೨. ಉಯ್ಯೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಗಾಮಂ ವಾ ನಿಗಮಂ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ನಗರಮ್ಪಿ ಗಾಮಗ್ಗಹಣೇನೇವ ಗಹಿತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಏತ್ಥ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಗನ್ತ್ವಾ’’ತಿ ಪಾಠಸೇಸೋ, ಅಸಮನ್ನಾಹಾರೋ ವಾ ತಸ್ಸಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ಸನ್ನಿಹಿತಭಾವಂ ಅಜಾನನ್ತೋ ವಾ ‘‘ಏಹಾವುಸೋ, ಗಾಮಂ ವಾ ನಿಗಮಂ ವಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಭಿಕ್ಖುಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಆಮಿಸನ್ತಿ ಯಾಗುಆದಿಕಂ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಆಮಿಸಂ. ಉಯ್ಯೋಜೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಕೀಳಾನುರೂಪಂ ಇತ್ಥಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಉಯ್ಯೋಜೇಯ್ಯ ಪಹಿಣೇಯ್ಯ. ತೇನಾಹ ‘‘ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿ’’ನ್ತಿಆದಿ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ವುತ್ತಾವಸೇಸಂ ಕಾಯವಚೀದ್ವಾರವೀತಿಕ್ಕಮಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ‘‘ಗಚ್ಛಾ’’ತಿಆದೀನಿ ವತ್ವಾತಿ ‘‘ಗಚ್ಛಾವುಸೋ, ನ ಮೇ ತಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಕಥಾ ವಾ ನಿಸಜ್ಜಾ ವಾ ಫಾಸು ಹೋತಿ, ಏಕಕಸ್ಸ ಮೇ ಕಥಾ ವಾ ನಿಸಜ್ಜಾ ವಾ ಫಾಸು ಹೋತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೨೭೫) ವತ್ವಾ. ಏತಂ ಅನಾಚಾರಮೇವಾತಿ ಏತಂ ಯಥಾವುತ್ತಂ ಹಸನಾದಿಅನಾಚಾರಮೇವ. ನ ಅಞ್ಞಂ ಪತಿರೂಪಂ ಕಾರಣನ್ತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಂ ಅನಾಚಾರಂ ಉಭಿನ್ನಂ ಏಕತೋ ನ ಯಾಪನಾದಿಂ ಅಞ್ಞಂ ಪತಿರೂಪಕಾರಣಂ ಪಚ್ಚಯಂ ಕರಿತ್ವಾ ನ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಉಯ್ಯೋಜಕಸ್ಸ. ಸೋತಿ ಯೋ ಉಯ್ಯೋಜಿತೋ, ಸೋ.

ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇತಿ ಸಾಮಣೇರೇ. ಸೋವ ಇಧ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋತಿ ವದನ್ತಿ. ಉಭಿನ್ನಮ್ಪೀತಿ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ವಾ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ವಾತಿ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ. ಕಲಿಸಾಸನಾರೋಪನೇತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೨೭೭) ಕಲೀತಿ ಕೋಧೋ, ತಸ್ಸ ಸಾಸನಂ ಆಣಂ ಕಲಿಸಾಸನಂ, ತಸ್ಸಾರೋಪನೇತಿ ಅತ್ಥೋ, ‘‘ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಇಮಿನಾಪಿ ಉಬ್ಬಾಳ್ಹೋ ಪಕ್ಕಮೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಕೋಧವಸೇನ ಠಾನನಿಸಜ್ಜಾದೀಸು ದೋಸಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ‘‘ಪಸ್ಸಥ ಭೋ ಇಮಸ್ಸ ಠಾನಂ ನಿಸಜ್ಜಂ ಆಲೋಕಿತಂ ವಿಲೋಕಿತಂ, ಖಾಣು ವಿಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸುನಖೋ ವಿಯ ನಿಸೀದತಿ, ಮಕ್ಕಟೋ ವಿಯ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ವಿಲೋಕೇತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಅಮನಾಪವಚನಸ್ಸ ಭಣನೇತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಸುದ್ಧಚಿತ್ತೇನ ಪನೇವಂ ಭಣನೇ ದೋಸೋ ನತ್ಥಿ. ಏವಮಾದೀಹೀತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿಸದ್ದೇನ ‘‘ಮಹಗ್ಘಂ ಭಣ್ಡಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಲೋಭಧಮ್ಮಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಉಯ್ಯೋಜೇತಿ, ‘‘ಮಾತುಗಾಮಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಅನಭಿರತಿಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಉಯ್ಯೋಜೇತಿ, ‘‘ಗಿಲಾನಸ್ಸ ವಾ ಓಹಿಯ್ಯಕಸ್ಸ ವಾ ವಿಹಾರಪಾಲಸ್ಸ ವಾ ಯಾಗುಂ ವಾ ಭತ್ತಂ ವಾ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ನೀಹರಾ’’ತಿ ಉಯ್ಯೋಜೇತಿ, ‘‘ನ ಅನಾಚಾರಂ ಆಚರಿತುಕಾಮೋ ಸತಿ ಕರಣೀಯೇ ಉಯ್ಯೋಜೇತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೨೭೮) ಏತೇಸಂ ಗಹಣಂ.

ಉಯ್ಯೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.