៤. ឆព្ពស្សសិក្ខាបទវណ្ណនា

៥៦២. នវំ នាម ករណំ ឧបាទាយាតិ ឥទំ អាទិករណតោ បដ្ឋាយ វស្សគណនំ ទីបេតិ. ករិត្វា វាតិ វចនំ និដ្ឋានទិវសតោ បដ្ឋាយាតិ ទីបេតិ. ធារេតព្ពន្តិ វចនំ បន បរិភោគតោ បដ្ឋាយាតិ ទីបេតិ, យស្មា លទ្ធសម្មុតិកស្ស គតគតដ្ឋានេ ឆន្នំ ឆន្នំ វស្សានំ ឱរតោវ កតានិ ពហូនិបិ ហោន្តិ, តស្មា អញ្ញំ នវន្តិ កិំ កតតោ អញ្ញំ, ឧទាហុ ធារិតតោ អញ្ញន្តិ? កិញ្ចេត្ថ យទិ កតតោ អញ្ញំ, តេសុ អញ្ញតរំ ទុក្កតំ វា បរិភោគជិណ្ណំ វា បុន កាតុំ វដ្ដតិ, តញ្ច ខោ វិនាបិ បុរាណសន្ថតស្ស សុគតវិទត្ថិំ អប្បដិសិទ្ធបរិយាបន្នត្តា. កតតោ ហិ អញ្ញំ បដិសិទ្ធំ, ឥទញ្ច បុព្ពកតន្តិ តតោ អនន្តរសិក្ខាបទវិរោធោ ហោតិ. អថ ធារិតតោ អញ្ញំ នាម, សម្មុតិ និរត្ថិកា អាបជ្ជតិ, បឋមកតំ ចេ អបរិភុត្តំ, សតិយាបិ សម្មុតិយា អញ្ញំ នវំ ន វដ្ដតីតិ អធិប្បាយោ? តត្រិទំ សន្និដ្ឋាននិទស្សនំ – និដ្ឋានទិវសតោ បដ្ឋាយ ឆន្នំ ឆន្នំ វស្សានំ បរិច្ឆេទោ វេទិតព្ពោ. តត្ថ ច សត្តមេ វស្សេ សម្បត្តេ ឆព្ពស្សានិ បរិបុណ្ណានិ ហោន្តិ. តញ្ច ខោ មាសបរិច្ឆេទវសេន, ន វស្សបរិច្ឆេទវសេន. សត្តមេ បរិបុណ្ណញ្ច ឩនកញ្ច វស្សំ នាម, តស្មា វិប្បកតស្សេវ សចេ ឆព្ពស្សានិ បូរេន្តិ, បុន និដ្ឋានទិវសតោ បដ្ឋាយ ឆព្ពស្សានិ លភន្តិ. តញ្ច ខោ បរិភុត្តំ វា ហោតុ អបរិភុត្តំ វា, ធារិតមេវ នាម. យស្មា ‘‘នវំ នាម ករណំ ឧបាទាយ វុច្ចតី’’តិ វុត្តំ, តស្មា ឆន្នំ វស្សានំ បរតោ តមេវ បុព្ពកតំ ទុក្កតភាវេន, បរិភោគជិណ្ណតាយ វា វិជដេត្វា បុន ករោតិ, និដ្ឋានទិវសតោ បដ្ឋាយ ឆព្ពស្សបរមតា ធារេតព្ពំ, អតិរេកំ វា. អន្តោ ចេ ករោតិ, តទេវ អញ្ញំ នវំ នាម ហោតិ ករណំ ឧបាទាយ, តស្មា និស្សគ្គិយំ. អញ្ញថា ‘‘នវំ នាម ករណំ ឧបាទាយា’’តិ ឥមិនា ន កោចិ វិសេសោ អត្ថិ. ឯវំ សន្តេ កិំ ហោតិ? អដ្ឋុប្បត្តីតិ. ‘‘យាចនពហុលា វិញ្ញត្តិពហុលា វិហរន្តី’’តិ ហិ តត្ថ វុត្តំ, តញ្ច អញ្ញស្ស ករណំ ទីបេតិ. យទិ ឯវំ តំ និព្ពិសេសមេវ អាបជ្ជតីតិ? នាបជ្ជតិ. អយំ បនស្ស វិសេសោ, យស្មា ‘‘អញ្ញេន កតំ បដិលភិត្វា បរិភុញ្ជតិ, អនាបត្តី’’តិ វុត្តត្ថោ វិសេសោតិ. កិំ វុត្តំ ហោតិ? ‘‘នវំ នាម ករណំ ឧបាទាយ វុច្ចតី’’តិ វុត្តេ អតិរេកចីវរស្ស ឧប្បត្តិ វិយ បដិលាភេនស្ស ឧប្បត្តិ នវតា អាបជ្ជតិ. តតោ បដិលទ្ធទិវសតោ បដ្ឋាយ ឆព្ពស្សបរមតា ធារេតព្ពំ. ឱរេន ចេ ឆន្នំ វស្សានំ…បេ… ការាបេយ្យ, និស្សគ្គិយន្តិ អាបជ្ជតិ, តស្មា នវំ នាម ករណមេវ ឧបាទាយ វុច្ចតិ, ន បដិលាភំ. ឱរេន ឆន្នំ វស្សានំ អត្តនោ អនុប្បន្នត្តា ‘‘នវ’’ន្តិ សង្ខ្យំ គតំ, អប្បដិលទ្ធំ ចេ ការាបេយ្យ, យថា លាភោ, តថា ករេយ្យ វា ការាបេយ្យ វាតិ ច ន ហោតិ. កស្មា? យស្មា អញ្ញេន កតំ បដិលភិត្វា បរិភុញ្ជតិ, អនាបត្តីតិ វិសេសោតិ.

ឆព្ពស្សសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.