៤. ទុដ្ឋុល្លសិក្ខាបទវណ្ណនា

៣៩៩. ‘‘បារាជិកានីតិ អត្ថុទ្ធារវសេន ទស្សិតានី’’តិ កថំ វិញ្ញាយតីតិ ចេ? បរិវារបាឡិតោ. វុត្តញ្ហិ តត្ថ ‘‘អាបត្តាធិករណបច្ចយា កតិ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ. អាបត្តាធិករណបច្ចយា ចតស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ. ភិក្ខុនី ជានំ បារាជិកំ ធម្មំ បដិច្ឆាទេតិ, អាបត្តិ បារាជិកស្ស. វេមតិកា បដិច្ឆាទេតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស. ភិក្ខុ សង្ឃាទិសេសំ បដិច្ឆាទេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អាចារវិបត្តិំ បដិច្ឆាទេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ (បរិ. ២៩០). បារាជិកំ បដិច្ឆាទេន្តោ ភិក្ខុ អនាបត្តិ, នោ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ អវុត្តត្តាតិ ចេ? ន, សំកិលិដ្ឋេន ចិត្តេន បដិច្ឆាទនេ វិនា អាបត្តិយា អសម្ភវតោ. ទុក្កដវារេ វត្តព្ពាបិ បារាជិកាបត្តិយោ បឋមំ អត្ថុទ្ធារវសេន សង្ឃាទិសេសេហិ សហ វុត្តត្តា ន សក្កា បុន វត្តុន្តិ ន វុត្តាតិ វេទិតព្ពា.

យាវ កោដិ ន ឆិជ្ជតីតិ ចេត្ថ យោ អន្តមសោ បដិច្ឆាទនត្ថំ អញ្ញស្ស អារោចេតុ វា, មា វា, បដិច្ឆាទនចិត្តេនេវ អាបត្តិំ អាបន្នោ. តស្ស បុន អញ្ញស្ស បដិច្ឆាទនត្ថំ អនារោចនេនេវ ន កោដិ ឆិន្នា ហោតិ, កិំ បុន បដិនិវត្តិត្វា វចនេន បយោជនន្តិ ន អន្តិមស្ស អនារោចនេន ឆិន្នា ហោតិ, អប្បដិច្ឆាទនេន ឯវ ឆិន្នា ហោតិ, តតោ អប្បដិច្ឆាទនត្ថំ អបុព្ពស្ស អារោចេតព្ពំ, តតោ បដ្ឋាយ កោដិ ឆិន្នា ហោតិ, តទភាវោ បដិនិវត្តិត្វា អប្បដិច្ឆាទនត្ថំ អារោចេតព្ពំ, ឯវម្បិ កោដិ ឆិន្នា ហោតីតិ ឯវំ នោ បដិភាតីតិ អាចរិយោ. តតិយេន ទុតិយស្សាតិ ឯត្ថ ‘‘ទុតិយោ នាម បឋមោ’’តិ វទន្តានំ ‘‘វត្ថុ បុគ្គលោ ន វត្តព្ពោ’’តិ វារិតត្តា ន សុន្ទរំ. អញ្ញស្ស ចតុត្ថស្ស អារោចនេបិ ន សុន្ទរំ. កស្មា? បុព្ពេវ សុត្វា អញ្ញស្ស អនារោចិតត្តា. ‘‘សុតេន អញ្ញស្ស អារោចេតព្ពំ សិយា’’តិ វទន្តិ.

ទុដ្ឋុល្លសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.