೭. ಕಣ್ಡಕವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ಪುಣ್ಣಮಾಸೇ ಯಥಾ ಚನ್ದೋತಿ ಕಣ್ಡಕವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ. ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ದೇವಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತೋ ತಾವತಿಂಸಭವನಂ ಗತೋ. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಕಣ್ಡಕೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಸಕಭವನತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ದಿಬ್ಬಯಾನಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಮಹನ್ತೇನ ಪರಿವಾರೇನ ಮಹತಿಯಾ ದೇವಿದ್ಧಿಯಾ ಉಯ್ಯಾನಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಞ್ಜಾತಗಾರವಬಹುಮಾನೋ ಸಹಸಾ ಯಾನತೋ ಓರುಯ್ಹ ಥೇರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಸಿರಸ್ಮಿಂ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ನಂ ಥೇರೋ –

೧೧೭೧. ‘‘ಪುಣ್ಣಮಾಸೇ ಯಥಾ ಚನ್ದೋ, ನಕ್ಖತ್ತಪರಿವಾರಿತೋ;

ಸಮನ್ತಾ ಅನುಪರಿಯಾತಿ, ತಾರಕಾಧಿಪತೀ ಸಸೀ.

೧೧೭೨. ‘‘ತಥೂಪಮಂ ಇದಂ ಬ್ಯಮ್ಹಂ, ದಿಬ್ಬಂ ದೇವಪುರಮ್ಹಿ ಚ;

ಅತಿರೋಚತಿ ವಣ್ಣೇನ, ಉದಯನ್ತೋವ ರಂಸಿಮಾ.

೧೧೭೩. ‘‘ವೇಳೂರಿಯಸುವಣ್ಣಸ್ಸ, ಫಲಿಕಾ ರೂಪಿಯಸ್ಸ ಚ;

ಮಸಾರಗಲ್ಲಮುತ್ತಾಹಿ, ಲೋಹಿತಙ್ಗಮಣೀಹಿ ಚ.

೧೧೭೪. ‘‘ಚಿತ್ರಾ ಮನೋರಮಾ ಭೂಮಿ, ವೇಳೂರಿಯಸ್ಸ ಸನ್ಥತಾ;

ಕೂಟಾಗಾರಾ ಸುಭಾ ರಮ್ಮಾ, ಪಾಸಾದೋ ತೇ ಸುಮಾಪಿತೋ.

೧೧೭೫. ‘‘ರಮ್ಮಾ ಚ ತೇ ಪೋಕ್ಖರಣೀ, ಪುಥುಲೋಮನಿಸೇವಿತಾ;

ಅಚ್ಛೋದಕಾ ವಿಪ್ಪಸನ್ನಾ, ಸೋಣ್ಣವಾಲುಕಸನ್ಥತಾ.

೧೧೭೬. ‘‘ನಾನಾಪದುಮಸಞ್ಛನ್ನಾ, ಪುಣ್ಡರೀಕಸಮೋತತಾ;

ಸುರಭಿಂ ಸಮ್ಪವಾಯನ್ತಿ, ಮನುಞ್ಞಾ ಮಾತುತೇರಿತಾ.

೧೧೭೭. ‘‘ತಸ್ಸಾ ತೇ ಉಭತೋ ಪಸ್ಸೇ, ವನಗುಮ್ಬಾ ಸುಮಾಪಿತಾ;

ಉಪೇತಾ ಪುಪ್ಫರುಕ್ಖೇಹಿ, ಫಲರುಕ್ಖೇಹಿ ಚೂಭಯಂ.

೧೧೭೮. ‘‘ಸೋವಣ್ಣಪಾದೇ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇ, ಮುದುಕೇ ಗೋನಕತ್ಥತೇ;

ನಿಸಿನ್ನಂ ದೇವರಾಜಂವ, ಉಪತಿಟ್ಠನ್ತಿ ಅಚ್ಛರಾ.

೧೧೭೯. ‘‘ಸಬ್ಬಾಭರಣಸಞ್ಛನ್ನಾ, ನಾನಾಮಾಲಾವಿಭೂಸಿತಾ;

ರಮೇನ್ತಿ ತಂ ಮಹಿದ್ಧಿಕಂ, ವಸವತ್ತೀವ ಮೋದಸಿ.

೧೧೮೦. ‘‘ಭೇರಿಸಙ್ಖಮುದಿಙ್ಗಾಹಿ, ವೀಣಾಹಿ ಪಣವೇಹಿ ಚ;

ರಮಸಿ ರತಿಸಮ್ಪನ್ನೋ, ನಚ್ಚಗೀತೇ ಸುವಾದಿತೇ.

೧೧೮೧. ‘‘ದಿಬ್ಬಾ ತೇ ವಿವಿಧಾ ರೂಪಾ, ದಿಬ್ಬಾ ಸದ್ದಾ ಅಥೋ ರಸಾ;

ಗನ್ಧಾ ಚ ತೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಚ ಮನೋರಮಾ.

೧೧೮೨. ‘‘ತಸ್ಮಿಂ ವಿಮಾನೇ ಪವರೇ, ದೇವಪುತ್ತ ಮಹಪ್ಪಭೋ;

ಅತಿರೋಚಸಿ ವಣ್ಣೇನ, ಉದಯನ್ತೋವ ಭಾಣುಮಾ.

೧೧೮೩. ‘‘ದಾನಸ್ಸ ತೇ ಇದಂ ಫಲಂ, ಅಥೋ ಸೀಲಸ್ಸ ವಾ ಪನ;

ಅಥೋ ಅಞ್ಜಲಿಕಮ್ಮಸ್ಸ, ತಂ ಮೇ ಅಕ್ಖಾಹಿ ಪುಚ್ಛಿತೋ’’ತಿ. –

ಅಧಿಗತಸಮ್ಪತ್ತಿಕಿತ್ತನಮುಖೇನ ಕತಕಮ್ಮಂ ಪುಚ್ಛಿ.

೧೧೮೪. ‘‘ಸೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಅತ್ತಮನೋ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಪುಚ್ಛಿತೋ;

ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ’’.

೧೧೮೫. ‘‘ಅಹಂ ಕಪಿಲವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ, ಸಾಕಿಯಾನಂ ಪುರುತ್ತಮೇ;

ಸುದ್ಧೋದನಸ್ಸ ಪುತ್ತಸ್ಸ, ಕಣ್ಡಕೋ ಸಹಜೋ ಅಹಂ.

೧೧೮೬. ‘‘ಯದಾ ಸೋ ಅಡ್ಢರತ್ತಾಯಂ, ಬೋಧಾಯ ಮಭಿನಿಕ್ಖಮಿ;

ಸೋ ಮಂ ಮುದೂಹಿ ಪಾಣೀಹಿ, ಜಾಲಿತಮ್ಬನಖೇಹಿ ಚ.

೧೧೮೭. ‘‘ಸತ್ಥಿಂ ಆಕೋಟಯಿತ್ವಾನ, ವಹ ಸಮ್ಮಾತಿ ಚಬ್ರವಿ;

‘ಅಹಂ ಲೋಕಂ ತಾರಯಿಸ್ಸಂ, ಪತ್ತೋ ಸಮ್ಬೋಧಿಮುತ್ತಮಂ’.

೧೧೮೮. ‘‘ತಂ ಮೇ ಗಿರಂ ಸುಣನ್ತಸ್ಸ, ಹಾಸೋ ಮೇ ವಿಪುಲೋ ಅಹು;

ಉದಗ್ಗಚಿತ್ತೋ ಸುಮನೋ, ಅಭಿಸೀಸಿಂ ತದಾ ಅಹಂ.

೧೧೮೯. ‘‘ಅಭಿರೂಳ್ಹಞ್ಚ ಮಂ ಞತ್ವಾ, ಸಕ್ಯಪುತ್ತಂ ಮಹಾಯಸಂ;

ಉದಗ್ಗಚಿತ್ತೋ ಮುದಿತೋ, ವಹಿಸ್ಸಂ ಪುರಿಸುತ್ತಮಂ.

೧೧೯೦. ‘‘ಪರೇಸಂ ವಿಜಿತಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ಉಗ್ಗತಸ್ಮಿಂ ದಿವಾಕರೇ;

ಮಮಂ ಛನ್ನಞ್ಚ ಓಹಾಯ, ಅನಪೇಕ್ಖೋ ಸೋ ಅಪಕ್ಕಮಿ.

೧೧೯೧. ‘‘ತಸ್ಸ ತಮ್ಬನಖೇ ಪಾದೇ, ಜಿವ್ಹಾಯ ಪರಿಲೇಹಿಸಂ;

ಗಚ್ಛನ್ತಞ್ಚ ಮಹಾವೀರಂ, ರುದಮಾನೋ ಉದಿಕ್ಖಿಸಂ.

೧೧೯೨. ‘‘ಅದಸ್ಸನೇನಹಂ ತಸ್ಸ, ಸಕ್ಯಪುತ್ತಸ್ಸ ಸಿರೀಮತೋ;

ಅಲತ್ಥಂ ಗರುಕಾಬಾಧಂ, ಖಿಪ್ಪಂ ಮೇ ಮರಣಂ ಅಹು.

೧೧೯೩. ‘‘ತಸ್ಸೇವ ಆನುಭಾವೇನ, ವಿಮಾನಂ ಆವಸಾಮಿದಂ;

ಸಬ್ಬಕಾಮಗುಣೋಪೇತಂ, ದೇವೋ ದೇವಪುರಮ್ಹಿವ.

೧೧೯೪. ‘‘ಯಞ್ಚ ಮೇ ಅಹುವಾ ಹಾಸೋ, ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾನ ಬೋಧಿಯಾ;

ತೇನೇವ ಕುಸಲಮೂಲೇನ, ಫುಸಿಸ್ಸಂ ಆಸವಕ್ಖಯಂ.

೧೧೯೫. ‘‘ಸಚೇ ಹಿ ಭನ್ತೇ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸಿ, ಸತ್ಥು ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ;

ಮಮಾಪಿ ನಂ ವಚನೇನ, ಸಿರಸಾ ವಜ್ಜಾಸಿ ವನ್ದನಂ.

೧೧೯೬. ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ದಟ್ಠುಂ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸಂ, ಜಿನಂ ಅಪ್ಪಟಿಪುಗ್ಗಲಂ;

ದುಲ್ಲಭಂ ದಸ್ಸನಂ ಹೋತಿ, ಲೋಕನಾಥಾನ ತಾದಿನ’’ನ್ತಿ. –

ಸೋಪಿ ಅತ್ತನಾ ಕತಕಮ್ಮಂ ಕಥೇಸಿ. ಅಯಞ್ಹಿ ಅನನ್ತರೇ ಅತ್ತಭಾವೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬೋಧಿಸತ್ತೇನ ಸಹಜಾತೋ ಕಣ್ಡಕೋ ಅಸ್ಸರಾಜಾ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಅಭಿನಿಕ್ಖಮನಸಮಯೇ ಅಭಿರುಳ್ಹೋ ತೇನೇವ ರತ್ತಾವಸೇಸೇನ ತೀಣಿ ರಜ್ಜಾನಿ ಮಹಾಪುರಿಸಂ ಅತಿಕ್ಕಮಾಪೇತ್ವಾ ಅನೋಮಾನದೀತೀರಂ ಸಮ್ಪಾಪೇಸಿ. ಅಥ ಸೋ ಮಹಾಸತ್ತೇನ ಸೂರಿಯೇ ಉಗ್ಗತೇ ಘಟಿಕಾರಮಹಾಬ್ರಹ್ಮುನಾ ಉಪನೀತಾನಿ ಪತ್ತಚೀವರಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಛನ್ನೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಕಪಿಲವತ್ಥುಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತೋ. ಸಿನೇಹಭಾರಿಕೇನ ಹದಯೇನ ಮಹಾಪುರಿಸಸ್ಸ ಪಾದೇ ಅತ್ತನೋ ಜಿವ್ಹಾಯ ಲೇಹಿತ್ವಾ ಪಸಾದಸೋಮ್ಮಾನಿ ಅಕ್ಖೀನಿ ಉಮ್ಮೀಲೇತ್ವಾ ಯಾವ ದಸ್ಸನಪಥಾ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ದಸ್ಸನೂಪಚಾರಂ ಪನ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇ ಲೋಕನಾಥೇ ‘‘ಏವಂವಿಧಂ ನಾಮ ಲೋಕಗ್ಗನಾಯಕಂ ಮಹಾಪುರಿಸಂ ಅಹಂ ವಹಿಂ, ಸಫಲಂ ವತ ಮೇ ಸರೀರಂ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ಹುತ್ವಾ ಪುನ ಚಿರಕಾಲಂ ಸಙ್ಗತಸ್ಸ ಪೇಮಸ್ಸ ವಸೇನ ವಿಯೋಗದುಕ್ಖಂ ಅಸಹನ್ತೋ ಭಾವಿನಿಯಾ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ವಸೇನ ಧಮ್ಮತಾಯ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪುಣ್ಣಮಾಸೇ ಯಥಾ ಚನ್ದೋ…ಪೇ… ಅಹಂ ಕಪಿಲವತ್ಥುಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿಆದಿ.

೧೧೭೧. ತತ್ಥ ಪುಣ್ಣಮಾಸೇತಿ ಪುಣ್ಣಮಾಸಿಯಂ ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖೇ ಪನ್ನರಸಿಯಂ. ತಾರಕಾಧಿಪತೀತಿ ತಾರಕಾನಂ ಅಧಿಪತಿ. ಸಸೀತಿ ಸಸಲಞ್ಛನವಾ. ‘‘ತಾರಕಾಧಿಪ ದಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಕೇಚಿ ಪಠನ್ತಿ, ತೇಸಂ ತಾರಕಾಧಿಪಾತಿ ಅವಿಭತ್ತಿಕನಿದ್ದೇಸೋ, ತಾರಕಾನಂ ಅಧಿಪೋ ಹುತ್ವಾ ದಿಸ್ಸತಿ ಅನುಪರಿಯಾತಿ ಚಾತಿ ಯೋಜನಾ ಕಾತಬ್ಬಾ.

೧೧೭೨. ದಿಬ್ಬಂ ದೇವಪುರಮ್ಹಿ ಚಾತಿ ದೇವಪುರಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ದಿಬ್ಬಂ. ಯಥಾ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಠಾನತೋ ದೇವಪುರಂ ಉತ್ತಮಂ, ಏವಂ ದೇವಪುರತೋ ಚಾಪಿ ಇದಂ ತವ ವಿಮಾನಂ ಉತ್ತಮನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅತಿರೋಚತಿ ವಣ್ಣೇನ, ಉದಯನ್ತೋವ ರಂಸಿಮಾ’’ತಿ, ಉಗ್ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಸೂರಿಯೋ ವಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೧೭೩. ವೇಳೂರಿಯಸುವಣ್ಣಸ್ಸಾತಿ ವೇಳುರಿಯೇನ ಸುವಣ್ಣೇನ ಚ ಇದಂ ಬ್ಯಮ್ಹಂ ನಿಮ್ಮಿತನ್ತಿ ವಚನಸೇಸೇನ ಯೋಜನಾ. ಫಲಿಕಾತಿ ಫಲಿಕಮಣಿನಾ.

೧೧೭೫. ಪೋಕ್ಖರಣೀತಿ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ.

೧೧೭೭-೮. ತಸ್ಸಾತಿ ತಸ್ಸಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ. ವನಗುಮ್ಬಾತಿ ಉಯ್ಯಾನೇ ಸುಪುಪ್ಫಗಚ್ಛೇ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ದೇವರಾಜಂವಾತಿ ಸಕ್ಕಂ ವಿಯ. ಉಪತಿಟ್ಠನ್ತೀತಿ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಕರೋನ್ತಿ.

೧೧೭೯. ಸಬ್ಬಾಭರಣಸಞ್ಛನ್ನಾತಿ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಇತ್ಥಾಲಙ್ಕಾರೇಹಿ ಪಟಿಚ್ಛಾದಿತಾ, ಸಬ್ಬಸೋ ವಿಭೂಸಿತಸರೀರಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಸವತ್ತೀವಾತಿ ವಸವತ್ತಿದೇವರಾಜಾ ವಿಯ.

೧೧೮೦. ಭೇರಿಸಙ್ಖಮುದಿಙ್ಗಾಹೀತಿ ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸೇನ ವುತ್ತಂ, ಭೇರೀಹಿ ಚ ಸಙ್ಖೇಹಿ ಚ ಮುದಿಙ್ಗೇಹಿ ಚಾತಿ ಯೋಜನಾ. ರತಿಸಮ್ಪನ್ನೋತಿ ದಿಬ್ಬಾಯ ರತಿಯಾ ಸಮಙ್ಗೀಭೂತೋ. ನಚ್ಚಗೀತೇ ಸುವಾದಿತೇತಿ ನಚ್ಚೇ ಚ ಗೀತೇ ಚ ಸುನ್ದರೇ ವಾದಿತೇ ಚ, ನಚ್ಚನೇ ಚ ಗಾಯನೇ ಚ ಸುನ್ದರೇ ವಾದಿತೇ ಚ ಹೇತುಭೂತೇ. ನಿಮಿತ್ತತ್ಥೇ ಹಿ ಏತಂ ಭುಮ್ಮಂ, ಪವತ್ತಿತೇತಿ ವಾ ವಚನಸೇಸೋ.

೧೧೮೧. ದಿಬ್ಬಾ ತೇ ವಿವಿಧಾ ರೂಪಾತಿ ದೇವಲೋಕಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ನಾನಪ್ಪಕಾರಾ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ತುಯ್ಹಂ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ ಯಥಾಧಿಪ್ಪೇತಾ ಮನೋರಮಾ ವಿಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಕಿರಿಯಾಪದಂ ಆನೇತ್ವಾ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ದಿಬ್ಬಾ ಸದ್ದಾತಿಆದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

೧೧೮೫. ಕಣ್ಡಕೋ ಸಹಜೋ ಅಹನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅಹನ್ತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ‘‘ಅಹೂ’’ತಿ ಕೇಚಿ ಪಟ್ಠನ್ತಿ, ಕಣ್ಡಕೋ ನಾಮ ಅಸ್ಸರಾಜಾ ಮಹಾಸತ್ತೇನ ಸಹ ಏಕಸ್ಮಿಂಯೇವ ದಿವಸೇ ಜಾತತ್ತಾ ಸಹಜೋ ಅಹೋಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೧೮೬. ಅಡ್ಢರತ್ತಾಯನ್ತಿ ಅಡ್ಢರತ್ತಿಯಂ, ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮಸಮಯೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬೋಧಾಯ ಮಭಿನಿಕ್ಖಮೀತಿ ಮ-ಕಾರೋ ಪದಸನ್ಧಿಕರೋ, ಅಭಿಸಮ್ಬೋಧಿಅತ್ಥಂ ಮಹಾಭಿನಿಕ್ಖಮನಂ ನಿಕ್ಖಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮುದೂಹಿ ಪಾಣೀಹೀತಿ ಮುದುಹತ್ಥತಂ ಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣಂ ವದತಿ. ಜಾಲಿತಮ್ಬನಖೇಹೀತಿ ಜಾಲವನ್ತೇಹಿ ಅಭಿಲೋಹಿತನಖೇಹಿ. ತೇನ ಜಾಲಹತ್ಥತಂ ಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣಂ ತಮ್ಬನಖತಂ ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತಿ.

೧೧೮೭. ಸತ್ಥಿ ನಾಮ ಜಙ್ಘಾ, ಇಧ ಪನ ಸತ್ಥಿನೋ ಆಸನ್ನಟ್ಠಾನಭೂತೋ ಊರುಪ್ಪದೇಸೋ ‘‘ಸತ್ಥೀ’’ತಿ ವುತ್ತೋ. ಆಕೋಟಯಿತ್ವಾನಾತಿ ಅಪ್ಪೋಠೇತ್ವಾ. ‘‘ವಹ ಸಮ್ಮಾ’’ತಿ ಚಬ್ರವೀತಿ ‘‘ಸಮ್ಮ ಕಣ್ಡಕ, ಅಜ್ಜೇಕರತ್ತಿಂ ಮಂ ವಹ, ಮಯ್ಹಂ ಓಪವುಯ್ಹಂ ಹೋಹೀ’’ತಿ ಚ ಕಥೇಸಿ. ವಹನೇ ಪನ ಪಯೋಜನಂ ತದಾ ಮಹಾಸತ್ತೇನ ದಸ್ಸಿತಂ ವದನ್ತೋ ‘‘ಅಹಂ ಲೋಕಂ ತಾರಯಿಸ್ಸಂ, ಪತ್ತೋ ಸಮ್ಬೋಧಿಮುತ್ತಮ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ತೇನ ‘‘ಅಹಂ ಉತ್ತಮಂ ಅನುತ್ತರಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಪತ್ತೋ ಅಧಿಗತೋ ಹುತ್ವಾ ಸದೇವಕಂ ಲೋಕಂ ಸಂಸಾರಮಹೋಘತೋ ತಾರಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ತಸ್ಮಾ ನಯಿದಂ ಗಮನಂ ಯಂಕಿಞ್ಚೀತಿ ಚಿನ್ತೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ಗಮನೇ ಪಯೋಜನಸ್ಸ ಅನುತ್ತರಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

೧೧೮೮-೯. ಹಾಸೋತಿ ತುಟ್ಠಿ. ವಿಪುಲೋತಿ ಮಹಾಉಳಾರೋ. ಅಭಿಸೀಸಿನ್ತಿ ಆಸಿಸಿಂ ಇಚ್ಛಿಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿಂ. ಅಭಿರೂಳ್ಹಞ್ಚ ಮಂ ಞತ್ವಾ, ಸಕ್ಯಪುತ್ತಂ ಮಹಾಯಸನ್ತಿ ಪತ್ಥಟವಿಪುಲಯಸಂ ಸಕ್ಯರಾಜಪುತ್ತಂ ಮಹಾಸತ್ತಂ ಮಂ ಅಭಿರುಯ್ಹ ನಿಸಿನ್ನಂ ಜಾನಿತ್ವಾ. ವಹಿಸ್ಸನ್ತಿ ನೇಸಿಂ.

೧೧೯೦-೯೧. ಪರೇಸನ್ತಿ ಪರರಾಜೂನಂ. ವಿಜಿತನ್ತಿ ದೇಸಂ ಪರರಜ್ಜಂ. ಓಹಾಯಾತಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ. ಅಪಕ್ಕಮೀತಿ ಅಪಕ್ಕಮಿತುಂ ಆರಭಿ. ‘‘ಪರಿಬ್ಬಜೀ’’ತಿ ಚ ಪಠನ್ತಿ. ಪರಿಲೇಹಿಸನ್ತಿ ಪರಿತೋ ಲೇಹಿಂ. ಉದಿಕ್ಖಿಸನ್ತಿ ಓಲೋಕೇಸಿಂ.

೧೧೯೨-೩. ಗರುಕಾಬಾಧನ್ತಿ ಗರುಕಂ ಬಾಳ್ಹಂ ಆಬಾಧಂ, ಮರಣನ್ತಿಕಂ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಖಿಪ್ಪಂ ಮೇ ಮರಣಂ ಅಹೂ’’ತಿ. ಸೋ ಹಿ ಅನೇಕಾಸು ಜಾತೀಸು ಮಹಾಸತ್ತೇನ ದಳ್ಹಭತ್ತಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ಆಗತೋ, ತಸ್ಮಾ ವಿಯೋಗದುಕ್ಖಂ ಸಹಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ, ‘‘ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಅಧಿಗನ್ತುಂ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ’’ತಿ ಪನ ಸುತ್ವಾ ನಿರಾಮಿಸಂ ಉಳಾರಂ ಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಞ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ, ತೇನ ಮರಣಾನನ್ತರಂ ತಾವತಿಂಸೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಉಳಾರಾ ಚಸ್ಸ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಪಾತುರಹೇಸುಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ತಸ್ಸೇವ ಆನುಭಾವೇನಾ’’ತಿ, ಠಾನಗತಸ್ಸ ಪಸಾದಮಯಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಬಲೇನ. ದೇವೋ ದೇವಪುರಮ್ಹಿವಾತಿ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ವಿಯ.

೧೧೯೪. ಯಞ್ಚ ಮೇ ಅಹುವಾ ಹಾಸೋ, ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾನ ಬೋಧಿಯಾತಿ ‘‘ಪತ್ತೋ ಸಮ್ಬೋಧಿಮುತ್ತಮ’’ನ್ತಿ ಪಠಮತರಂ ಬೋಧಿಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ತದಾ ಮಯ್ಹಂ ಹಾಸೋ ಅಹು, ಯಂ ಹಾಸಸ್ಸ ಭವನಂ ಸುಸ್ಸನಂ, ತೇನೇವ ಕುಸಲಮೂಲೇನ ತೇನೇವ ಕುಸಲಬೀಜೇನ ಫುಸಿಸ್ಸನ್ತಿ ಫುಸಿಸ್ಸಾಮಿ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸಾಮಿ.

೧೧೯೫. ಏವಂ ದೇವಪುತ್ತೋ ಯಥಾಧಿಗತಾಯ ಅನಾಗತಾಯ ಭವಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರಣಭೂತಂ ಅತ್ತನೋ ಕುಸಲಕಮ್ಮಂ ಕಥೇನ್ತೋ ಇದಾನಿ ಅತ್ತನಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತುಕಾಮೋಪಿ ಪುರೇತರಂ ಥೇರೇನ ಸತ್ಥು ವನ್ದನಂ ಪೇಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸಚೇ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಸಚೇ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸೀತಿ ಯದಿ ಗಮಿಸ್ಸಸಿ. ‘‘ಸಚೇ ಗಚ್ಛಸೀ’’ತಿ ಕೇಚಿ ಪಠನ್ತಿ, ಸೋ ಏವತ್ಥೋ. ಮಮಾಪಿ ನಂ ವಚನೇನಾತಿ ನ ಕೇವಲಂ ತವ ಸಭಾವೇನೇವ, ಅಥ ಖೋ ಮಮಾಪಿ ವಚನೇನ ಭಗವನ್ತಂ. ವಜ್ಜಾಸೀತಿ ವದೇಯ್ಯಾಸಿ, ಮಮಾಪಿ ಸಿರಸಾ ವನ್ದನನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೧೯೬. ಯದಿಪಿ ದಾನಿ ವನ್ದನಞ್ಚ ಪೇಸೇಮಿ, ಪೇಸೇತ್ವಾ ಏವ ಪನ ನ ತಿಟ್ಠಾಮೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ದಟ್ಠುಂ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸಂ, ಜಿನಂ ಅಪ್ಪಟಿಪುಗ್ಗಲ’’ನ್ತಿ. ಗಮನೇ ಪನ ದಳ್ಹತರಂ ಕಾರಣಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ದುಲ್ಲಭಂ ದಸ್ಸನಂ ಹೋತಿ, ಲೋಕನಾಥಾನ ತಾದಿನ’’ನ್ತಿ ಆಹ.

೧೧೯೭. ‘‘ಸೋ ಕತಞ್ಞೂ ಕತವೇದೀ, ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ;

ಸುತ್ವಾ ಗಿರಂ ಚಕ್ಖುಮತೋ, ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುಂ ವಿಸೋಧಯಿ.

೧೧೯೮. ‘‘ವಿಸೋಧೇತ್ವಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ವತಾನಿ ಚ;

ವನ್ದಿತ್ವಾ ಸತ್ಥುನೋ ಪಾದೇ, ತತ್ಥೇವನ್ತರಧಾಯಥಾ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರೇಹಿ ಠಪಿತಾ.

೧೧೯೭. ತತ್ಥ ಸುತ್ವಾ ಗಿರಂ ಚಕ್ಖುಮತೋತಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಚಕ್ಖೂಹಿ ಚಕ್ಖುಮತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ. ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುನ್ತಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಂ. ವಿಸೋಧಯೀತಿ ಅಧಿಗಚ್ಛಿ. ಅಧಿಗಮೋಯೇವ ಹಿ ತಸ್ಸ ವಿಸೋಧನಂ.

೧೧೯೮. ವಿಸೋಧೇತ್ವಾ ದಿಟ್ಠಿಗತನ್ತಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಸಮುಗ್ಘಾತೇತ್ವಾ. ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ವತಾನಿ ಚಾತಿ ಸೋಳಸವತ್ಥುಕಂ ಅಟ್ಠವತ್ಥುಕಞ್ಚ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಞ್ಚ ‘‘ಸೀಲಬ್ಬತೇಹಿ ಸುದ್ಧೀ’’ತಿ ಪವತ್ತನಕಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸೇ ಚ ವಿಸೋಧಯೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ಥ ಹಿ ಸಹ ಪರಿಯಾಯೇಹಿ ತಥಾ ಪವತ್ತಾ ಪರಾಮಾಸಾ ‘‘ವತಾನೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಕಣ್ಡಕವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.