២. គណភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា

២០៩-២១៨. គុឡ្ហបដិច្ឆន្នោតិ អបាកដោវ. ឯកោ បុត្តេនាតិ ឯកស្សេកំ ភត្តំ ‘‘អហំ អញ្ញេន និមន្តិតោ’’តិ ន វុច្ចតិ. ‘‘សចេ ឯកតោ គណ្ហន្តិ , គណភោជនំ ហោតី’’តិ (បាចិ. អដ្ឋ. ២១៧-២១៨) វុត្តត្តា ចត្តារោ ឧបាសកា ចត្តារោ ភិក្ខូ វិសុំ វិសុំ និមន្តេត្វា ហត្ថបាសេ ឋិតានំ ចេ ទេន្តិ, គណភោជនំ ហោតិ ឯវាតិ ឯកេ, តំ ន យុត្តំ វិយ. ‘‘វិញ្ញត្តិតោ បសវនេ គណស្ស ឯកតោ គហណេ ឥមិនា សិក្ខាបទេន អាបត្តិ, វិសុំ គហណេ បណីតភោជនសូបោទនវិញ្ញត្តីហី’’តិ លិខិតំ. ‘‘វិញ្ញត្តិតោ បសវនំ អដ្ឋុប្បត្តិវសេន អដ្ឋកថាយំ អនុញ្ញាតំ. សូបោទនាទិវសេន តត្ថ អាបត្តិ ឯវា’’តិ វុត្តំ, តំ ន យុត្តំ. កស្មា? បរិវារេ (បរិ. ១៦៨) ឯវ ទ្វិន្នំ អាការានំ អាគតត្តា, តស្មា អដ្ឋកថាយំ ‘‘អនុញ្ញាត’’ន្តិ ទុវុត្តំ. អដ្ឋុប្បត្តិយំយេវ បាកដន្តិ ‘‘បទភាជនេ ន វុត្ត’’ន្តិ វត្តព្ពំ. ឯកតោ គណ្ហន្តីតិ គហិតភត្តាបិ អញ្ញេ យាវ គណ្ហន្តិ, តាវ ចេ តិដ្ឋន្តិ, ឯកតោ គណ្ហន្តិយេវ នាម. ‘‘គច្ឆតិ ចេ, អនាបត្តី’’តិ វទន្តិ.

ឯត្ថាហ – ‘‘បដិគ្គហណមេវ ហេត្ថ បមាណ’’ន្តិ វុត្តំ, អថ កស្មា បាឡិយំ ‘‘គណភោជនំ នាម យត្ថ ចត្តារោ…បេ… ភុញ្ជន្តិ, ឯតំ គណភោជនំ នាមា’’តិ (បាចិ. ២១៨) វុត្តន្តិ? វុច្ចតិ – យត្ថាតិ ឧបយោគត្ថេ ភុម្មវចនំ. ចត្តារោតិ គណស្ស ហេដ្ឋិមបរិច្ឆេទនិទស្សនំ. បញ្ចន្នំ ភោជនានន្តិ អាបត្តិប្បហោនកភោជននិទស្សនំ. អញ្ញតរេន ភោជនេន និមន្តិតាតិ អកប្បិយនិមន្តននិទស្សនំ. និមន្តនវសេនេវ បន គណភោជនស្ស វុត្តត្តា ‘‘និមន្តិតា ភុញ្ជន្តីតិ វុត្ត’’ន្តិ វុត្តំ. ‘‘អញ្ញតរំ ភោជនំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជន្តី’’តិ បន ន វុត្តំ អដ្ឋុប្បត្តិយំយេវ បាកដត្តា. យំ ភុញ្ជន្តីតិ ឯវំ សម្ពន្ធោ វេទិតព្ពោ. តត្ថ ភុញ្ជន្តីតិ បដិគ្គាហកនិយមវចនំ. ន ហិ អប្បដិគ្គហិតកំ ភិក្ខូ ភុញ្ជន្តិ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ ‘‘គណស្ស យតោ បដិគ្គហិតាហារភោជនហេតុ បាចិត្តិយ’’ន្តិ. អាគន្តុកបដ្ដំ មោឃសុត្តេន សិព្ពិត្វា ឋបេន្តិ, តត្ថ អនុវាតេ យថា ឯកតលំ ហោតិ, តថា ហត្ថេហិ ឃដ្ដេតិ. វលេតីតិ អាវដ្ដេតិ. បរិវត្តនន្តិ សុត្តំ គណ្ហន្តានំ សុខគ្គហណត្ថំ សុត្តបរិវត្តនំ ករោតិ, បដ្ដំ សិព្ពន្តានំ សុខសិព្ពនត្ថំ បដ្ដបរិវត្តនញ្ច. នវចីវរការកោ ឥធាធិប្បេតោ, ន ឥតរោតិ. ‘‘ពិម្ពិសារំ អាបុច្ឆិត្វា សម្ភារេ កយិរមានេយេវ កាលា អតិក្កន្តា, បច្ឆា គណភោជនសិក្ខាបទេ បញ្ញត្តេ ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា បុច្ឆី’’តិ វទន្តិ, អញ្ញថា អដ្ឋកថាយ វិរុជ្ឈនតោ.

២២០. ‘‘ទ្វេ តយោ ឯកតោតិ យេបិ អកប្បិយនិមន្តនំ សាទិយិត្វា’’តិអាទិវចនេន អកប្បិយនិមន្តនបច្ចយា ឯវ អនាបត្តិ, វិញ្ញត្តិតោ អាបត្តិយេវាតិ ទីបេតិ. អនិមន្តិតោ ចតុត្ថោ យស្ស តទេតំ អនិមន្តិតចតុត្ថំ. ឯស នយោ សព្ពត្ថ. បវេសេត្វាតិ និសីទាបេត្វា. ចីវរទានសមយលទ្ធកចតុក្កំ ចីវរការសមយលទ្ធកចតុក្កន្តិ ឯវមាទីនិ. តានិ ចាតិ យេហិ ភោជនេហិ វិសង្កេតោ នត្ថិ, តានិ. មហាថេរេតិ ឧបសម្បន្នេ. អដ្ឋត្វាតិ ឋិតេន និមិត្តំ ទស្សិតំ ហោតិ. តត្ថ តត្ថ គន្ត្វាតិ រថិកាទីសុ ភិក្ខុសមីបេ គន្ត្វា. ឥមស្មិំ បន សិក្ខាបទេ កត្ថចិ បោត្ថកេ ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ចីវរទានសមយេ គណភោជនំ ភុញ្ជិតុំ. ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូន’’ន្តិ បាឋោ ទិស្សតិ. កត្ថចិ ‘‘ភុញ្ជិតុ’’ន្តិ វត្វា ‘‘ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថា’’តិ បាឋោ, អយំ សោភនោ.

គណភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.