೧೧. ಸುನಿಕ್ಖಿತ್ತವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ಉಚ್ಚಮಿದಂ ಮಣಿಥೂಣಂ ವಿಮಾನನ್ತಿ ಸುನಿಕ್ಖಿತ್ತವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ದೇವಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತೋ ತಾವತಿಂಸಭವನಂ ಉಪಗತೋ. ತಸ್ಮಿಞ್ಚ ಖಣೇ ಅಞ್ಞತರೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ವಿಮಾನದ್ವಾರೇ ಠಿತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಞ್ಜಾತಗಾರವಬಹುಮಾನೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಅಟ್ಠಾಸಿ.

ಸೋ ಕಿರ ಅತೀತೇ ಕಸ್ಸಪಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ತಸ್ಸ ಸರೀರಧಾತುಯೋ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಯೋಜನಿಕೇ ಕನಕಥೂಪೇ ಚ ಕತೇ ಚತಸ್ಸೋ ಪರಿಸಾ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಗನ್ಧಪುಪ್ಫಧೂಪಾದೀಹಿ ಚೇತಿಯೇ ಪೂಜಂ ಕರೋನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಅಞ್ಞತರೋ ಉಪಾಸಕೋ ಅಞ್ಞೇಸು ಪುಪ್ಫಪೂಜಂ ಕತ್ವಾ ಗತೇಸು ತೇಹಿ ಪೂಜಿತಟ್ಠಾನೇ ದುನ್ನಿಕ್ಖಿತ್ತಾನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ದಿಸ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ತಾನಿ ಸಮ್ಮದೇವ ಠಪೇನ್ತೋ ಸನ್ನಿವೇಸವಸೇನ ದಸ್ಸನೀಯಂ ಪಾಸಾದಿಕಂ ವಿಭತ್ತಿವಿಸೇಸಯುತ್ತಂ ಪುಪ್ಫಪೂಜಂ ಅಕಾಸಿ. ಕತ್ವಾ ಚ ಪನ ಏತಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಸತ್ಥು ಗುಣೇ ಅನುಸ್ಸರಿತ್ವಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ ತಂ ಪುಞ್ಞಂ ಹದಯೇ ಠಪೇಸಿ.

ಸೋ ಅಪರಭಾಗೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಸೇವ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಆನುಭಾವೇನ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ದ್ವಾದಸಯೋಜನಿಕೇ ಕನಕವಿಮಾನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಮಹಾನುಭಾವೋ ಮಹಾ ಚಸ್ಸ ಪರಿವಾರೋ ಅಹೋಸಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ತಸ್ಮಿಞ್ಚ ಖಣೇ ಅಞ್ಞತರೋ ದೇವಪುತ್ತೋ…ಪೇ… ಅಟ್ಠಾಸೀ’’ತಿ. ಅಥ ನಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಯಥಾಲದ್ಧಸಮ್ಪತ್ತಿಕಿತ್ತನಮುಖೇನ ಕತಸುಚರಿತಕಮ್ಮಂ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಪುಚ್ಛಿ –

೧೨೮೨. ‘‘ಉಚ್ಚಮಿದಂ ಮಣಿಥೂಣಂ ವಿಮಾನಂ, ಸಮನ್ತತೋ ದ್ವಾದಸಯೋಜನಾನಿ;

ಕೂಟಾಗಾರಾ ಸತ್ತಸತಾ ಉಳಾರಾ, ವೇಳುರಿಯಥಮ್ಭಾ ರುಚಕತ್ಥತಾ ಸುಭಾ.

೧೨೮೩. ‘‘ತತ್ಥಚ್ಛಸಿ ಪಿವಸಿ ಖಾದಸಿ ಚ, ದಿಬ್ಬಾ ಚ ವೀಣಾ ಪವದನ್ತಿ ವಗ್ಗುಂ;

ದಿಬ್ಬಾ ರಸಾ ಕಾಮಗುಣೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ, ನಾರಿಯೋ ಚ ನಚ್ಚನ್ತಿ ಸುವಣ್ಣಛನ್ನಾ.

೧೨೮೪. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೧೨೮೫. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವ ಮಹಾನುಭಾವ, ಮನುಸ್ಸಭೂತೋ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವೋ, ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

ಸೋಪಿ ತಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಕತಕಮ್ಮಂ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಕಥೇಸಿ. ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತಾ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರಾ ಆಹಂಸು –

೧೨೮೬. ‘‘ಸೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಅತ್ತಮನೋ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಪುಚ್ಛಿತೋ;

ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ’’.

೧೨೮೭. ‘‘ದುನ್ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಮಾಲಂ ಸುನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ, ಪತಿಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಸುಗತಸ್ಸ ಥೂಪೇ;

ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಚಮ್ಹಿ ಮಹಾನುಭಾವೋ, ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಕಾಮೇಹಿ ಸಮಙ್ಗಿಭೂತೋ.

೧೨೮೮. ‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ತೇನ ಮೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ಮೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೧೨೮೯. ‘‘ಅಕ್ಖಾಮಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖು ಮಹಾನುಭಾವ, ಮನುಸ್ಸಭೂತೋ ಯಮಹಂ ಅಕಾಸಿಂ;

ತೇನಮ್ಹಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವೋ, ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

೧೨೮೭. ತತ್ಥ ದುನ್ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಮಾಲನ್ತಿ ಚೇತಿಯೇ ಪೂಜಾಕರಣಟ್ಠಾನೇ ನಿರನ್ತರಟ್ಠಪನಾದಿನಾ ರಚನಾವಿಸೇಸೇನ ಅಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಯಥಾನಿಕ್ಖಿತ್ತತಾಯ ನ ಸುಟ್ಠು ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ, ವಾತೇನ ವಾ ಪಹರಿತ್ವಾ ದುನ್ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಪುಪ್ಫಂ. ಸುನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾತಿ ಸುಟ್ಠು ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ರಚನಾವಿಸೇಸೇನ ದಸ್ಸನೀಯಂ ಪಾಸಾದಿಕಂ ಕತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಿಯ. ಪತಿಟ್ಠಪೇತ್ವಾತಿ ವಿಭತ್ತಿವಿಸೇಸಾದಿವಸೇನ ಪುಪ್ಫಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ. ತಂ ವಾ ಪುಪ್ಫಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ಸತ್ಥು ಚೇತಿಯಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಮಮ ಸನ್ತಾನೇ ಕುಸಲಧಮ್ಮಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾತಿ ಏವಂ ಏತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಏವಂ ದೇವಪುತ್ತೇನ ಅತ್ತನೋ ಸುಚರಿತಕಮ್ಮೇ ಪಕಾಸಿತೇ ಥೇರೋ ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಭಗವತೋ ತಮತ್ಥಂ ನಿವೇದೇಸಿ. ಭಗವಾ ತಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಮಹಾಜನಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ದೇಸನಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಸುನಿಕ್ಖಿತ್ತವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಇತಿ ಪರಮತ್ಥದೀಪನಿಯಾ ಖುದ್ದಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ವಿಮಾನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ

ಏಕಾದಸವತ್ಥುಪಟಿಮಣ್ಡಿತಸ್ಸ ಸತ್ತಮಸ್ಸ

ಸುನಿಕ್ಖಿತ್ತವಗ್ಗಸ್ಸ ಅತ್ಥವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ ಪುರಿಸವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ.

ನಿಗಮನಕಥಾ

ಏತ್ತಾವತಾ ಚ –

ದೇವತಾನಂ ವಿಮಾನಾದಿ-ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ತಸ್ಸ ಕಾರಣಂ;

ಪಕಾಸಯನ್ತೀ ಸತ್ತಾನಂ, ಸಬ್ಬಲೋಕಹಿತಾವಹಾ.

ಅಪ್ಪಕಾನಮ್ಪಿ ಕಾರಾನಂ, ಯಾ ವಿಭಾವೇತಿ ದೇಸನಾ;

ಉಳಾರಫಲತಂ ಚಿತ್ತ-ಖೇತ್ತಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋಗತೋ.

ಯಂ ಕಥಾವತ್ಥುಕುಸಲಾ, ಸುಪರಿಞ್ಞಾತವತ್ಥುಕಾ;

ವಿಮಾನವತ್ಥುಇಚ್ಚೇವ, ಸಙ್ಗಾಯಿಂಸು ಮಹೇಸಯೋ.

ತಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇತುಂ, ಪೋರಾಣಟ್ಠಕಥಾನಯಂ;

ಸನ್ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಮಾರದ್ಧಾ, ಅತ್ಥಸಂವಣ್ಣನಾ ಮಯಾ.

ಯಾ ತತ್ಥ ಪರಮತ್ಥಾನಂ, ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಯಥಾರಹಂ;

ಪಕಾಸನಾ ಪರಮತ್ಥ-ದೀಪನೀ ನಾಮ ನಾಮತೋ.

ಸಮ್ಪತ್ತಾ ಪರಿನಿಟ್ಠಾನಂ, ಅನಾಕುಲವಿನಿಚ್ಛಯಾ;

ಸಾ ಸತ್ತರಸಮತ್ತಾಯ, ಪಾಳಿಯಾ ಭಾಣವಾರತೋ.

ಇತಿ ತಂ ಸಙ್ಖರೋನ್ತೇನ, ಯಂ ತಂ ಅಧಿಗತಂ ಮಯಾ;

ಪುಞ್ಞಂ ತಸ್ಸಾನುಭಾವೇನ, ಲೋಕನಾಥಸ್ಸ ಸಾಸನಂ.

ಓಗಾಹೇತ್ವಾ ವಿಸುದ್ಧಾಯ, ಸೀಲಾದಿಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ;

ಸಬ್ಬೇಪಿ ದೇಹಿನೋ ಹೋನ್ತು, ವಿಮುತ್ತಿರಸಭಾಗಿನೋ.

ಚಿರಂ ತಿಟ್ಠತು ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸಾಸನಂ;

ತಸ್ಮಿಂ ಸಗಾರವಾ ನಿಚ್ಚಂ, ಹೋನ್ತು ಸಬ್ಬೇಪಿ ಪಾಣಿನೋ.

ಸಮ್ಮಾ ವಸ್ಸತು ಕಾಲೇನ, ದೇವೋಪಿ ಜಗತೀಪತಿ;

ಸದ್ಧಮ್ಮನಿರತೋ ಲೋಕಂ, ಧಮ್ಮೇನೇವ ಪಸಾಸತೂತಿ.

ಇತಿ ಬದರತಿತ್ಥವಿಹಾರವಾಸಿನಾ ಆಚರಿಯಧಮ್ಮಪಾಲೇನ

ಕತಾಯ

ಪರಮತ್ಥದೀಪನಿಯಾ ಖುದ್ದಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ

ವಿಮಾನವತ್ಥುಅತ್ಥವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ವಿಮಾನವತ್ಥು-ಅಟ್ಠಕಥಾ ಸಮತ್ತಾ.