១. ឱវាទសិក្ខាបទវណ្ណនា

១៤៤. តតិយវគ្គស្ស បឋមេ តិរច្ឆានភូតន្តិ តិរោករណភូតំ, ពាហិរភូតន្តិ អត្ថោ. សមិទ្ធោតិ បរិបុណ្ណោ. សហិតត្ថោ អត្ថយុត្តោ. អត្ថគម្ភីរតាទិនា គម្ភីរោ.

១៤៥-១៤៧. បរតោតិ ឧត្តរិ. ករោន្តោវាតិ បរិពាហិរេ ករោន្តោ. វិភង្គេតិ ឈានវិភង្គេ. ចរណន្តិ និព្ពានគមនាយ បាទំ.

យទស្សាតិ យំ អស្ស. ធារេតីតិ អវិនស្សមានំ ធារេតិ. បរិកថនត្ថន្តិ បកិណ្ណកកថាវសេន បរិច្ឆិន្នធម្មកថនត្ថំ. តិស្សោ អនុមោទនាតិ សង្ឃភត្តាទីសុ ទានានិសំសប្បដិសំយុត្តា និធិកុណ្ឌសុត្តាទិ (ខុ. បា. ៨.១ អាទយោ) -អនុមោទនា, គេហប្បវេសមង្គលាទីសុ មង្គលសុត្តាទិ (ខុ. បា. ៥.១ អាទយោ; សុ. និ. មង្គលសុត្ត) -អនុមោទនា, មតកភត្តាទិអមង្គលេសុ តិរោកុដ្ដាទិ (ខុ. បា. ៧.១ អាទយោ; បេ. វ. ១៤ អាទយោ) -អនុមោទនាតិ ឥមា តិស្សោ អនុមោទនា. កម្មាកម្មវិនិច្ឆយោតិ បរិវារាវសានេ កម្មវគ្គេ (បរិ. ៤៨២ អាទយោ) វុត្តវិនិច្ឆយោ. សមាធិវសេនាតិ សមថបុព្ពកវសេន. វិបស្សនាវសេន វាតិ ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិអាទិកាយ សុក្ខវិបស្សនាយ វសេន. អត្តនោ សីលរក្ខណត្ថំ អបរានបេក្ខតាយ យេន កាមំ គន្តុំ ចតស្សោ ទិសា អរហតិ, អស្ស វា សន្តិ, តាសុ វា សាធូតិ ចាតុទ្ទិសោ.

អភិវិនយេតិ បាតិមោក្ខសំវរសង្ខាតេ សំវរវិនយេ, តប្បកាសកេ វា វិនយបិដកេ. វិនេតុន្តិ សិក្ខាបេតុំ បកាសេតុំ. បគុណា វាចុគ្គតាតិ បាឋតោ ច អត្ថតោ ច បគុណា មុខេ សន្និធាបនវសេន វាចុគ្គតា កាតព្ពា. អត្ថមត្តវសេនបេត្ថ យោជនំ ករោន្តិ. អភិធម្មេតិ លក្ខណរសាទិវសេន បរិច្ឆិន្នេ នាមរូបធម្មេ. បុព្ពេ កិរ មហាថេរា បរិយត្តិអនន្តរធានាយ ឯកេកស្ស គណស្ស ទីឃនិកាយាទិឯកេកធម្មកោដ្ឋាសំ និយ្យាតេន្តា ‘‘តុម្ហេ ឯតំ បាឡិតោ ច អដ្ឋកថាតោ ច បរិហរថ, សក្កោន្តា ឧត្តរិបិ ឧគ្គណ្ហថា’’តិ ឯវំ សកលធម្មំ គន្ថវសេន និយ្យាតេន្តិ, តត្ថ តេ ច ភិក្ខូ គន្ថនាមេន ទីឃភាណកា មជ្ឈិមភាណកាតិ វោហរីយន្តិ, តេ ច អត្តនោ ភារភូតំ កោដ្ឋាសំ បរិច្ចជិត្វា អញ្ញំ ឧគ្គហេតុំ ន លភន្តិ. តំ សន្ធាយាហ ‘‘សចេ មជ្ឈិមភាណកោ ហោតី’’តិអាទិ.

តត្ថ ហេដ្ឋិមា វា តយោ វគ្គាតិ មហាវគ្គតោ ហេដ្ឋិមា សគាថកវគ្គោ (សំ. និ. ១.១ អាទយោ), និទានវគ្គោ (សំ. និ. ២.១ អាទយោ), ខន្ធវគ្គោតិ (សំ. និ. ៣.១ អាទិយោ) ឥមេ តយោ វគ្គា. តិកនិបាតតោ បដ្ឋាយ ហេដ្ឋាតិ ឯកកនិបាតទុកនិបាតេ សន្ធាយ វុត្តំ. ធម្មបទម្បិ សហ វត្ថុនា ជាតកភាណកេន អត្តនោ ជាតកេន សទ្ធិំ ឧគ្គហេតព្ពំ. តតោ ឱរំ ន វដ្ដតីតិ មហាបច្ចរិវាទស្ស អធិប្បាយោ. តតោ តតោតិ ទីឃនិកាយាទិតោ. ឧច្ចិនិត្វា ឧគ្គហិតំ សទ្ធម្មស្ស ឋិតិយា, ភិក្ខុនោបិ បុព្ពាបរានុសន្ធិអាទិកុសលតាយ ច ន ហោតីតិ ‘‘តំ ន វដ្ដតី’’តិ បដិក្ខិត្តំ. អភិធម្មេ កិញ្ចិ ឧគ្គហេតព្ពន្តិ ន វុត្តន្តិ ឯត្ថ យស្មា វិនយេ កុសលត្តិកាទិវិភាគោ, សុត្តន្តេសុ សមថវិបស្សនាមគ្គោ ច អភិធម្មបាឋំ វិនា ន វិញ្ញាយតិ, អន្ធការេ បវិដ្ឋកាលោ វិយ ហោតិ, តស្មា សុត្តវិនយានំ គហណវសេន អភិធម្មគ្គហណំ វុត្តមេវាតិ វិសុំ ន វុត្តន្តិ វេទិតព្ពំ. យថា ‘‘ភោជនំ ភុញ្ជិតព្ព’’ន្តិ វុត្តេ ‘‘ព្យញ្ជនំ ខាទិតព្ព’’ន្តិ អវុត្តម្បិ វុត្តមេវ ហោតិ តទវិនាភាវតោ, ឯវំសម្បទមិទំ ទដ្ឋព្ពំ.

បរិមណ្ឌលបទព្យញ្ជនាយាតិ បរិមណ្ឌលានិ បរិបុណ្ណានិ បទេសុ សិថិលធនិតាទិព្យញ្ជនានិ យស្សំ, តាយ. បុរស្ស ឯសាតិ បោរី, នគរវាសីនំ កថាតិ អត្ថោ. អនេលគឡាយាតិ ឯត្ថ ឯលាតិ ខេឡំ តគ្គឡនវិរហិតាយ. កល្យាណវាក្ករណោតិ ឯត្ថ វាចា ឯវ វាក្ករណំ, ឧទាហរណឃោសោ. កល្យាណំ មធុរំ វាក្ករណមស្សាតិ កល្យាណវាក្ករណោ. ឧបសម្បន្នាយ មេថុនេនេវ អភព្ពោ ហោតិ, ន សិក្ខមានាសាមណេរីសូតិ អាហ ‘‘ភិក្ខុនិយា កាយសំសគ្គំ វា’’តិអាទិ.

១៤៨. គរុកេហីតិ គរុកភណ្ឌេហិ. ឯកតោឧបសម្បន្នាយាតិ ឧបយោគត្ថេ ភុម្មវចនំ. ភិក្ខូនំ សន្តិកេ ឧបសម្បន្នា នាម បរិវត្តលិង្គា វា បញ្ចសតសាកិយានិយោ វា. ឯតា បន ឯកតោឧបសម្បន្នា ឱវទន្តស្ស បាចិត្តិយមេវ.

១៤៩. ន និមន្តិតា ហុត្វា គន្តុកាមាតិ និមន្តិតា ហុត្វា ភោជនបរិយោសានេ គន្តុកាមា ន ហោន្តិ, តត្ថេវ វសិតុកាមា ហោន្តីតិ អត្ថោ. យតោតិ ភិក្ខុនុបស្សយតោ. យាចិត្វាតិ ‘‘តុម្ហេហិ អានីតឱវាទេនេវ មយម្បិ វសិស្សាមា’’តិ យាចិត្វា. តត្ថាតិ តស្មិំ ភិក្ខុនុបស្សយេ. អភិក្ខុកាវាសេ វស្សំ វសន្តិយា បាចិត្តិយំ, អបគច្ឆន្តិយា ទុក្កដំ.

ឥមាសុ កតរាបត្តិ បរិហរិតព្ពាតិ ចោទនំ បរិហរន្តោ អាហ ‘‘សា រក្ខិតព្ពា’’តិ. សា វស្សានុគមនមូលិកា អាបត្តិ រក្ខិតព្ពា, ឥតរាយ អនាបត្តិការណំ អត្ថីតិ អធិប្បាយោ. តេនាហ ‘‘អាបទាសុ ហី’’តិអាទិ.

ឱវាទត្ថាយាតិ ឱវាទេ យាចនត្ថាយ. ទ្វេ តិស្សោតិ ទ្វីហិ តីហិ, ករណត្ថេ ចេតំ បច្ចត្តវចនំ. បាសាទិកេនាតិ បសាទជនកេន កាយកម្មាទិនា. សម្បាទេតូតិ តិវិធំ សិក្ខំ សម្បាទេតុ. អសម្មតតា, ភិក្ខុនិយា បរិបុណ្ណូបសម្បន្នតា, ឱវាទវសេន អដ្ឋគរុធម្មទានន្តិ ឥមានេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

ឱវាទសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.