾನಂ ಅಕಿರಿಯಂ.

ಛನ್ದಂಅದತ್ವಾಗಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೧. ದುಬ್ಬಲಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಯಥಾಸನ್ಥುತನ್ತಿ ಯಥಾಮಿತ್ತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಯೋ ಯೋ’’ತಿ ಆದಿ. ತತ್ಥ ಮಿತ್ತಸನ್ದಿಟ್ಠಸಮ್ಭತ್ತವಸೇನಾತಿ ಮಿತ್ತಸನ್ದಿಟ್ಠಸಮ್ಭತ್ತಾನಂ ವಸೇನ. ತತ್ಥ ಮಿತ್ತಾ ಮಿತ್ತಾವ. ಸನ್ದಿಟ್ಠಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಸಙ್ಗಮ್ಮ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಾ ನಾತಿದಳ್ಹಮಿತ್ತಾ. ಸಮ್ಭತ್ತಾ ಸುಟ್ಠು ಭತ್ತಾ ಸಿನೇಹವನ್ತೋ ದಳ್ಹಮಿತ್ತಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ.

ಪಞ್ಚ ಗರುಭಣ್ಡಾನೀತಿ ರಾಸಿವಸೇನ ಪಞ್ಚ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿ, ಸರೂಪವಸೇನ ಪನೇತಾನಿ ಬಹೂನಿ ಹೋನ್ತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ರಾಸಿವಸೇನ ಪಞ್ಚ ಗರುಭಣ್ಡಾನಿ ವುತ್ತಾನೀ’’ತಿ. ಆರಾಮೋ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೧; ವಿ. ಸಙ್ಗ. ಅಟ್ಠ. ೨೨೭) ನಾಮ ಪುಪ್ಫಾರಾಮೋ ವಾ ಫಲಾರಾಮೋ ವಾ. ಆರಾಮವತ್ಥು ನಾಮ ತೇಸಂಯೇವ ಆರಾಮಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಠಪಿತೋಕಾಸೋ, ತೇಸು ವಾ ಆರಾಮೇಸು ವಿನಟ್ಠೇಸು ತೇಸಂ ಪೋರಾಣಕಭೂಮಿಭಾಗೋ. ವಿಹಾರೋ ನಾಮ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಾಸಾದಾದಿಸೇನಾಸನಂ. ವಿಹಾರವತ್ಥು ನಾಮ ತಸ್ಸ ಪತಿಟ್ಠಾನೋಕಾಸೋ. ಮಞ್ಚೋ ನಾಮ ಮಸಾರಕೋ ಬುನ್ದಿಕಾಬದ್ಧೋ, ಕುಳೀರಪಾದಕೋ, ಆಹಚ್ಚಪಾದಕೋತಿ ಇಮೇಸಂ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಾನಂ ಚತುನ್ನಂ ಮಞ್ಚಾನಂ ಅಞ್ಞತರೋ. ಪೀಠಂ ನಾಮ ಮಸಾರಕಾದೀನಂಯೇವ ಚತುನ್ನಂ ಪೀಠಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ. ಭಿಸಿ ನಾಮ ಉಣ್ಣಭಿಸಿಆದೀನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭಿಸೀನಂ ಅಞ್ಞತರಾ. ಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ನಾಮ ರುಕ್ಖತೂಲಲತಾತೂಲಪೋಟಕಿತೂಲಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ ಪುಣ್ಣಂ. ಲೋಹಕುಮ್ಭೀ ನಾಮ ಕಾಳಲೋಹೇನ ವಾ ತಮ್ಬಲೋಹೇನ ವಾ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಲೋಹೇನ ಕತಾ ಕುಮ್ಭೀ. ಲೋಹಭಾಣಕಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಏತ್ಥ ಪನ ಭಾಣಕನ್ತಿ ಅರಞ್ಜರೋ ವುಚ್ಚತಿ. ವಾರಕೋತಿ ಘಟೋ. ಕಟಾಹಂ ಕಟಾಹಮೇವ. ವಾಸಿಆದೀಸು, ವಲ್ಲಿಆದೀಸು ಚ ದುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಏವಂ –

ದ್ವಿಸಙ್ಗಹಾನಿ ದ್ವೇ ಹೋನ್ತಿ, ತತಿಯಂ ಚತುಸಙ್ಗಹಂ;

ಚತುತ್ಥಂ ನವಕೋಟ್ಠಾಸಂ, ಪಞ್ಚಮಂ ಅಟ್ಠಭೇದನಂ.

ಇತಿ ಪಞ್ಚಹಿ ರಾಸೀಹಿ, ಪಞ್ಚನಿಮ್ಮಲಲೋಚನೋ;

ಪಞ್ಚವೀಸವಿಧಂ ನಾಥೋ, ಗರುಭಣ್ಡಂ ಪಕಾಸಯಿ. (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೧; ವಿ. ಸಙ್ಗ. ಅಟ್ಠ. ೨೨೭);

ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತುಂ ವಾ ವಿಭಜಿತುಂ ವಾ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಮೂಲಚ್ಛೇಜ್ಜವಸೇನ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತುಂ ವಾ ವಿಭಜಿತುಂ ವಾ ನ ವಟ್ಟನ್ತಿ. ಪರಿವತ್ತನವಸೇನ ಪನ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಸ್ಸ, ವಿಭಜನ್ತಸ್ಸ ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಥಾವರೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಥಾವರೇನ ಥಾವರನ್ತಿ ಆರಾಮಆರಾಮವತ್ಥುವಿಹಾರವಿಹಾರವತ್ಥುನಾ ಆರಾಮಂ ಆರಾಮವತ್ಥುಂ ವಿಹಾರಂ ವಿಹಾರವತ್ಥುಂ. ಇತರೇನಾತಿ ಅಥಾವರೇನ, ಪಚ್ಛಿಮರಾಸಿತ್ತಯೇನಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಅಕಪ್ಪಿಯೇನಾತಿ ಸುವಣ್ಣಮಯಮಞ್ಚಾದಿನಾ ಚೇವ ಅಕಪ್ಪಿಯಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋಹನೇಹಿ ಚ. ಮಹಗ್ಘಕಪ್ಪಿಯೇನಾತಿ ದನ್ತಮಯಮಞ್ಚಾದಿನಾ ಚೇವ ಪಾವಾರಾದಿನಾ ಚ. ಇತರನ್ತಿ ಅಥಾವರಂ. ಕಪ್ಪಿಯಪರಿವತ್ತನೇನ ಪರಿವತ್ತೇತುನ್ತಿ ಯಥಾ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ ನ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಪರಿವತ್ತೇತುಂ.

ತತ್ರಾಯಂ ಪರಿವತ್ತನನಯೋ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೧; ವಿ. ಸಙ್ಗ. ಅಟ್ಠ. ೨೨೮) – ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಾಳಿಕೇರಾರಾಮೋ ದೂರೇ ಹೋತಿ, ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾವ ಬಹುತರಂ ಖಾದನ್ತಿ, ಯಮ್ಪಿ ನ ಖಾದನ್ತಿ, ತತೋ ಸಕಟವೇತನಂ ದತ್ವಾ ಅಪ್ಪಮೇವ ಆಹರನ್ತಿ. ಅಞ್ಞೇಸಂ ಪನ ತಸ್ಸಾರಾಮಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಗಾಮವಾಸೀನಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ ಆರಾಮೋ ಹೋತಿ, ತೇ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಕೇನ ಆರಾಮೇನ ತಂ ಆರಾಮಂ ಯಾಚನ್ತಿ, ಸಙ್ಘೇನ ‘‘ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ರುಕ್ಖಸಹಸ್ಸಂ ಹೋತಿ, ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಞ್ಚಸತಾನಿ, ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ಆರಾಮೋ ಖುದ್ದಕೋ’’ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಅಯಂ ಖುದ್ದಕೋ, ಅಥ ಖೋ ಇತರತೋ ಬಹುತರಂ ಆಯಂ ದೇತಿ. ಸಚೇಪಿ ಸಮಕಮೇವ ದೇತಿ, ಏವಮ್ಪಿ ಇಚ್ಛಿತಿಚ್ಛಿತಕ್ಖಣೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ಸಕ್ಕಾತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಮೇವ. ಸಚೇ ಪನ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬಹುತರಾ ರುಕ್ಖಾ ಹೋನ್ತಿ, ‘‘ನನು ತುಮ್ಹಾಕಂ ಬಹುತರಾ ರುಕ್ಖಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ‘‘ಅತಿರೇಕಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪುಞ್ಞಂ ಹೋತು, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಭಿಕ್ಖೂನಂ ರುಕ್ಖಾ ಫಲಧಾರಿನೋ, ಮನುಸ್ಸಾನಂ ರುಕ್ಖಾ ನ ತಾವ ಫಲಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ನ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ನ ಚಿರೇನ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬಮೇವ. ಮನುಸ್ಸಾನಂ ರುಕ್ಖಾ ಫಲಧಾರಿನೋ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ರುಕ್ಖಾ ನ ತಾವ ಫಲಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ‘‘ನನು ತುಮ್ಹಾಕಂ ರುಕ್ಖಾ ಫಲಧಾರಿನೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ‘‘ಗಣ್ಹಥ, ಭನ್ತೇ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪುಞ್ಞಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ದೇನ್ತಿ, ಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏವಂ ಆರಾಮೇನ ಆರಾಮೋ ಪರಿವತ್ತೇತಬ್ಬೋ, ಏತೇನೇವ ನಯೇನ ಆರಾಮವತ್ಥುಪಿ ವಿಹಾರೋಪಿ ವಿಹಾರವತ್ಥುಪಿ ಆರಾಮೇನ ಪರಿವತ್ತೇತಬ್ಬಂ. ಆರಾಮವತ್ಥುನಾ ಚ ಮಹನ್ತೇನ ವಾ ಖುದ್ದಕೇನ ವಾ ಆರಾಮಂ ಆರಾಮವತ್ಥುಂ ವಿಹಾರಂ ವಿಹಾರವತ್ಥುನ್ತಿ.

ಕಥಂ ವಿಹಾರೇನ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೧; ವಿ. ಸಙ್ಗ. ಅಟ್ಠ. ೨೨೮) ವಿಹಾರೋ ಪರಿವತ್ತೇತಬ್ಬೋ? ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನ್ತೋಗಾಮೇ ಗೇಹಂ ಹೋತಿ, ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಿಹಾರಮಜ್ಝೇ ಪಾಸಾದೋ, ಉಭೋಪಿ ಅಗ್ಘೇನ ಸಮಕಾ. ಸಚೇ ಮನುಸ್ಸಾ ತೇನ ಪಾಸಾದೇನ ತಂ ಗೇಹಂ ಯಾಚನ್ತಿ, ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚೇ ಮಹಗ್ಘತರಂ ಗೇಹಂ ಹೋತಿ, ‘‘ಮಹಗ್ಘತರಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಗೇಹ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಮಹಗ್ಘತರಂ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ಅಸಾರುಪ್ಪಂ, ನ ಸಕ್ಕಾ ತತ್ಥ ಪಬ್ಬಜಿತೇಹಿ ವಸಿತುಂ, ಇದಂ ಪನ ಸಾರುಪ್ಪಂ, ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಏವಮ್ಪಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಮಹಗ್ಘಂ ಹೋತಿ ‘‘ನನು ತುಮ್ಹಾಕಂ ಗೇಹಂ ಮಹಗ್ಘ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ‘‘ಹೋತು, ಭನ್ತೇ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪುಞ್ಞಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏವಂ ವಿಹಾರೇನ ವಿಹಾರೋ ಪರಿವತ್ತೇತಬ್ಬೋ. ಏತೇನೇವ ನಯೇನ ವಿಹಾರವತ್ಥುಪಿ ಆರಾಮೋಪಿ ಆರಾಮವತ್ಥುಪಿ ವಿಹಾರೇನ ಪರಿವತ್ತೇತಬ್ಬಂ. ವಿಹಾರವತ್ಥುನಾ ಚ ಮಹಗ್ಘೇನ ವಾ ಅಪ್ಪಗ್ಘೇನ ವಾ ವಿಹಾರಂ ವಿಹಾರವತ್ಥುಂ ಆರಾಮಂ ಆರಾಮವತ್ಥುಂ. ಏವಂ ತಾವ ಥಾವರೇನ ಥಾವರಪರಿವತ್ತನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಇತರೇನ ಇತರಪರಿವತ್ತನೇ ಪನ ಮಞ್ಚಪೀಠಂ ಮಹನ್ತಂ ವಾ ಹೋತು, ಖುದ್ದಕಂ ವಾ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೧; ವಿ. ಸಙ್ಗ. ಅಟ್ಠ. ೨೨೮), ಅನ್ತಮಸೋ ಚತುರಙ್ಗುಲಪಾದಕಂ ಗಾಮದಾರಕೇಹಿ ಪಂಸ್ವಾಗಾರಕೇಸು ಕೀಳನ್ತೇಹಿ ಕತಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಗರುಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ. ಸಚೇಪಿ ರಾಜಾ ವಾ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾದಯೋ ವಾ ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನೇವ ಮಞ್ಚಸತಂ ವಾ ಮಞ್ಚಸಹಸ್ಸಂ ವಾ ದೇನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ಕಪ್ಪಿಯಮಞ್ಚಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ, ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ವುಡ್ಢಪ್ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ‘‘ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ದಾತಬ್ಬಾ, ನ ಪುಗ್ಗಲಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ದಾತಬ್ಬಾ. ಅತಿರೇಕಮಞ್ಚೇ ಭಣ್ಡಾಗಾರಾದೀಸು ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಬಹಿಸೀಮಾಯ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ದಿನ್ನಮಞ್ಚೋ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನೇ ದಾತಬ್ಬೋ. ತತ್ಥ ಚೇ ಬಹೂ ಮಞ್ಚಾ ಹೋನ್ತಿ, ಮಞ್ಚೇನ ಕಮ್ಮಂ ನತ್ಥಿ. ಯಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನೇ ಕಮ್ಮಂ ಅತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ‘‘ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಪುಗ್ಗಲಿಕಭೋಗೇನ. ಮಹಗ್ಘೇನ ಸತಗ್ಘನಕೇನ ವಾ ಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಕೇನ ವಾ ಮಞ್ಚೇನ ಅಞ್ಞಂ ಮಞ್ಚಸತಂ ಲಭತಿ, ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ನ ಕೇವಲಂ ಮಞ್ಚೇನ ಮಞ್ಚೋಯೇವ, ಆರಾಮಆರಾಮವತ್ಥುವಿಹಾರವಿಹಾರವತ್ಥುಪೀಠಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋಹನಾನಿಪಿ ಪರಿವತ್ತೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಪೀಠಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋಹನೇಸುಪಿ. ವರಸೇನಾಸನಾದೀನಂ ಸಂರಕ್ಖಣತ್ಥನ್ತಿ ಸಚೇ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಂ ಹೋತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇನ ನ ಯಾಪೇನ್ತಿ, ಏತ್ಥ ರಾಜರೋಗಚೋರಭಯಾನಿ, ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಂ ವಿಹಾರಾ ಪಲುಜ್ಜನ್ತಿ, ತಾಲನಾಳಿಕೇರಾದಿಕೇ ವಿನಾಸೇನ್ತಿ, ಸೇನಾಸನಪಚ್ಚಯಂ ಸನ್ಧಾಯ ಯಾಪೇತುಂ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ, ಏವರೂಪೇ ಕಾಲೇ ವರಸೇನಾಸನಾದೀನಂ ಸಂರಕ್ಖಣತ್ಥಂ. ಲಾಮಕಾನಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತುನ್ತಿ ಲಾಮಕಂ ಲಾಮಕಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತುಂ, ಲಾಮಕಕೋಟಿಯಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತುನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ತತೋ ಲದ್ಧಯಾಗುಭತ್ತಚೀವರಾದೀನಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಕಾಳಲೋಹತಮ್ಬಲೋಹಕಂಸಲೋಹವಟ್ಟಲೋಹಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕಂಸಲೋಹಂ, ವಟ್ಟಲೋಹಞ್ಚ ಕಿತ್ತಿಮಲೋಹಂ. ತೀಣಿ ಹಿ ಕಿತ್ತಿಮಲೋಹಾನಿ ಕಂಸಲೋಹಂ, ವಟ್ಟಲೋಹಂ, ಆರಕೂಟನ್ತಿ. ತತ್ಥ ತಿಪುತಮ್ಬೇ ಮಿಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕತಂ ಕಂಸಲೋಹಂ, ಸೀತತಮ್ಬೇ ಮಿಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕತಂ ವಟ್ಟಲೋಹಂ, ರಸಕತಮ್ಬೇ ಮಿಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕತಂ ಆರಕೂಟಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಕಂಸಲೋಹಂ, ವಟ್ಟಲೋಹಞ್ಚ ಕಿತ್ತಿಮಲೋಹ’’ನ್ತಿ. ತತೋ ಅತಿರೇಕನ್ತಿ ತತೋ ಅತಿರೇಕಗ್ಗಣ್ಹನಕೋ.

ಸರಕೋತಿ ಮಜ್ಝೇ ಮಕುಳಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಮುಖವಟ್ಟಿವಿತ್ಥತಂ ಕತ್ವಾ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ನಾಮೇತ್ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ ಏಕಂ ಭಾಜನಂ. ‘‘ಸರಾವ’’ನ್ತಿಪಿ ವದನ್ತಿ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ಕಞ್ಚನಕಾದೀನಂ ಗಿಹಿಉಪಕರಣಾನಂ ಗಹಣಂ. ತಾನಿ ಹಿ ಖುದ್ದಕಾನಿಪಿ ಗರುಭಣ್ಡಾನೇವ ಗಿಹಿಉಪಕರಣತ್ತಾತಿ. ಪಿ-ಸದ್ದೇನ ಪಗೇವ ಮಹನ್ತಾನೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಇಮಾನಿ ಪನ ಭಾಜನೀಯಾನಿ ಭಿಕ್ಖೂಪಕರಣತ್ತಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಯಥಾ ಚ ಏತಾನಿ, ಏವಂ ಕುಣ್ಡಿಕಾಪಿ ಭಾಜನೀಯಾ. ವಕ್ಖತಿ ಹಿ ‘‘ಯಥಾ ಚ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡೇ, ಏವಂ ಲೋಹಭಣ್ಡೇಪಿ ಕುಣ್ಡಿಕಾ ಭಾಜನೀಯಕೋಟ್ಠಾಸಮೇವ ಭಜತೀ’’ತಿ (ಕಙ್ಖಾ. ಅಟ್ಠ. ದುಬ್ಬಲಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ). ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನಾತಿ ಆಗನ್ತುಕಾನಂ ವುಡ್ಢತರಾನಂ ದತ್ವಾ ಪರಿಭೋಗೇನ. ಗಿಹಿವಿಕಟಾತಿ ಗಿಹೀಹಿ ವಿಕತಾ ಪಞ್ಞತ್ತಾ, ಅತ್ತನೋ ವಾ ಸನ್ತಕಕರಣೇನ ವಿರೂಪಂ ಕತಾ. ಪುಗ್ಗಲಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಆಗನ್ತುಕಾನಂ ಅದತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ವಿಯ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಹರಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಪಿಪ್ಫಲಿಕೋತಿ ಕತ್ತರಿ. ಆರಕಣ್ಟಕಂ ಸೂಚಿವೇಧಕಂ. ತಾಳಂ ಯನ್ತಂ. ಕತ್ತರಯಟ್ಠಿವೇಧಕೋ ಕತ್ತರಯಟ್ಠಿವಲಯಂ. ಯಥಾ ತಥಾ ಘನಕತಂ ಲೋಹನ್ತಿ ಲೋಹವಟ್ಟಿ ಲೋಹಗುಳೋ ಲೋಹಪಿಣ್ಡಿ ಲೋಹಚಕ್ಕಲಿಕನ್ತಿ ಏವಂ ಘನಕತಂ ಲೋಹಂ. ಖೀರಪಾಸಾಣಮಯಾನೀತಿ ಮುದುಕಖೀರವಣ್ಣಪಾಸಾಣಮಯಾನಿ.

ಗಿಹಿವಿಕಟಾನಿಪಿ ನ ವಟ್ಟನ್ತಿ ಅನಾಮಾಸತ್ತಾ. ಪಿ-ಸದ್ದೇನ ಪಗೇವ ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ವಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸೇನಾಸನಪರಿಭೋಗೋ ಪನ ಸಬ್ಬಕಪ್ಪಿಯೋ. ತಸ್ಮಾ ಜಾತರೂಪಾದಿಮಯಾ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಸೇನಾಸನಪರಿಕ್ಖಾರಾ ಆಮಾಸಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸೇನಾಸನಪರಿಭೋಗೇ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ.

ಸೇಸಾತಿ ತತೋ ಮಹತ್ತರೀ ವಾಸಿ. ಯಾ ಪನಾತಿ ಯಾ ಕುದಾರೀ ಪನ. ಕುದಾಲೋ ಅನ್ತಮಸೋ ಚತುರಙ್ಗುಲಮತ್ತೋಪಿ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ. ನಿಖಾದನಂ ಚತುರಸ್ಸಮುಖಂ ವಾ ಹೋತು, ದೋಣಿಮುಖಂ ವಾ ವಙ್ಕಂ ವಾ ಉಜುಕಂ ವಾ, ಅನ್ತಮಸೋ ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿದಣ್ಡಕವೇಧನಮ್ಪಿ ದಣ್ಡಬನ್ಧಂ ಚೇ, ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ. ತೇನಾಹ ‘‘ಕುದಾಲೋ ದಣ್ಡಬನ್ಧನಿಖಾದನಂ ವಾ ಅಗರುಭಣ್ಡಂ ನಾಮ ನತ್ಥೀ’’ತಿ. ಸಿಪಾಟಿಕಾ ನಾಮ ಖುರಕೋಸೋ. ಸಿಖರಂ ಪನ ದಣ್ಡಬನ್ಧನಿಖಾದನಂ ಅನುಲೋಮೇತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಸಿಖರಮ್ಪಿ ನಿಖಾದನೇನೇವ ಸಙ್ಗಹಿತ’’ನ್ತಿ. ಸಚೇ ತಮ್ಪಿ ಪನ ಅದಣ್ಡಕಂ ಫಲಮತ್ತಂ, ಭಾಜನೀಯಂ. ಉಪಕ್ಖರೇತಿ ವಾಸಿಆದಿಭಣ್ಡಾನಿ.

ಪತ್ತಬನ್ಧಕೋ ನಾಮ ಪತ್ತಸ್ಸ ಗಣ್ಠಿಕಾದಿಕಾರಕೋ. ‘‘ಪಟಿಮಾಸುವಣ್ಣಾದಿಪತ್ತಕಾರಕೋ’’ತಿಪಿ ವದನ್ತಿ. ತಿಪುಚ್ಛೇದನಕಸತ್ಥಂ, ಸುವಣ್ಣಚ್ಛೇದನಕಸತ್ಥಂ, ಕತಪರಿಕಮ್ಮಚಮ್ಮಚ್ಛಿನ್ದನಕಖುದ್ದಕಸತ್ಥನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಚೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಪಿಪ್ಫಲಿಕಂ ಅನುಲೋಮೇನ್ತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ’’ತಿಆದಿ. ಇತರಾನೀತಿ ಮಹಾಕತ್ತರಿಆದೀನಿ.

ಅಡ್ಢಬಾಹುಪ್ಪಮಾಣಾತಿ (ಸಾರತ್ಥ. ಟೀ. ಚೂಳವಗ್ಗ ೩.೩೨೧) ಕಪ್ಪರತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಅಂಸಕೂಟಪ್ಪಮಾಣಾ, ವಿದತ್ಥಿಚತುರಙ್ಗುಲಪ್ಪಮಾಣಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ತತ್ಥಜಾತಕಾತಿ ಸಙ್ಘಿಕಭೂಮಿಯಂ ಜಾತಾ. ಆರಕ್ಖಸಂವಿಧಾನೇನ ರಕ್ಖಿತತ್ತಾ ರಕ್ಖಿತಾ ಚ ಸಾ ಮಞ್ಜೂಸಾದೀಸು ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ ವಿಯ ಯಥಾ ತಂ ನ ನಸ್ಸತಿ, ಏವಂ ಗೋಪನತೋ ಗೋಪಿತಾ ಚಾತಿ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತಾ. ತತ್ಥಜಾತಕಾಪಿ ಪನ ಅರಕ್ಖಿತಾ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ ನ ಹೋತಿ. ‘‘ಸಙ್ಘಕಮ್ಮೇ ಚ ಚೇತಿಯಕಮ್ಮೇ ಚ ಕತೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಙ್ಘಸನ್ತಕೇನ ಚೇತಿಯಸನ್ತಕಂ ರಕ್ಖಿತುಂ, ಪರಿವತ್ತಿತುಞ್ಚ ವಟ್ಟತೀತಿ ದೀಪೇತಿ. ಸುತ್ತಂ ಪನಾತಿ ವಟ್ಟಿತಞ್ಚೇವ ಅವಟ್ಟಿತಞ್ಚ ಸುತ್ತಂ.

ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಸೂಚಿದಣ್ಡಮತ್ತೋತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ದೀಘಸೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಮತ್ತೋ, ಪರಿಣಾಹತೋ ಸೀಹಳಪಣ್ಣಸೂಚಿದಣ್ಡಮತ್ತೋ. ಏತ್ಥಾತಿ ವೇಳುಭಣ್ಡೇ. ದಡ್ಢಂ ಗೇಹಂ ಯೇಸಂ ತೇತಿ ದಡ್ಢಗೇಹಾ. ನ ವಾರೇತಬ್ಬಾತಿ ‘‘ಮಾ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ನ ನಿಸೇಧೇತಬ್ಬಾ. ದೇಸನ್ತರಗತೇನ ಸಮ್ಪತ್ತವಿಹಾರೇ ಸಙ್ಘಿಕಾವಾಸೇ ಠಪೇತಬ್ಬಾ.

ಅವಸೇಸಞ್ಚ ಛದನತಿಣನ್ತಿ ಮುಞ್ಜಪಬ್ಬಜೇಹಿ ಅವಸೇಸಂ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಛದನತಿಣಂ. ಯತ್ಥ ಪನ ತಿಣಂ ನತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ಪಣ್ಣೇಹಿ ಛಾದೇನ್ತಿ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೧). ತಸ್ಮಾ ಪಣ್ಣಮ್ಪಿ ತಿಣೇನೇವ ಸಙ್ಗಹಿತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಛದನತಿಣಸಙ್ಖೇಪಗತೇಸೂ’’ತಿಆದಿ. ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಪ್ಪಮಾಣೋಪೀತಿ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಪ್ಪಮಾಣೋ. ಲಿಖಿತಪೋತ್ಥಕೋ ಪನ ಗರುಭಣ್ಡಂ ನ ಹೋತಿ.

ವೇಳುಮ್ಹಿ ವುತ್ತಪ್ಪಮಾಣೋತಿ ‘‘ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಸೂಚಿದಣ್ಡಕಮತ್ತೋಪೀ’’ತಿ ವೇಳುಭಣ್ಡೇ ವುತ್ತಪ್ಪಮಾಣೋ. ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನೋ ವಾತಿ ದಾರುದುಲ್ಲಭಟ್ಠಾನೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನೋ ವಾ. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವುತ್ತಕ್ಕಮೇನ ದಾರುಭಣ್ಡವಿನಿಚ್ಛಯಂ ವತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಕ್ಕಮೇನ ವತ್ತುಂ ‘‘ಅಪಿಚಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಆಸನ್ದಿಕಾದೀನೀತಿ ಏತ್ಥ ಆಸನ್ದಿಕೋತಿ ಚತುರಸ್ಸಪೀಠಂ ವುಚ್ಚತಿ. ‘‘ಉಚ್ಚಕಮ್ಪಿ ಆಸನ್ದಿಕ’’ನ್ತಿ ವಚನತೋ ಏಕತೋಭಾಗೇನ ದೀಘಪೀಠಮೇವ ಹಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಪಾದಕಂ ವಟ್ಟತಿ. ಚತುರಸ್ಸಾಸನ್ದಿಕೋ ಪನ ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕನ್ತೋಪಿ ವಟ್ಠತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ‘‘ಸತ್ತಙ್ಗೋ, ಭದ್ದಪೀಠಕಂ, ಏಳಕಪಾದಕಪೀಠಂ, ಆಮಲಕವಟ್ಟಕಪೀಠಂ, ಫಲಕಂ, ಕೋಚ್ಛಂ, ಪಲಾಲಪೀಠಕ’’ನ್ತಿ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೧) ಇಮೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹನ್ತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅನ್ತಮಸೋ’’ತಿಆದಿ. ಪಣ್ಣೇಹಿ ವಾತಿ ಕದಲಿಪಣ್ಣಾದೀಹಿ ವಾ. ಬ್ಯಗ್ಘಚಮ್ಮೋನದ್ಧಮ್ಪಿ ವಾಳರೂಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ರತನಪರಿಸಿಬ್ಬಿತಂ ಕೋಚ್ಛಕಂ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವ.

ಘಟ್ಟನಫಲಕಂ ನಾಮ ಯತ್ಥ ಠಪೇತ್ವಾ ರಜಿತಚೀವರಂ ಹತ್ಥೇನ ಘಟ್ಟೇನ್ತಿ. ಘಟ್ಟನಮುಗ್ಗರೋ ನಾಮ ಅನುವಾತಾದಿಘಟ್ಟನಕೋತಿ ವದನ್ತಿ. ದಣ್ಡಮುಗ್ಗರೋ ನಾಮ ಯೇನ ರಜಿತಚೀವರಂ ಪೋಥೇನ್ತಿ. ಅಮ್ಬಣನ್ತಿ ಫಲಕೇಹಿ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ವಿಯ ಕತಂ ಪಾನೀಯಭಾಜನಂ. ರಜನದೋಣೀತಿ ಪಕ್ಕರಜನಂ ಆಕಿರಿತ್ವಾ ಠಪನಭಾಜನಂ.

ಅಕಪ್ಪಿಯಚಮ್ಮನ್ತಿ ಸೀಹಾದೀನಂ ಚಮ್ಮಂ. ‘‘ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಇದಂ ಅಕಪ್ಪಿಯಚಮ್ಮಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಗತಿಕ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಮಞ್ಚಪೀಠೇಪಿ ಅತ್ಥರಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ದೀಪೇತಿ. ಪಾವಾರಾದಿಪಚ್ಚತ್ಥರಣಮ್ಪಿ ಗರುಭಣ್ಡನ್ತಿ ಏಕೇ. ನೋತಿ ಅಪರೇ. ವೀಮಂಸಿತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಕಪ್ಪಿಯಚಮ್ಮಾನೀತಿ ಮಿಗಾದೀನಂ ಚಮ್ಮಾನಿ.

ಸಬ್ಬಂ ಚಕ್ಕಯುತ್ತಯಾನನ್ತಿ ರಥಸಕಟಾದಿಕಂ ಸಬ್ಬಚಕ್ಕಯುತ್ತಯಾನಂ. ವಿಸಙ್ಖರಿತಚಕ್ಕಂ ಪನ ಯಾನಂ ಭಾಜನೀಯಂ. ಅನುಞ್ಞಾತವಾಸಿ ನಾಮ ಯಾ ಸಿಪಾಟಿಕಾಯ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪರಿಹರಿತುಂ ಸಕ್ಕಾತಿ ವುತ್ತಾ. ಮುಟ್ಠಿಪಣ್ಣನ್ತಿ ತಾಲಪತ್ತಂ. ತಞ್ಹಿ ಮುಟ್ಠಿನಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಹರನ್ತೀತಿ ‘‘ಮುಟ್ಠಿಪಣ್ಣ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಮುಟ್ಠಿಪಣ್ಣನ್ತಿ ಛತ್ತಚ್ಛದನಪಣ್ಣಮೇವಾತಿ ಕೇಚಿ. ಅರಣಿಸಹಿತನ್ತಿ ಅರಣಿಯುಗಳಂ, ಉತ್ತರಾರಣೀ, ಅಧರಾರಣೀತಿ ಅರಣಿದ್ವಯನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಫಾತಿಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ತಂಅಗ್ಘನಕವಾಲಿಕಾಯಪಿ ಥಾವರಂ ವಡ್ಢಿಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ. ಫಾತಿಕಮ್ಮಂ ಅಕತ್ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತೇನ ತತ್ಥೇವ ವಲಞ್ಜೇತಬ್ಬೋ. ಗಮನಕಾಲೇ ಸಙ್ಘಿಕೇ ಆವಾಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಅಸತಿಯಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಗತೇನ ಪಹಿಣಿತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬೋ. ದೇಸನ್ತರಗತೇನ ಸಮ್ಪತ್ತವಿಹಾರೇ ಸಙ್ಘಿಕಾವಾಸೇ ಠಪೇತಬ್ಬೋ. ಏತ್ಥಾತಿ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡೇ. ಕುಣ್ಡಿಕಾತಿ ಅಯೋಕುಣ್ಡಿಕಾ ಚೇವ ತಮ್ಬಲೋಹಕುಣ್ಡಿಕಾ ಚ. ಭಾಜನೀಯಕೋಟ್ಠಾಸಮೇವ ಭಜತೀತಿ ಭಾಜನೀಯಪಕ್ಖಮೇವ ಸೇವತಿ, ನ ತು ಗರುಭಣ್ಡನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಞ್ಚನಕೋ ಪನ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಇತರನ್ತಿ ಗರುಭಣ್ಡಂ.

ದುಬ್ಬಲಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೨. ಪರಿಣಾಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದ್ವಾದಸಮೇ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಅತ್ಥಿ.

ಪರಿಣಾಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಸಹಧಮ್ಮಿಕವಗ್ಗೋ ಅಟ್ಠಮೋ.