೭. ಧಾತುವಾರವಣ್ಣನಾ

೩೩೨-೩೪೦. ಧಾತುವಾರೇ ಸನ್ತಾನಂ ಅನುಗತಾ ಹುತ್ವಾ ಸಯನ್ತೀತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಸನ್ತಾನೇ ಅಪ್ಪಹೀನಾ, ತಂಸನ್ತಾನೇ ಅಪ್ಪಹೀನಭಾವೇನ ಅನುಗನ್ತ್ವಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿಅರಹಭಾವೇನ ಸಯನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಉಪ್ಪತ್ತಿರಹತಾ ಏವ ಹಿ ಅನುರೂಪಂ ಕಾರಣಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಇಧಾಪಿ ಯುತ್ತಾತಿ. ಏತ್ಥ ಚ ನ ಕಾಮಧಾತುಆದೀನಿ ಛ ಪಟಿನಿಸೇಧವಚನಾನಿ ಧಾತುವಿಸೇಸನಿದ್ಧಾರಣಾನಿ ನ ಹೋನ್ತೀತಿ ‘‘ನ ಕಾಮಧಾತುಯಾ ಚುತಸ್ಸ ನ ಕಾಮಧಾತುಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿಮ್ಹಿ ವುಚ್ಚಮಾನೇ ಇಮಂ ನಾಮ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತಸ್ಸಾತಿ ನ ವಿಞ್ಞಾಯೇಯ್ಯ, ತಸ್ಮಾ ತಂಮೂಲಿಕಾಸು ಯೋಜನಾಸು ‘‘ನ ಕಾಮಧಾತುಯಾ ಚುತಸ್ಸ ಕಾಮಧಾತುಂ ರೂಪಧಾತುಂ ಅರೂಪಧಾತುಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಪಠಮಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಪುನ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ‘‘ನ ಕಾಮಧಾತುಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿಕಾ ಯೋಜನಾ ಕತಾ. ಏವಞ್ಹಿ ನ ಕಾಮಧಾತುಆದಿಪದೇಹಿ ಯಥಾವುತ್ತಧಾತುಯೋಯೇವ ಗಹಿತಾ, ನ ಕಞ್ಚೀತಿ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಥಾ ಅನುಸಯವಾರೇ ‘‘ಅನುಸೇನ್ತೀತಿ ಪದಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ ಗಹಿತೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತತ್ಥಾಪಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಗಹೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ ‘‘ಯಸ್ಸ ಕಾಮರಾಗಾನುಸಯೋ ಅನುಸೇತಿ, ತಸ್ಸ ಪಟಿಘಾನುಸಯೋ ಅನುಸೇತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ’’ತಿಆದಿವಚನತೋ. ಅಥಾಪಿ ಅಪ್ಪಹೀನತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ ತತ್ಥ ಗಹಿತೋ, ಇಧಾಪಿ ಸೋ ನ ನ ಯುಜ್ಜತೀತಿ. ಭಙ್ಗಾತಿ ಭಞ್ಜಿತಬ್ಬಾ, ದ್ವಿಧಾ ಕಾತಬ್ಬಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ನನು ನ ಕೋಚಿ ಅನುಸಯೋ ಯತ್ಥ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಅನುಸೇತಿ ನಾನುಸೇತಿ ಚಾತಿ ದ್ವಿಧಾ ಕಾತಬ್ಬಾ, ತತ್ಥೇವ ಕಸ್ಮಾ ‘‘ಕತಿ ಅನುಸಯಾ ಭಙ್ಗಾ? ಅನುಸಯಾ ಭಙ್ಗಾ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಾವಿಸ್ಸಜ್ಜನಾನಿ ಕತಾನಿ. ನ ಹಿ ಪಕಾರನ್ತರಾಭಾವೇ ಸಂಸಯೋ ಯುತ್ತೋತಿ? ನ ನ ಯುತ್ತೋ, ‘‘ಅನುಸಯಾ ಭಙ್ಗಾ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಅವುತ್ತೇ ಭಙ್ಗಾಭಾವಸ್ಸ ಅವಿಞ್ಞಾತತ್ತಾತಿ.

ಧಾತುವಾರವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಅನುಸಯಯಮಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.