೫. ಅಮ್ಬವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ಉಚ್ಚಮಿದಂ ಮಣಿಥೂಣನ್ತಿ ಅಮ್ಬವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ. ತೇನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಗಹೇ ಅಞ್ಞತರೋ ದುಗ್ಗತಪುರಿಸೋ ಪರೇಸಂ ಭತ್ತವೇತನಭತೋ ಹುತ್ವಾ ಅಮ್ಬವನಂ ರಕ್ಖತಿ. ಸೋ ಏಕದಿವಸಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಗಿಮ್ಹಸಮಯೇ ಸೂರಿಯಾತಪಸನ್ತತ್ತೇ ಉಣ್ಹವಾಲಿಕಾನಿಪ್ಪೀಳಿತೇ ವಿಪ್ಫನ್ದಮಾನಮರೀಚಿಜಾಲವಿತ್ಥತೇ ಭೂಮಿಪ್ಪದೇಸೇ ತಸ್ಸ ಅಮ್ಬಾರಾಮಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಸೇದಾಗತೇನ ಗತ್ತೇನ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಞ್ಜಾತಗಾರವಬಹುಮಾನೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ ‘‘ಮಹಾ ಅಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಘಮ್ಮಪರಿಳಾಹೋ, ಅತಿವಿಯ ಪರಿಸ್ಸನ್ತರೂಪೋ ವಿಯ ದಿಸ್ಸತಿ, ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯೋ ಇಮಂ ಅಮ್ಬಾರಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಮುಹುತ್ತಂ ವಿಸ್ಸಮಿತ್ವಾ ಅದ್ಧಾನಪರಿಸ್ಸಮಂ ಪಟಿವಿನೋದೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛಥ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯಾ’’ತಿ. ಥೇರೋ ವಿಸೇಸತೋ ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಪ್ಪಸಾದಂ ಪರಿಬ್ರೂಹೇತುಕಾಮೋ ತಂ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಅಮ್ಬರುಕ್ಖಸ್ಸ ಮೂಲೇ ನಿಸೀದಿ.

ಪುನ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ, ಭನ್ತೇ, ನ್ಹಾಯಿತುಕಾಮತ್ಥ, ಅಹಂ ಇತೋ ಕೂಪತೋ ಉದಕಂ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ತುಮ್ಹೇ ನ್ಹಾಪೇಸ್ಸಾಮಿ, ಪಾನೀಯಞ್ಚ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಥೇರೋಪಿ ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ. ಸೋ ಕೂಪತೋ ಉದಕಂ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ಪರಿಸ್ಸಾವೇತ್ವಾ ಥೇರಂ ನ್ಹಾಪೇಸಿ, ನ್ಹಾಪೇತ್ವಾ ಚ ಹತ್ಥಪಾದೇ ಧೋವಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಪಾನೀಯಂ ಉಪನೇಸಿ. ಥೇರೋ ಪಾನೀಯಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧದರಥೋ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಉದಕದಾನೇ ಚೇವ ನ್ಹಾಪನೇ ಚ ಅನುಮೋದನಂ ವತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ‘‘ಘಮ್ಮಾಭಿತತ್ತಸ್ಸ ವತ ಥೇರಸ್ಸ ಘಮ್ಮಪರಿಳಾಹಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇಸಿಂ, ಬಹುಂ ವತ ಮಯಾ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸುತ’’ನ್ತಿ ಉಳಾರಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇಸಿ. ಸೋ ಅಪರಭಾಗೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ. ತಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಕತಪುಞ್ಞಂ ಪುಚ್ಛಿ.

೧೧೪೬. ‘‘ಉಚ್ಚಮಿದಂ ಮಣಿಥೂಣಂ ವಿಮಾನಂ, ಸಮನ್ತತೋ ದ್ವಾದಸ ಯೋಜನಾನಿ;

ಕೂಟಾಗಾರಾ ಸತ್ತಸತಾ ಉಳಾರಾ, ವೇಳುರಿಯಥಮ್ಭಾ ರುಚಕತ್ಥತಾ ಸುಭಾ.

೧೧೪೭. ‘‘ತತ್ಥಚ್ಛಸಿ ಪಿವಸಿ ಖಾದಸಿ ಚ, ದಿಬ್ಬಾ ಚ ವೀಣಾ ಪವದನ್ತಿ ವಗ್ಗುಂ;

ದಿಬ್ಬಾ ರಸಾ ಕಾಮಗುಣೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ, ನಾರಿಯೋ ಚ ನಚ್ಚನ್ತಿ ಸುವಣ್ಣಛನ್ನಾ.

೧೧೪೮. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ…ಪೇ…

ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

೧೧೫೦. ‘‘ಸೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಅತ್ತಮನೋ…ಪೇ…

ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ’’.

೧೧೫೧. ‘‘ಗಿಮ್ಹಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಮಾಸೇ, ಪತಪನ್ತೇ ದಿವಙ್ಕರೇ;

ಪರೇಸಂ ಭತಕೋ ಪೋಸೋ, ಅಮ್ಬಾರಾಮಮಸಿಞ್ಚತಿ.

೧೧೫೨. ‘‘ಅಥ ತೇನಾಗಮಾ ಭಿಕ್ಖು, ಸಾರಿಪುತ್ತೋತಿ ವಿಸ್ಸುತೋ;

ಕಿಲನ್ತರೂಪೋ ಕಾಯೇನ, ಅಕಿಲನ್ತೋವ ಚೇತಸಾ.

೧೧೫೩. ‘‘ತಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾನ ಆಯನ್ತಂ, ಅವೋಚಂ ಅಮ್ಬಸಿಞ್ಚಕೋ;

ಸಾಧು ತಂ ಭನ್ತೇ ನ್ಹಾಪೇಯ್ಯಂ, ಯಂ ಮಮಸ್ಸ ಸುಖಾವಹಂ.

೧೧೫೪. ‘‘ತಸ್ಸ ಮೇ ಅನುಕಮ್ಪಾಯ, ನಿಕ್ಖಿಪಿ ಪತ್ತಚೀವರಂ;

ನಿಸೀದಿ ರುಕ್ಖಮೂಲಸ್ಮಿಂ, ಛಾಯಾಯ ಏಕಚೀವರೋ.

೧೧೫೫. ‘‘ತಞ್ಚ ಅಚ್ಛೇನ ವಾರಿನಾ, ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ನರೋ;

ನ್ಹಾಪಯೀ ರುಕ್ಖಮೂಲಸ್ಮಿಂ, ಛಾಯಾಯ ಏಕಚೀವರಂ.

೧೧೫೬. ‘‘ಅಮ್ಬೋ ಚ ಸಿತ್ತೋ ಸಮಣೋ ಚ ನ್ಹಾಪಿತೋ,

ಮಯಾ ಚ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸುತಂ ಅನಪ್ಪಕಂ;

ಇತಿ ಸೋ ಪೀತಿಯಾ ಕಾಯಂ, ಸಬ್ಬಂ ಫರತಿ ಅತ್ತನೋ.

೧೧೫೭. ‘‘ತದೇವ ಏತ್ತಕಂ ಕಮ್ಮಂ, ಅಕಾಸಿಂ ತಾಯ ಜಾತಿಯಾ;

ಪಹಾಯ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ಉಪಪನ್ನೋಮ್ಹಿ ನನ್ದನಂ.

೧೧೫೮. ‘‘ನನ್ದನೇ ಚ ವನೇ ರಮ್ಮೇ, ನಾನಾದಿಜಗಣಾಯುತೇ;

ರಮಾಮಿ ನಚ್ಚಗೀತೇಹಿ, ಅಚ್ಛರಾಹಿ ಪುರಕ್ಖತೋ’’ತಿ. –

ಸೋಪಿ ತಸ್ಸ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ.

೧೧೫೧. ತತ್ಥ ಗಿಮ್ಹಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಮಾಸೇತಿ ಆಸಾಳ್ಹಿಮಾಸೇ. ಪತಪನ್ತೇತಿ ಅತಿವಿಯ ದಿಪ್ಪನ್ತೇ, ಸಬ್ಬಸೋ ಉಣ್ಹಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇನ್ತೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ದಿವಙ್ಕರೇತಿ ದಿವಾಕರೇ, ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ. ಅಸಿಞ್ಚತೀತಿ ಸಿಞ್ಚತಿ, -ಕಾರೋ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ, ಸಿಞ್ಚತಿ ಅಮ್ಬರುಕ್ಖಮೂಲೇಸು ಧುವಂ ಜಲಸೇಕಂ ಕರೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಅಸಿಞ್ಚಥಾ’’ತಿ ಚ ಪಾಠೋ, ಸಿಞ್ಚಿತ್ಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಅಸಿಞ್ಚಹ’’ನ್ತಿ ಚ ಪಠನ್ತಿ, ಪರೇಸಂ ಭತಕೋ ಪೋಸೋ ಹುತ್ವಾ ತದಾ ಅಮ್ಬಾರಾಮಂ ಅಸಿಞ್ಚಿಂ ಅಹನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೧೫೨. ತೇನಾತಿ ಯೇನ ದಿಸಾಭಾಗೇನ ಸೋ ಅಮ್ಬಾರಾಮೋ, ತೇನ ಅಗಮಾ ಅಗಞ್ಛಿ. ಅಕಿಲನ್ತೋವ ಚೇತಸಾತಿ ಚೇತೋದುಕ್ಖಸ್ಸ ಮಗ್ಗೇನೇವ ಪಹೀನತ್ತಾ ಚೇತಸಾ ಅಕಿಲನ್ತೋಪಿ ಸಮಾನೋ ಕಿಲನ್ತುರೂಪೋ ಕಾಯೇನ ತೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಅಗಮಾತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೧೫೩-೪. ಅವೋಚಂ ಅಹಂ ತದಾ ಅಮ್ಬಸಿಞ್ಚಕೋ ಹುತ್ವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಏಕಚೀವರೋತಿ ನ್ಹಾಯಿತುಕಾಮೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

೧೧೫೬. ಇತೀತಿ ಏವಂ ‘‘ಅಮ್ಬೋ ಚ ಸಿತ್ತೋ, ಸಮಣೋ ಚ ನ್ಹಾಪಿತೋ, ಮಯಾ ಚ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸುತಂ ಅನಪ್ಪಕಂ, ಏಕೇನೇವ ಪಯೋಗೇನ ತಿವಿಧೋಪಿ ಅತ್ಥೋ ಸಾಧಿತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾಕಾರೇನ ಪವತ್ತಾಯ ಪೀತಿಯಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಅತ್ತನೋ ಸಬ್ಬಂ ಕಾಯಂ ಫರತಿ, ನಿರನ್ತರಂ ಫುಟಂ ಕರೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಅತೀತತ್ಥೇ ಚೇತಂ ವತ್ತಮಾನವಚನಂ, ಫರೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೧೫೭. ತದೇವ ಏತ್ತಕಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿ ತಂ ಏತ್ತಕಂ ಏವಂ ಪಾನೀಯದಾನಮತ್ತಕಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಕಾಸಿಂ, ತಾಯ ತಸ್ಸಂ ಜಾತಿಯಂ ಅಞ್ಞಂ ನಾನುಸ್ಸರಾಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಅಮ್ಬವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.