೧೦. (ಉತ್ತರ) ಪಾಯಾಸಿವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ಯಾ ದೇವರಾಜಸ್ಸ ಸಭಾ ಸುಧಮ್ಮಾತಿ ಉತ್ತರವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವತಿ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ಧಾತುವಿಭಾಗೇ ಚ ಕತೇ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಥೂಪೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾಪಿಯಮಾನೇಸು ಧಮ್ಮವಿನಯಂ ಸಙ್ಗಾಯಿತುಂ ಉಚ್ಚಿನಿತ್ವಾ ಗಹಿತೇಸು ಮಹಾಕಸ್ಸಪಪ್ಪಮುಖೇಸು ಮಹಾಥೇರೇಸು ಯಾವ ವಸ್ಸೂಪಗಮನಾ ಅಞ್ಞೇಸು ಚ ಥೇರೇಸು ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಸಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ವಸನ್ತೇಸು ಆಯಸ್ಮಾ ಕುಮಾರಕಸ್ಸಪೋ ಪಞ್ಚಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸೇತಬ್ಯನಗರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಿಂಸಪಾವನೇ ವಸಿ. ಅಥ ಪಾಯಾಸಿ ರಾಜಞ್ಞೋ ಥೇರಸ್ಸ ತತ್ಥ ವಸನಭಾವಂ ಸುತ್ವಾ ಮಹತಾ ಜನಕಾಯೇನ ಪರಿವುತೋ ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ಕತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೋ ಅತ್ತನೋ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಪವೇದೇಸಿ. ಅಥ ನಂ ಥೇರೋ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯೂದಾಹರಣಾದೀಹಿ ಪರಲೋಕಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಭಾವಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಅನೇಕವಿಹಿತಹೇತೂಪಮಾಲಙ್ಕತಂ ದಿಟ್ಠಿಗಣ್ಠಿವಿನಿವೇಠನಂ ನಾನಾನಯವಿಚಿತ್ತಂ ಪಾಯಾಸಿಸುತ್ತಂ (ದೀ. ನಿ. ೨.೪೦೬ ಆದಯೋ) ದೇಸೇತ್ವಾ ತಂ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪದಾಯಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ.

ಸೋ ವಿಸುದ್ಧದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಕಪಣದ್ಧಿಕಾದೀನಂ ದಾನಂ ದೇನ್ತೋ ಅನುಳಾರಜ್ಝಾಸಯತಾಯ ಲೂಖಂ ಅದಾಸಿ ಘಾಸಚ್ಛಾದನಮತ್ತಂ ಕಣಾಜಕಂ ಬಿಲಙ್ಗದುತಿಯಂ ಸಾಣಾನಿ ಚ ವತ್ಥಾನಿ. ಏವಂ ಪನ ಅಸಕ್ಕಚ್ಚದಾನಂ ದತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಹೀನಕಾಯಂ ಉಪಪಜ್ಜಿ ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ. ತಸ್ಸ ಪನ ಕಿಚ್ಚಾಕಿಚ್ಚೇಸು ಯುತ್ತಪ್ಪಯುತ್ತೋ ಉತ್ತರೋ ನಾಮ ಮಾಣವೋ ಅಹೋಸಿ ದಾನೇ ಬ್ಯಾವಟೋ. ಸೋ ಸಕ್ಕಚ್ಚದಾನಂ ದತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸಕಾಯಂ ಉಪಪನ್ನೋ, ತಸ್ಸ ದ್ವಾದಸಯೋಜನಿಕಂ ವಿಮಾನಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸೋ ಕತಞ್ಞುತಂ ವಿಭಾವೇನ್ತೋ ಸಹ ವಿಮಾನೇನ ಕುಮಾರಕಸ್ಸಪತ್ಥೇರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವಿಮಾನತೋ ಓರುಯ್ಹ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತಂ ಥೇರೋ –

೧೧೦೮. ‘‘ಯಾ ದೇವರಾಜಸ್ಸ ಸಭಾ ಸುಧಮ್ಮಾ, ಯತ್ಥಚ್ಛತಿ ದೇವಸಙ್ಘೋ ಸಮಗ್ಗೋ;

ತಥೂಪಮಂ ತುಯ್ಹಮಿದಂ ವಿಮಾನಂ, ಓಭಾಸಯಂ ತಿಟ್ಠತಿ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ.

೧೧೦೯. ‘‘ದೇವಿದ್ಧಿಪತ್ತೋಸಿ ಮಹಾನುಭಾವೋ…ಪೇ…

ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ. – ಗಾಥಾಹಿ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ;

೧೧೧೦. ‘‘ಸೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಅತ್ತಮನೋ…ಪೇ… ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ’’.

೧೧೧೧. ‘‘ಅಹಂ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನುಸ್ಸಭೂತೋ, ರಞ್ಞೋ ಪಾಯಾಸಿಸ್ಸ ಅಹೋಸಿಂ ಮಾಣವೋ;

ಲದ್ಧಾ ಧನಂ ಸಂವಿಭಾಗಂ ಅಕಾಸಿಂ, ಪಿಯಾ ಚ ಮೇ ಸೀಲವನ್ತೋ ಅಹೇಸುಂ;

ಅನ್ನಞ್ಚ ಪಾನಞ್ಚ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ, ಸಕ್ಕಚ್ಚ ದಾನಂ ವಿಪುಲಂ ಅದಾಸಿಂ.

೧೧೧೨. ‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ…ಪೇ…

ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ. –

ಸೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ತಸ್ಸ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ.

೧೧೦೮. ತತ್ಥ ದೇವರಾಜಸ್ಸಾತಿ ಸಕ್ಕಸ್ಸ. ಸಭಾ ಸುಧಮ್ಮಾತಿ ಏವಂನಾಮಕಂ ಸನ್ಥಾಗಾರಂ. ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಸಂ ಸಭಾಯಂ. ಅಚ್ಛತೀತಿ ನಿಸೀದತಿ. ದೇವಸಙ್ಘೋತಿ ತಾವತಿಂಸದೇವಕಾಯೋ. ಸಮಗ್ಗೋತಿ ಸಹಿತೋ ಸನ್ನಿಪತಿತೋ.

೧೧೧೧. ಪಾಯಾಸಿಸ್ಸ ಅಹೋಸಿಂ ಮಾಣವೋತಿ ಪಾಯಾಸಿರಾಜಞ್ಞಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚಾಕಿಚ್ಚಕರೋ ದಹರತಾಯ ಮಾಣವೋ, ನಾಮೇನ ಪನ ಉತ್ತರೋ ನಾಮ ಅಹೋಸಿಂ. ಸಂವಿಭಾಗಂ ಅಕಾಸಿನ್ತಿ ಅಹಮೇವ ಅಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಯಥಾಲದ್ಧಂ ಧನಂ ದಾನಮುಖೇ ಪರಿಚ್ಚಜನವಸೇನ ಸಂವಿಭಜನಂ ಅಕಾಸಿಂ. ಅನ್ನಞ್ಚ ಪಾನಞ್ಚ ಪರಿಚ್ಚಜನ್ತೋತಿ ವಚನಸೇಸೋ. ಅಥ ವಾ ದಾನಂ ವಿಪುಲಂ ಅದಾಸಿಂ. ಕಥಂ? ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ. ಕೀದಿಸಂ? ಅನ್ನಞ್ಚ ಪಾನಞ್ಚಾತಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ.

(ಉತ್ತರ) ಪಾಯಾಸಿವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಇತಿ ಪರಮತ್ಥದೀಪನಿಯಾ ಖುದ್ದಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ವಿಮಾನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ

ದಸವತ್ಥುಪಟಿಮಣ್ಡಿತಸ್ಸ ಛಟ್ಠಸ್ಸ ಪಾಯಾಸಿವಗ್ಗಸ್ಸ

ಅತ್ಥವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.