៣. បេសុញ្ញសិក្ខាបទវណ្ណនា

៣៦-៧. ‘‘ឥមស្ស សុត្វា អមុស្សា’’តិ បាឋោ. ‘‘ឥមេសំ សុត្វា’’តិ ន សុន្ទរំ. ភេទាយបីតិ ភេទាយ. តិណ្ណម្បិ ភិក្ខុភាវតោយេវ និបជ្ជនតោ ‘‘ភិក្ខូនំ បេសុញ្ញេ’’តិ ពហុវចនំ កតំ.

៣៨-៩. ‘‘ឥត្ថន្នាមោ អាយស្មា ចណ្ឌាលោ…បេ… បុក្កុសោតិ ភណតី’’តិ វត្វា បេសុញ្ញំ ឧបសំហរតីតិ យោជនា. អញ្ញថា ‘‘បុក្កុសោតិ ភណតី’’តិ វត្តព្ពតា អាបជ្ជតិ. ឯត្ថ អនុបសម្បន្នវារោ លព្ភមានោបិ ន ឧទ្ធដោ ឱមសវាទេ ទស្សិតនយត្តា, សង្ខេបតោ អន្តេ ទស្សេតុកាមតាយ វា. តថា ហិ អន្តេ តីណិ ទុក្កដានិ ទស្សិតានិ. តានិ បន ទស្សេន្តោ ភគវា យស្មា ‘‘ឧបសម្បន្នស្ស សុត្វា ឧបសម្បន្នស្ស បេសុញ្ញំ ឧបសំហរតី’’តិ វុត្តានំ ទ្វិន្នំ បទានំ អញ្ញតរវិបល្លាសវសេន វា ឧភយវិបល្លាសវសេន វា បាចិត្តិយន្តិ កត្វា ទ្វេបិ តានិ ឯកតោ វុត្តានីតិ ទស្សេតុកាមោ, តស្មា សព្ពបឋមំយេវ ‘‘ឧបសម្បន្នោ ឧបសម្បន្នស្ស សុត្វា ឧបសម្បន្នស្ស បេសុញ្ញំ ឧបសំហរតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្សា’’តិ អាហ. ‘‘ទ្វីសុ បនេតេសុ យស្មា បារាជិកំ អជ្ឈាបន្នោបិ ឧបសម្បន្នោ តាទិសំយេវ ឧបសម្បន្នំ ខុំសេតុកាមោ ឱមសតិ, តាទិសស្ស សុត្វា តាទិសស្ស បេសុញ្ញំ ឧបសំហរតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស, តស្មា ‘ឧបសម្បន្នោ’តិ ឥទំ អាទិបទំ សព្ពត្ថ វុត្ត’’ន្តិ កេចិ វទន្តិ, តំ ន យុត្តំ, អនវសេសអាបត្តិំ អាបន្នស្ស បុន អាបត្តិយា អសម្ភវតោ, តស្មា កេវលំ មាតិកាយំ ភិក្ខុបទាភាវតោយេវ ‘‘ភណតិ ឧបសំហរតី’’តិ បទានំ ការកនិទ្ទេសាភាវេ អសម្ភវតោ ឯវ តំ អាទិបទំ វុត្តន្តិ វេទិតព្ពំ. ឥទំ បាឡិលេសាភាវតោ អនាណត្តិកមេវ. ‘‘ន បិយកម្យស្ស, ន ភេទាធិប្បាយស្សា’’តិ ឧបសំហរណាបេក្ខំ សាមិវចនំ តុណ្ហីភូតស្ស វចនប្បយោជនាភាវតោ, តេន វុត្តំ ‘‘បាបគរហិតាយ ភណន្តស្ស អនាបត្តី’’តិ.

បេសុញ្ញសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.