៤. កាណមាតាសិក្ខាបទវណ្ណនា

៣១-៣. បដិយាលោកន្តិ បច្ឆិមំ ទេសំ. បូវគណនាយាតិ អតិរិត្តបូវគណនាយាតិ អត្ថោ. សចេ ‘‘អបាថេយ្យាទិអត្ថាយ សជ្ជិត’’ន្តិ សញ្ញាយ គណ្ហាតិ, អចិត្តកត្តា សិក្ខាបទស្ស អាបត្តិ ឯវ. អថ ឧគ្គហិតំ គណ្ហាតិ, ន មុច្ចតិយេវ. អសំវិភាគេ បន អនាបត្តិ អកប្បិយត្តា. អចិត្តកតា បញ្ញត្តិជាននាភាវេនេវ, ន វត្ថុជាននាភាវេនាតិ ឯកេ. ន, មាតិកាដ្ឋកថាយំ ‘‘បាថេយ្យាទិអត្ថាយ សជ្ជិតភាវជានន’’ន្តិ អង្គេសុ អវុត្តត្តា. បោរាណគណ្ឋិបទេ បនេវំ វុត្តំ ‘‘ឯកេន វា អនេកេហិ វា ទ្វត្តិបត្តបូរេសុ គហិតេសុ តេសំ អនារោចនេន វា សយំ វា ជានិត្វា យោ អញ្ញំ គណ្ហាតិ, តស្ស ទុក្កដំ. ឯកតោ តីសុ, ចតូសុ វា បវិដ្ឋេសុ ឯកេន ចេ ទ្វេបត្តបូរា គហិតា, ទុតិយេ ទ្វេ គណ្ហន្តេ បឋមោ ចេ ន និវារេតិ, បឋមស្ស បាចិត្តិយំ. និវារេតិ ចេ, អនាបត្តិ, ទុតិយស្សេវ ទុក្កដ’’ន្តិ. សចេ សញ្ចិច្ច ន វទតិ, បោរាណគណ្ឋិបទេ វុត្តនយេន បាចិត្តិយំ, មាតិកាដ្ឋកថាវសេន (កង្ខា. អដ្ឋ. កាណមាតាសិក្ខាបទវណ្ណនា) ទុក្កដំ. ‘‘អតិរេកបដិគ្គហណ’’ន្តិ តត្ថ បញ្ចមំ អង្គំ វុត្តំ, តស្មា អប្បដិគ្គហិតត្តា ន បាចិត្តិយំ, កត្តព្ពាករណតោ បន ទុក្កដំ. អញ្ញថា កិរិយាកិរិយំ ឥទំ អាបជ្ជតិ, អនិវារណំ, អនារោចនំ វា ឆដ្ឋង្គំ វត្តព្ពំ សិយា. ឯកនិកាយិកានំ វាតិ ឯត្ថ ‘‘អាសន្នវិហារភិក្ខូ, អាសន្នអាសនសាលាគតា វា សចេ វិសភាគេហិ អានីតំ ន បដិគ្គណ្ហន្តិ, ‘អារាមិកាទីនំយេវ វា ទាបេន្តី’តិ ជានាតិ, យត្ថ បរិភោគំ គច្ឆតិ, តត្ថ ទាតុំ វដ្ដតី’’តិ វុត្តំ. ‘‘ទ្វត្តិបត្តបូរា’តិ វចនតោ បច្ឆិអាទីសុ អធិកម្បិ គណ្ហតោ អនាបត្តី’’តិ កេចិ វិនយធរមានិនោ វទន្តិ, តំ តេសំយេវ និសីទតុ, អាចរិយា បន ‘‘បច្ឆិអាទីសុបិ ឧក្កដ្ឋបត្តស្ស បមាណវសេន ទ្វត្តិបត្តបូរា គហេតព្ពា. ឧក្កដ្ឋបរិច្ឆេទកថា ហេសា’’តិ វទន្តិ.

កាណមាតាសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.