១០. កោសម្ពកក្ខន្ធកវណ្ណនា

កោសម្ពកវិវាទកថាវណ្ណនា

៤៥១. សុត្តន្តិកោតិ ឯត្ថ កិញ្ចាបិ ‘‘វិនយធរោ មាតិកាធរោ’’តិ វុត្តំ, ឧភតោវិភង្គំ បន សន្ធាយ វុត្តំ, ន ខន្ធកភាណកោ ហោតិ. អាវុសោ ឯត្ថ អាបត្តីតិ វចនំ ឧបាទាយ ‘‘សោ តស្សា អាបត្តិយា អាបត្តិទិដ្ឋិ ហោតី’’តិ វុច្ចតិ. បច្ឆា វិនយធរោ ‘‘វត្ថុម្ហិ សតិ បមាណំ, ន បញ្ញត្តិយ’’ន្តិ សតិំ បដិលភិត្វា តស្សា អាបត្តិយា អាបត្តិទិដ្ឋិ អហោសិ, តេន វុត្តំ អន្តេ ‘‘អញ្ញេ ភិក្ខូ តស្សា អាបត្តិយា អាបត្តិទិដ្ឋិនោ ហោន្តី’’តិ.

៤៥៥. ‘‘យថា មយា ញត្តី’’តិ លិខន្តិ ‘‘បញ្ញត្តា’’តិ ឯកវចនត្តា.

ទីឃាវុវត្ថុកថាវណ្ណនា

៤៥៨. ‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, ពារាណសិយំ ព្រហ្មទត្តោ’’តិ លិខន្តិ. បុរាណបោត្ថកេសុ ‘‘ពារាណសិយ’’ន្តិ នត្ថិ, ‘‘នត្ថិភាវោវ សុន្ទរោ’’តិ វទន្តិ.

បាលិលេយ្យកគមនកថាវណ្ណនា

៤៦៧. រក្ខិតវនសណ្ឌេតិ សង្គីតិត្ថេរេហិ សុវិញ្ញេយ្យំ កត្វា វុត្តំ. ‘‘បាលិលេយ្យោតិ គាមោ, តស្ស វសេនា’’តិបិ វទន្តិ, តំ ធម្មបទដ្ឋកថាយ ន វិរុជ្ឈតិ.

អដ្ឋារសវត្ថុកថាវណ្ណនា

៤៧៣. ន ត្វេវ…បេ… បដិពាហិតព្ពន្តិ វទាមីតិ ឯត្ថ សេនាសនារហស្ស យោ សេនាសនំ បដិពាហតិ, តស្សេវ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ‘‘កលហការកាទីនមេត្ថ ឱកាសោ នត្ថីតិអាទិកំ សង្ឃស្ស កតិកំ វត្វា តំ ន បញ្ញាបេន្តស្ស វា ‘អហំ ពុទ្ធោ’តិ បសយ្ហ អត្តនា អត្តនោ បញ្ញាបេត្វា គណ្ហន្តំ ‘យុត្តិយា គណ្ហថា’តិ វត្វា វារេន្តស្ស វា ទោសោ នត្ថិ. ឥធ កលហវូបសមនត្ថំ អាគតានំ កោសម្ពិកានម្បិ ‘យថាវុឌ្ឍ’ន្តិ អវត្វា ‘វិវិត្តេ អសតិ វិវិត្តំ កត្វាបិ ទាតព្ព’ន្តិ វុត្តត្តា វិវិត្តំ កត្វា ទេន្តំ បដិពាហេន្តស្សេវ អាបត្តីតិ កិរ អយមត្ថោ បារិវាសិកាទីនំ វិហារបរិយន្តទាបនេន សាធិតព្ពោ’’តិ លិខិតំ.

សង្ឃសាមគ្គីកថាវណ្ណនា

៤៧៥. ‘‘អថ ខោ តេ ឧក្ខិត្តានុវត្តកា ភិក្ខូ តំ ឧក្ខិត្តកំ ភិក្ខុំ ឱសារេត្វា យេន ឧក្ខេបកា ភិក្ខូ…បេ… តស្ស វត្ថុស្ស វូបសមាយ សង្ឃសាមគ្គិំ ករោមា’’តិ វចនំ ទុវិញ្ញេយ្យវិនិច្ឆយំ វិនយលក្ខណកុសលស្ស. វិជ្ជមានេ ហិ ការកសង្ឃេ ឥតរោ សង្ឃោ ឱសារិតុំ ន លភតិ. ឱសារេន្តោ ចេ, តេ ភិក្ខូ ការកសង្ឃេន សមានលទ្ធិកភាវំ បត្តត្តា តេន សមានសំវាសកា ហោន្តិ, តតោ ឧក្ខេបកានំ ឆន្ទំ អគ្គហេត្វា ឱសារេន្តានំ កម្មំ កុប្បតិ, តស្មា ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, តំ ភិក្ខុំ ឱសារេថា’’តិ (មហាវ. ៤៧៤) ភគវតោ វចនេន ឧក្ខិត្តានុវត្តកា ឱសារេសុំ, ឧទាហុ និស្សីមំ គន្ត្វា, ឧទាហុ ឥតរេសំ ឆន្ទំ គហេត្វា ឱសារេសុំ, ននុ ឯតេសមញ្ញតរេនេត្ថ ភវិតព្ពំ, ន ច បនេតំ សព្ពគណ្ឋិបទេសុ វិចារិតំ. អយំ បនេត្ថ តក្កោ –

‘‘យស្មិំ វត្ថុស្មិំ សង្ឃេន, កតកម្មស្ស ភិក្ខុនោ;

សតិ តស្មិំ ន អញ្ញស្ស, បដិប្បស្សម្ភនំ ខមំ.

‘‘វិរមន្តេ តតោ ទោសោ, អបិ សង្ឃោ អការកោ;

ឱសារេតុំ អលំ យស្មា, ការកោ អនុលោមិកោ’’តិ.

៤៧៧. ‘‘អដ្ឋ ទូតង្គានិ នាម សោតា ច ហោតិ, សាវេតា ច ឧគ្គហេតា ច ធារេតា ច វិញ្ញាតា ច វិញ្ញាបេតា ច កុសលោ ច សហិតាសហិតទស្សនោ ច អកលហការកោ ចាតិ ឯតានី’’តិ វុត្តំ.

កោសម្ពកក្ខន្ធកវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

មហាវគ្គស្ស លីនត្ថបកាសនា និដ្ឋិតា.

នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស