៩. សាសង្កសិក្ខាបទវណ្ណនា

៦៥២. ‘‘តិណ្ណំ ចីវរានំ អញ្ញតរំ ចីវរន្តិ ឥទំ តិចីវរេ ឯវ អយំ វិធិ, ឥតរស្មិំ យថាសុខន្តិ ទស្សនត្ថំ វុត្ត’’ន្តិ វទន្តិ. ‘‘អតិរេកឆារត្តំ វិប្បវសន្តី’’តិ តស្មិំយេវ សេនាសនេ វាសោ ន វិប្បវាសោតិ កត្វា វុត្តំ. កស្មា? ចីវរប្បវត្តិជាននតោ. ឯត្ថ កិញ្ចាបិ ‘‘អារញ្ញកំ នាម សេនាសនំ បញ្ចធនុសតិកំ បច្ឆិម’’ន្តិ វចនតោ អតិរេកតោបិ វុត្តំ, អារញ្ញកមេវ បន សេនាសនំ ហោតិ, ធុតង្គំ រក្ខតិ ចីវរប្បវត្តិជាននបលិពោធសម្ភវតោ.

៦៥៣. ‘‘គាវុតតោ អតិរេកប្បមាណេន លភតី’’តិ យំ វុត្តំ, តំ កថំ បញ្ញាយតីតិ ចេ? ‘‘សិយា ច តស្ស ភិក្ខុនោ កោចិទេវ បច្ចយោ តេន ចីវរេន វិប្បវាសាយា’’តិ វចនតោ. យោជនប្បមាណេបិ សិយាតិ ចេ? ន, ‘‘បុន គាមសីមំ ឱក្កមិត្វា វសិត្វា បក្កមតី’’តិ អនាបត្តិវារេ អនុញ្ញាតត្តា. យទិ ឯវំ ‘‘យោជនប្បមាណេ ន លភតី’’តិ ឥទំ កិន្តិ? ឥទំ និពទ្ធាវាសវសេនេវ វុត្តំ. តត្ថ ធុតង្គំ ភិជ្ជតីតិ? ន ភិជ្ជតិ, កិន្តុ ន ឥធ ធុតង្គាធិការោ អត្ថីតិ. អថ កស្មា ‘‘អយំ ធុតង្គចោរោតិ វេទិតព្ពោ’’តិ វុត្តន្តិ? អសម្ភវតោ. កថំ បញ្ញាយតីតិ? អង្គេសុ អភាវតោ. ធុតង្គធរស្ស បតិរូបសេនាសនទីបនតោ ធុតង្គធរតា តស្ស សិទ្ធា. វចនប្បមាណតោតិ ចេ? ន, វចនប្បមាណតោ ច បាឡិយេវ បមាណំ. ‘‘អនាបត្តិ បុន គាមសីមំ ឱក្កមិត្វា វសិត្វា បក្កមតី’’តិ ហិ វុត្តំ. គាមសីមា និក្ខមិត្វា កិត្តកំ កាលំ វសិត្វា បក្កមិតព្ពន្តិ ចេ? បុនទិវសេយេវ, តស្មា អដ្ឋមោ អរុណោ និពទ្ធាវាសេ វា គន្តព្ពដ្ឋានេ វា ឧដ្ឋេតព្ពោតិ ឯកេ. អន្តោឆារត្តន្តិ ឯកេ. យាវ និពទ្ធាវាសំ ន កប្បេតីតិ ឯកេ. យាវ មគ្គបរិស្សមវិនោទនាតិ ឯកេ. សតិ អន្តរាយេ អន្តោឆារត្តំ វសតិ, អនាបត្តិ. និពទ្ធាវាសកប្បនេ សតិ អរុណុគ្គមនេ អាបត្តិ. សចេ តំសត្តមោ ទិវសោ, តទហេវ និក្ខិត្តចីវរំ គហេតព្ពំ, បច្ចុទ្ធរិតព្ពំ វាតិ ឯកេ. សចេ អន្តរា នវមគ្គបាតុភាវេន វា នវគាមសន្និវេសេន វា, តំ សេនាសនំ អង្គសម្បត្តិតោ បរិហាយតិ. តទហេវ ចីវរំ គហេតព្ពំ វា បច្ចុទ្ធរិតព្ពំ វា. ឆារត្តំ វិប្បវសន្តស្ស ចេ បរិហាយតិ, អនាបត្តិ អនុញ្ញាតទិវសត្តាតិ ឯកេ. អាបត្តិ ឯវ អនង្គសម្បត្តិតោតិ ឯកេ. យុត្តតរំ បនេត្ថ វិចារេត្វា គហេតព្ពំ. សចេ ធុតង្គធរោ ហោតិ, គាមសីមាយំ អវសិត្វា បច្ឆិមប្បមាណយុត្តេ ឋានេ វសិត្វា បក្កមិតព្ពំ. បឋមំ ពទ្ធអវិប្បវាសសីមោ ចេ គាមោ ហោតិ, អញ្ញស្មិម្បិ មាសេ អន្តោសីមាយ វសតោ អនាបត្តិ. បោរាណគណ្ឋិបទេ ‘‘យថាវុត្តសេនាសនេ វសន្តេនាបិ ឆារត្តមេវ ចីវរំ គាមេ និក្ខិបិតព្ពន្តិ អធិប្បាយេន អញ្ញំ អន្តោឆារត្តម្បិ អញ្ញម្បិ វសតោ អាបត្តិយេវា’’តិ វុត្តំ.

សាសង្កសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.